Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2017/6137 E. , 2021/237 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/6137
Karar No : 2021/237
DAVACI : … Derneği
DAVALI : … Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU :
1-Yükseköğretim Kurulu'nun 24.07.2017 tarihinde resmi internet sitesinde yayımladığı "Sağlık Alanında Lisans Tamamlama" başlıklı duyurunun,
2- Bu duyuruya istinaden 24.07.2017-04.08.2017 tarihleri arasında yapılan tercih ve yerleştirme işlemlerinin,
3- Tercih ve yerleştirme işlemlerinin sonunda yapılan kayıt işlemlerinin, iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 69. maddesi dayanak alınarak dava konusu duyuru ekinde sağlık önlisans programlarının lisans tamamlama yapabilecekleri lisans programlarına yer verilmiş olup; anılan önlisans programları incelendiğinde, sosyal hizmet lisans programını tamamlama hakkı verilen önlisans programlarının hiçbirinin programın amacı ile program sonunda elde edilecek bilgi ve becerilerle ilişkili olmadığı, sosyal hizmet alanı ile ilgisi bulunmayan sağlık önlisans bölümlerine lisans tamamlama hakkının tanınması durumunda sosyal hizmet uzmanı veya sosyal çalışmacı unvanıyla görev yapacak kişilerin nitelik sorunu yaşamalarının kaçınılmaz olacağı, özellikle suça sürüklenen, cinsel istismar mağduru ve koruma altına alınan çocuklar ile bakıma muhtaç engelli ve yaşlı kimseler gibi hizmet alacak kişilere yönelik mağduriyetlerin söz konusu olabileceği, bu durumun uygulamada hizmet kusuruna ve kamu zararına yol açabileceği, uygulamanın kamu yararı ile bağdaşmadığı, öte yandan sağlık önlisans alanından lisans tamamlama yoluyla yapılacak sınavsız geçişler karşısında, meslekte olan ve sosyal hizmet lisans programına merkezi sınav yoluyla yerleşenler açısından adaletsizliğe neden olacağı ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI :
Usule ilişkin olarak, davacı derneğin tüzel kişilik olması sebebiyle tercih işleminde bulunması söz konusu olmayacağı için bakılan davayı açmakta kişisel, güncel ve meşru bir menfaatinin bulunmadığı ileri sürülmüştür.
Esasa ilişkin olarak, sosyal hizmet lisans programının uygulamalı ders zorunluluğu bulunmayan sosyal bir alan olması, bu programın açık öğretim formatında açılmasını ve örgün lisans programlarına nazaran daha fazla kontenjan verilmesini mümkün kıldığı, daha fazla sağlık ön lisans mezunu öğrencinin programdan faydalanması sağlanarak lisans tamamlama imkanının tanındığı, program ile sağlık ön lisans mezunlarının eğitim seviyelerinin yükseltilmesi amaçlanarak kamu yararının gerçekleştirilmesinin hedeflendiği, program kapsamında Sosyal Hizmet lisans programlarına yapılacak geçişlerde ilgili Fakülte Yönetim Kurullarınca ders intibaklarının sağlanarak öğrencilerin almaları gereken derslerin belirleneceği, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından 6569 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na eklenen geçici 69. madde dayanak alınarak 24.07.2017 tarihinde resmi internet sitesinde yayımladığı "Sağlık alanında lisans tamamlama" başlıklı duyuruya ilişkin işlemin, bu duyuruya istinaden yapılan tercih ve yerleştirme işlemlerinin, tercih ve yerleştirme işlemlerinin sonunda yapılan kayıt işlemlerinin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada, Dairemizin 28.09.2017 tarihli ara kararı ile davalı idareden, sağlık alanında lisans tamamlama kapsamında belirlenen sağlık ön lisans programlarının hangi gerekçe ve nedenlerle sosyal hizmetler lisans programı ile ilişkilendirildiği, bu ilişkinin tespitinde esas alınan ölçü ve kriterlerin neler olduğunun açıklanması istenilmiş ise de davalı idarece sağlık alanındaki bir çok ön lisans programı ile sosyal hizmet lisans programının hangi gerekçelerle ve ne surette ilişkilendirildiğine yönelik herhangi bir açıklamada bulunulmadığı, bu doğrultuda herhangi bir bilgi ve belgenin de dosyaya sunulmadığı anlaşılmaktadır.
