Danıştay 2017/6862 Esas 2021/4697 Karar

Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2017/6862 E.  ,  2021/4697 K.
"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/6862
Karar No : 2021/4697
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Davacının, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4(8)b maddesi ile değişik, 3/1. maddesi uyarınca FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin, ... Kurulunun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Kendisinin ve ailesinden kimsenin FETÖ/PDY terör örgütü ile ilgisi, bağı veya irtibatının olmadığı, hangi eylemi veya irtibatı nedeniyle meslekten çıkarıldığını bilmediği, hakkındaki somut suçlamaların tarafına bildirilmediği, savunmasının usulüne uygun alınmadığı, suçlamalara neden olan eylemleri öğrenme ve sözlü savunma yapma taleplerinin reddedildiği, Askeri Yargıtayın uygulamasının savunma alındığı anlamına gelmeyeceği, meslekten çıkarılmasını gerektiren hukuki veya maddi bir sebebin bulunmadığı, dava konusu kararda genel bir gerekçeye yer verildiği ve bu soyut sebeplerden hiçbirinin şahsına uymadığı, somut sebeplerin belirtilmediği, meslekten çıkarma kararının şekil unsuru yönünden sakat olduğu, savunma hakkının, masumiyet karinesinin, ölçülülük ve orantılılık ilkelerinin, adil yargılanma hakkının, suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin, özel hayata saygı hakkının, ifade özgürlüğünün ihlal edildiği, meslekten çıkarma kararını veren Kurulun oluşumunun hukuka aykırı olduğu, Kurul üyelerinden bazılarının kamuoyunda İzmir Casusluk Davası olarak bilinen davada mağdur olduğu, FETÖ mağduru olan Başkanlar Kurulu üyelerinin, FETÖ üyeliği ile suçlanan kişilerin değerlendirildiği kurulda görev yapmalarının uygun olmadığı, söz konusu üyelerin tarafsız kalamadıkları yönünde ciddi endişelerinin olduğu, görevini yaptığı dönemde Anayasa'ya, kanuna, hukuka uygun olarak vicdani kanaatine göre kullandığı oy ve ileri sürdüğü görüşlerin meslekten çıkarma kararına esas alınmasının Anayasa'nın 138. maddesine, hukuka, hakkaniyete aykırı olduğu, ifade özgürlüğünün ihlal edildiği, dava konusu karara tanık ifadelerinin de esas alındığı belirtildiği halde hangi tanık/tanıkların hangi beyanlarının esas alındığına dahi kararda yer verilmediği, dava sürecinde haberdar olduğu söz konusu tanık ifadelerinin hiçbirinde FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatlı olduğuna ilişkin bir beyan bulunmadığı, ceza yargılaması sürecinde dinlenen aynı tanıkların lehine beyan verdiği, meslekten çıkarılmasına dayanak yapılan istihbarat raporlarının idari işlemlerde delil olarak kullanılamayacağı ileri sürülerek dava konusu kararın hukuka aykırı olduğu iddia edilmiştir. Öte yandan, dava konusu kararın dayanağı olan 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (6749 sayılı Kanun), 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4(8)b maddesi ile değişik, 3/1. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddia edilerek, anılan hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması talep edilmiştir.

DAVALININ SAVUNMASI : Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri'nin dava konusu edilemeyeceği, öte yandan dava konusu kararın 667 sayılı KHK'nın Askeri Yargıtay Başkanlar Kuruluna verdiği değerlendirme yetkisinin kullanılması suretiyle hukuka uygun olarak tesis edildiği, ölçülü ve gerekli olduğu, davacının bir kamu görevlisi olarak Anayasa'ya sadakat borcunu yerine getirmediği ve kazanılmış haklarının söz konusu olamayacağı, davacının savunma hakkını kullanamadığı iddiasının yersiz olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Dava konusu işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Dava; davacının 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesi ile değişik 3/1. maddesi uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin ... Kurulu'nun ... tarihli ve ... E; ... K sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
T.C. Anayasasının 138. maddesinde, "Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz." hükmüne yer verilmiş, 139. maddesinde, "Hakimler ve savcılar azlolunamaz. Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giymiş olanlar, görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılanlar veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler hakkında kanundaki istisnalar saklıdır." kuralı yer almıştır.
Öte yandan, kamu düzeni ve güvenliği açısından, Anayasa’nın 120. maddesi ve 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu çerçevesinde, Milli Güvenlik Kurulunun, Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi yönündeki 20.7.2016 tarih ve 498 sayılı tavsiye kararı üzerine toplanan Bakanlar Kurulu'nca 15.7.2016 tarihinde başlatılan darbe girişimi üzerine ülke genelinde olağanüstü hâl ilan edilmesine karar verilmiş, bu karar Türkiye Büyük Millet Meclisinde onaylanarak 21.7.2016 tarihli ve 29777 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanununun 4. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulunca 22.7.2016 tarihinde kararlaştırılan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname 23.07.2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulmuş, "Yargı mensupları ile bu meslekten sayılanlara ilişkin tedbirler" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasında, "Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen hâkim ve savcılar hakkında Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurulunca meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilir." şeklinde düzenleme yapılmış ve bu Kanun Hükmünde Kararname, 29.10.2016 tarih ve 29872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ile kanunlaşmıştır.
27.7.2016 tarihli ve 29783 sayılı 2. Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesinin 8. fıkrasının (b) bendi ile de 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesinin birinci fıkrasına, “Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu’nca ibaresinden sonra gelmek üzere, “Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Daire Başkanı ve Üyeleri hakkında Başkanlar Kurulu’nca, Askeri Yargıtay Daire Başkanı ve Üyeleri hakkında Başkanlar Kurulu’nca, askeri hakimler hakkında Milli Savunma Bakanı’nın başkanlığında, Milli Savunma Bakanı tarafından birinci sınıf askeri hakimler arasından seçilecek iki askeri hakimden oluşan Komisyonca” ibaresi eklenmiştir. Ayrıca 668 sayılı KHK’nın 4. maddesinin 8. fıkrasının (c) bendi ile 667 sayılı KHK’nın 3. maddesine eklenen 3. fıkrada da, “Birinci fıkra uyarınca görevlerine son verilenler hakkında da 4. maddesinin 2. fıkrası hükümleri uygulanır.” kuralına yer verilmiştir. 08.03.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 11. maddesinin 2. fıkrasında, "22.7.2016 tarih ve 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 3'üncü maddesinin birinci fıkrası ile 18.10.2016 tarih ve 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilenler, kararın kesinleşmesinden itibaren altmış gün içinde ilk derece mahkemesi olarak Danıştaya dava açabilir." hükmü getirilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacının meslekten çıkarılmasına ilişkin ... Kurulu'nun ... tarihli ve ... sayılı kararında; ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... tarihli ve ... sorgu sayılı kararıyla CMK'nın 100 ve devam eden maddeleri gereğince Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek suçundan tutuklanmasına karar verildiği, 15.7.2016 tarihinde Yurtta Sulh konseyi tarafından yayımlanan sıkıyönetim mesajının EK B''de yer alan sıkıyönetim mahkemeleri görevlendirme listesinde, Askeri Yargıtay Başsavcısı olarak görevlendirildiği, hakkındaki istihbarat raporları, tanık beyanları ile dosya içeriği ve diğer belgeler dikkat alınmak suretiyle FETÖ/PDY silahlı suç örgütü ile irtibatlı bulunduğu kanısına varıldığından, adı geçenler hakkında 1600 sayılı Askeri Yargıtay Kanunu ve 23/07/2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hâl Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin, 668 sayılı KHK’nun 4 (8) b maddesi ile değişik 3/1 maddesi uyarınca meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verildiği anlaşılmıştır.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 26.9.2017 tarih ve 2017/16-956 Esas, 2017/370 sayılı kararı ile onanarak kesinleşen Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarih ve ... esas, ... sayılı kararında da, FETÖ/PDY'nin silahlı bir terör örgütü olduğu belirlenmiştir.
Üstün bir kamu gücü yetkisi niteliğindeki yargı yetkisini kullanan hakim ve savcıların, Anayasa gereği tarafsız ve bağımsız olarak görev yapmaları, Anayasa’ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre karar vermeleri ve Anayasal düzene sadakat göstermeleri, hukuk devletinde demokratik toplum düzeninin korunması açısından büyük önem arz etmektedir. Terör örgütleri ile milli güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara yönelik üyelik, mensubiyet, iltisak veya bunlarla irtibat, anayasal düzene sadakat yükümlülüğünün yitirildiğini ortaya koyan ve hakim ve savcılar hakkında olağanüstü tedbirin uygulanmasını gerektiren hallerdendir.
Bu nedenle, davacının sözde sıkıyönetim mahkemeleri görevlendirme listesinde Askeri Yargıtay Başsavcısı olarak görevlendirildiği ve FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatlı olduğuna dair tanık beyanları dikkate alındığında,meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin ... Kurulu'nun ... tarihli ve ... sayılı Kararı hukuka uygun olduğundan, bu kararın iptali talebiyle açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, duruşma için taraflara önceden bildirilen 23/12/2021 tarihinde, davacı ... ile vekili Av. ... ve davalı idare vekili Av. ...'nın geldikleri, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki bilgi ve belgeler incelendikten sonra davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek; ayrıca davacı tarafından, bakılmakta olan bu dava dosyası ile Dairemizin E:2017/4265 sayısında kayıtlı bulunan dava dosyasının taraflarının ve konusunun aynı olduğundan bahisle birleştirilmesi talebinde bulunulmuş ise de, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda davaların birleştirilmesine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı gibi anılan Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde uygulanmak üzere sayma yoluyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıfta bulunulan 31. maddesinde de davaların birleştirilmesi usulüne yer verilmediği görüldüğünden bu istem de yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi ve davacının 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (6749 sayılı Kanun), 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4(8)b maddesi ile değişik, 3/1. maddesi ile ilgili Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek gereği görüşüldü:
A) MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ
1) Genel Olarak
Türkiye’de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini “Yurtta Sulh Konseyi” olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır.
Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 118. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından 20/07/2016 tarihli toplantıda yapılan değerlendirmede, darbe teşebbüsünün TSK içindeki Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensupları tarafından başlatıldığı, bu örgütün kuruluş aşamasından itibaren etkisi altına aldığı eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları, ticari kuruluşlar ve kamu görevlileri aracılığıyla Milleti ve Devleti kontrol altında tutmayı amaçladığı belirtilmiştir.
MGK'nın anılan toplantısında "demokrasinin, hukuk devleti ilkesinin, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin korunmasına yönelik tedbirlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi amacıyla" Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi tavsiyesinde bulunulması hususu kararlaştırılmıştır. Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmesine karar vermiştir. Anılan karar 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve aynı gün TBMM tarafından onaylanmıştır. Olağanüstü hâl, daha sonrasında üçer aylık dönemler hâlinde Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından uzatılmış ve 18/07/2018 tarihinde kaldırılmıştır.
23/07/2016 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti tarafından Avrupa Konseyi Genel Sekreterliği ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine, Türkiye’de 21/07/2016 tarihinde olağanüstü hâlin yürürlüğe girmesiyle birlikte başlayan süreçte, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS)’nin 15. maddesinde görüldüğü şekliyle Sözleşme’den doğan yükümlülükler bağlamında daha az güvence sağlanabileceği belirtilerek derogasyon bildiriminde bulunulmuştur.
23/07/2016 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin (667 sayılı KHK) 3/1. maddesi ile yargı mensupları ve bu meslekten sayılanlardan terör örgütlerine veya Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna MGK tarafından karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilenlerin meslekten veya kamu görevinden çıkarılmalarına karar verileceği düzenlenmiştir.
27/07/2016 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 668 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 8. fıkrasının (b) bendi ile 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesinin 1. fıkrasına, “Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurulunca” ibaresinden sonra gelmek üzere “, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi daire başkanı ve üyeleri hakkında Başkanlar Kurulunca; Askeri Yargıtay daire başkanı ve üyeleri hakkında Başkanlar Kurulunca; askeri hakimler hakkında Milli Savunma Bakanının başkanlığında, Milli Savunma Bakanı tarafından birinci sınıf askeri hakimler arasından seçilecek iki askeri hakimden oluşan komisyonca” ibaresi eklenmiştir.
667 sayılı KHK, 18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Kanun'la değiştirilerek kabul edilmiş, bu Kanun ise 29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
23/01/2017 tarih ve 29957 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (685 sayılı KHK) ile 667 sayılı KHK'nın 3/1. maddesi uyarınca meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilenlerin, kararın kesinleşmesinden itibaren altmış gün içinde ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda dava açabilecekleri düzenlenmiştir. 685 sayılı KHK, 01/02/2018 tarihli ve 7075 sayılı Kanun'la değiştirilerek kabul edilmiş, anılan Kanun 08/03/2018 tarih ve 30354 sayılı (mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Kadriye Çatal/Türkiye (B. No: 2873/17, 07/03/2017) kararında, haklarında meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilen yargı mensupları için doğrudan Danıştayda iptal davası açma imkânının tanındığını belirterek Kadriye Çatal tarafından yapılan başvuruyu iç hukuk yollarının tüketilmemiş olduğu gerekçesiyle kabul edilemez bulmuştur.
2) Davacıya İlişkin Süreç
... tarih ve E:... , K:... sayılı ... Kurulu kararıyla, Askeri Yargıtay üyesi olarak görev yapmakta olan davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmiştir. Bu karara karşı yapılan itiraz anılan Kurul tarafından ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararla reddedilmiştir.
Davacı tarafından meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararın iptali talebiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
Öte yandan, davacının, ceza yargılaması sonucunda ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme suçundan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 223/2-e maddesi uyarınca anılan suçu işlediğinin sabit olmadığı (delil yetersizliği) gerekçesiyle beraatine karar verilmiştir. Dairemizin karar verdiği tarih itibarıyla UYAP ortamında yapılan inceleme sonucu anılan beraat kararının kesinleşmediği anlaşılmıştır.
B) İLGİLİ MEVZUAT
1) Anayasa
Anayasa’nın Başlangıç kısmında, Millet iradesinin mutlak üstünlüğü, egemenliğin kayıtsız şartsız Türk Milletine ait olduğu ve bunu Millet adına kullanmaya yetkili kılınan hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasa'da gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı belirtilmiş ve 176. maddesinde de Anayasa'nın dayandığı temel görüş ve ilkeleri belirten başlangıç kısmının, Anayasa metnine dâhil olduğu kuralı getirilmiştir.
Anayasa'nın 5. maddesi: "Devletin temel amaç ve görevleri, Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır."
Anayasa’nın 6. maddesi: “Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir.
Türk Milleti, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili organları eliyle kullanır.
Egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz.”
Anayasa’nın 9. maddesi: "Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır."
Anayasa’nın 13. maddesi: “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.”
Anayasa’nın 14. maddesi: “Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz.
Anayasa hükümlerinden hiçbiri, Devlete veya kişilere, Anayasayla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz...”
Anayasa’nın dava konusu kararın tesis edildiği tarihte yürürlükte olan hâliyle 15. maddesi: "Savaş, seferberlik, sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlâl edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir.
Birinci fıkrada belirlenen durumlarda da, savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dışında, kişinin yaşama hakkına, maddî ve manevî varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz; suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz."
Anayasa’nın 20. maddesinin birinci fıkrası: “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.”
Anayasa’nın 36. maddesi: "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.
Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz."
Anayasa’nın 138. maddesinin birinci fıkrası: “Hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler.”
Anayasa’nın 139. maddesi: “Hâkimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz; bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamaz.
Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giymiş olanlar, görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılanlar veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler hakkında kanundaki istisnalar saklıdır.”
Anayasa’nın 140. maddesinin ikinci fıkrası: “Hâkimler, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre görev ifa ederler.”
Anayasa’nın, dava konusu kararın tesis edildiği tarihte yürürlükte olan, 21/01/2017 tarih ve 6771 sayılı Kanun'un 16. maddesi ile mülga 156. maddesinin son fıkrası: "Askerî Yargıtayın kuruluşu, işleyişi, mensuplarının disiplin ve özlük işleri mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenir.."
2) AİHS
AİHS'in 6. maddesinin birinci fıkrası: "Herkes medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıkların ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, makul bir süre içinde adil ve aleni olarak yargılanma hakkına sahiptir. Karar alenî olarak açıklanır. Ancak, demokratik bir toplum içinde ahlak, kamu düzeni veya ulusal güvenlik yararına, küçüklerin çıkarları veya bir davaya taraf olanların özel hayatlarının gizliliği gerektirdiğinde veya aleniyetin adil yargılamaya zarar verebileceği kimi özel durumlarda ve mahkemece bunun kaçınılmaz olarak değerlendirildiği ölçüde, duruşma salonu tüm dava süresince veya kısmen basına ve dinleyicilere kapatılabilir."
AİHS'in 8. maddesi: “Herkes özel ve aile yaşamına konutuna ve haberleşmesine saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.
Bu hakkın kullanılmasına ulusal güvenlik, kamu güvenliği ya da ülkenin ekonomik refahı, düzensizliğin ya da suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık veya ahlakın korunması yahut başkalarının haklarının ve özgürlüklerinin korunması amacıyla, yasaya uygun olarak yapılan ve demokratik bir toplumda gerekli bulunan müdahaleler dışında, kamu makamları tarafından hiç bir şekilde müdahalede bulunulamaz."
AİHS'in 15. maddesi: "Savaş zamanında veya ulusun yaşamını tehdit eden başka olağanüstü bir durumda herhangi bir taraf devlet, uluslararası hukuktan doğan diğer yükümlülüklerine aykırı olmamak koşuluyla, durumun zorunluluklarının kesin olarak gerektirdiği ölçüde, bu Sözleşme çerçevesinde üstlendiği yükümlülüklere aykırı tedbirler alabilir.
Bu hüküm çerçevesinde, hukuka uygun savaş fiilleri sonucunda gerçekleşen ölümler hariç, 2. madde veya 3., 4.(1.paragraf) ve 7. maddeye aykırı tedbirler alınamaz.
