Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2017/6212 E. , 2020/11569 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2017/6212
Karar No : 2020/11569
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) … Valiliği
VEKİLİ : Av. ….
2- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : 1- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı
2- (DAVACI … Defterdarlığı
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin …. tarih ve E:…., K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Karabük İli, … Köyü, … Mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda yapılan 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave uygulama imar planlarının kabulüne ilişkin ..tarihli, ...sayılı belediye meclisi kararına yapılan itirazın reddine yönelik …. tarihli, … sayılı belediye meclisi kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu taşınmazın "belediye hizmet alanı (BHA)" kullanımına ilişkin plan paftası üzerinde, plan açıklama raporunda ve/veya plan notlarında taşınmazların öngörü kullanım biçimi ve yapılaşma koşullarının gerekçelendirilmesine ilişkin herhangi bir açıklama bulunmadığı ve hangi amaçla kullanılacağının belirsizliğe sebebiyet vermesi nedeniyle dava konusu 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarında planlama ilkeleri ve şehircilik esaslarına uygunluk görülmediği, öte yandan dava konusu taşınmazın, plan bütünü içinde, kuzeyindeki kültür merkezi, spor alanı ve park alanı ile güneyindeki okul alanıyla bir bütünlük gösterdiği ve park alanı olarak belirlenmesinin planlama ilkeleri ve şehircilik esasları yönünden uygun bulunduğu sonucuna varılarak dava konusu dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; dava konusu taşınmazın "belediye hizmet alanı (BHA)" kullanımına ayrılan kısmına ilişkin olarak iptali yolunda verilen istinafa konu mahkeme kararı usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından istinaf talebinin reddine, "park alanı" olarak ayrılan kısmı için ise "plan bütünü içinde, kuzeyindeki kültür merkezi, spor alanı ve park alanı ile güneyindeki okul alanıyla bir bütünlük gösterdiği ve park alanı olarak belirlenmesi planlama ilkeleri ve şehircilik esasları yönünden uygun bulunduğu" tespit edildiğinden istinaf talebinin kabulüne iptal kararının kaldırılmasına ve davanın reddine hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Bilirkişi raporunda yer verilen tespit ve değerlendirmeler ile uyuşmazlık birlikte incelendiğinde; dava konusu taşınmazın "belediye hizmet alanı (BHA)" kullanımında ortaya çıkan belirsizlik yönünden planlama ilkeleri ve şehircilik esasları ile kamu yararına aykırı olduğunun mahkeme tarafından tespit edildiği ve işlemin iptal edildiği, idare mahkemesince verilen iptal kararının onanması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI: İmar planlarının planlama ilkelerine ve şehircilik esaslarına uygun olması nedeniyle iptal kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ: Davalı idarenin 1/5000 ölçekli plan yönünden temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının 1/5000 ölçekli imar planına ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Karabük İli, … Köyü, … Mevkii, …. ada, …. parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda yapılan 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave uygulama imar planlarının kabulüne ilişkin …. tarihli, … sayılı belediye meclisi kararına yapılan itirazın reddine yönelik … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
14.06.2014 tarihli ve 29030 sayılı Resmî Gazetede işlem tarihinden sonra, davanın devamı sırasında yayımlanan Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "Mekânsal kullanım tanımları ve esasları" başlıklı 5. Maddesinin (a) bendinde ise; "belediye hizmet alanı: belediyelerin görev ve sorumlulukları kapsamındaki hizmetlerinin götürülebilmesi için gerekli itfaiye, acil yardım ve kurtarma, ulaşıma yönelik transfer istasyonu, araç ve makine parkı, bakım ve ikmal istasyonu, garaj ve triyaj alanları, belediye depoları, asfalt tesisi, atık işleme tesisi, zabıta birimleri, mezbaha, ekmek üretim tesisi, pazar yeri, idari, sosyal ve kültürel merkez gibi mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçları karşılamak üzere kurulan tesisler ile sermayesinin yarıdan fazlası belediyeye ait olan şirketlerin sahip olduğu tesislerin yapılabileceği alanlar" olarak tanımlanırken, aynı maddenin (h) bendinde "resmi kurum alanı; Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idarelerle, il özel idaresi ve belediyeye veya bu kurumlarca sermayesinin yarısından fazlası karşılanan kuruluşlara, kanunla veya kanunun verdiği yetki ile kurulmuş kamu tüzel kişilerine ait bina ve tesislerin yapıldığı alanlar" olarak tanımlanmıştır.