Davalı idarenin internet adresinden 23.07.2015 tarihinde yayınlanan duyuru ile tercih, yerleştirme ve kayıt işlemlerinin iptali istemiyle Dairemizin 2016/8089 esasına kayıtlı olarak açılan bir başka davada, Dairemizin 15.11.2016 ve 09.02.2017 tarihli ara kararları ile söz konusu ilişkili alan belirlemesinin hangi kriterlere dayanılarak yapıldığı hususu sorulmuş, ara karara verilen yanıt ile alanların belirlenmesi aşamasında önlisans mezunlarının lisans programlarında lisans tamamlayabilmelerine imkan sağlayan Dikey Geçiş Sınavı kılavuzunda yer alan geçiş yapılabilecek alanların da dikkate alınarak söz konusu belirlemenin yapıldığı ifade edilmiştir. Dosyaya sunulan Dikey Geçiş Sınavı ile Sosyal Hizmetler Lisans Programına geçiş yapabilen önlisans alanları ile 2547 sayılı Kanunun Geçici 69. maddesi uyarınca Sosyal Hizmetler Lisans Programına geçiş yapabilen önlisans programlarının birbirinden farklı olduğu görülmekte ise de; bu durum 2547 sayılı Kanunun Geçici 69. maddesi uyarınca yapılacak başvurulara istinaden gerçekleştirilecek sınavsız geçişlerle Dikey Geçiş Sınavı ile lisans programına yapılacak geçişlerde farklı kriterlerin esas alındığını ortaya koymakla birlikte, 2547 sayılı Kanunun Geçici 69. maddesinde öngörülen "ilişkili alan" belirlemesinde hangi kriterlerin dikkate alındığını ortaya koymamaktadır.
Dairemizin 2016/8089 esasına kayıtlı dava dosyasında yer alan Sağlık Alanı Lisans Tamamlama Çalışma Grubunun toplantılarına ilişkin … ve … tarihli toplantı tutanakları incelendiğinde ise, 2547 sayılı Kanunun Geçici 69. maddesi uyarınca belirlenen ilişkili alanlar arasında Sosyal Hizmetler Lisans Programına bu aşamada yer verilmediği anlaşılmış olup; 19.08.2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulunda kabul edilen ilişkili alanlar arasında ise ilk defa "Eğitim Komisyonu Raporu"na istinaden Sosyal Hizmetler Lisans Programına yer verilmiş ve ilişkili alan olarak birtakım sağlık önlisans alanlarıyla ilişkilendirildiği anlaşılmıştır. Söz konusu Eğitim Komisyonu Raporunda da 2547 sayılı Kanunun Geçici 69. maddesi uyarınca Sosyal Hizmetler Lisans Programı ile ilişkilendirilen sağlık önlisans alanlarının tespitinde hangi kriterlerin dikkate alındığı hususunda hiçbir açıklamaya yer verilmemiştir.