Yükümlülüklerine aykırı tedbirler alma hakkını kullanan herhangi bir taraf devlet, almış olduğu tedbirler ve bunların sebepleri hakkında Avrupa Konseyi Genel Sekreterini tüm yönleriyle bilgilendirir. Sözleşmeci taraf ayrıca, bu tür önlemlerin uygulanması sona erdiğinde ve Sözleşme hükümleri tam olarak yeniden uygulanmaya başladığında da Avrupa Konseyi Genel Sekreterini bilgilendirir."
3) Kanun
667 sayılı KHK'nın değiştirilerek kabul edilmesine dair 6749 sayılı Kanun’un 3. maddesinin birinci fıkrası: “Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen …Askeri Yüksek İdare Mahkemesi daire başkanı ve üyeleri hakkında Başkanlar Kurulunca; Askeri Yargıtay daire başkanı ve üyeleri hakkında Başkanlar Kurulunca; askeri hâkimler hakkında Millî Savunma Bakanının başkanlığında, Millî Savunma Bakanı tarafından birinci sınıf askeri hâkimler arasından seçilecek iki askeri hâkimden oluşan komisyonca... meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilir. Bu kararlar, Resmî Gazete’de yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Meslekten çıkarma kararlarına karşı ilgili kanunlarda yer alan hükümler uyarınca itiraz edilmesi veya yeniden inceleme talebinde bulunulması üzerine verilen kararlar da Resmî Gazete’de yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Görevden uzaklaştırılanlar veya görevlerine son verilenlerin silah ruhsatları ve pasaportları iptal edilir ve bu kişiler oturdukları kamu konutlarından veya vakıf lojmanlarından on beş gün içinde tahliye edilir.”
Üçüncü fıkrası: “Birinci fıkra uyarınca görevine son verilenler hakkında da 4 üncü maddenin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır...”
Aynı Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrası: “Birinci fıkra uyarınca görevine son verilenler bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemez, doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemezler; görevinden çıkarılanların uhdelerinde bulunan her türlü mütevelli heyet, kurul, komisyon, yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu üyeliği ve sair görevleri de sona ermiş sayılır. Bu fıkrada sayılan görevleri yürütmekle birlikte kamu görevlisi sıfatını taşımayanlar hakkında da bu fıkra hükümleri uygulanır...”
C) İNCELEME VE GEREKÇE
1) Yargılamada İzlenen Usul ve Süreç
AİHS'in 15. maddesinde; savaş veya ulusun varlığını tehdit eden bir genel tehlike hâlinde devletlerin, durumun gerektirdiği ölçüde ve uluslararası hukuktan doğan başka yükümlülüklere ters düşmemek koşuluyla AİHS'te öngörülen yükümlülüklere aykırı tedbirler alabileceği belirtilmiştir.
Askeri Yargıtay Başkanlar Kurulu tarafından Askeri Yargıtay üyelerinin 667 sayılı KHK'nın, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4(8)b maddesi ile değişik, 3/1. maddesi uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararlar tesis edilirken ilgililere haklarındaki tespitler ve bu tespitlerin dayanağı olan bilgi ve belgeler bildirilmek suretiyle usulüne uygun karşı beyanda bulunma imkânı tanınmamış ise de, AİHS'in 15. maddesi hükmü uyarınca ulusun varlığını tehdit eden genel bir tehlikeye karşı ivedi şekilde tedbir almak zorunluluğu çerçevesinde durumun gerektirdiği ölçüde kabul edilebilecek nitelikte olan bu hususun, yargılama aşamasında, haklarındaki tespitler bildirilerek ilgililerin bu tespitlere karşı beyanlarının alınması suretiyle giderilmesinin mümkün olduğu değerlendirilmiştir.
Nitekim AİHM'e göre karar alma veya yargılama sürecinde daha önceki aşamalarda yaşanan bazı usule ilişkin eksikliklerin sonraki aşamalarda telafi edilebilmesi mümkündür (Helle/Finlandiya, B. No: 20772/92, 19/12/1997, § 45; Monnell ve Morris/Birleşik Krallık, B. No: 9562/81, 9818/82, 2/3/1987, §§ 55-70).
Bu kapsamda, davalı idare tarafından dava konusu kararın gerekçesi olarak yargılama safahatında dava dosyasına sunulan tüm bilgi ve belgeler davacıya tebliğ edilmiş ve bu bilgi ve belgelere karşı etkin bir şekilde beyanda bulunma imkânı tanınmıştır.
Öte yandan adil yargılanma hakkına ilişkin güvencelerin (silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin) sağlanması amacıyla Dairemizce görülmekte olan bu davalarda usul kuralları oldukça geniş yorumlanmıştır.
Dava konusu karara karşı dava açma süresi, Danıştayın görevli yargı yeri olarak belirlenmesine ilişkin 23/01/2017 tarih ve 29957 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 685 sayılı KHK'nın yayımı tarihinden itibaren değil anılan KHK’nın TBMM tarafından değiştirilerek kabul edilmesine dair 7075 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 08/03/2018 tarihinden itibaren başlatılmıştır.
Davacıların adli yardım talepleri, "yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimselerin taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması" şartının herhangi bir bilgi veya belgeyle (örneğin fakirlik ilmuhaberi) desteklenmesi beklenmeksizin kabul edilmiştir.
Duruşmalı dosyalarda, tedavi kurumlarında veya ceza infaz kurumlarında bulunan ve mazeretleri nedeniyle duruşmalara katılamayacak olan davacıların duruşmalara kolaylıkla katılabilmeleri, yargılamanın en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması için Ses ve Görüntü Bilişim Sisteminden (SEGBİS) yararlanma imkânı sağlanmıştır.
06/01/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Sonradan ibraz olunan belgeler" kenar başlıklı 21. maddesinde "Dilekçeler ve savunmalarla birlikte verilmeyen belgeler, bunların vaktinde ibraz edilmelerine imkan bulunmadığına mahkemece kanaat getirilirse, kabul ve diğer tarafa tebliğ edilir" kuralına yer verilmiştir. Adil yargılanma hakkının temini bakımından, davalı idare tarafından ek beyan olarak sunulan ve Dairemizce yapılan ara kararına ilgili idareler tarafından cevaben gönderilen bilgi ve belgelerde davacının cevaplandırması gerektiği değerlendirilen hususların bulunması halinde, ilgili bilgi ve belgeler davacıya tebliğ edilmiş ve davacıya bu yeni bilgi ve belgelere karşı beyanlarını sunma imkânı sağlanmıştır.
Aynı Kanun'un "Tebligat ve cevap verme" kenar başlıklı 16. maddesinde, haklı sebeplerin bulunması hâlinde, taraflardan birinin isteği üzerine otuz günü geçmemek ve bir defaya mahsus olmak üzere otuz günlük cevap verme süresinin uzatılabileceği belirtilmiştir. Talep edilmesi hâlinde Dairemizce taraflara otuz günü geçmemek üzere ek süre verilmiştir.
Bununla birlikte, AİHS’in "Adil Yargılanma Hakkı" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında herkesin medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili davasını makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahip olduğu düzenlemesi yer almıştır. Anayasa Mahkemesi de makul sürede yargılanma hakkını Anayasa'nın 36. maddesinde yer verilen adil yargılanma hakkının bir parçası olarak görmüştür (Gülseren Gürdal ve Diğerleri, B. No: 2013/1115, 05/12/2013, § 43). Anayasanın 141. maddesinin son fıkrasında da davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması yargının görevleri arasında sayılmıştır.
AİHM kararları incelendiğinde; Mahkemenin bir yargılamanın süresinin makul olup olmadığını incelerken her davanın kendi somut durumunu gözettiği ve davanın karmaşıklığı, başvuranların ve yetkili makamların yargılama sürecindeki davranışları ile ilgililer için davanın konusunun arz ettiği önem gibi kriterleri dikkate aldığı görülmüştür (Frydlender / Fransa, B. No: 30979/96, 27/6/2000, § 43, Yılmaz / Türkiye, B. No: 36607/06, 04/06/2019, §§ 32). Aynı şekilde Anayasa Mahkemesi de makul süre yönünden yaptığı incelemelerde, davanın karmaşıklığı, yargılamanın kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun davanın hızla sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususları, bir davanın süresinin makul olup olmadığının tespitinde göz önünde bulundurulması gereken kriterler olarak belirlemiştir (Güher Ergun ve Diğerleri, B. No: 2012/13, 02/07/2013, § 41-45, Gülseren Gürdal ve Diğerleri, B. No: 2013/1115, 05/12/2013, § 46).
Bu kapsamda, askeri yargı mensupları tarafından meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına ilişkin kararlara karşı Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde davalar açılmış, 685 sayılı KHK ile bu davaların çözümünde Danıştayın görevli yargı yeri olarak belirlenmesi ve Anayasa değişikliği ile Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin yargılama faaliyetlerine 27/04/2017 tarihi itibarıyla son verilmesinin ardından söz konusu dosyalar Danıştaya gönderilmiş ve bu tarihten sonra Dairemizce bu tür davaların esastan incelenmesine başlanmıştır.
Bununla birlikte yukarıda aktarıldığı üzere gerek ulusun varlığını tehdit eden genel bir tehlikeye karşı ivedi şekilde tedbir almak zorunluluğu çerçevesinde olağanüstü şartlar altında tesis olunan işlemler nedeniyle açılan bu davaların karmaşık yapısına, gerekse adil yargılanma hakkına ilişkin güvencelerin (silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin) sağlanması amacıyla davalı idare ve ilgili diğer idareler tarafından dava dosyasına sunulan ve uyuşmazlığın esasına etkili olacağı değerlendirilen tüm bilgi ve belgelerin davacıya tebliğ edilmesi, bu bilgi ve belgelere karşı cevap hakkını kullanması bakımından davacı tarafa ek süre tanınması gibi geniş usuli uygulamalarla birlikte bakılmakta olan bu dava mümkün olan en kısa süre içinde Dairemiz tarafından sonuçlandırılmıştır. 2) Askeri Yargıtay Başkanlar Kurulunun Tarafsızlığı:
667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4(8)b maddesi ile değişik, 3. maddesinin 1. fıkrasında “Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen …Askeri Yüksek İdare Mahkemesi daire başkanı ve üyeleri hakkında Başkanlar Kurulunca; Askeri Yargıtay daire başkanı ve üyeleri hakkında Başkanlar Kurulunca... meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilir..." hükmüne yer verilmiştir.
Askeri Yargıtay Başkanlar Kurulunun tarafsızlığının incelenmesi gerekmektedir.
AİHM Büyük Dairesinin Ramos Nunes De Carvalho E Sá/Portekiz kararında (Başvuru No: 55391/13, 57728/13 ve 74041/13) yer verdiği üzere:
Mahkeme, tarafsızlık kavramıyla, önyargılı veya tarafgir olmama durumunun kastedildiğini ve tarafsız olunup olunmadığının çeşitli yollarla test edilebileceğini vurgulamaktadır. Mahkemenin yerleşik içtihadına göre, AİHS madde 6 (1) çerçevesinde tarafsızlığın tespiti, bir hâkimin kişisel kanaati ile davranışına, yani, önündeki davada kişisel önyargıyla veya taraflı hareket edip etmediğine bakılarak yapılan öznel bir testle yapılmalı; aynı zamanda mahkemenin hem kendisi hem de oluşumuyla tarafsızlığına dair makul şüpheleri bertaraf edecek şekilde yeterli güvence sağlanıp sağlanmadığını saptamaya dönük nesnel bir teste de başvurulmalıdır.
Öznel ve nesnel tarafsızlık arasında kesin bir ayrım yoktur, zira bir hâkimin davranışı karşısında bir dış gözlemci tarafsızlık hususunda nesnel şüphelere kapılabileceği (nesnel test) gibi o hâkimin kişisel kanaatleri de bu şüphelere yol açabilir (öznel test). Dolayısıyla, hâkimin öznel tarafsızlık karinesini çürütecek kanıtların sunulmasında zorlanılabilecek kimi davalarda nesnel tarafsızlık koşulu daha da önemli bir güvence oluşturur.
Nesnel test, hâkimin davranışından tamamen ayrı olarak tarafsızlığı hakkında şüphe doğurabilecek olay ve olguların araştırılıp ortaya konulmasını gerektirir. Buna göre, bir davada bir hâkim veya mahkeme heyetinin tarafsızlığından endişe etmek için meşru bir sebep olup olmadığına bakarken söz konusu kişinin bakış açısı önemli olmakla beraber belirleyici değildir. Belirleyici olan, bu endişenin nesnel gerekçelere dayanmasıdır.
Nesnel testin konusu çoğunlukla, dava sürecinde hâkim ile diğer ana aktörler arasındaki hiyerarşik ve sair ilişkidir. Dolayısıyla her bir davada söz konusu ilişkilerin, mahkemenin tarafsız olmadığını gösterir nitelik ve derecede olup olmadığına karar verilmelidir. Bu bağlamda görünüş de belirli bir önem taşıyabilir; diğer bir deyişle “adaletin gerçekleşmesi yetmez, gerçekleştiği görülmelidir de.”
Kurulun tarafsızlığına yönelik olarak, meslekten çıkarma kararını veren Kurulun oluşumunun hukuka aykırı olduğu, Kurul üyelerinden bazılarının kamuoyunda İzmir Casusluk Davası olarak bilinen davada mağdur olduğu, FETÖ mağduru olan Başkanlar Kurulu üyelerinin, FETÖ üyeliği ile suçlanan kişilerin değerlendirildiği Kurulda görev yapmalarının uygun olmadığı, söz konusu üyelerin tarafsız kalamadıkları yönünde ciddi endişelerinin olduğu iddia edilmiş ise de, Komisyon üyelerinin söz konusu dava sürecinde davacıların örgüt ile iltisaklı veya irtibatlı oldukları yönünde bireysel bir isnada yer verdiklerine dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığından, Kurulun tarafsızlığına ilişkin endişelerin nesnel olarak gerekçelendirilemediği ve soyut nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır.
Dairemizce yapılan yargılama sonucunda Kurul üyelerinin kişisel önyargılarına işaret eden ciddi bir husus bulunmadığı, Kurulu oluşturan üyelerin makul şüpheleri bertaraf edecek şekilde yeterli güvenceye sahip olduğu ve yukarıda yargılamada izlenen usul ve süreç başlığı altında yer verilen adil yargılanma güvencelerini sunan Dairemiz nezdinde Kurul kararının yargısal denetime tabi tutulmuş olması hususları bir bütün olarak gözetildiğinde, tarafsızlık ilkesinin ihlal edilmediği sonucuna varılmıştır.
Nitekim AİHM de, bağımsızlık ve tarafsızlık ile ilgili sorunların tam yargı yetkisine sahip ve Sözleşme'nin 6/1. maddesinin güvencelerini sunan bir yargı organı huzurunda sonradan denetime tâbi olması suretiyle, belirli şartlar altında giderilebileceğini kabul etmektedir (Volkov/Ukrayna, B.No: 21722/11,§ 123; Tsfayo/Birleşik Krallık, B.No: 60860/00, §42-43; Bryan/Birleşik Krallık, B.No:19178/91, §§ 44-47).
3) FETÖ'nün Askeri Yargı Yapılanmasına İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26/09/2017 tarih ve E:2017/16.MD-956, K:2017/370 sayılı kararında; FETÖ’nün, paravan olarak kullandığı dini, din dışı dünyevi emellerine ulaşma aracı hâline getiren; siyasi, ekonomik ve toplumsal yeni bir düzen kurma tasavvuruna sahip örgüt liderinden aldığı talimatlar doğrultusunda hareket eden; bu amaçla öncelikle güç kaynaklarına sahip olmayı hedefleyip güçlü olmak ve yeni bir düzen kurmak için şeffaflık ve açıklık yerine büyük bir gizlilik içerisinde olmayı şiar edinen; bir istihbarat örgütü gibi kod isimler, özel haberleşme kanalları, kaynağı bilinmeyen paralar kullanıp böyle bir örgütlenmenin olmadığına herkesi inandırmaya çalışarak ve bunda başarılı olduğu ölçüde büyüyüp güçlenen, bir yandan da kendi mensubu olmayanları düşman olarak görüp mensuplarını motive eden; “Altın Nesil” adını verdiği kadrolarla sistemle çatışmak yerine sisteme sahip olma ilkesiyle Devlete tabandan tavana sızan; bu kadroların sağladığı avantajlarla Devlet içerisinde belli bir güce ulaştıktan sonra hasımlarını çeşitli hukuki görünümlü hukuk dışı yöntemlerle tasfiye eden; böylece devlet aygıtının bütün alt bileşenlerini ünite ünite kontrol altına almayı ve sisteme sahip olmayı planlayıp ele geçirdiği kamu gücünü de kullanarak toplumsal dönüşümü sağlamayı amaçlayan; casusluk faaliyetlerini de bünyesinde barındıran atipik/suigeneris bir terör örgütü olduğu belirtilmiştir.
