Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2017/5872 E. , 2021/4717 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/5872
Karar No : 2021/4717
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
KARŞI TARAF (DAVACI) : .…Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanlığı
VEKİLİ : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı kooperatif tarafından, davalı idarece yapılan … ve Erozyon Kontrol Sahası ile … Çok Amaçlı Ağaçlandırma ve … Kontrol Sahası Arazi Hazırlığı İş Dağıtımı'nın iptal edilerek ihaleye çıkarılmasına ilişkin işlemin ile yapılan itirazın reddi işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; devlet ormanlarındaki orman işlerinin, hangi mülki hudut ve orman teşkilatı hudutu içinde kaldığına bakılmaksızın öncelikle civardaki Orman Köylülerini Kalkındırma Kooperatiflerine verilmesinin öngörüldüğü, bu durumun istisnasının ise; ancak köylerin iş güçlerinin yeterli olmaması, ehil olmamaları, aşırı fiyat istemeleri veya ihtilaf çıkarmaları ki bu ihtilafın esaslı ve çözümlenmesi mümkün olmayan ihtilaf olması halinde civar köylerin dağıtım dışında bırakılması hali ile mümkün olduğu; olayda, yapılan itirazların esaslı ve çözümlenmesi mümkün olmayan bir ihtilaf olup olmadığı değerlendirilmeksizin yalnızca, itiraz edildiğinden bahisle iş dağıtımının iptal edilerek işin ihale suretiyle yapılması yönünde tesis edilen işlemi hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işin yapılmasına ve iş dağıtımına pek çok kooperatifin itiraz ettiklerini, henüz başlangıç aşamasında itirazların öne sürülmesinde işin şeffaflığı ve kamu menfaatine uygun yapılıp yapılmadığı hususunda tereddüt oluşmasına neden olacağı, idarece ihale yoluna gidilerek dava konusu işlemler için daha az ödeme yapıldığını, işlemlerin kamu menfaatine uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 21/10/2021 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, davacı kooperatif tarafından, davalı idarece yapılan … ve … Kontrol Sahası ile … Çok Amaçlı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrol Sahası Arazi Hazırlığı İş Dağıtımın iptal edilerek ihaleye çıkarılmasına ilişkin işlemin ile yapılan itirazın reddi işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, devlet ormanlarındaki orman işlerinin, hangi mülki hudut ve orman teşkilatı hudutu içinde kaldığına bakılmaksızın öncelikle civardaki Orman Köylülerini Kalkındırma Kooperatiflerine verilmesinin öngörüldüğü, bu durumun istisnasının ise; ancak köylerin iş güçlerinin yeterli olmaması, ehil olmamaları, aşırı fiyat istemeleri veya ihtilaf çıkarmaları ki bu ihtilafın esaslı ve çözümlenmesi mümkün olmayan ihtilaf olması halinde civar köylerin dağıtım dışında bırakılması hali ile mümkün olduğu; olayda, yapılan itirazların esaslı ve çözümlenmesi mümkün olmayan bir ihtilaf olup olmadığı değerlendirilmeksizin yalnızca, itiraz edildiğinden bahisle iş dağıtımının iptal edilerek işin ihale suretiyle yapılması yönünde tesis edilen işlemin iptaline karar verilmiştir.
6831 sayılı Orman Kanunu'nun 40. maddesinin 1. fıkrasında "Devlet ormanlarında yaptırılan ağaçlandırma, bakım, imar, kesme, toplama, taşıma, imal gibi orman işleri; işyerinin ve işyerinde çalışacakların hangi mülki hudut ve orman teşkilatı hudutları içerisinde kaldığına bakılmaksızın, öncelikle işyerinde veya civarındaki orman köylerini kalkındırma kooperatiflerine ve işyerindeki köylülere veya işyeri civarındaki orman işlerinde çalışan köylülere, işyerine olan mesafeleri ile iş güçleri dikkate alınarak yaptırılır. Ancak; ağaçlandırma faaliyetlerine ait arazi hazırlığı işlerinin makine gücü ile yapılmasının gerektiği hallerde bu fıkra hükümleri uygulanmaz.
Yapılacak işe belirtilen kooperatiflerin ve köylülerin iş güçlerinin yeterli bulunmaması veya işe ehil olmamaları veya aşırı fiyat istemeleri veya işin dağıtımı veya yapılması ile ilgili konularda çözülmesi mümkün olmayan ihtilaflar çıkarmaları gibi hallerde, bu işler; işyerine civar olmayan orman köylerini kalkındırma kooperatiflerine veya köylülere yaptırılabileceği gibi taahhüt yolu ile de yaptırılabilir.
. ." hükmü düzenlenmiştir. Devlet ormanlarına ilişkin yaptırılacak bazı işler orman köylerini kalkındırma kooperatiflerinin öncelik hakkına sahip olduğu düzenlenmekle birlikte kooperatiflerce yapılan itirazlar nedeniyle işin aksadığı ve de idarece ihale yoluna gidilmesi halinde dava konusu Pınarbaşı Bahçecik arazisinde 1.092.080,14 TL yerine 679.920,00 TL; … arazisinde ise 954.593,98 TL yerine 496.900,00 TL ödeneceği tespitleri göz önünde bulundurulduğunda, idarenin söz konusu işlerin ihaleye çıkarılmasına ilişkin karanında kamu yararının sağlanmasını amaçladığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin iptali yönünde verilen Mahkeme kararının bozulması gerektiği oyuyla, Daire kararına katılmıyorum.
KARŞI OY:
XX)- Uyuşmazlık konusu olayda, davalı idarece iş dağıtımına yapılan itirazlar nedeniyle iş dağıtımının iptal edildiği ve işin ihale suretiyle yapılmasına karar verildiği anlaşılmakla birlikte, mevzuat gereği kooperatiflerin ve köylülerin iş güçlerinin yeterli bulunmaması veya işe ehil olmamaları veya aşırı fiyat istemeleri hususlarının da idarece yeterince araştırılmadığı, söz konusu hususların idarece yeniden incelenebileceği gerekçesiyle temyiz isteminin reddi gerektiği oyu ile çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.