İdarelere mevzuatla tanınan takdir yetkisi sınırsız olmayıp, bu yetkinin hukuka, eşitlik ilkesine, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanılması gerekmektedir. Dava dosyasına sunulan sağlık önlisans programlarının tamamlayabileceği Lisans Programlarının yer aldığı 06.07.2017 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu karar ekinde yer alan listede, "Evde hasta bakımı, Yaşlı bakımı, Yaşlı Hizmetleri ve Bakımı" gibi alanlar yanında "Ağız ve diş sağlığı, diş protez, diş protez teknolojisi, diş protez teknikerliği, diş teknik sekreterliği, adli tıp, ambulans ve acil bakım, ameliyathane teknikerliği, cerrahi, otopsi yardımcılığı, anestezi vs." gibi alanların da Sosyal Hizmetler Lisans Programıyla ilişkilendirildiği anlaşılmaktadır. Davalı idare tarafından dosyaya sunulan savunma dilekçesinde her ne kadar Sosyal Hizmet Lisans Programının uygulamalı ders zorunluluğu bulunmayan sosyal bir alan olması, bu programın açık öğretim formatında açılmasını ve örgün lisans programlarına nazaran daha fazla kontenjan verilmesini mümkün kıldığı, sağlık önlisans mezunlarının eğitim seviyelerinin yükseltilerek kamu yararının gerçekleştirilmesinin hedeflendiği belirtilmekte ise de; uygulamanın yasal dayanağı olan 2547 sayılı Kanunun Geçici 69. maddesinde ebelik ve hemşirelik dışındaki sağlık önlisans alanlarından mezun olanların "ilişkili" alanlarda lisans tamamlama yapabileceği açıkça kurala bağlandığından, idarenin takdir yetkisinin yargısal denetimi yapılırken dava konusu düzenlemeyle sağlık önlisans alanlarının Sosyal Hizmet Lisans Programıyla ilişkilendirilmesinde esas alınan kriterlerin neler olduğunun da açıkça ortaya konulması ve Yasanın aradığı anlamda "ilişki" durumunun mevcut olup olmadığının yargı merciince araştırılması gerektiği tabiidir.
Diğer taraftan, Sosyal Hizmetler Lisans Programındaki derslerin sağlık bilimleri fakülteleri bünyesinde de verildiği, yine sosyal hizmet lisans programında sağlık alanındaki derslerin yer aldığı anlaşılmakta ise de; salt bu kriterlerin yasanın aradığı anlamda "ilişkili alan" tespiti yapılmasında yeterli olmayacağı da açıktır.
Açıklanan nedenlerle, 6569 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na eklenen geçici 69. madde uyarınca "ilişkili alanlarda" lisans tamamlama eğitimi yaptırılması yasal bir zorunluluk olduğundan, davalı idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu duyuruya ilişkin işlemin, bu duyuruya istinaden yapılan tercih ve yerleştirme işlemleri ile kayıt işlemlerinin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, davalı idarenin 24/7/2017 tarihinde web sitesinde yaptığı duyurunun, bu duyuruya istinaden yapılan Tercih ve Yerleştirme İşlemlerinin ve bu işlemler sonucu yapılan kayıt işlemlerinin iptali istemine ilişkindir.
Davalı idarenin, davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı yönündeki savı yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi.
Anayasanın 131. maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek, bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." düzenlemesine yer verilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Yükseköğretime girş ve yerleştirme " başlıklı 45. maddesinin (e) bendinde, "Önlisans mezunları için, ilişkili lisans programlarında belirlenmiş kontenjanın yüzde onunu geçmeyecek şekilde Yükseköğretim Kurulu kararı ile her yıl dikey geçiş kontenjanı ayrılabilir." düzenlemesi ile;19.11.2014 tarih ve 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesiyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa eklenen Geçici 69. maddesinde; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla sağlık alanında ön lisans diploması alanlardan ebelik ve hemşirelik programlarından mezun olanlara kendi alanlarında, diğerlerine ise Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği, ebelik ve hemşirelik programları dışındaki ilişkili alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptırılır. Bu eğitimler, Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği alanlarda uzaktan eğitim yöntemleri ile verilebilir. Uygulama eğitimleri için Sağlık Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu iş birliği yapar. Bu eğitimlerin usul ve esasları Yükseköğretim Kurulunca belirlenir." düzenlemesi yer almaktadır.