1970’li yıllardan itibaren özellikle, mülkiye, adliye, emniyet, millî eğitim ve TSK içerisinde kadrolaşmaya giden FETÖ liderinin vaaz, röportaj ve kitaplarında bulunan ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun anılan kararında da yer alan “Esnek olun, sivrilmeden can damarları içinde dolanın!”, "Bütün güç merkezlerine ulaşıncaya kadar hiç kimse varlığınızı fark etmeden sistemin ana damarlarında ilerleyin!", “Türkiye’deki devlet yapısı ölçüsüne göre bütün anayasal müesseselerdeki güç ve kuvveti cephemize çekeceğimiz ana kadar her adım erken sayılır. …bunca kalabalık içinde ben bu dünyayı ve düşüncemi sözde mahremiyet içinde anlattım. …sırrınız sizin sırrınızdır. Söylerseniz siz esir olursunuz.”, “Bir gün bana Ankara’da bin evimiz olduğunu söyleyin, devletin paçasından şöyle bir tutacağım, devlet uyandığında yapacağı hiçbir şey kalmayacak” şeklindeki sözleri bu suigeneris örgütün, Devleti ele geçirme gayretlerinin somut talimatları olarak ortaya çıkmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığının Soruşturma No:... , Esas No: ... ve İddianame No: ... sayılı iddianamesinde, FETÖ'nün askeri yargı yapılanmasına ilişkin olarak şu tespitlere yer verilmiştir:
FETÖ için öncelikli kadrolaşma yerinin Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) olduğu, bu yapının ordu disiplinini bozacak ve ülke savunmasında zafiyet oluşturacak bir yoğunluğa ulaştığı,
FETÖ'nün TSK'yı denetim altına almak için çok çalıştığı; ordunun cemaatleşmesinin, kontrol altına alınmasının, örgütün siyasi hedefleri için zorunlu ve birinci görevi olduğu,
FETÖ'nün, kendi mensuplarını general ve amiral yapmak ve TSK'nin üst yönetimini ele geçirmek için kendine muhalif/ engel gördüğü TSK mensuplarına karşı soruşturma ve davalar açtırdığı; bu örgütten olmayan albay, amiral ve general kadrosunu tasfiye ettiği; gizlice örgütlenen FETÖ mensuplarının albay ve general kadrolarına terfi ettirildiği ve bu yolla önlerinin açıldığı,
Askeri yargının da, adli ve idari yargı gibi önemli ölçüde Fetullahçı hakimlerden oluştuğu; Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) ve diğer askeri mahkemeler ile adli müşavirlik kadrolarının da baskı ve yıldırma sonucu örgüt mensuplarının eline geçtiği; bu nedenle örgüte yönelik yapılan hiçbir soruşturmadan doğru dürüst netice elde edilemediği;
Örgütün, üyeleri aracılığıyla TSK'da görevli ancak örgüte mensup olmayan kesimleri ordudan uzaklaştırırken sahte delil kullandığı, hedef alınan kamu görevlisi, başka yollardan uğraşılmasına rağmen makamı bırakmayacak güce ve otoriteye sahipse bu defa devreye adli bir soruşturmanın sokulduğu; yeni içtihatlar geliştirildiği ve hileye başvurulduğu; askeri yargının Fetullahçıların TSK içinden temizlenmesinde somut delil elde edilemediği bahanesine başvurup gereği gibi bir soruşturma yapmadığı şeklindeki tespit ve değerlendirmeler, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca FETÖ'nün genelde TSK ve özelde askeri yargı içindeki yapılanmasının göstergeleri olarak kabul edilmiştir.
Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının "FETÖ Silahlı Terör Örgütü İçerisinde Askeri Yargı Mahrem Yapılanması" başlıklı kısmında ise:
"Örgüt liderinin "Devair-i Devlet" yapılanması içerisinde özellikle mülki, askeri ve yargı yapılanmasına özel bir önem atfettiği, bu grupları birer ünite olarak tanımladığı, bu gruplar içerisinde yer alan unsurların sezilmeden, hissettirmeden çok ilerilere kadar gitme talimatını verdiği, hatta can damarları içinde dolaşma kavramını kullandığı bilinen bir gerçekliktir.
Askeri yargı içerisindeki mahremiyet kavramının olağan mahrem yapı kuralları çerçevesinde bulunduğu, özellikle askeri liselerden başlayarak ordu içerisine bireylerin yerleştirildiği, askeri liselere ve polis kolejlerine yerleştirilen öğrencilerin öğrenimleri boyunca kendilerini bu okullara hazırlayan talebe imamı tarafından takibinin sağlandığı, bu talebe imamlarının öğrencilik hayatı boyunca takip ettiği öğrenciyi genelde onbeş günde bir ziyaret ettiği ve irtibat kurduğu, ziyaret gerçekleşmezse ikinci buluşmanın zaman ve yerine dair belirlemenin mutlaka belirlendiği ve bunların yüksek gizlilik içerisinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Örgütün TSK içerisinde farklı bir yapılanmaya gittiği, tamamen hücre tipi birbirinden habersiz ve bağımsız ünitelerin oluşturulduğu görülmüştür.
2008 - 2014 yılları arasında örgütün TSK içerisindeki faaliyet yoğunluğunun arttığı, ordu içerisinde belirli bir yoğunluğa ulaşmak için örgütten olmayanların tasfiyesi yoluna gidildiği, bu anlamda isimsiz ve imzasız mektuplarla personelin yıpratılması, zincir mailler gönderilmesi, örgütün kendine bağlı olmayan personeli emekli olmaya sevk edecek teamül dışı tayin ve uygulamaları stratejik noktada bulunan unsurları aracılığı ile gerçekleştirdiği, kendine mensup örgüt elemanları hakkında da terfilerini etkileyecek menfi bilgilerin gizlendiği anlaşılmıştır.
...
Askeri mahrem yapı içerisinde yer alan personel de örgütün temel gizlilik ilkesi çerçevesinde en üst düzeyde tedbir uygulaması yapmaktadır. Birimde tedbir çok boyutlu olarak ele alınmakta, bu konuda kapsamlı bir planlamaya gidilmektedir. Bu çerçevede evde, araçta, bir araya gelinen mekanlarda, iş yerlerinde, özel hayatlarında, iletişim kurmada, yolculuk aşamasında tedbirlere azami riayet etmektedirler. Örneğin, askeri öğrencilerin ya da bir sohbet grubunun diğer bir öğrenci grubu ya da sohbet grubu ile tanıştırılmaması, bir askerin ilden tayin olduğunda artık eski öğretmeniyle irtibata geçilmemesi, telefon numaralarının şifrelenmesi, şehir merkezindeki intikallerde toplu ulaşım kullanılması, yolculuk esnasında açık telefon taşınmaması, iletişimde kullanılan internet programı için VPN kullanılması, komşulara karşı yapılanmadan olduğuna dair bir havanın verilmemesi, arama tarama mesulü (ATM) tarafından yapılacak öneri ve denetimlere mutlak surette uyulması, çağdaş, modern ve Atatürkçü bir görüntü çizilmesi, açıktan oruç tutulmaması, namazların ima yoluyla kılınması, alkol kullanılması gibi askeri mahrem hizmetlere özgü yüksek güvenlik ve tedbir ilkesinin uygulandığı yolunda bir çok beyan soruşturma evraklarına yansımıştır. Örgüt genel tedbirleri çerçevesinde askeri yapı içerisinde de yüz yüze buluşmaya özel önem vermiştir. FETÖ elebaşının önemli hususları "Ruberu" şeklinde yüz yüze görüşülmesi yolundaki talimatına önem verilmiş, telefon irtibatlarında da telefon hatlarının genel olarak başkası adına kayıtlı olan hatlar olmasına özen gösterilmiştir.
FETÖ askeri mahrem yapılanmasında öncelikle iletişimde randevulaşma sistemi esas alınmıştır. Bir örgüt mahrem sorumlusunun bir askeri personel ile bir araya geldiğinde bir sonraki görüşmenin o günkü görüşmede netleştirilmesi hali bu sistemin ana mantığıdır. Askeri mahrem yapılanmanın telefon kullanımı çok sıkı kurallara bağlanmıştır. İşte bu sıkı kural çerçevesinde dışarıdan bir telefon bulup arama yöntemi örgüt içerisinde özel bir iletişim şeklini ortaya çıkarmaktadır. Buna göre kamuya açık ve birbirinden bağımsız market, büfe, kırtasiye, iddia bayii, lokanta gibi işletmelerde bulunan ve ücret karşılığı kullanılan sabit hatlar ile ankesörlü telefon hatlarından askeri personelin aranması randevulaşma sisteminin temel alternatifi haline gelerek uygulanmıştır. Bu çerçevede gerek itirafçı beyanları, gerek HTS kayıt incelemeleri sonucunda yakın zaman diliminde birbirini takip eden peşi sıra arama olan ardışık arama; farklı tarih ve zaman diliminde belirli gün aralığında yapılan arama olan periyodik arama ve tek arama şeklinde iletişimin gerçekleştiği anlaşılmaktadır.
Meslek hayatına başlayan mahrem yapı içindeki örgüt mensubu askeri personelin maaşının %5 veya %10'luk kısmını asgari olmak üzere himmet adı altında vererek örgüte finans sağladığı, evlilik kararı vermesi durumunda örgütün izin verdiği kişiyle evlenip bu evlilikte de abinin bildirdiği tedbirlere uyduğu, periyodik olarak gerçekleştirilen toplantılara katılarak ideolojik bağlarını sürekli canlı tuttuğu, aldığı talimatlar doğrultusunda hareket ederek mesleki hayatını örgüt ideallerini gerçekleştirmeye vakfettiği görülmektedir.
..." şeklindeki değerlendirmelere yer verildiği görülmüştür.
Öte yandan, askeri yargı mensupları tarafından Dairemizde açılan dava dosyalarında bulunan ceza mahkemesi kararlarında yer verilen ve soruşturma/kovuşturma evrelerinde alındığı görülen beyanların yukarıda yer verilen tespitler doğrultusunda olduğu anlaşılmıştır:
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının anılan iddianamesinde yerilen eski AYİM üyesi ... nun 27/07/2016 tarihli ifadesi "...Askeri Adalet İşleri Başkanlığını 2010 yılından itibaren önce ... daha sonra ... yaptı. Bu kişilerin döneminde alınan askeri hakim adaylarının neredeyse tamamının bu örgüte mensup kişilerden olduğu kanaatindeyim. ...nın bir yerde "benim yaptığım hizmeti ileride göreceksiniz" dediğini duydum... ... nın Yargıtay üyesi seçildikten 1 yıl kadar sonra Genelkurmay Adli Müşavirliği'ne geçti, Yargıtay üyeliği gibi bir görevden idari bir göreve gidilmesi beklenen bir şey değildi. Daha sonra adli müşavirlikte çoğu kendi örgüt mensubu olmak üzere teşkilatını kurdu, sonradan Genelkurmaydaki önemli yerlerin bu örgüt mensubu kişilerin kontrolünde olduğunu gördüm. Genelkurmay askeri savcılığında bu örgüt ile ilgili yapılan şikayetlerde hiçbir sonuç alınmadı, hiçbir soruşturmadan bir karar çıkmadı, hep takipsizlikle sonuçlandı...",
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının anılan iddianamesinde yer verilen eski AYİM üyesi ... nın 29/07/2016 tarihli ifadesi "...Kaldı ki 2009 dan sonra yani İ.K. şube müdürü olduktan sonra TSK alınan askeri hakimlere baktığınızda darbecilerin atama listesinde bu şahısların hemen hemen hepsinin sıkıyönetim askeri mah. görevlendirildikleri görülecektir. Yine Adalet Bakanlığı bürokratlarının beyanlarına göre askeri yargıdaki sınavlara göre çok daha kolay olan Adalet Bakanlığı adli ve idari yargı sınavlarını kazanamayan birçok adayın daha zor olan askeri yargı sınavlarını kazandığı görülmektedir...",
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının anılan iddianamesinde yer verilen eski Askeri Yargıtay üyesi ... .nın 08/08/2016 tarihli ifadesi "... ... fakülteden arkadaşımdır çeşitli görevlerden sonra 2011 yılında Askeri Yargıtay üyesi olmuştur. 2012 yılında Genelkurmay adli müşaviri ....'nin andıç kumpası ile tutuklanması sonrasında askeri yargıtay üyeliği gibi askeri yargının en yüksek görevinden feragat ederek yargıçlık güvencesi dahi olmayan Genelkurmay Adli Müşavirliğine atanmıştır. Genelkurmay adli müşaviri olarak kumpas davaları süresince savcılık ve mahkemeler ile yazışmaları bizzat yapmıştır. Askeri belgelerin gizlilik derecelerini tespit edilen tüm komisyonları oluşturmuştur. Bu komisyonlar Atatürkçülük ders notlarını bilgisayar virüs programlarını devletin güvenliğine ilişkin belge olarak niteleyip masum insanların casusluk suçlaması ile onlarca yıl hapis cezası almalarına neden olmuştur. Balyoz kumpas davası sırasında sanıkların istediği belgeleri göndermemiştir 28 Şubat davası sırasında davanın en önemli suçlama delili kabul edilen ve ancak mevcut olmayan bir belgeyi sanki genelkurmayda mevcutmuş gibi 'aslı gibidir' diye imzalayıp göndermiştir. Kozmik oda aranması sırasında devletin en gizli bilgilerini kaydedildiği diski mahkeme kararına rağmen FETÖ üyesi savcıya teslim ederek çok gizli devlet sırlarının FETÖ'nün eline geçmesini sağlamıştır. Aynı dava sırasında sahte evrak düzenleyerek Genelkurmay Başkanının adına sahte yazılar göndermiştir Askeri Yargıtay üye seçimlerine doğrudan müdahale ederek FETÖ mensubu askeri hakimlerin (..., ... ...) Askeri Yargıtay üyesi olarak seçilmelerini sağlamıştır...",
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının anılan iddianamesinde yer verilen askeri hakim ...nin 20/12/2016 tarihli ifadesi"... ...dan itibaren ben, askeri yargının FETÖ tarafından ele geçirildiğini ve tüm askeri hakimlerin alımı, askeri hakimler hakkındaki soruşturmalar ve atamaları ile FETÖ mensupları haricindeki askeri hakimlerin mağdur/tasfiye edildiğini, terör örgütü mensuplarının ise kritik görevleri yerleştirildiklerini düşünüyorum...",
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının anılan iddianamesinde yer verilen eski AYİM üyesi ...nin 29/03/2018 tarihli ifadesi "Harp okulunda iken 1992 - 1993 yıllarında ... cemaatle tanıştım... ... kod adlı (gerçek ismini hala bilmiyorum) cemaat abisi ile tanıştım ve cemaat evine gidip gelmeye başladım.... Fetullah Gülen vaaz kasetlerini de izliyorduk, sohbet yapılıyordu. ... Daha sonra 1994 yılında mezun olup Gölcük'e tayin oldum. ... ismini hatırlamadığım bir abi geliyordu ...tedbir amaçlı komşuların duymaması için Fetullah Gülen'in vaaz kasetleri dinlenmiyordu. ... Deşifre olmamamız için bu tedbiri uyguluyorduk. ... yukarıda bahsettiğim, gittiğim ve kaldığım bütün evlerde deşifre olmamak adına cemaat abilerinin kesin emri üzerine Fetullah Gülen kasetlerini izlemiyorduk, ... Ancak bu toplantılarda Fetullah Gülen'i övücü, yükseltici biri olduğu, müştehit olduğu, daha sonra da cemaat güçlenince Fetullah Gülen'in mehdi benzeri gibi lanse edildiği ve bu şekilde insanların cemaate mutlak itaat etmesi isteniyordu. Hatta ben kendi akrabamla evlenmek istediğimde ilk başta buna karşı çıkmışlardı. Bu konuda beni kararlı gördükleri zaman kabullenmişlerdi. Şunu demek istiyorum, mümkün olduğunca bütün özel hayatımız dahil olmak üzere bütün hayatımızı (sosyal, siyasal, ekonomik) belki de ruhsal durumumuzu bile kontrol altında tutuyorlardı. ...Mezun olup mesleğe başladıktan ve maaşa kavuştuktan sonra mümkün olduğunca düzenli olarak değişmekle birlikte evlendikten sonra maaşımın 1/20'sini elden cemaat abisine veriyordum. Görmemekle beraber yukarıda isimlerini saydığım kişilerin himmet adı altında para vermeleri cemaat sisteminin gereğiydi (cemaat mensuplarının olmazsa olmaz koşuluydu). Cemaat ayrıca üstlerimizle iyi geçinmemizi, her türlü tedbiri almamızı, ortaya çıkmamak için gerektiğinde içki içmemizi hatta söylemlerimizde bile dikkatli olup dini tabirleri kullanmamamızı istiyorlardı. Nitekim kod ismi kullanmamızın sebebi de gizlilikti. Benim kod adım "..." idi. .... Bizim sivil cemaat mensupları ile herhangi bir ilişkimiz olmazdı. Sadece cemaat abisi sivil olurdu. Bu kişi yada kişiler de sohbet sırasında bize tavsiye ve telkinde bulunurlardı. ... Cemaat mensuplarının kendi aralarındaki ilişkiye gelince; Genel olarak yanı görev yerindeki kişiler grup yapılmaya çalışılırdı. Bu tek de olabilirdi çok da olabilirdi. Gruptaki kişi sayısı akademi döneminde iken daha çok olabiliyordu. Ancak kıdem yükseldikçe cemaat mensubu diğer üyelerle ilişik minimum seviyeye indirilir, kural olarak tek bir kişi ile muhatap ettirilirdi. Askeriye içindeki diğer cemaat mensupları ile de muhattap ettirilmezdik. Örneğin ben mesleğimin sonuna doğru kıdemli olduğum için tek gittiğim zamanlar oldu. 1996 ... Gölcük'te lojmanlara taşındım. ... arkadaşlarla İstanbul'da ... kod adlı abinin Erenköy'deki cemaat evine gidiyorduk. ... Vaaz kasedi yada CD de izlenebiliyordu. Yukarıda belirttiğim şekilde Fetullah Gülen anlatılırdı. Daha sonra İstanbul Koşuyolunda Abdullah kod adlı cemaat abisine gitmeye başladık. ... Daha sonra Türkiye'ye 1999 yılı Eylülünde depremden sonra döndük. Depremden dolayı üs tahrip olduğu için gemiler Marmaris'e taşındı. Ben de gemimle beraber Marmaris'e gittim. Burada sadık kod adlı cemaat abisi ile görüşüyorduk. ... beraber veya tek başına Sadık isimli abi ile görüşüyorduk. 