Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2017/6288 E. , 2021/857 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/6288
Karar No : 2021/857
DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASI KARARI
Davacı ... tarafından, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere ilişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu karara karşı yaptığı yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin yine aynı Kurulun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline, bu kararlar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle Hakimler ve Savcılar Kuruluna karşı açılan davada gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6. maddesinin 4. fıkrasında, "Herhangi bir sebeple harcı veya posta ücreti verilmeden veya eksik harç veya posta ücreti ile dava açılmış olması halinde, otuz gün içinde harcın ve posta ücretinin verilmesi ve tamamlanması hususu daire başkanı veya görevlendirileceği tetkik hakimi, mahkeme başkanı veya hakim tarafından ilgiliye tebliğ olunur. Tebligata rağmen gereği yerine getirilmediği takdirde bildirim aynı şekilde bir daha tekrarlanır. Harç veya posta ücreti süresi içinde verilmez veya tamamlanmazsa davanın açılmamış sayılmasına karar verilir ve davacıya tebliğ olunur." hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen madde hükmünün, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6.maddesi ile ve Anayasanın 36.maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkı bağlamında mahkemeye erişim hakkı yönünden değerlendirilmesi gerekmektedir.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına göre mahkemeye erişim hakkı mutlak bir hak olmayıp zımnen kabul edilmiş bazı sınırlamalara tabi tutulabilecektir. Mahkemeye erişim hakkına getirilen kısıtlamalar, meşru bir amaç taşıdığı ve kullanılan araçlarla amaç arasında makul bir orantılılık ilişkisi mevcut olduğu sürece, AİHS’nin 6/1 maddesine uygun düşecektir (Bellet / Fransa, 04/12/1995, § 31, Seri A no 333-B). AİHM'e göre adaletin iyi bir şekilde tecelli etmesi için, bir kişinin mahkemeye erişim hakkına mali kısıtlamalar getirilebilmesi mümkün olduğundan açılan davalar için mahkeme harcı ödenmesinin istenmesi, AİHS’nin 6/1 maddesine aykırı olarak mahkemeye erişim hakkının sınırlaması olarak kabul edilmeyecektir (Kreuz / Polonya, B. no 28249/95, § 54, CEDH 2001-VI, Tolstoy-Miloslavsky / Birleşik Krallık, 13 Temmuz 1995, § 61, Seri A no 316-B).
Nitekim Anayasa Mahkemesi de gereksiz başvuruların önlenerek dava sayısının azaltılması ve böylece mahkemelerin fuzuli yere meşgul edilmeksizin uyuşmazlıkların makul sürede bitirebilmesi amacıyla başvuruculara belli yükümlülükler öngörülebileceğini, bu yükümlülüklerin kapsamını belirlemenin kamu otoritelerinin takdir yetkisi içinde olduğunu, öngörülen yükümlülüklerin dava açmayı imkansız hale getirmedikçe ya da aşırı derecede zorlaştırmadıkça mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğinin söylenemeyeceğini kararlarında ifade etmiştir (Serkan Acar, B. No: 2013/1613, 02/10/2013,§ 39, Orhan Ersoy, B. No: 2015/1067, 26/12/2018, § 42).
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, davanın açılışı sırasında yatırılması gereken harç ve posta ücretinin yatırılmadığı, dava dilekçesinde adres olarak tutuklu bulunduğu ... Nolu T Tipi Ceza İnfaz Kurumunun bildirildiği, başkaca bir adres beyan edilmediği, davacının ... Nolu T Tipi Ceza İnfaz Kurumundan tahliye olması sebebiyle davanın açılışı sırasında yatırılmayan eksik harç ve posta ücretinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6. maddesinin 4. fıkrası uyarınca tamamlatılmasına yönelik Dairemizin 13/09/2018 tarihli Başkanlık yazısının davacının MERNİS adresine 7201 sayılı Kanun'un 21/2. maddesi uyarınca tebliğe çıkarıldığı ve adreste tebligat yapılabilecek kimse bulunmaması üzerine ... Mahallesi Muhtarı ... 'e imza karşılığı bırakılmak ve buna ilişkin ihbarname kapıya yapıştırılmak suretiyle 25/10/2018 tarihinde tebliğ edildiği, ancak eksik olan harç ve posta ücretinin davacı tarafından tamamlanmadığı; bunun üzerine Dairemizin kararı ile; davacının adil yargılanma hakkının temini ve Tebligat Kanunu'nun 21/1 maddesinde belirtilen haklardan (en yakın komşulardan birine varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir) faydalanması amacıyla eksik harç ve posta ücretinin tamamlatılmasına yönelik Dairemizin 13/09/2018 tarihli Başkanlık yazısının, davacının MERNİS adresi (... Mah. ... Sk. No:... İç Kapı No:... AKSARAY) bilinen adres olarak kabul edilmek suretiyle MERNİS şerhi düşülmeksizin 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesi uyarınca davacıya yeniden tebliğ edilmesine karar verildiği; tebligatın yenilenmesine ilişkin karar ile Danıştay Beşinci Daire Başkanlığının 13/09/2018 tarihli yazısının, belirtilen MERNİS adresinde Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesi uyarınca 10/08/2020 tarihinde davacının eşine tebliğ edildiği, eksikliğin tamamlanmaması üzerine, Danıştay Beşinci Daire Başkanlığınca gönderilen ve eksik harç ve posta ücretinin tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılacağına karar verileceği ihtarını da içeren 03/02/2021 tarihli ikinci yazının da MERNİS adresinde 12/02/2021 tarihinde Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesi uyarınca davacının eşine tebliğ edildiği, buna rağmen eksik harç ve posta ücretinin davacı tarafından yatırılmadığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu tarafından meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına yönelik işlemlere karşı yargı mensupları tarafından açılan davalarda, davacıların adli yardım talepleri Dairemiz tarafından, "yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimselerin taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması" şartının herhangi bir bilgi veya belgeyle (örneğin fakirlik ilmuhaberi) desteklenmesi beklenmeksizin kabul edilmekteyse de bakılmakta olan bu davada davacı tarafından adli yardım talebinde bulunulmadığı da görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle, eksik harç ve posta ücreti ile açılan davada iki defa usulüne uygun şekilde tebliğ edilen eksik harç ve posta ücretini tamamlama yazısına rağmen eksiklik süresi içinde tamamlanmadığından, 2577 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 4. fıkrası uyarınca DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA, aşağıda ayrıntısı gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, tebligatların resmi olarak yapılmasına, başvuru ve karar harcının toplamı olan ve davanın açılışı sırasında tahsil edilmeyen toplam ...-TL harcın ve posta işlemlerinde kullanılan ... -TL resmi posta ücretinin davacıdan tahsili için ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 31/03/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.