2547 sayılı Yasa'nın Geçici 69. maddesi uyarınca verilen yetki çerçevesinde davalı idare tarafından sağlık önlisans programlarından mezun olanların lisans tamamlama imkanı edinebilecekleri iki ayrı imkan söz konusu olup; bunlardan biri 2547 sayılı Yasa'nın 45. maddesi uyarınca Dikey Geçiş Sınavı, bir diğeri ise 2547 sayılı Yasa'nın Geçici 69. maddesi uyarınca yapılan "Sağlık Önlisans Alanlarından Mezun Olanlara Lisans Tamamlama" imkanı tanıyan ve işbu davaya konu olan uygulamadır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davalı idarenin 24/7/2017 tarihli davayı konu duyurusu ile sağlık önlisans programlarından, Sağlık Tamamlama Programına geçilebileceğinin ifade edilerek, buna ilişkin usullerin belirlendiği, tercih yerleştirme ve kayıtlarının da belirlenen bu usullere göre yapılacağının kararlaştırılması üzerine davacı dernek tarafından, aynı mihvalde 23/7/2015 tarihli duyuru ile bu duyuru esas alınarak yapılan tercih, yerleştirme ve kayıt işlemlerinin iptali istemiyle Danıştay 8. Dairesinin E:2016/8090 esasına kayden açılan davada yürütmenin durdurulmasına karar verilmesine karşın, davacı Dernek tarafından; davalı idarece aynı hataların devam ettirilmesinin hukuk devleti ilkelerine aykırı olduğu, sağlık önlisans bölümleri ile sosyal hizmet bölümleri arasında, müfredat, uygulama, bilgi ve beceri bakımından uygunluk olmadığı, amaçlanan geçişte kamu yararı bulunmadığı, sınavsız geçiş hakkının adaletsizliği açacağı, mesleki örgütün görüşünün alınmadığı, hizmetin ilgisiz kişilerce görülmesine yol açılmasının Genişletilmiş Avrupa Sosyal Şartı hükümlerine aykırı olduğu ileri sürülerek iş bu davanın açıldığı görülmüştür.
Olayda, hemşirelik ve ebelik dışındaki sağlık önlisans mezunlarının Yasa maddesi gereği ilişkili alanlarda lisans tamamlama eğitimi yapması gerekliliği ve idarenin Dikey Geçiş Sınavı Kılavuzundaki ilişkili alanlar dikkate alınarak belirleme yapıldığı yönündeki savunması karşısında; Sosyal Hizmetler lisans programına Dikey Geçiş Sınavı ile başvurulabilecek önlisans programları ile "Sağlık Önlisans Alanlarından Mezun Olanlara Lisans Tamamlama" programı kapsamında Sosyal Hizmetler lisans programına başvurabilecek olan sağlık önlisans programları arasında Yasa maddesinin aradığı şekilde bir ilişki durumu söz konusu olmadığından, idarece yapılan duyurunun ve bu duyuruya istinaden yapılan tercih, kayıt ve yerleştirme işlemlerinin üst hukuk normu olan Yasa maddesine aykırı olarak belirlendiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davaya konu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
Dava konusu düzenleme, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 69. maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı … Başkanlığı'nın usule ilişkin iddiaları kabul edilmeyerek işin esasına geçildi.
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Yükseköğrenim Kurumları" başlıklı 130. maddesinin 9. fıkrasında, "Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, mali işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı mali kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir." hükmü bulunmaktadır.
Anayasa'nın "Yükseköğretim üst kuruluşları" başlıklı 131. maddesinde ise, "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim - öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." hükmü yer almaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 6. maddesinin (a) fıkrasında, "Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur..." hükmü yer almış, 7. maddesinin (a) bendinde, yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi, aynı maddenin (b) bendinde, yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, (h) bendinde ise; üniversitelerin her eğitim - öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit etmek; insangücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmış, 12. maddesinin d fıkrasında örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamanın Yükseköğretim kurumlarının görevi olduğu belirtilmiş, 17. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde, Fakültenin, eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri ve bu faaliyetlerle ilgili esasları, plan, program ve eğitim - öğretim takvimini kararlaştırmanın Fakülte Kurulu'nun görevleri arasında sayılmış, 18. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde, fakültenin eğitim - öğretim, plan ve programları ile takvimin uygulanmasını sağlamak, (5) numaralı alt bendinde ise, öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek Fakülte Yönetim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmış, 45. maddesinin (a) bendinde, yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılacağı, (e) bendinde ise, önlisans mezunları için, ilişkili lisans programlarında belirlenmiş kontenjanın yüzde onunu geçmeyecek şekilde Yükseköğretim Kurulu kararı ile her yıl dikey geçiş kontenjanının ayrılabileceği kurala bağlanmıştır.