2000 - 2003 yılları arasıydı. 2003 yılında akademiyi kazandım. Akademiye girmem kendi isteğim ve cemaatin yönlendirmesi ile olmuştur. Akademi sınavlarına hazırlanırken cemaatin hazırladığı çalışma CD ve kitapları bize gönderildi. O kadar profesyonelce hazırlanmıştı ki bu dokümanları okuyup biraz da çaba gösterdiğiniz de sınavı kazanamama gibi bir durum söz konusu olamazdı. Akademideyken Acıbademde Abdürrezzak kod adlı cemaat abisi ile görüşüyorduk. Burada birinci sınıflardan grup halinde görüşüyorduk. ... Akademi öğrencileri arasında bir yarış olduğu için sivil abiler bize hocaların gözüne girmemiz için ve hocaların bize iyi kanaat notu vermesi için hoşlarına gidecek davranışlarda bulunup iyi notlar almamız isteniyordu. Biz de gerek sosyal faaliyetlere katılım olsun gerekse hocaların gözüne girecek davranışlarda bulunuyorduk. Akademiden sonra Gölcük'e tayin oldum. Burada Marmaris'teki Sadık abi de cemaat tarafından gönderilmişti. Çünkü abilerde de bir nevi tayin sistemi vardı. Bunların görev yerlerini belirli periyotlarla değiştirildiğini biliyorum. İzmit'te sahil evleri tarafında evi vardı. Buraya hatırladığım kadarı ile .... ile gittik. Daha sonra da ... ile beraber gittik. ...2007 yılında Ankara'ya DKK'ya tayin oldum. Burada ... kod adlı bir abiye Şentepe tarafındaki evine gittim. Şubede tek olduğum için (şubede 3 kişi çalışıyorduk) tek gidip geldim. ...2008 yılında Marmaris Aksaz'da TCG Gaziantep gemisine tayin oldum. 2008 - 2013 yılları arasında TCG Gaziantep gemisinde görev yaptım. Gemi ilk önce Gölcük'te modernizasyonda idi. Daha sonra Marmaris'e indi. Burada ... kod adlı cemaat abisinin Armutalan'daki evine gidip geldim. ... 2013 yılında DKK Karargahına tayin oldum. Burada ... kod adlı ...nın GİMAT'ın arkasındaki polis teşhisinde gösterdiğim evine tek gidip geldim. Orada askeriye sınıfında yalnız ben vardım. ... Ben fiili olarak 2015 Eylül ayında AYİM'de çalışmaya başladım. ... kod adlı abim beni ... kod adlı ... Av. ...ye teslim etti. Ertuğrul kod adlı abi ile görüştüğümüzde; özellikle öğrenci dosyaları olduğunu, burada da ağırlıklı somut bilgi ve belgelere göre hareket etmem gerektiğini söyledi. Zaten gelen bilgiler de genelde tek satırlık "... okulundan mezundur, .... yurdunda kalmıştır, babası cemaate bağlı .....'da çalışmaktadır." gibi teyit edilmesi gereken bilgilerdi. ... abi bana cemaat mensubu arkadaşlarımızın atılma, uzaklaştırılma dosyalarıyla ilgili somut bilgi ve delil isteyin. Siz somut bilgi ve delil isteyin zaten böyle bir bilgi gelmez. Bundan sonra da lehe hareket edersiniz gibi şeyler söyledi. Biz de ona göre hareket ettik. Ancak somut olarak bilginin geldiği dosyalar olduğunda gereken ne ise onu yaptım. ... ... kod isimli Av. ... bana aynı dairede görev yapan kurmay üye ...nin bir süredir orada görev yaptığını ve davalarla ilgili hareket tarzımı belirlerken onu da dikkate almamı, ...nin de cemaat üyesi olabileceğine benzer şeyler söyledi. ...Benim telefonuma ByLocku ...t kod adlı ... ... yükledi. Ben ByLock mesajlaşmasını sadece ... ile buluşmak maksatlı olarak kullandım. ByLocku iletişimimizin tespit edilmemesi için kullanıyorduk. ByLock kullanmadan önce getirdikleri telefona yüklü başka birinin adına kayıtlı telefon ile ya da ankesörlü telefonlar ile iletişime geçerdik. Bu başkasının adına telefon kullanma ya da ankesörlü telefon kullanma durumu Marmaris'te görevli olduğum dönem ile önceki dönemlerde oluyordu. Ankara'ya geldiğimde daha çok yüz yüze görüştüğümüzde bir sonraki buluşmanın gününü de kararlaştırıyorduk. ByLockta problem yaşanınca "..." adında bir program üzerinden iletişim sağlanıyordu. Bu program benim telefonuma da yüklenmişti. En son bu program üzerinden görüşüyorduk. Ayrıca şunu da belirtmek isterim ki yukarıda isimlerini verdiğim ve benimle ilgilenen cemaat abileri beni bir sonraki cemaat abisine teslim ediyordu, adeta zimmetliyordu. Bu silsile şeklinde devam etti. ..." ,
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen ... tarih ve İddianame No:... sayılı iddianamede yer verilen askeri yargı mensubu olarak görev yapmış olan ... nin 02/01/2017 tarihinde Sivas Cumhuriyet Başsavcılığında verdiği ifadesi " ... Bu kaldığım ev o dönem cemaat olarak adlandırılan örgütün evlerinden farklıydı. Hareketli bir ev değildi. Çok fazla eve giden gelen olmuyordu. Diğer evlerdeki gibi çeşitli faaliyetler yapılmıyor, esnaf yardımları gelmiyor, daha doğrusu sivil şahıslarla iletişime girilmiyor, toplantı ve organizasyonlar yapılmyordu. Yine bu evin abilerince başka öğrencilerin eve getirilmemesi, yine diğer evlerle iletişim kurulmaması yönünde telkinlerde bulunuyorlardı. Bu sistemde sadece bizim bildiğimiz 2 ev vardı. Diğer evle iletişim kuruyorduk. Hatta neredeyse sürekli olarak görüşüp aynı ev gibi hareket ediyorduk. Yine bu evde kalan öğrencilerin bazıları ''İlçe Hizmeti'' denen bir görev alıyorlardı. Bu görev kapsamında askeri liseler ve harp okullarının bulunduğu iller hafta sonları gidiliyordu. Görevin içeriğini tam olarak bilmiyorum. Çünkü bana bu görev hiç teklif edilmedi. ... Evden ayrılmaya yakın bir tarihte ise bana Ankara'daki çalışma evlerine beni yönlendireceğini söyledi. Ben de o görüşme sırasında çalışma evlerinin olduğunu öğrendim. ... Keçiören'de bulunan yerini gösterebileceğim başka bir eve gönderdiler. Yaklaşık 4 ay bu evde kaldım. ... Ben sınavları geçtikten sonra bir dönem daha çalışma evinde kaldım. Burada bana ilk maaşımızın tamamını, diğer aylarda ise %20'sini zekat olarak ödememiz gerektiği söylendi. ... 2012 Eylül ayında Hakim adayı Teğmen olarak Ankara Adliyesinde staj eğitimime başladım. Çalışma evinden tanımış olduğum ... ile Yenimahalle yolu üzerinde Hastane Metro Durağından inildiğinde çok yakın olan bir yerde ev kiraladık. ..., akbinde ... kod adlı bir şahıs bizim evimize geldi. İlk defa bu şahsı burada gördüm. Bildiğim kadarıyla bu şahıs TİB'de çalışıyordu. Hakim veya savcı olup olmadığını bilmiyorum. Olmadığını tahmin ediyorum. ... 2-3 haftada bir evimize gelerek sohbet yapıyordu. Sohbet muhabbet şeklinde geçiyordu. ... Örgüt lideri Fethullah GÜLEN'in Bamteli olarak yayınlanan videolarını bize izletiyordu. Yine dini sohbetler gerçekleştiriyordu. ... Bu şahıs ben Sivas iline atanana kadar bizimle ilgilendi. 2013 yılı Temmuz ayında Sivas askeri savcısı olarak atandım. Bunun üzerine ... kod adlı şahıs beni aradı ve Ankara ilinde şu an hatırlamadığım bir eve beni davet etti. ... Bu eve gittiğimde ... isimli şahıs beni Levent isimli bir şahısla tanıştırdı. Mustafa isimli şahıs bana ... isimli şahsın Sivas ilinde bizimle ilgileneceğini ve bize sohbet vereceğini söyledi. Bu konuşma sonrası diğer odaya geçtiğimde dönem arkadaşım ve Sivas'ta beraber çalıştığımız ... de yan odadaydı. Birbirimizi görünce şaşırdık. İkimize de Sivas'a geldiğimizde sohbetleri beraber alacağımız söylendi. Muhtemelen şahsa telefon numaramızı da verdik. Temmuz ayında Sivas iline geldiğimizde ... ile birlikte Kümbet mahalesinde bir ev kiraladık. ... isimli şahıs bu konuda bize herhangi bir yardımda bulunmadı.İlerleyen günlerde telefon ile bizimle irtibata geçti. Kiralamış olduğumuz eve gelerek birlikte geldiği ... kod adlı şahsı bizimle tanıştırdı ve sohbetleri bu şahısla birlikte yapcağımızı bize söyledi. Bu şekilde bizi Latif isimli şahsa teslim etti. ... ... kod adlı şahıs ile tanıştıktan birkaç hafta sonra ... beni ve ... yi kendi evine davet etti. Bu eve gittiğimizde aynı yerde görev yaptığımız askeri hakim ...nin da burada olduğunu gördük. Latif isimli şahıs bize bundan sonra sohbetleri üçümüze yapacağını söyledi. Sohbetler genelikle bizim bekar evimizde gerçekleşti. Yine bu olaydan sonra 2013 yılı Ekim aylarında ... kod adlı şahıs bizi evine davet etti. Ben ... ve ... bu eve gittik. Eve gittiğimizde Levent isimli şahıs da oradaydı. Bizimle tek tek ayrı ayrı görüştü. Bu görüşmede bizimle evlilikle ilgili görüşlerimiz konusunda fikirlerimiz soruldu... Yine aynı konu hakkında onların bilgisi dışında herhangi bir adım atmamamız konusunda ikazlarda bulundu. Mesleki hayatım boyunca bir kez ... isimli şahsa da 2013 yılı Ağustos ayında bir defa 250 tl tutarında himmet parası ödedim. Daha doğrusu benden bu parayı zekat olarak istiyorlardı. Benim bir miktar borcum vardı. Onlar da bu durumu biliyorlardı. Bir kaç kez daha istediler ancak ben bu durumu bahane göstererek ödemedim. Hatta bu nedenle maaşımızın bereketi olmadığını söylüyorlardı. ...Yukarıda da anlattığım gibi birçok kez onların bilgisi dışında evlilik girişiminde bulunmamamızı sert bir şekilde ikaz ediyorlardı. ",
Yargı mensubu olarak görev yapmış olan ... nın ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında alınan ifadesi "... biz kendisiyle aynı evde ders çalıştık. 2011 yılının Temmuz ayından 2016 yılının şey 2012 yılının Aralık ayı sonuna kadar idari yargı hakimlik savcılık adli yargı hakimlik savcılık sınavlarına birlikte çalıştık 6 ay boyunca yaklaşık aynı evde Ankara' da Keçiören' deki bir evde ... sermurakıbımız bize askeri yargı idari yargı adli yargı soran sorularını getirmişti askeri yargı sınav sınav sorusunu odada bireysel olarak getirdi yemin ettirdi verdi ...",
... isimli şahsın ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında alınan ifadesi " ...Benim FETÖ üyeliğinden, mahrem imamlardan aramam oldu, yakalamam oldu, ordan bir dava görülüyor, Ankara'da ifade verdim, TEM şubede ifade verdim ve savcılıkta ifadelerim doğrulandı, burda etkin pişmanlıktan yararlandım, ... (İletişimi nasıl kuruyordunuz, ...?) Randevu esaslı, yani müsait vakitlerde, bir haftada, iki haftada bir, randevuya dayalı işte bu saatte, ilgili saatte şey yapardık. Yani evine gitmişsem bile çok nadirdir yani, o davet etmişse yani, çok olmadığı için, ben genelde kendi evimde ağırlardım. (Peki, bu ankesörlü telefonlardan aradığınız oldu mu böyle hani randevuya uyulmadı veya gelinmedi, onu tetkik amaçlı?) ... Yani tek iletişim kurma alternatifimiz öyleydi, misal yani onun geleceği gün benim bir işim çıkmış olsa anca öyle iletişim kurabilirim, başka bir alternatifim yoktu yani öyle söyleyeyim. (Nerede mesela hiç böyle aradığınız oldu mu bu sabit hatlardan, büfelerden veya kontörlü telefonlardan, sanıkları veya başka ilgilendiğiniz kişileri aradığınız oldu mu? ) Olmuştur evet. ..."
Yukarıda yer verilen tespit ve ifadelerin değerlendirilmesinden, örgütün askeri ve yargı yapılanmasına özel önem atfettiği, orduda kadrolaştığı, kadrolaşmayı ve kendisinden olmayanları tasfiye etmeyi kolaylaştırmak için askeri yargıyı bir araç olarak kullandığı, bu amaçla sahte delil kullanılması, yersiz adli/idari soruşturmalar açılması veya amaçlarına zarar vereceği değerlendirilen adli/idari soruşturmaların engellenmesi gibi yöntemlere başvurduğu; örgüt tarafından askeri yargıda görev yapması istenilen kişilerin özenle seçildiği, öğrencilik dönemlerinden itibaren hayatlarının her aşamasında gözetim altında tutuldukları, örgüte ait evlerde kaldıkları, birbirleriyle iletişimde mahremiyete önem vermekle yükümlü kılındıkları, bu evlerde sınavlara hazırlandıkları, tespit edildiği kadarıyla bir kısmı ile sınav sorularının paylaşıldığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, FETÖ'nün, yıllar itibarıyla takiye (olduğundan farklı görünme) esasına dayanan uzun vadeli bir projenin aşamalarını izleyerek kurduğu strateji doğrultusunda, kamu kurumlarında ve yargı organlarında demokratik devlet düzeninden ayrıksı ve ona paralel şekilde teşkilatlanmak suretiyle ülkenin bağımsızlığını, bütünlüğünü ve demokratik hukuk devletini tehdit edici, anayasal düzene sadakat yükümlülüğüne aykırı davranışlar gösteren bir yapılanma hâline geldiği görülmektedir. Nitekim bu örgüt tarafından 15 Temmuz 2016 gecesi anayasal düzene, demokratik kurumlara ve bizatihi Türk Milletine karşı darbe teşebbüsünde bulunulmuştur.
Darbe teşebbüsünün bertaraf edilmesini takip eden günlerde, söz konusu kalkışmaya dâhil olan kişilerin telefon konuşmaları ve mesajları ortaya çıkmıştır. Anayasa Mahkemesinin Aydın Yavuz ve diğerleri (B. No: 2016/22169, 20/06/2017) kararında da yer alan, darbe teşebbüsünün şüphelilerinden olan Komiser Yardımcısı ... nin telefonunda bulunan mesajlar bunlara örnek teşkil etmektedir. ... nin telefonunda, "önemli, durum kötü, çok acil duyuru. tüm il ve ilçe imamlarını, abilere, ablalara, kurum imamlarına iletin, tüm hizmet mensupları darbeyi şiddetle kınayan açıklama yapsın, meydanlara inip kendisini kamufle etsin, resim çekilip sosyal medyada yayınlasın, demokrasi, seçilmiş irade falan desinler, ama fazla da asla muhterem hoca efendinin adı geçmesin açıklamalarda, hepimizi alabilirler, herkes -darbeden haberim yok TV'de gördüm ilk kez- desin, asla hükümete ve Tayyibe karşı olumsuz bir paylaşım yapmayın, bu gurubu kapatıyorum şimdi" şeklinde mesajların bulunduğu tespit edilmiştir.
4) Demokratik Anayasal Düzene Sadakat Yükümlülüğü
AİHM "demokratik bir devletin, memurlarından anayasal prensiplere sadakat göstermesini isteme hakkı bulunduğunu" belirtmektedir (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 52; Volkmer/Almanya (k.k.), B. No: 39799/98, 22/11/2001; Petersen/Almanya, B. No: 39793/98, 22/11/2001). AİHM'e göre "kamu çalışanlarının devlete sadık kalmaları genel yararı korumakla ve güvence altına almakla yükümlü devlet otoriteleri ile çalışmalarının doğasında bulunan bir şarttır." (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 57; Žičkus/Litvanya, B. No: 26652/02, 07/04/2009, § 28).
AİHM kararlarında yer alan sadakat yükümlülüğüne ilişkin yukarıda belirtilen ilkelerin hâkimlik ve savcılık mesleği açısından yorumlanması gerekmektedir.
Anayasa'nın "Hâkimlik ve savcılık mesleği" kenar başlıklı 140. maddesine Danışma Meclisi tarafından yazılan gerekçede "... Adalet tevzii herşeyden önce güvenilir nitelikte olmalıdır. Bu hizmeti görenlerin tarafsızlıklarından şüphe edilmesi, hizmetin tam olarak yerine getirilmiş olduğunun kabulüne engeldir. Bu itibarla görevlerinde özel hayatlarında tarafsızlıklarına dair bir davranışta bulundukları sanısını verecek hareketlerden sakınmak zorundadırlar." denilmektedir.
Adlî ve idarî yargı için öngörülen yargı bağımsızlığının, Anayasa’nın, dava konusu kararın tesis edildiği tarihte yürürlükte olan "Askeri yargı" başlıklı 145. ve "Askeri Yargıtay" başlıklı 156. maddelerinde askerî yargı için de kabul edildiği görülmüştür.
Bu bağlamda, tüm yargı mensuplarının sadakat yükümlülüğü memurlardan farklı olarak "yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı" ilkeleri çerçevesinde hukuk devletine ve demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüğü olarak ortaya çıkar.
Üstün bir kamu gücü yetkisi niteliğindeki yargı yetkisini kullanan hâkim ve savcıların, Anayasa gereği tarafsız ve bağımsız olarak görev yapmaları, Anayasa'ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm vermeleri ve anayasal düzene sadakat göstermeleri, hukuk devletinde demokratik toplum düzeninin korunması açısından büyük önem arz etmektedir.
5) Dava Konusu Edilen Kararın Hukuki Niteliği
Anayasa'nın 139. maddesinde hakimler ve savcıların azlonulamayacakları belirtildikten sonra, aynı madde de meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giymiş olanlar, görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılanlar veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler hakkında kanundaki istisnaların saklı olduğu hükme bağlanmıştır.