Aynı Yönetmeliğin "Nazım imar planı" başlıklı 23. maddesinin 1. fıkrasında, nazım imar planında karar düzeyi ve içerikleri bakımından, uygulama imar planındaki detay kararlar alınmaması esas olup, uygulamaya dönük kararların uygulama imar planlarında belirleneceği belirtildikten sonra, "Uygulama imar planı" başlıklı 24. maddesinin 9. fıkrasında, nazım imar planlarında karma kullanım olarak belirlenen fonksiyonların, uygulama imar planlarında ayrıştırılmasının esas olduğu öngörülmüş, Yönetmeliğinin "Uygulama imar planı" başlıklı 24. maddesinin 4. fıkrasında ise, uygulama imar planlarında yapılaşma koşullarına ilişkin olarak; ayrık, bitişik, blok yapı nizamı ile Taban Alanı Kat Sayısı (TAKS), Kat Alanları Kat Sayısı (KAKS), emsal, bina yüksekliği, yapı yaklaşma mesafelerinin belirlenmesi gerektiği, 10. fıkrasında ise, uygulama imar planlarının hazırlanması sürecinde, aşağıda genel başlıklar halinde belirtilen konularda ilgili kurum ve kuruluşlardan veriler elde edildikten sonra bu veriler kapsamında; a) Nazım imar planı kararlarının analizi, b) Planlama alanının sınırları, c) Mevcut yapı yoğunluğu ve doku analizi, ç) Yapı adalarının ve yapıların konumu ve özellikleri, d) Yapılaşma ve yaklaşma mesafeleri, e) Mevcut nüfus yoğunluğu ve dağılımı, f) Sosyal altyapı tesisleri, g) Teknik altyapı tesisleri, ğ) Mülkiyet yapısı ve kamu mülkiyetindeki alanlar, h) Tescilli eser, anıt vb. tarihi ve kültürel varlıklar, ı) Hizmetlere erişilebilirlik, i) Afet tehlikelerinin dikkate alındığı yerleşime uygunluk durumunu belirlemeye yönelik jeolojik etütler, j) Topografya, eğim vb. Eşikler, k) Göl, baraj, akarsu, taşkın alanı, yeraltı ve yüzeysel su kaynakları vb. hidrolojik, hidrojelojik yapı, l) Ulaşım sistemi ve kademelenmesi, durak-istasyon noktaları, m) Trafik düzeni ve güvenliği, yollar ve kavşaklar ile ilgili ilkeler, yapı ve tesislerden karayoluna geçiş yolu bağlantısı yapılabilecek kesimler, n) Yaya bölgeleri, yaya ve bisiklet yolları, o) Otopark kapasitesi ve dağılımı, ö) Açık ve kapalı alan kullanımları ve ilişkileri, p) Toplanma alanları, r) Hizmet alanlarının yer seçimi ve büyüklüğü, s) Kentsel tasarım projesi yapılacak alanlar ve ilkeleri, ş) Ulaşım güzergahları, t) Havalimanı, liman ve iskeleler, u) Gar ve istasyon alanları, ü) Lojistik alanlara ilişkin analiz ve araştırmaların yapılacağı kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden;
Yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, mekansal alanlar için öngörülen her kullanım kararının, 1/5000 ölçekli nazım imar planlarında detaylı olarak düzenlenmesi zorunluluğunun bulunmadığı, ancak gerek uygulama işlemlerine dayanak teşkil etmesi, gerekse ölçeği itibari ile elverişliliği nedeni ile, mekansal alan kullanımının somutlaştırılması ve detaylandırılması görevinin 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarına bırakıldığı sonucuna varılmaktadır.
Bu tespit ve değerlendirmeler ışığında "belediye hizmet alanı kullanımı" irdelendiğinde; 1/5000 ölçekli nazım imar planlarında, mekansal kullanımın "belediye hizmet alanı" olarak gösterilmesinin yeterli olduğunun kabulü gerektiğinden, " 1/5000 ölçekli planda belediye hizmet alanı (BHA) kullanımına ilişkin plan paftası üzerinde, plan açıklama raporunda ve/veya plan notlarında taşınmazların öngörü kullanım biçimi ve yapılaşma koşullarının gerekçelendirilmesine ilişkin herhangi bir açıklama bulunma ve hangi amaçla kullanılacağının belirsizliğe neden olduğu gerekçesi ile dava konusu 1/5000 ölçekli imar planının planlama ilkeleri ve şehircilik esaslarına uygun görülmediği" gerekçesiyle planın iptalinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, 1/5000 ölçekli planın iptaline yönelik kısmının BOZULMASINA,
2. Davalı idarenin 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave uygulama planında "belediye hizmet alanı" belirlemesinin iptaline yönelik istinaf kararına karşı yapılan temyiz isteminin REDDİNE, bu kısım yönünden kararın ONANMASINA,
3. Davacının temyiz isteminin REDDİNE,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/11/2020 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.