Öte yandan 26.11.2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6569 sayılı Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığına İlişkin Bazı Düzenlemeler ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un yayımı tarihinde yürürlüğe giren 32. maddesiyle 2547 sayılı Kanuna eklenen Geçici 69. maddesinde, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla sağlık alanında ön lisans diploması alanlardan ebelik ve hemşirelik programlarından mezun olanlara kendi alanlarında, diğerlerine ise Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği, ebelik ve hemşirelik programları dışındaki ilişkili alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptırılır. Bu eğitimler, Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği alanlarda uzaktan eğitim yöntemleri ile verilebilir. Uygulama eğitimleri için Sağlık Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu iş birliği yapar. Bu eğitimlerin usul ve esasları Yükseköğretim Kurulunca belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Diğer taraftan, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun "Yükseköğretime geçiş" başlıklı 31. maddesinde, "Lise veya dengi okulları bitirenler, yükseköğretim kurumlarına girmek için aday olmaya hak kazanır. Hangi yükseköğretim kurumlarına, hangi programları bitirenlerin nasıl girecekleri, giriş şartları Milli Eğitim Bakanlığı ile işbirliği yapılarak Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilir." hükmü yer almıştır.
Dava Konusu İşlemlerin Sosyal Hizmet Lisans Programı Yönünden İncelenmesi:
Dava konusu duyurunun yayınlanmasından önce, yine 2547 sayılı Kanun'un Geçici 69. maddesi dayanak alınmak suretiyle davalı idare tarafından 23.07.2015 tarihinde resmi internet adresinden yayınladığı "Sağlık Önlisans Alanlarından Mezun Olanlara Lisans Tamamlama" ile ilgili duyurunun, bu duyuruya istinaden yapılan tercih ve yerleştirme işlemlerinin, tercih ve yerleştirme işlemleri sonucunda 7-11 Eylül 2015 tarihler arasında yapılan kayıt işlemlerinin, duyuruda Lisans Tamamlama Programlarına Başvuru Yapabilecek Ön Lisans Programları içerisinde Sosyal Hizmetler Bölümüne yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin, 2547 sayılı Kanun'un geçici 69. maddesinde "Bu Eğitimin Usul ve Esasları Yükseköğretim Kurulunca belirlenir" şeklindeki düzenlemede, tercih ve yerleştirme işlemleri öncesinde bu usul ve esasların belirlenip duyurulmamasına ilişkin eksik düzenlemenin, Yükseköğretim Kurulu'nun internet sitesindeki zorunlu tercih kılavuzu ile kayıt sırasında sistemin yönlendirdiği bölümlerin üst öğrenim sayılıp sayılmayacağının belirtilmemiş olmasına ilişkin eksik düzenlemenin iptali ile dayanak alınan 2547 sayılı Kanuna eklenen geçici 69. maddesinin Anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla somut norm denetimi yapılmak üzere, Anayasa Mahkemesine başvurulması istemiyle Dairemizin 2016/8089 esasına kayıtlı olarak açılan davada, Dairemizin 15.11.2016 tarih ve E:2016/8089 sayılı ara kararı ile Sağlık Alanı Lisans Tamamlama Çalışma Grubunun oluşturulup oluşturulmadığı, oluşturulmuş ise; Sağlık Alanı Lisans Tamamlama Çalışma Grubu tarafından "Sosyal Hizmetler" lisans tamamlama eğitimine ilişkin hazırlanan raporun ve "Sosyal Hizmetler" lisans programına geçiş imkanı tanınan sağlık önlisans programları ile "Sosyal Hizmetler" lisans programına Dikey Geçiş Sınavı ile geçiş yapılabilen önlisans programlarının neler olduğu, bu programların