Dava konusu kararın tesis edildiği tarihte yürürlükte olan, 1600 sayılı Askeri Yargıtay Kanunu'nun "Yüksek Disiplin Kurulunun vereceği cezalar" başlıklı 34. maddesinde disiplin cezaları uyarma, kınama ve görevden çekilmeye davet olarak sayılmış ve eylemin ağırlığına göre bu cezalardan birinin uygulanabileceği belirtilmiştir.
667 sayılı KHK'nın, 668 sayılı KHK'nın 4(8)/b. maddesi ile değişik, 3. maddesi uyarınca Askeri Yargıtay üyelerinin meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararların, bu kişilere disiplin cezası verilmesine ilişkin kararlardan ayrı nitelikte olduğu konusunda duraksama bulunmamaktadır.
Dairemizin, Danıştay Başkanlığının internet sitesinde güncel kararlar başlığı altında yayımlanmış olan, 04/10/2016 tarih ve E:2016/8196, K:2016/4066 sayılı kararında da belirtilmiş olduğu üzere 667 sayılı KHK'nın 3. maddesi uyarınca terör örgütlerine veya MGK'ca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen yargı mensuplarının, “meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına" ilişkin kararlar, adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan “olağanüstü tedbir" niteliğindedir.
Bu kapsamda, ülkenin içinde bulunduğu tehdidin ortadan kaldırılması ve bozulan kamu düzeninin ivedi şekilde yeniden tesis edilmesi amacıyla 667 sayılı KHK'nın 3. maddesi ile “terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen” üstün kamu gücü yetkisi kullanma ayrıcalığına sahip bu kişiler hakkında uygulanmak üzere olağan dönemdeki yaptırımlardan farklı olarak olağanüstü nitelikte yeni bir tedbir getirilmiştir.
667 sayılı KHK'nın 3/1. maddesinde, 668 sayılı KHK'nın 4(8)b. maddesi ile yapılan değişiklik ile Askeri Yargıtay üyeleri de, bu tedbirin uygulanabileceği kişiler kapsamına alınmıştır.
Terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet, iltisak veya bunlarla irtibat, anayasal düzene sadakat yükümlülüğünün yitirildiğini ortaya koyan ve Askeri Yargıtay üyeleri hakkında bahse konu olağanüstü tedbirin uygulanmasını gerektiren hâllerdir. Yukarıda yer verilen yapılara üyelik ve mensubiyet olmasa da bu yapılara iltisaklı veya bunlarla irtibatlı bulunulması hâli de anılan tedbirin uygulanabilmesi için yeterlidir.
Nitekim, Askeri Yargıtay Başkanlar Kurulu Askeri Yargıtay üyeleri hakkında aldığı meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin kararları, anılan yargı mensuplarının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisaklarının sabit olduğu gerekçesiyle tesis etmiştir.
Anayasa Mahkemesi 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır.
Bu bağlamda, üstün bir kamu gücü yetkisi niteliğindeki yargı yetkisini kullanan yargı mensupları yönünden örgüt ile irtibat ve iltisak hususu değerlendirildiğinde, yetki ve nüfuzlarını kullanarak örgütün amaçlarını gerçekleştirmesi için ya da örgütün talimatları doğrultusunda kendilerine veya başkalarına yarar sağlamak için bir takım hal ve hareketlerde bulunmak suretiyle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüklerini ihlal ettikleri yönünde bir kanaat oluşması halinde örgüt ile irtibat ve iltisaklarının bulunduğunu söylemek mümkün olacaktır.
6) Kişiselleştirme ve Delillerin Değerlendirilmesi
İptal davaları idarî işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalardır. İdari işlem ise idarenin kamu gücü kullanarak tek taraflı olarak tesis ettiği hukuki sonuç doğuran işlemdir. İdareyi işlem yapmaya sevk eden maddi ve hukuki etkenler ise idari işlemin sebep unsurunu oluşturmaktadır.
Görülmekte olan davada davalı idareyi dava konusu işlemi yapmaya sevk eden maddi sebep ülkenin içinde bulunduğu tehdidin ortadan kaldırılması ve bozulan kamu düzeninin ivedi şekilde yeniden tesis edilmesini temin etmektir. Hukuki sebep ise bunu gerçekleştirmek için Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmiş olması ve yine Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin çıkartılan ve 23/07/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'dir.
667 sayılı KHK'nın, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4(8)b maddesi ile değişik, 3/1. maddesinin öngördüğü üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen Askeri Yargıtay Üyeleri hakkında meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına Askeri Yargıtay Başkanlar Kurulunca karar verilir hükmü gereğince davacı hakkında dava konusu işlem tesis edilmiştir.
Davacı hakkındaki terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu yönünde davalı idarece yapılan değerlendirmenin de kuşkusuz keyfiyetten uzak olması gerekir.
Bu kapsamda, dava konusu işlemin sebep unsuru yönünden hukuki denetiminin yapılabilmesi; bu değerlendirmeyi haklı kılan maddi sebeplerin yargılama esnasında davalı idarece somut şekilde ortaya konulmasına ve izah edilmesine bağlıdır. Bu konudaki yükümlülük şüphesiz öncelikle dava konusu işlemi tesis eden davalı idareye aittir.
Her ne kadar dava konusu işlemin, ülkenin içinde bulunduğu tehdidin ortadan kaldırılması ve bozulan kamu düzeninin ivedi şekilde yeniden sağlanması amacıyla tesis edilen “olağanüstü tedbir" niteliğinde olması nedeniyle anılan işlemin dayanağı olan delillerin bir kısmı, davalı idare tarafından dava konusu işlemin tesisinden sonra tespit edilerek dosyaya sunulmuş ise de; bu delillerin terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılarla iltisak veya bunlarla irtibatı ve anayasal düzene sadakat yükümlülüğünün yitirildiğini ortaya koyan geçmişe ilişkin olay ve olgular olduğu görüldüğünden dava konusu işlemin hukuka uygunluğunun yargısal denetiminde dikkate alınabileceği tabiidir. Bu bağlamda davalı idarenin, tesis ettiği işlemin sebep unsurunu ortaya koyabilmek için bütün imkanlarını kullanarak tanık dinlemek, sosyal çevre araştırması yaptırmak, Emniyet Genel Müdürlüğü birimlerince ve diğer kamu kurumlarınca yapılan tespitler ile tanık ifadelerinde yer verilen hususları değerlendirmek vb.) elde ettiği lehe ya da aleyhe delilleri sunması gerekir.
Davalı idare tarafından dosyaya sunulan davacıya ilişkin bilgi ve belgeler aşağıda irdelenmiştir.
a) Davacı Hakkındaki Tanık Beyanları
Davacının yargılandığı, ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında yer verildiği görülen, davacı hakkındaki tanık beyanları şu şekildedir:
Askeri yargı mensubu olarak görev yapmış olan ...nin mahkeme huzurunda özetle; "2009 yılında Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Savcılığı'na, 2012 yılında da aynı mahkemenin ... Dairesi raportörlüğüne atandığını, öncesinde tanımadığı sanıkla [davacıyla] o dönemde tanıştığını, Askeri Yargıtay ve AYİM üyelik seçimlerine girme hakkını elde ettiğini, 2013'ten itibaren yapılan seçimlerde sanığın [davacının] da kendisini destekleyeceğini söylediğini, sanığın [davacının] terör örgütü üyeliğine veya atılı suçlamalar ile ilgili başkaca bilgi ve görgüsünün olmadığını, örgüt üyeliğinden şu anda yargılanmakta olanların kendisinin seçilmemesi konusunda çaba sarf ettiklerini haricen duyduğunu, sanığın [davacının] ise özel görüşmelerinde seçimden sonra kendisini desteklediğini, destekleyeceğini söylediğini hatırladığını, sanığın [davacının] şu anda FETÖ yöneticisi veya üyesi olarak yargılanmakta olanların isimlerini dillendirdiğine, onların seçilmeleri için çaba gösterdiğine ve örgüt üyesi olduğu iddia edilen kişilerle birlikte hareket ettiğine şahit olmadığını",
Askeri Yargıtay üyesi olarak görev yapmış olan ...nin mahkeme huzurunda özetle; "2012 yılında askeri Yargıtay'a üye olarak seçildiğini, üye seçildiği dönemde kendisini destekleyen arkadaşlarının Yargıtay üyeleri arasında 3 tane cemaat mensubu olduğundan bahsettiklerini, bu 3 kişinin ..., ... ve ... olduğunu, daha sonra kendisi Yargıtay üyesiyken seçilen ... ve ... nın da bu cemaatin mensubu olduğundan bahsedildiğini, sanık [davacı] ... ve ... isimli üyenin isimlerinin ise başlangıçta bu cemaatle anılmadığını, ancak daha sonraki dönemlerde MİT tırları olayından sonra ayrışma ve FETÖ'ye karşı cephe oluşunca ve sanığın [davacının] cemaatçilerle birlikte hareket ettiğini görünce, sanığın [davacının] seçimlerde cemaatçilerle birlikte hareket ettiği yönünde kanaatinin oluştuğunu, Askeri Yargıtay üyelerinin, Genel Kurul tarafından seçildiğini, kendilerinin güvendikleri arkadaşlarıyla üye adayların isminin cemaatle anılıp anılmadığı ve FETÖ ile bağlantısına dair bilgileri paylaştıklarını, sanığın [davacının] kendilerinin arkadaşı olmasına rağmen bu konuda hiçbir fikir paylaşımında bulunmadığını, kendilerinin de sanıkla [davacıyla] fikir paylaşımında bulunmadıklarını, sanığın [davacının] görev yaptığı dairedeki üyelerin büyük bir kısmının şu anda yargılanan kişiler olduğunu, sanığın [davacının] başlangıçta cemaatle ismi anılmayan kişi konumunda olduğunu, dolayısıyla belki mesai ortamında çekinceleri olduğu için kendilerinin grubundan ayrı durmuş olabileceğini, o grubun yanında görüntü verdiğini, oylamalarda onlarla birlikte hareket ettiğine dair somut bir bilgisinin olmadığını, suç teşkil edecek bir hareketine şahit olmadığını, kanaatine göre sanığın [davacının] FETÖ'cü olmadığını, tutuklanıp mağdur edilmesine üzüldüklerini, ancak sanığı [davacıyı] durduğu yer itibariyle arkadaş grubuna dahil etmediklerini, İzmir Casusluk davasına ilişkin Genel Kurul'dan önce 25 Haziran 2013'te o Genel Kurul'a sevk edilen başkan ve üyelerle ile ilgili onları suçlu gibi göstermek, askeri yargı camiası içinde küçük göstermek, yaş hadleri dolmadan emeklilik kararlarını vermelerini sağlamak için bu şekilde bir tasarruf yapıldığına dair herhangi bir bilgi, duyum ve istihbaratının olmadığını, konuyla ilgili sanığın [davacının] ara çözüm bulmak, neden onların sevk edildiğini anlamak için ilgili yerlerle sadece yazışma yapmak anlamında görüşler serdetmesinin dışında örgütsel bir davranışının olmadığını, sanığın [davacının] seçimlerde FETÖ mensubu olduğu düşünülen adaylara oy vererek onları desteklediğine dair bilgisinin olmadığını, gizli oy olduğu için sanığın [davacının] oyunu bilemediğini, FETÖ mensuplarıyla ilgili dosyalarda onları koruyucu kollayıcı bir kararına rastlamadığını, hatta tam tersine Balyoz kapsamında yargılanan ... kararında Askeri Yargıtay'ın bütün yerleşik içtihatlarına aykırı bir muhalefet yazdığını hatırladığını" ,
Askeri Yargıtay üyesi olarak görev yapmış olan ... nin mahkeme huzurunda özetle; "2014 yılında Askeri Yargıtay üyesi olunca sanıkla [davacıyla] aynı dairede görev yaptığı için O'nu [davacıyı] yakından tanıma imkanı olduğunu, cemaatçilerle bir ayrışma yaşandığında Dairede ..., ... ve ...nın FETÖ mensubu olması nedeniyle kendisine karşı açık bir tavır takındıklarını, sanığın [davacının] herkesle iyi geçinen ve kimseyle arasına mesafe koymayan birisi olduğunu, açıkça FETÖ lehine bir beyan ve eylemini görmediğini, ancak FETÖ mensuplarıyla da yakın olduğunu, bu ilişkisinin iş ilişkisinden yada insani nedenlerden kaynaklanmış olabileceğini, hukuki konularda güvendiği, devamlı araştırma yapan birisi olduğunu, FETÖ lehine karar verdiğini görmediğini, ayrışmadan sonra taraflar arasındaki husumeti sona erdirmek için iki tarafla da görüştüğünü söylediğini, seçimlerde yada kararlarında FETÖ'cü olan/olmayan kişilerin lehine/aleyhine bir çalışma yaptığına şahit olmadığını, FETÖ'nün Askeri Yargıtay'daki sayısının darbeden sonraki görevlendirmeye yetmemesi nedeniyle kendilerinden olmamakla birlikte kendilerine açıkça tavır almayan kişileri de görevlendirmiş olabileceğini",
Aynı şahsın 06/12/2016 tarihli beyanında: "Listede özel olarak isim de yazılmak suretiyle görev verilen (Askeri Yargıtay Başkanı, Başsavcısı, Genel Sekreteri, Üyesi gibi) üyelerin ise, FETÖ yapılanması içerisinde yer aldıkları veya bunlara destek verdikleri için onlar tarafından özellikle görevlendirildiklerini düşündüğünü, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... nin tamamen bu yapı içerisinde yer aldıklarını düşündüğünü"
Aynı şahsın 14.03.2018 tarihli beyanında ise: "... ile aynı dairede çalıştığını... 'in Yargıtay'da bulunan herkesle arasının iyi olduğunu, açıkça Fetöcüdür ya da değildir demenin mümkün olmadığını" ,
Askeri Yargıtay üyesi olarak görev yapmış olan ...nin mahkeme huzurunda özetle; "Sanığın [davacının], kendisinin ve ... nin devre arkadaşı olduğunu, farklı dairelerde çalıştıklarını, sanığın [davacının] dairesinin FETÖ mensuplarının yoğun olduğu bir daire olduğunu, yani FETÖ mensuplarıyla aynı koridorda ve onların ortasındaki odada oturduğunu, sanığın [davacının] yanına gittiklerinde hemen FETÖ mensuplarının geldiklerini, bu nedenle bir süre gitmez-gelmez olduklarını, sanığın [davacının] kıdemini ve mesleki bilgisini kullanmak için sıkıyönetim görev listesine yerleştirilmiş olabileceğini, sanığın [davacının] yapı itibariyle çok çabuk ateşlenebilen, çok araştırıp, çırpınan ve hukuki anlamda da dairesine destek veren bir yapıya sahip olduğunu, İzmir Casusluk soruşturması ile ilgili olarak, sanığın [davacının] o dönemde "işi sağlam yapalım yarın kol kırılır ne olur bilmezsiniz ama biz dosyayı düzgünce yapalım bitsin" düşüncesi içerisinde olduğunu, özellikle FETÖ'cülerin yanında yer almak için bir çabası olmadığını, ama onlarla görüntü verdiğini, aynı pozisyonda birçok kişinin de aynı yönde oy kullandığını, sanığın [davacının] FETÖ'cülerin lehine oy kullandığının olduğunu, ancak kendileri ne diyorsa sanığın o görüş yada kişiyi desteklediğini, zaman zaman öğlen arası geçerken kapısını çaldıklarında ikili koltuğunda uyuduğunu gördüğünü, odasından çıkmadığını, ... nın seçilmemesi için çok büyük çaba sarf ettiğini, sanığın [davacının] örgütsel anlamda bir birlikteliğini ve faaliyetini görmediğini, sanığın [davacının] neden Başsavcı olarak görevlendirildiğine ilişkin olarak; o zamanki Askeri Yargıtay Kanunu'na göre Başsavcının sadece itiraz kanun yoluna gitmesinin söz konusu olduğunu, daha önceden tebliğnameleri başsavcının imzaladığını ancak sonra savcılara yetki verdiğini, savcıların doğrudan tebliğname ile dosyayı gönderdiğini, görevlendirme listesindeki bu görevi alanların kıdem durumu gereğince sanığın [davacının] Askeri Yargıtay Başsavcısı olduğunu, FETÖ'nün elemanı olmadığını, FETÖ'nün zaten kendi mensuplarını çoğunluğu sağlayacak şekilde yerleştirdiğini, sanığın [davacının] FETÖ'cülerin aday gösterdiği kişilerin seçilmesi için bir talebi olmadığını, kendilerin sanığa [davacıya] gidip destekledikleri kişileri anlatıp oy istediklerini",