ders müfredatları bakımından farklılıkları ve/veya benzerliklerini gösterir her türlü bilgi ve belgenin gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiş, yine Dairemizin 09.02.2017 tarih ve E:2016/8089 sayılı ara kararı ile Sağlık alanında lisans tamamlama kapsamında belirlenen sağlık önlisans programlarının, hangi gerekçe ve nedenlerle "Sosyal Hizmetler" lisans programı ile ilişkilendirildiği, bu ilişkinin nasıl tespit edildiği, "Sosyal Hizmet" programının üniversitelerde hangi fakültelerde okutulduğu, "Sosyal Hizmetler" lisans programına Dikey Geçiş Sınavı ile geçiş yapılabilen ön lisans programlarının, sağlık alanından lisans tamamlama kapsamında "Sosyal Hizmetler" lisans programına geçişi uygun görülen sağlık önlisans programları ile aralarındaki farklılık ve benzerliklerin neler olduğu ve bu programlar ile "Sosyal Hizmetler" lisans programının ders müfredatları bakımından farklılıkları ve/veya benzerliklerini gösterir her türlü bilgi ve belgenin gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiş; davalı idare tarafından dava dosyasına sunulan 01.02.2017 tarihli Dairemizin ilk ara kararına yanıt dilekçesiyle, sosyal hizmet lisans programına DGS ve Sağlık Lisans Tamamlama ile geçiş yapılabilen önlisans programlarının ders müfredatları bakımından farklılıkları ya da benzerliklerini gösterir somut bir belgenin bulunmadığı, … tarih ve … sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlık kararı ile sağlık alanında ön lisans diploması alanların lisans tamamlama eğitimi yapacağı alanların belirlenmesi amacıyla Yükseköğretim Kurulu bünyesinde, "Sağlık Alanı Lisans Tamamlama Çalışma Grubu"nun oluşturulduğu, anılan Çalışma Grubunun çalışmalarının öneri niteliğinde olduğu, nihai kararın Yükseköğretim Yürütme Kurulu tarafından alındığı belirtilerek dilekçe ekinde 2016 yılı için "Sağlık Lisans Tamamlamada Sosyal Hizmete Geçebilen Önlisans Programları" ile yine 2016 yılı için "Dikey Geçiş Sınavı ile Sosyal Hizmet Lisans Programına Geçebilen Önlisans Programları"nın yer aldığı karşılaştırmalı bir tablo sunulmuştur. Öte yandan, davalı idare tarafından dava dosyasına sunulan 03.04.2017 tarihli Dairemizin ikinci ara kararına yanıt dilekçesinde, 2547 sayılı Kanun'un 45/e bendinde yer alan hüküm doğrultusunda Dikey Geçiş Sınavında da ön lisans mezunlarının lisans tamamlayabileceği "ilişkili lisans tamamlama alanları"nın belirlendiği, gerek 2547 sayılı Kanun'un 45/e bendi gerekse 2547 sayılı Kanun'un Geçici 69. maddesinde lisans tamamlama eğitimi için "ilişkili alan" şartı bulunduğundan, alanların belirlenmesi aşamasında önlisans mezunlarının lisans programlarında lisans tamamlayabilmelerine imkan sağlayan Dikey Geçiş Sınavı kılavuzunda geçiş yapılabilecek alanların da dikkate alınarak söz konusu "ilişkili alan" belirlemelerinin yapıldığı belirtilmiştir. Ara karara yanıt dilekçesi ekinde dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden, 10.06.2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nda karara bağlanan sağlık alanındaki önlisans programlarının geçiş yapabileceği lisans programları (anılan programlara Sosyal Hizmet Lisans Programı da eklenmek suretiyle) revize edilerek 19.08.2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında kabul edilmiş, ekli listeye göre, 32 adet sağlık önlisans alanından Sosyal Hizmet Lisans Programına 2547 sayılı Kanun'un Geçici 69. maddesi kapsamında lisans tamamlama imkanı tanınmıştır.