Askeri Yargıtay üyesi olarak görev yapmış olan ... nin mahkeme huzurunda özetle; "Sanıkla [davacıyla] staj döneminde 5-6 ay beraber çalıştıklarını, Yargıtay üyesi seçildikten sonra da 10 aylık beraber çalışma sürelerinin olduğunu, ancak dairelerinin farklı olduğunu, Daireler Kurulunda veya Genel Kurul toplantılarında bir araya geldiklerini, Yargıtay'a üye seçiminde teamül gereği bütün üyeleri dolaşıp oylarını istediklerini, sanıktan [davacıdan] da bu yönde talepte bulununca sanığın [davacının] kendisine destek olacağını ve Askeri Yargıtay üyeliğine layık olduğunu açıkça beyan ettiğini, terör örgütü ile ilgili doğrudan bir eylemine şahit olmadığını, örgütle birlikte hareket ettiğine dair bir görgüsünün bilgisinin bulunmadığını, sanığın [davacının] Anayasa Mahkemesi üyeliği beklentisi olması nedeniyle şu anda tutuklu olan kişilerle ilişkisini kesmediğine, onları karşına almak istemediğine dair bir konuşmasını bizzat sanıktan [davacıdan] duymadığını, ama darbe teşebbüsünden sonra bir araya geldiği arkadaşlarıyla konuştuğu ortamda "muhtemelen amacı onların oyunu alabilmekti" tarzında konuşmalar olduğunu, kendisinin de o değerlendirmelere katıldığını",
Askeri Yargıtay üyesi olarak görev yapmış olan ...nin mahkeme huzurunda özetle; "Sanığı [davacıyı] 2010 yılında Askeri Yargıtay'a seçilmek için geldiğinde tanıdığını, ayrı dairelerde çalıştıklarını, çalışkan ve muhafazakar yapıda olduğunu, kendisinin 2011 yılında Fetullah'ın rahatsız edici tavırlarından sonra Yargıtay'da Fetullahçılara doğrudan tavır alan ilk kişi olduğunu, sanığın [davacının] onlardan, yani FETÖ'cü olmadığını, ancak bir türlü onlardan kopamadığını, FETÖ'cülerin tasfiye kararlarına katıldığını görmediğini, Balyoz'dan yargılandığı için yurt dışına giden ve firardan yargılanan ... nun davasında zaruret hali nedeniyle beraat kararı verilmesi gerektiği yönünde muhalefet yazdığını, seçimlerde kendilerinin istedikleri adaylara oy verdiğini, yani FETÖ mensuplarıyla birlikte hareket etmediğini, darbecilerin, sayıları yetersiz olduğundan sıkıyönetim listesinde kendilerine direnmeyeceğini düşündükleri kişileri listeye aldıklarını, sanığı [davacıyı] da bu kapsamda almış olabileceklerini düşündüğünü, Askeri Yargıtay Başsavcılığının yetkisi çok olan bir makam olmadığını, 25 Haziran 2013 tarihindeki Genel Kurul'da Milli Savunma Bakanı tarafından Yargıtay Başkanı hakkında gönderilen suç duyurusunun doğrudan önlerine geldiğini, normalde böyle olaylar olduğu zaman Yargıtay Başkanının konuyu inceleyip, delilleri topladığını, Genel Kurul toplandıktan sonra bu deliller kapsamında bir karar verildiğini, somut olayda eksik belgelerin olduğunu, herhalde sanığın [davacının] da o evraklar toplanılsın dediğini, Ekim ayındaki oylamada "hiçbir işlem yapılmasına gerek yoktur" yönünde oy verildiğini ",
Askeri Yargıtay üyesi olarak görev yapmış olan ...nin mahkeme huzurunda özetle; "Sanığın [davacının] örgüt üyesi olmadığından emin olduğunu, yardım ve yataklık ettiği konusunda herhangi somut bir bilgisi ve kanaatinin olmadığını, aksine ayrışmadan sonra FETÖ mensubu üyelerin sanığın [davacının] bulunduğu dairede yoğun olması nedeniyle onların içinde bulunmaktan rahatsız olduğunu söylediğini, sanığın [davacının] pek odasından çıkmadığını, sanık [davacı] ve eşini Gölbaşı'nda bir piknik sahasına davet ettiğini, yemekte devre arkadaşlarının "onlarla beraber görünüyorsun" diye sanığı [davacıyı] uyardıklarını, sanığın [davacının] da bundan duyduğu rahatsızlığını dile getirdiğini, çocuğunun okulunu bitirmesini beklediğini söyleyerek emekli olma kararını düşündüğünü söylediğini, sanığın [davacının] mesleki bilgisi ve Askeri Yargıtay'ı iyi temsil edeceği düşüncesiyle kayıp olabileceğini düşündüğü ve ayrılmaması gerektiğini, ileride Askeri Yargıtay'dan Anayasa Mahkemesine üye seçileceği zaman kendisini şahsen destekleyeceğini, kendisine güvendiğini sanığa [davacıya] söylediğini, herhalde sanığın [davacının] ondan sonra emeklilikten vazgeçtiğini, FETÖ terör örgütü üyesi olduğu iddia edilen kişilerle ilişkilerinin mesleki ilişkiden, mesai ilişkisinden öte bir ilişki olmadığını, ...yle aynı apartmanda oturduklarını, aynı servis aracını mecburen kullandıklarını, ama aile ilişkilerinin ne kadar olduğunu bilmediğini, bildiği kadarıyla çok yoğun sıkı meslek ilişkisi ötesinde bir ilişkisi olmadığını bildiğini, sanığın [davacının] görev yaptığı süre içerisinde FETÖ ile birlikte hareket ettiğine ya da onlarla karşı oy yazısı veya gerekçeli kararları açısından örgütsel anlayış içinde veya onlara yardım etme anlayışı içinde hareket ettiğine dair bir bilgisinin olmadığını, tam tersi tanıdığı kadarıyla sanığın [davacının] inanmadığı hiçbir konuda kimsenin etkisi altında kalmadığını, oylamalarda, Yargıtay'a üye seçimlerinde, Anayasa Mahkemesi veya Uyuşmazlık Mahkemesine üye seçimlerinde örgütün desteklediği adayları destekleme veyahutta onların reklamını yapma açısından bir bilgisinin olmadığını, bu adaylarla ile ilgili herhangi bir yorum yaptığına tanık olmadığını, sanığın [davacının] FETÖ'den yargılananlara küsmemesi, sırt dönmemesi nedeniyle birlikte çalışabileceklerini düşündükleri için darbeciler tarafından sıkıyönetim görevlendirme listesine yazılmış olabileceğini değerlendirdiklerini, çünkü belli bir sayıya ihtiyaçları olduğunu, Başsavcı olarak görevlendirmesinin, elde kalanlar içinde başkandan sonra en kıdemlisinin sanık [davacı] olmasından kaynaklandığını değerlendirdiklerini, Askeri Yargıtay Kanunu'na göre, gelen ihbarı Başkanın değerlendirip ihbarın konusunu ilgili kurula sevk etme yetkisi olduğunu, bunun değerlendirilebilmesi için genel bilginin içinde bir takım somut veriler olması gerektiğini, önceki dönemde bu tip ihbarlarda Başkanların yeterli bir takım veriye ulaşmak için kendiliklerinden bir takım yazışmalar yapıp somut şeyleri istediğini, ona göre ilgili yere sevk ettiklerini, başkan hakkındaki suç duyurusu Milli Savunma Bakanlığı'ndan gelince Genel Kurul'un bunu tartıştığını, başkanın yapması gereken yazışmalarla ilgili olarak Genel Kurul da haydi haydi yetkilidir, soruşturma açılıp açılmamasına yazı cevapları geldikten sonra karar verilsin dendiğini",
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi üyesi olarak görev yapmış olan ... nın mahkeme huzurunda özetle; "Sanığı[davacıyı] 1998 yılında Erzincan'da görev yaptığında tanıdığını, sanığın[davacının] çalışkan, son derece iyi bir hukukçu olduğunu, fazla iddialı ve hırslı olduğunu, seçimlerde iyi, çalışkan bir hukukçu olmasından dolayı 24 kişilik listenin 1. sırasından Yargıtay'a seçildiğini, Yargıtay'da görev yaptığı esnada da yine aynı hukukçu kimliğiyle görevlerine devam ettiğini, sanığın[davacının] FETÖ'cü olmasının ve FETÖ'cülere bilerek yardım etmesinin de mümkün olmadığını çok yakinen tanıdığı için bildiğini, 2012 yılında FETÖ'nün çok güçlü olduğu bir dönemde, Balyoz sanığı ... nun yurtdışına firar ettiğini, bununla ile ilgili davada muhalefet şerhi yazan tek Yargıtay üyesinin sanık [davacı] olduğunu, kaldı ki Askeri firar suçlarının şekli bir suç olması nedeniyle suç kastının olmadığı gerekçesinin çok nadir kullanıldığını, Balyoz davasında darbe suçundan yargılanan ...nun firar kastının olmadığını, çünkü kaçmaktan başka bir şansının olmadığını, bir komploya kurban gittiğini yazmış bir hakimin FETÖ'cü olmasının mümkün olmadığını, sanığın[davacının] iddialı bir kişi olmasının zayıf yönü olduğunu, bilgisinin de çok güçlü olduğunu, bu özelliğini FETÖ'cülerin kullandıklarını, aynı doğruya sanığın[davacının] da FETÖ'cülerin de inanmasına karşılık, belki FETÖ'cülerin başka bir amacı olsa da sanığın[davacının] amacının hukuk olduğunu, sanığın[davacının] bu iddialı kişiliğiyle hep öne çıktığını, ..., ... dosyalarında diğerlerinin nasıl olsa sanık[davacı] konuşuyor diyerek oturduklarını, sanığın[davacının] saf saf husumet kazandığını, FETÖ'cülerin arka planda kaldığını, sanık[davacı] ön planda kalınca diğer grubun husumetini çektiğini, FETÖ'cülerin sözcüsü gibi algılandığını ama aslında öyle olmadığını, bu durumun, sanığın[davacının] biraz kendi iddialı ve hırslı, "bir ben bilirim" yapısından kaynaklanan bir özellik olduğunu, öbürlerinin bunu kullandığını, nasıl olsa o konuşuyor bizim konuşmamıza gerek yok dediklerini, kendilerini kamufle ettiklerini, yani onun arkasına saklandıklarını",
Askeri Yargıtay üyesi olarak görev yapmış olan ...nin mahkeme huzurunda özetle; "Sanığı[davacıyı] 33 yıldır tanıdığını, aile olarak ta görüştüğünü, yakın arkadaş olduğunu, FETÖ'nün üyesi yada yardım edeni olamayacağını bildiğini, sanığın [davacının] Yargıtay üyesi olmasından sonra ayrışma üzerine cemaatle ilgili olarak isimleri paylaştıklarını, sanığın[davacının] tek hatasının cemaatçilere karşı kendileri gibi tavır ve duruş sergileyememiş olması olduğunu, onlarla samimi görüntü vermesi nedeniyle "aynı kare içinde görüntü verme" diye uyardığını, sanığın[davacının] "aynı servisle gidip geliyorum, aynı lojmanda oturuyorum, aynı dairede çalışıyorum, bu nedenle ben sizin gibi ilişkimi tamamen bitiremem" dediğini, sanığın[davacının] kendileri ile de onlarla da yemeğe gitmediğini, odasında vakit geçirdiğini",
Askeri yargı mensubu olarak görev yapmış olan ...nün mahkeme huzurunda özetle; "Sanığı [davacıyı] 2015 yılında Askeri Yargıtay üyeliği seçimi nedeniyle aday olarak üyeleri dolaşırken tanıdığını, Yargıtay'da bir gruplaşma olduğunu da bildiklerini, bir FETÖ karşıtı grup olduğunu, sanığın [davacının] FETÖ'cülerin olduğu grupta olmadığını, onlarla birlikte hareket etmediğini",
Askeri Yargıtay üyesi olarak görev yapmış olan ... nun mahkeme huzurunda özetle; "Sanığı [davacıyı] Ege Ordu Komutanlığı Askeri Mahkemesi'nde görev yaptığı dönemden tanıdığını, kendisinin 2013 yılında Askeri Yargıtay üyeliğine seçildiğini, ilk başladığı dönemlerde aynı dairede görevli olan Hakim Albay ... konusunda sanığın[davacının] daha önceden tanıması nedeniyle kendisini uyardığını, onun cemaatle bağlantısı olduğundan şüphelendiğini, ona dikkat etmesini söylediğini, odasına gittiğinde hemen gelişinin ardından Hakim Albay ... nın kapıyı çalarak içeri girdiğini, kapıdan "merhaba" dediğini, ondan sonra içeriye girmeyerek kapıdan geri döndüğünü, sanığın[davacının] ... odadan çıktıktan sonra kendisine dönerek "bu benim casusum" dediğini, daha fazla açıklama yapmamış olmakla birlikte yine kendisi ile aynı dairede görevli olan ... ye, sanığın[davacının] yanına gelip gidenlerle ilgili bilgi verdiğinden şüphelendiğini, ayrıca ... isimli bir Hakim Yüzbaşının Balyoz Davası'nda firar etmesi nedeniyle firar suçundan davasının Askeri Yargıtay ... Dairesinde görüldüğü sırada sanığın [davacının] firar suçunun oluşmayacağını belirterek muhalif kaldığını, Balyoz davasının FETÖ kumpası olduğu ve firar suçunun mazeret kabul etmeyen bir suç olarak kabul edildiği düşünüldüğünde FETÖ mensubu bir hakimin de bu davada muhalif kalmayacağını düşündüğü, sanığın[davacının] fetö mensubu olduğunu düşünmediğini, bir iki defa devre arkadaşları olan ve kendileri de üye olan ... ve ...nin kendisinin de bulunduğu ortamda sanığa[davacıya], ... ile görüşmesi nedeniyle sitemkar bazı sözler söylediğini, sanığın[davacının] da onlardan olmadığını söylediğini duyduğunu",
Askeri yargı mensubu olarak görev yapmış olan ... nin mahkeme huzurunda özetle; "Sanığı[davacıyı] Ege Orgu Komutanlığı'nda mesai arkadaşlığı sebebiyle tanıdığını, 2000 yılında Van Jandarma Asayiş Kolordu Komutanlığı Askeri Savcılığı'na atandığından ondan sonra herhangi bir bağlantılarının olmadığını, akabinde 2011 yılında Askeri Yargıtay Başsavcı Yardımcılığı'na atandığında ...'in Askeri Yargıtayda üye olduğunu, yakın bir ilişkilerinin olmadığını, sanık[davacı] orada görevliyken ismi fetöcü olarak geçen ..., ..., ... gibi isimlerle samimi olduğunu, özellikle ... .le samimi olduğunu müşahede ettiğini, bu isimlerle samimiyetinden dolayı sanığın[davacının] da özellikle seçimlerde bu isimlerden de etkilenerek onlarla aynı doğrultuda oy kullandığını düşündüğünü, bu konuda sanığın[davacının] kendisine herhangi bir beyanı olmadığını, başkasından da bu yönde herhangi bir duyumunun olmadığını, sanık[davacı] ...'in mesai ilişkisi dışında ..., .. ve diğerleri ile örgütsel bir faaliyetini görmediğini, görmesinin de mümkün olmadığını, Askeri Yargıtay'da bir gruplaşma olduğu yönünde bilgisi olduğunu ama bu grupların içerisinde kimlerin olduğunu bilmediğini",
Askeri Yargıtay üyesi olarak görev yapmış olan ... nin mahkeme huzurunda özetle; "Sanıkla [davacıyla] aynı dairede çalışmadıklarını, Yargıtayda görev yaptığı süre içerisinde sanığın[davacının] FETÖ/PDY terör örgütü iltisakına dair doğrudan görgüye dayalı bir bilgisinin olmadığını, Yargıtayda göreve başladığında söylentilerde Askeri Yargıtayda 6 üyenin, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde de 2 üyenin FETÖ/PDY ile iltisaklı olduğunun dile getirildiğini, bu söylentilerde sanığın[davacının] adının doğrudan zikredildiğini duymadığını, zira iltisaklı olduğu söylenen kişilerin adlarının ...., ..., ..., ..., ... ve ... olduğunu, ancak 17/25 Aralık 2013 tarihinden sonra başka kurumlarda olduğu gibi Yargıtayda da adı FETÖ/PDY ile birlikte anılan bu kişilerle kurum içinde kimsenin görüşmediğini, dışlanan üyeler içerisinde sanık[davacı] ...'in olmadığını, sanığı[davacıyı] meslek hırsı olan birisi olarak bilindiğini, bu nedenle de FETÖ/PDY ile birlikte anılan kişilerle arasına bir mesafe koymadığı ve hırsı nedeniyle onların da oyunu alabilmek saiki ile onlarla da hareket etmeye devam ettiği, zira kendisinin Anayasa Mahkemesi Üyeliğine aday olmak istediği yolunda söylentilerin de olduğunu" beyan ettiği görülmüştür.
Davacı tarafından, tanık ifadelerinin hiçbirinde FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatlı ve/veya iltisaklı olduğuna ilişkin bir beyan bulunmadığı, ifadelerin lehine olduğu ileri sürülmüştür.
Yukarıda yer verilen tanık beyanları incelendiğinde; söz konusu beyanlarda davacının FETÖ ile iltisaklı veya irtibat olduğunu şüpheye yer vermeyecek şekilde ortaya koyan herhangi bir husus bulunmadığı, aksine tanıkların, davacı FETÖ ile ilişkili olduğu düşünülen üyelerle arasına yeterli mesafe koyamamış, onlarla birlikte görüntü vermiş, onlarla ilişkisini devam ettirmiş ise de davacının herkesle iyi geçinen ve kimseyle arasına mesafe koymayan biri olması, anılan üyelerin çoğunlukta olduğu bir dairede görev yapması gibi sebeplerle bu ilişkinin mesleki ilişkiden ya da insani ilişkilerden kaynaklı olabileceğini, bu kişilerle örgütsel anlamda bir birlikteliğini ve faaliyetini, FETÖ lehine bir beyan ve eylemini görmediklerini, FETÖ lehine karar vermediğini, seçimlerde bu üyelerle birlikte hareket etmediğini, aksine FETÖ ile irtibat ve iltisakı olmayan adayları desteklediğini, kamuoyunda Balyoz olarak bilinen davada yargılandığı için yurt dışına giden ... nun firar suçundan yargılandığı dosyada zaruret hali nedeniyle beraat kararı verilmesi gerektiği yönünde karşı oy yazdığını, FETÖcü bir üyenin bu yönde bir karşı oy yazmayacağını, FETÖ ile irtibat veya iltisaklı üye sayısının yetersiz olması, davacının kıdemini ve mesleki bilgisini kullanmak istemeleri nedeniyle sıkıyönetim mahkemeleri görevlendirme listesinde ismine yer verilmiş olabileceğini beyan ettikleri görülmüştür.
Öte yandan, her ne kadar tanık ... 06/12/2016 tarihli ifadesinde, sıkıyönetim mahkemeleri listesi ile görevlendirilen (Askeri Yargıtay Başkanı, Başsavcısı, Genel Sekreteri, Üyesi gibi) yüksek yargı üyelerine FETÖ yapılanması içerisinde yer almaları veya bunlara destek vermeleri nedeniyle bu görevlerin verildiğini, davacının da bu yapı içerisinde yer aldığını beyan etmiş ise de 14/03/2018 tarihli ifadesinde ve davacının örgüte yardım etme suçundan yargılandığı .. Ceza Dairesinin E:.. sayılı dosyasında mahkeme huzurunda verdiği ifadesinde davacının açıkça FETÖ lehine bir beyan ve eylemini görmediğini, FETÖ ile irtibat veya iltisaklı olduklarından bahisle meslekten çıkarılan üyelerle olan yakınlığının, iş ilişkisinden ya da insani nedenlerden kaynaklanmış olabileceğini, FETÖ lehine karar verdiğini görmediğini, FETÖ'nün Askeri Yargıtay'daki sayısının darbeden sonraki görevlendirmeye yetmemesi nedeniyle kendilerinden olmamakla birlikte kendilerine açıkça tavır almayan kişileri de görevlendirmiş olabileceğini beyan ettiği; ... ve ..., davacının, FETÖ ile irtibat veya iltisaklı olduklarından bahisle meslekten çıkarılan üyelerle ilişkisini devam ettirmesi nedeniyle seçimlerde anılan üyelerle birlikte hareket ettiği kanaatine vardıklarını beyan etmişler ise de beyanlarının devamında bu yönde somut bilgilerinin olmadığını da belirttikleri, tanık ...nin ifadesinin devamında davacının kanaatince FETÖcü olmadığını, FETÖ ile ilgili dosyalarda onları koruyucu kollayıcı kararına rastlamadığını, kamuoyunda Balyoz olarak bilinen davada yargılandığı için yurt dışına giden ... nun firar suçundan yargılandığı dosyada Askeri Yargıtayın yerleşik içtihadına aykırı bir şekilde zaruret hali nedeniyle beraat kararı verilmesi gerektiği yönünde karşı oy yazdığını da beyan ettiği görülmüştür.
Ayrıca, dosyanın incelenmesinden; yukarıda ifadelerine yer verilen kişilerin dava konusu işlemin tesisi sürecinde de tanık olarak dinlendikleri ve bu ifadelerde de davacının FETÖ ile iltisaklı veya irtibatlı olduğunu ortaya koyan herhangi bir husus bulunmadığı görülmüştür.
Netice itibarıyla, tanık beyanlarının, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibatını ortaya koyan bir delil olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.
b) Sıkıyönetim Mahkemesi Görevlendirmeleri
i.Genel Değerlendirme
... Ceza Dairesinin .. tarih ve E:..., K:... sayılı kararında Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirme Listesine ilişkin şu tespitlere yer verilmiştir:
15 Temmuz 2016 günü akşam saatlerinde başlatılan darbe girişimi kapsamında darbeciler tarafından hazırlanan ve girişim başlarken "Harekat Yıldırım" öncelik dereceli olarak bazı askeri birimlere gönderilen "Sıkıyönetim Direktifi" konulu mesaj formunda, Sıkıyönetim Kanunu gereğince 16 Temmuz 2016 saat 03:00 itibariyle Türk Silahlı Kuvvetlerinin yönetime el koyduğu, aynı saatten itibaren tüm yurtta sıkıyönetim ilan edildiği, saat 06:00 dan itibaren tüm yurtta sokağa çıkma yasağı ilan edildiği, illerin sıkıyönetim komutanları tarafından idare edileceği, sıkıyönetimin tatbiki ve kamu düzeninin tesisi maksadıyla halen kurulu bulunan askeri mahkemelerin, yetki alanlarını muhafaza ederek sıkıyönetim mahkemesi olarak görevlendirildiği, buralarda görevlendirilen hakim ve savcıların isimlerinin "Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirme Listesi"nde gösterildiği anlaşılmaktadır.
... Ceza Dairesinin yukarıda belirtilen kararında gerekçeye esas alınan, Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirme Listesine İlişkin Bölüm-2 başlıklı Bilirkişi Raporu ile 27/03/2017 havale tarihli Bilirkişi Raporunda özetle:
Sözde Sıkıyönetim Direktifi ile sıkıyönetim mahkemelerine ve adli birimlere yapılan görevlendirmelerin amacının FETÖ örgütü tarafından, askeri yargıyı kontrol altında tutmak, soruşturma, kovuşturma ve kanun yolu aşamasında yargıya müdahale etmek, sıkıyönetim savcı ve mahkeme üyelerinin tamamen kendi güdümünde hareket etmesini sağlamak ve sıkıyönetim komutanlarına adli müşavir/hukuk müşaviri desteği vermek, aynı zamanda da onları yönlendirmek olduğu;
Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirme Listesinde, bazı askeri hakimlerin yeni görevlere atandığı, bazılarının mevcut görevlerine devam etmesinin öngörüldüğü, bazılarının ise görevlerinden alınarak Mili Savunma Bakanlığı emrine atandığı,
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görevli üyelerin büyük çoğunluğu Milli Savunma Bakanlığı (MSB) emrine alınırken bazılarının söz konusu yüksek yargı organları içerisinde bulundukları görevden başka dairelere atandığı, bu listeye göre dört daireli olan Askeri Yargıtayın 2 daireli olarak teşekkül ettirildiği, 1. Dairenin sıkıyönetim mahkemelerinden gelen kararların temyiz mercii olacağı, 2. Dairenin ise askeri mahkemelerden gelen işlere bakmaya devam edeceği,
Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı Askeri Mahkemesi hariç olmak üzere, 15/07/2016 tarihinde fiilen görev yapan tüm askeri mahkemelerin, aynı zamanda sıkıyönetim mahkemesi olarak görevlendirildiği, bu mahkemelere bulundukları ilin adının verildiği, aynı ilde birden fazla Askeri Mahkeme olması halinde bunların numaralandırıldığı, bu şekilde toplam 27 Sıkıyönetim Mahkemesinin kurulduğu,
Genel olarak askeri hakim subayların mevcut görev yerlerinde kurulan sıkıyönetim askeri mahkemesinde de görev yapacak şekilde, bir kısım askeri hakim subayın ise mevcut görev yaptığı ilden farklı bir ilde olacak şekilde Ankara, İstanbul, İzmir, Diyarbakır, Van'da bulunan sıkıyönetim askeri mahkemelerine veya MSB karargahı, Genelkurmay Başkanlığı Askeri Savcılığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı gibi birimlerin adli müşavirlikliklerine görevlendirildiği; örgütün bu kişilere ve bu kişilerin atandığı görev yerlerine özel önem verdiği,
Milli Savunma Bakanlığı emrine görevlendirmenin ise, Türk Silahlı Kuvvetleri teamüllerine göre, yeni bir görevlendirme yapılıncaya veya başka bir işlem tesis edilinceye kadar görevden el çektirilmesi anlamına geldiği, böylece örgütün kesinlikle güvenmediği kişilerin tamamını ilk görevlendirme ile MSB emrine aldığı,
Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirme Listesinin sonunda yer alan "NOT: (1) Yukarıda isimleri bulunmayan diğer askeri hakimler mevcut görevlerine devam edecektir." notu kapsamında MSB emrine alınmayan veya başka bir göreve atanmayan hakim sınıfı personelin mevcut görevlerine devam etmelerinin örgüt tarafından uygun görüldüğü veya ilk etapta birlikte çalışmakta bir sakınca görülmediği,
Söz konusu atamalar genel olarak değerlendirildiğinde, bu listeyi hazırlayanların Askeri Yargıtay Başkanlığı ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığına yapılan görevlendirmeler ile Genelkurmay Başkanlığı Adli Müşaviri, Sıkıyönetim Mahkemesi Başkanı, Sıkıyönetim Mahkemesi Başsavcısı ve Adli Müşavirliklere yapılan görevlendirmelere özel önem verdiği, örgütün darbe maksadıyla kritik ve önemli gördüğü sıkıyönetim mahkemelerinin ve adli müşavirlik kadrolarının tamamını kendi mensuplarından oluşturmaya çalıştığı,
Görevlendirmelerin TSK içerisindeki hiyerarşi ile bağdaşmayacak şekilde yaş, tecrübe ve rütbe ile uyumsuz olduğu, liyakat esası gözetilmeden yapıldığı, bu doğrultuda görevlendirme listesinde yer alan askeri hakimlerin yoğunlukla mesleğe 2007 yılından itibaren yapılan sınavlarla alındığı, 2009 yılı ve sonrasında mesleğe alınanların ise tamamına görevlendirme listesinde yer verildiği; bu durumun, TSK'nın resmi hiyerarşisi ile örgüt hiyerarşisinin farklılığını ve söz konusu personelin, "Yurtta Sulh Komitesi"ni oluşturan üst düzey sivil ve askeri örgüt elemanları tarafından özellikle seçildiğini ortaya koyduğu,
Askeri yüksek yargıda ise sıkıyönetim direktifi ile yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca Başkan, Başsavcı ve Daire Başkanlıklarına rütbe ve kıdem esası gözetilerek atama yapıldığı,
Kendilerine karşı çıkabilecek olanların ya da birlikte hareket etmeyecek olanların görevlerinden alındığı, yerlerine ilgililerin örgüt içerisindeki güvenilirlikleri ve örgüt içerisindeki konumları gibi mülahazalar dikkate alınarak bu örgüte mensup olan veya onlarla birlikte hareket edecek olan ya da en azından onlara karşı çıkmayacak kişilerin askeri yargı sistemi içerisinde bırakıldığı, bu nedenle yapılan görevlendirmelerde ismi olan kişilerin, bu örgüte mensup olduğu veya örgüt üyesi olmamakla birlikte bu örgütle birlikte çalıştığı veya en azından onlar için tehlike arz etmeyeceği düşünülen kişiler olduğu,
Bu çerçevede, örgütün gizliliğe azami önem verdiği ve yıllarca örgüt içerisinde yer alan bir kişinin ancak çok sınırlı sayıda örgüt mensubunu tanıyabildiği, çok sayıda üst düzeyde örgüt elemanı hakkındaki bilgilere bir veya iki kişinin hakim olmasının mümkün görülmediği göz önüne alındığında söz konusu listenin örgütün sivil ve askeri üst düzey elemanları arasında koordine edilerek oluşturulduğu sonucunu ortaya çıkardığı, tespit ve değerlendirmelerine yer verildiği görülmüştür. Öte yandan, ... Cumhuriyet Başsavcılığının Soruşturma No:..., Esas No: ... ve İddianame No: ... sayılı iddianamesinde yer alan beyanların yukarıdaki tespitler doğrultusunda olduğu anlaşılmıştır:
Albay ... nin 18/08/2016 tarihli ifadesi "...sorumlum ...'ın...'acil Ankara'ya gelmen gerekiyor' şeklindeki WhatsApp mesajı üzerine Ankara'ya gittiğimde bulunduğum yere kurmay yarbay ... geldi bana ....'tüm kuvvetlerin katılımı ile bir darbe planlamasının yapıldığını, çalışmaların şu an gideceğimiz yerde devam ettiğini' söyledi....sonradan Çayyolu'nun içinde bulunan villaya gittik...orada bulunan kişilerden birisinin TSK'de havacı imam diye adı geçen ... olduğunu anladım...kendisi konuşmalarında Cumartesi veya Pazar İstanbul'da olacağını oradan yurt dışına uçacağını bir aksilik olmazsa Salı günü büyüğümüzle görüşüp Çarşamba ve Perşembe döneceğini, büyüğümüz diye kastettiği kişinin örgüt lideri Fethullah Gülen olduğunu orada bulunan herkesin anladığını düşünüyorum...karargah olarak kullanılan villada konuşulan konular yapılacak olan askeri darbenin hazırlığı, detayları, görev ve sorumluluklarının belirlenmesini içeren konulardı...yapılan bütün çalışmalarda TSK içerisindeki FETÖ örgüt mensubu komutanlara aktif görevler verilmesi esas alınmış ve darbe girişiminde kullanılacak birliklerin komutanları FETÖ mensubu olanlardan seçilmiştir...Mesaj formunun ekindeki ek görevlendirmelerin askeri darbeye hazırlık aşamasında Ankara ilinde üs olarak kullanılan villada bulunanlar tarafından özellikle örgüt içerisinde faaliyet gösteren sivil sorumluların telkin ve tavsiyeleri ile hazırlandığını düşünüyorum...",
Askeri hakim ...nin 29/11/2016 tarihli ifadesi "... FETÖ ile irtibatlı olabileceği kuşkusu dile getirilen personelin büyük bir kısmının önemli sıkıyönetim komutanlığı mahkemelerinde, başsavcılıklarında görevlendirildiklerini fark ettim. Bu söylemle bir şekilde görevlendirilen herkesin FETÖ ile irtibatlı olduğu düşüncesi taşıdığımı belirtemem ancak genel görüntü ve anlayış belirttiğim gibidir....",
Eski askeri hakim ... nin, 29/11/2016 tarihli ifadesi "...Kara Kuvvetleri Askeri Mahkemesi'nin 2 nolu sıkıyönetim mahkemesine dönüşmesi ve bu doğrultuda büyük önem arz etmesi sebebiyle adı geçen örgüt tarafından listede belirtildiği üzere görevimden alınmışım ve yerime örgüt üyesi olması sebebiyle ihraç edilen başka bir askeri hakimin mahkeme kıdemli hakimi olarak görevlendirildiğini gördüm. Bunun sebebi örgütün kritik bir mahkemede kendisi ile birlikte hareket edecek kişiyi istemesi olduğunu düşünüyorum. Listeye dair kanaatim, bilhassa adli müşavir, kıdemli hakim ve kıdemli savcı gibi ünvanlı görevlendirmelerde örgüt tarafından özenli davranıldığı yönündedir,...listede bilhassa ünvanlı makamlara görevlendirilenler veya bu görevleri devam ettirilenlerin FETÖ tarafından bizzat uygun görülerek seçildiklerini düşünüyorum...Askeri Yargıtay ve AYİM üye seçimleri, yurtdışı görevlendirmeler, Ankara içindeki kritik görevlendirmeler ile 4 ve 5. coğrafi bölgelere atamalara ilişkin olarak da seçimlerde adı geçen yapıya mensup olmaları sebebiyle Askeri Yargıtay ve AYİM tarafından ihraç edilen üyelerin etkili olduklarını düşünüyorum",
Eski Askeri Yargıtay üyesi ...nin 06/12/2016 tarihli ifadesi "...Sözde sıkıyönetim görevlendirme listesinde görevlendirilen askeri hakimler ve yüksek yargı mensupları ise kendilerinden gördükleri veya emin oldukları kişileri hem ödüllendirme hem de atadıkları görevlerde amaçları doğrultusunda kullanmak için listeye yazdıklarını değerlendiriyorum..." şeklindeki,
Eski askeri hakim ...nin 02/12/2016 tarihli ifadesi "...Sözde sıkıyönetim mahkemeleri görevlendirilmelerinin darbe girişimi öncesinde ciddi bir çalışma ve uzun süre gözlem neticesinde yapıldığını düşünüyorum...
KKK Savcısı ...nın 02/12/2016 tarihli ifadesi "...Sıkıyönetim görevlendirme listesini gördüğümde, darbecilerin çok önceden ayrıntılı çalışma yaparak kendilerinden olanları belirlediklerini ve onlara kritik görev verdiklerini değerlendirdim...",
Askeri hakim ... nın 22/12/2016 tarihli ifadesi "...görevlendirme listesini yüksek yargı ve diğer askeri hakimler olarak iki[ye] ayırarak değerlendirmek istiyorum ...yüksek yargıdaki üyelerin tamamına yakınını seçilme şekillerini, seçilenlerin niteliklerini de değerlendirildiğimde örgüt mensubu, örgüte biat eden veya başka bir gruba mensup olup örgütle birlikte hareket edenler şeklinde değerlendiriyorum... "
Yukarıda yer verilen bilirkişi raporundaki tespitler ile ifadelerin değerlendirilmesinden, sıkıyönetim mahkemeleri görevlendirme listesi ile askeri yargıyı kontrol altında tutmak suretiyle darbe girişiminin başarılı olmasının ve başarıya ulaşılması durumunda kurulacak düzenin devam ettirilmesinin amaçlandığı; bu amaç doğrultusunda söz konusu liste ile bazı askeri hakimlerin yeni görevlere atandığı, bazılarının mevcut görevlerine devam etmesinin, bir kısmının ise görevlerinden alınarak Mili Savunma Bakanlığı emrine atanmasının öngörüldüğü anlaşılmıştır.
ii. Sıkıyönetim Mahkemesinde Görevlendirilmenin Davacı Yönünden Değerlendirilmesi
Davacının, meslekten çıkarılmadan önce Askeri Yargıtay 1. Dairesi üyesi iken Sıkıyönetim Direktifi ekinde yer alan "EK-B (Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirme Listesi)"nin 337. sırasında Askeri Yargıtay Başsavcısı olarak görev yapması öngörülmüştür.
Davacı tarafından, sıkıyönetim mahkemeleri görevlendirme listesini darbe teşebbüsünden sonra öğrendiği, bu listeyi kimin hazırladığını bilmediği gibi görevlendirmeden haberdar olmadığı, görevlendirmeye onay vermediği, bu listenin hazırlanması aşamasında, yayımlanmasında ve sonrasında bilgisi, ilgisi, dahli veya rızasının bulunduğu hususunun somut delillerle ya da en azından olgular veya emarelerle ortaya konulmadığı, iradesi dışında hazırlanan bir listede adının geçmesi nedeniyle meslekten çıkarılmasının sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında gerekçeye esas alınan 27/03/2017 havale tarihli Bilirkişi Raporu ve "Sözde Sıkıyönetim Direktifi ile Kurulan Sıkıyönetim Mahkemelerine İlişkin Değerlendirme (Bölüm -2)" başlıklı Bilirkişi Raporunda Askeri Yargıtay Başkanlığına yapılan görevlendirmelerin değerlendirildiği kısımda; Askeri Yargıtayın 15/07/2016 tarihinde 4 Daire ve toplam 35 üyeden oluşmakta iken sıkıyönetim direktifi ile yapılan görevlendirme sonunda Daire sayısının 2'ye indirildiği ve toplam 15 üyeden oluşacak şekilde teşekkül ettirildiği, 1. Dairenin sıkıyönetim mahkemelerinden gelen kararların temyiz mercii olacağı, 2. Dairenin ise askeri mahkemelerden gelen işlere bakmaya devam edeceği belirtilmiş ve bu şekilde gerek Daire sayısının indirilmesi, gerek üye sayısının asgari seviyede tutulmasının, örgüt üyesi olan veya örgüt üyesi olmamakla birlikte onlarla hareket eden veyahut onlara karşı çıkmayacağını düşündükleri üye sayısının yeterli olmamasından kaynaklandığı değerlendirilmiştir.