Ebelik ve hemşirelik programlarından mezun olanlar dışındaki sağlık ön lisans mezunlarının, ebelik ve hemşirelik programları dışındaki ilişkili alanlarda yukarıda hükmüne yer verilen 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun geçici 69. maddesi ile getirilen imkandan yararlanarak lisans tamamlaması mümkündür.
Dava konusu duyurunun yayınlanmasından önce, 2017-2018 eğitim-öğretim dönemi için yapılacak olan lisans tamamlamada başvuru, tercih ve yerleştirme işlemlerine ilişkin usul ve esasların belirlendiği Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 06.07.2017 tarih ve 2017.29 sayılı karar ekinde, "Ek 1 Sağlık Önlisans Programlarının Tamamlayabilecekleri Lisans Programları-2017" başlığı altında, 37 adet sağlık önlisans alanına 2547 sayılı Kanun'un Geçici 69. maddesi kapsamında Sosyal Hizmet Lisans Programında lisans tamamlama imkanının tanındığı, "Ek 2" başlığı altında yer alan Üniversitelere de karşılarında belirtildiği kadar kontenjan verilmesine karar verildiği görülmekte olup; listede yer alan Üniversitelerin Sosyal Hizmet Lisans Programlarının yer aldığı fakülteler incelendiğinde ise, anılan programların iktisadi ve idari bilimler, açıköğretim ve sağlık bilimleri fakültelerinde okutulduğu anlaşılmaktadır.
Öte yandan, davalı idarece savunma dilekçesi ekinde dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden, 2017 yılı için "Dikey Geçiş Sınavı ile Sosyal Hizmet Lisans Programına Geçebilen Önlisans Programları" ile yine 2017 yılı için "Sağlık Lisans Tamamlamada Sosyal Hizmete Geçebilen Önlisans Programları"nın yer aldığı tablo karşılaştırıldığında, sağlık ön lisans diploması alanlara, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun geçici 69. maddesi uyarınca lisans tamamlama imkanı tanınacak ilişkili alanların belirlenmesinde, mutlak surette Dikey Geçiş Sınavı ile geçiş yapılacak alanların esas alınmadığı, oluşturulan çalışma grubunun yaptığı çalışmalar doğrultusunda bir belirleme yapıldığı anlaşılmaktadır.
Buna göre, davacı derneğin üzerinde durduğu "sosyal hizmet" lisans programının, lisans tamamlama eğitimi yaptırılacak ilişkili alanlar kapsamına dahil edilmesi hususu değerlendirildiğinde, sosyal hizmet lisans programındaki derslerin sağlık bilimleri fakülteleri bünyesinde de verildiği, yine sosyal hizmet lisans programında sağlık alanındaki derslerin yer aldığı, sağlık alanındaki teknik eğitimlerin bir kısmı uzaktan eğitim yöntemiyle verilse bile büyük önem arz eden uygulamalı eğitimlerin sağlık uygulama/araştırma merkezleri (üniversite hastaneleri) yanı sıra Sağlık Bakanlığı'na bağlı hastaneler de kullanılmak suretiyle eğitim verilebileceği, derslerin işlenişi ile ilgili karar verme yetkisinin ilgili Fakülte Yönetim Kurullarında olduğu, Fakülte Yönetim Kurulu tarafından gerek görülmesi halinde derslerin yüzyüze işlenmesine karar verilebileceği, öte yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun memuriyet sınıflarını düzenleyen 36. maddesinde sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında sosyal hizmetler uzmanına yer verilmiş olması karşısında, sağlık ve sosyal hizmet alanları arasında 2547 sayılı Kanun'un geçici 69. maddesinde aranan ilişkinin bulunduğu sonucuna varıldığından, sağlık ön lisans mezunlarına sosyal hizmet lisans alanında lisans tamamlama imkanı getiren dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
21/01/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.