Öte yandan "Sözde Sıkıyönetim Direktifi ile Kurulan Sıkıyönetim Mahkemelerine İlişkin Değerlendirme (Bölüm -2)" başlıklı Bilirkişi Raporunda, 1600 sayılı Askeri Yargıtay Kanunu'nun 13. maddesinde Askeri Yargıtay Başkanı, Başsavcısı, İkinci Başkanı ve Daire Başkanlarının Askeri Yargıtay üyeleri arasından rütbe ve kıdem sırasına göre atanacağı hükmüne yer verildiği, Sıkıyönetim Direktifi ile yapılan görevlendirmede de bu hususun dikkate alındığı ve Başkan, Başsavcı ve Daire Başkanlıklarına rütbe ve kıdem esasına göre atama yapıldığı tespitlerine de yer verildiği görülmüştür.
Davacı hakkında beyanda bulunan tanıklardan Askeri Yargıtay üyesi olarak görev yapmış olan H.G.nin, "...FETÖ'nün Askeri Yargıtay'daki sayısının darbeden sonraki görevlendirmeye yetmemesi nedeniyle kendilerinden olmamakla birlikte kendilerine açıkça tavır almayan kişileri de görevlendirmiş olabileceği ..."; Askeri Yargıtay üyesi olarak görev yapmış olan ...nin "...o zamanki Askeri Yargıtay Kanunu'na göre Başsavcının sadece itiraz kanun yoluna gitmesinin söz konusu olduğu, daha önceden tebliğnameleri başsavcının imzaladığı ancak sonra savcılara yetki verdiği, savcıların doğrudan tebliğname ile dosyayı gönderdiği, ..."; Askeri Yargıtay üyesi olarak görev yapmış olan ... nin "...FETÖ mensuplarıyla birlikte hareket etmediği, darbecilerin sayıları yetersiz olduğundan sıkıyönetim listesinde kendilerine direnmeyeceğini düşündükleri kişileri listeye aldıkları..."; Askeri Yargıtay üyesi olarak görev yapmış olan ...nin "...Başsavcı olarak görevlendirmesinin, elde kalanlar içinde başkandan sonra en kıdemlisinin sanık [davacı] olmasından kaynaklandığını değerlendirdiklerini, ...", yönündeki beyanları ile ayrıntısına yukarıda yer verilen diğer tanık beyanları incelendiğinde; tanıkların, davacının herkesle iyi geçinen ve kimseyle arasına mesafe koymayan biri olması, görev yaptığı Dairede FETÖ mensuplarının yoğun olması gibi sebeplerle FETÖ ile ilişkili olduğu düşünülen üyelerle arasına yeterli mesafe koyamadığını, onlarla birlikte görüntü verdiğini, onlarla ilişkisinin devam ettiğini, ancak bu ilişkilerinin meslek ve mesai ilişkisinin ötesinde yoğunluk içermediği, darbeciler tarafından davacının FETÖ ile ilişkili olduğu düşünülen üyelerle arasına mesafe koymaması nedeniyle birlikte çalışabilecek kişi olarak düşünüldüğü, bu nedenle sıkıyönetim görevlendirme listesine yazılmış olabileceğini, çünkü darbecilerin, sayıları yetersiz olduğundan sıkıyönetim listesinde kendilerine direnmeyeceğini düşündükleri kişileri listeye aldıklarını, belli bir sayıya ihtiyaçları olduğunu, davacıyı da bu kapsamda değerlendirmiş olabileceklerini, Başsavcı olarak görevlendirilmesinin ise, söz konusu liste ile görevlendirilenler arasında Başkandan sonra en kıdemli kişinin davacı olmasından kaynaklandığını, Askeri Yargıtay Başsavcılığının mevzuatta yapılan değişiklikle yetkilerinin kısıtlanması nedeniyle davacının görev yaptığı 1. Daire üyeliğinden daha etkin bir görev olmadığını beyan ettikleri görülmüştür.
Önemli bir kısmı davacı ile aynı yerde olmak üzere, askeri yüksek yargıda görev yapan ve bu nedenle askeri yargının işleyişini yakından bilen tanıkların beyanları, Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirmesi Listesi hakkında düzenlenen bilirkişi raporları ve dosyadaki diğer bilgi ve belgeler birlikte incelendiğinde; davacının örgüt tarafından Askeri Yargıtayda görevlendirilecek örgüt üyesi olan veya örgüt üyesi olmamakla birlikte onlarla hareket eden üye sayısının yeterli olmaması, FETÖ terör örgütü ile irtibat ve iltisaklı olduğu iddia edilen üyelerle meslek, mesai ilişkisi kapsamında ilişkisini devam ettirmesi gibi sebeplerle, iltisaklı veya irtibatlı olmamakla birlikte kendileriyle uyum içerisinde çalışacak kişi olarak değerlendirilmek suretiyle görevlendirme listesinde ismine yer verildiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davacının Askeri Yargıtayda görevlendirilenler arasında en kıdemli ikinci kişi olması nedeniyle rütbe ve kıdemi gözetilerek Askeri Yargıtay 1. Dairesi üyesi iken Askeri Yargıtay Başsavcısı olarak görevlendirildiği, Askeri Yargıtay 1. Dairesinin bu liste ile sıkıyönetim mahkemelerinden gelen kararların temyiz mercii olarak tayin edildiği dikkate alındığında, Başsavcılık görevinin yargılama faaliyeti açısından 1. Daire üyeliğinden daha etkili bir görev olmadığı değerlendirilmiştir.
Netice itibarıyla, "Sözde Sıkıyönetim Direktifi ile Kurulan Sıkıyönetim Mahkemelerine İlişkin Değerlendirme (Bölüm -2)" başlıklı Bilirkişi Raporunda davacının görev yapması öngörülen Askeri Yargıtay Başsavcılığı örgütün özel önem verdiği görevler arasında yer almakta ve bu husus davacının örgütle iltisak ve irtibatının değerlendirilmesinde kritik bir öneme sahip ise de, yukarıda söz konusu görevlendirmeye ilişkin yapılan değerlendirme, davacı hakkındaki tanık beyanlarında davacının FETÖ ile irtibat veya iltisaklı olduğunu şüpheye yer vermeyecek şekilde ortaya koyan herhangi bir husus olmaması ve dosyada davacının örgütle irtibat veya iltisakını göstermeye yeter başka bir bilgi ve belgenin de bulunmaması karşısında söz konusu bu görevlendirmenin davacının FETÖ/PDY terör örgütüyle irtibat veya iltisakını ortaya koymaya yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır.
c) Diğer Hususlar
i.Ev ve üst aramasında bulunan 1 Dolar
Davacı hakkında düzenlenen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve Soruşturma No:... , E:... , İddianame No:... sayılı iddianamesinde, 28/07/2016 tarihinde davacının evinde yapılan aramada ... seri numaralı 1 Amerikan Doları ile üst aramasında ... seri numaralı 1 Amerikan Doları'nın ele geçirildiği tespitine yer verildiği görülmüştür.
Davacı hakkında düzenlenen ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve Soruşturma No:..., E:..., İddianame No:... sayılı iddianamesinde yer verilen;
Tanık ... nın, 16/12/2016 tarihli ifadesinde; "...Ben ... 'in teyzesinin kocasıyım. ...2009 ve 2011 yıllarında iki oğlumu evlendirdim. Düğünde havaya 1 dolarlar attım. Bu düğünlerde havaya dolar attığım gibi bayramlarda ve özel günlerde çocukları ve elimi öpenleri sevindirmek için 1 dolar veya daha büyük dolar veririm. Bu amaçla cüzdanımda her zaman 1 dolar taşırım. Her ne kadar çocuk olmasa da elimi öptüklerinde ... ve eşine de bir dolar verdiğimi hatırlıyorum. Şu an da dahi cebimde 1 dolar vardır. ..."
Davacının eşi olan tanık ... nin, 29/07/2016 tarihli ifadesinde; "...28 Temmuz 2016 tarihinde evimizde yapılan arama sırasında yatak odası bazamızın altındaki hatıra poşetimde bulunan davetiyelerimiz, resimlerimizin yanında kayınvalidemin torunlarının sünneti sırasında hepimize anı olarak dağıttığı 1 Amerikan Dolarına polis arkadaşlar el koydular. ..." şeklinde beyanda bulundukları görülmüştür.
Davacının, yargılandığı ... Ceza Dairesinin E:... sayılı dosyasındaki savunmasında üst ve ev aramasında ele geçirilen 1 dolarla ilgili olarak özetle; "...kendisindeki doları teyzesinin oğlunun 2011 yılındaki düğününde eniştesi ... nın uğur parası olarak dağıttığını, herkese verdiğini, onu sakladığını, cüzdanında kaldığını, eniştesinin bununla ilgili ifadelerini verdiğini, evdeki dolarla ilgili kendisinin hiçbir bilgisi olmadığını, annesinin kendi torunlarının düğününde çocuklara doları dağıtırken eşinin de aldığını, düğün davetiyeleriyle birlikte poşetin içine koyup yatağın altında sakladığını, o dolara elini bile sürmediğini, ... bulunan doların kesinlikle özel nitelikteki bir dolar olmadığını" beyan ettiği görülmüştür. Davacı, işbu davada 23/12/2021 tarihinde yapılan duruşmada da, aynı doğrultuda beyanlarda bulunmuştur.
Bu durumda, uyuşmazlıkta davacının ev ve üst aramasında 1 Dolar bulunması hususunun davacının örgütle bağlantısı bulunduğunu gösteren başka bir delille desteklenmediği, bu hususa ilişkin davacının savunması ve yukarıda yer verilen tanık beyanlarının aksini ortaya koyacak nitelikte davalı idarece dosyaya bilgi ve belge sunulmadığı görüldüğünden, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakını ortaya koyan bir delil olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
6) Sonuç olarak
Dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile yukarıda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davalı idarece, davacının terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğuna ilişkin yeterli delil sunulmadığı, sunulan delillerin ise davacının iltisakı veya irtibatını ortaya koyacak yeterlilikte ve nitelikte olmadığı, ayrıca ilgili kamu kurumları ve özel kuruluşlarca Dairemizin E:2017/6798 sayılı dosyası üzerinden yapılan ve bu dosyayı da kapsayan 20/01/2021 tarihli ara kararına verilen cevaplarda da davacının iltisakı veya irtibatını ortaya koyan herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu nedenle, davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle tesis edilen dava konusu kararda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan; davalı idarece, davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatını ortaya koyacak nitelikte delillerin tespit edilmesi halinde yeniden işlem tesis edilebileceği de açıktır.

D) KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Askeri Yargıtay Başkanlar Kurulunun ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının İPTALİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...- TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, fazladan ödenen ... -TL harcın istemi halinde davacıya iadesine,
3. Posta gideri avansından varsa artan tutarın davacıya iadesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 23/12/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) K A R Ş I O Y :
FETÖ ile iltisakı veya irtibatı olduğu değerlendirilen askeri yargı mensupları hakkında meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına ilişkin olağanüstü tedbirin uygulanması için, ilgili şahısların terör örgütleri ve millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet veya iltisakını ya da bunlarla irtibatını gösteren delil, bulgu ve bu yönde değerlendirme yapılmasına neden olan hususların idare tarafından ortaya konulması gerekmektedir.
Meslekte kalmasının uygun olmadığı değerlendirilen kişilerle ilgili bilgi, bulgu ve delillerin, davalı idare ve ilgili idareler tarafından dava konusu işlemin tesisinden sonra tespit edilerek dosyaya sunulduğu anlaşılmakta ise de, bu delillerin terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılarla iltisak veya bunlarla irtibatı ve anayasal düzene sadakat yükümlülüğünün yitirildiğini ortaya koyan geçmişe ilişkin olay ve olgular olduğu görüldüğünden, dava konusu işlemin hukuka uygunluğunun yargısal denetiminde dikkate alınabileceği tabiidir.
Öte yandan, 667 sayılı KHK'nın 3/1. maddesi uyarınca olağanüstü tedbir niteliğinde bir idari yaptırım olarak meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilen yargı mensupları hakkında bu olağanüstü tedbirin sebebini oluşturan eylem ve davranışların niteliği ve mahiyeti itibariyle aynı zamanda ceza hukuku bakımından da suç oluşturması halinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) uyarınca ''silahlı terör örgütüne üye olmak'' suçundan ceza soruşturması açılması gerekmekte olup, nitekim bu kapsamda kamu davaları açıldığı da görülmüştür.
Bununla birlikte, 667 sayılı KHK uyarınca bir yargı mensubu hakkında terör örgütüne üyelik ve mensubiyeti olmasa da bu terör örgütü ile iltisaklı veya irtibatlı olması nedeniyle meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına yönelik olağanüstü idari tedbirin uygulanabilmesi karşısında, anılan yargı mensubu hakkında "silahlı terör örgütüne üye olmak'' suçundan açılan ceza davasında beraat kararı verilmiş olmasının, ilgili hakkında anılan olağanüstü tedbirin hukuka uygunluğu yönünden yürütülen yargılama faaliyeti için bağlayıcı olmayacağı açıktır.
Bu durumda, somut olayda ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacı hakkında örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme suçundan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 223/2-e maddesi uyarınca anılan suçu işlediğinin sabit olmadığı (delil yetersizliği) gerekçesiyle beraat kararı verildiği görülmüş ise de, davacının örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme suçundan beraat etmiş olmasının, FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunup bulunmadığı yönünden farklı bir değerlendirme yapılmasına hukuki engel oluşturmayacağı gibi Dairemiz tarafından yapılacak idari yargılama yönünden bağlayıcılığı da bulunmamaktadır.
Davacının, FETÖ ile iltisak ve irtibatının bulunup bulunmadığı, hususundaki değerlendirmeye gelince;
a) Davacı Hakkındaki Kimi Tanık Beyanlarında Özetle;
Tanıklar, davacının doğrudan FETÖ mensubu olmamakla birlikte kendi kişisel saikleriyle FETÖ mensubu olduğu bilinen yargı mensuplarıyla kimi konularda ortak hareket ettiği ve onlara destek verdiğini beyan etmişlerdir.
Yukarıda ayrıntısına yer verilen davacı hakkındaki kimi tanık beyanlarının ilgili kısımları özetle aşağıdaki gibidir:
... isimli askeri yargı mensubu kişinin ifadesinde; "...sanık [davacı] ... ve ... isimli üyenin isimlerinin ise başlangıçta bu cemaatle anılmadığını, ancak daha sonraki dönemlerde MİT tırları olayından sonra ayrışma ve FETÖ'ye karşı cephe oluşunca ve sanığın [davacının] cemaatçilerle birlikte hareket ettiğini görünce, sanığın [davacının] seçimlerde cemaatçilerle birlikte hareket ettiği yönünde kanaatinin oluştuğunu ...",
... isimli askeri yargı mensubu kişinin ifadesinde; "Listede özel olarak isim de yazılmak suretiyle görev verilen (Askeri Yargıtay Başkanı, Başsavcısı, Genel Sekreteri, Üyesi gibi) üyelerin ise, FETÖ yapılanması içerisinde yer aldıkları veya bunlara destek verdikleri için onlar tarafından özellikle görevlendirildiklerini düşündüğünü, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... nin tamamen bu yapı içerisinde yer aldıklarını düşündüğünü",
C.T. isimli askeri yargı mensubu kişinin ifadesinde; "...terör örgütü ile ilgili doğrudan bir eylemine şahit olmadığını, örgütle birlikte hareket ettiğine dair bir görgüsünün bilgisinin bulunmadığını, sanığın [davacının] Anayasa Mahkemesi üyeliği beklentisi olması nedeniyle şu anda tutuklu olan kişilerle ilişkisini kesmediğine, onları karşına almak istemediğine dair bir konuşmasını bizzat sanıktan [davacıdan] duymadığını, ama darbe teşebbüsünden sonra bir araya geldiği arkadaşlarıyla konuştuğu ortamda "muhtemelen amacı onların oyunu alabilmekti" tarzında konuşmalar olduğunu, kendisinin de o değerlendirmelere katıldığını ...",
... isimli askeri yargı mensubu kişinin ifadesinde; "...sanık[davacı] orada görevliyken ismi fetöcü olarak geçen ..., ..., ... gibi isimlerle samimi olduğunu, özellikle ... le samimi olduğunu müşahede ettiğini, bu isimlerle samimiyetinden dolayı sanığın[davacının] da özellikle seçimlerde bu isimlerden de etkilenerek onlarla aynı doğrultuda oy kullandığını düşündüğünü, bu konuda sanığın[davacının] kendisine herhangi bir beyanı olmadığını ..."
B.D. isimli askeri yargı mensubu kişinin ifadesinde; "...ancak 17/25 Aralık 2013 tarihinden sonra başka kurumlarda olduğu gibi Yargıtayda da adı FETÖ/PDY ile birlikte anılan bu kişilerle kurum içinde kimsenin görüşmediğini, dışlanan üyeler içerisinde sanık[davacı] ...'in olmadığını, sanığı[davacıyı] meslek hırsı olan birisi olarak bilindiğini, bu nedenle de FETÖ/PDY ile birlikte anılan kişilerle arasına bir mesafe koymadığı ve hırsı nedeniyle onların da oyunu alabilmek saiki ile onlarla da hareket etmeye devam ettiği, zira kendisinin Anayasa Mahkemesi Üyeliğine aday olmak istediği yolunda söylentilerin de olduğunu ..." beyanda bulunduğu görülmüştür.
Dava dosyasına sunulan tanık beyanlarının tamamı birlikte tahlil ve analiz edildiğinde; davacının FETÖ ile ilişkili olduğu değerlendirilen askeri yargı üyeleri ile birlikte hareket ettiği, onlarla görüntü verdiği, ilişkisini birtakım kişisel saiklerle devam ettirdiği, bu sıcak ilişkilerinin bir sonucu olarak da nitekim davacının FETÖ askeri yapılanmasının içerisinde yer alan kişilere destek verecek bir kişilik göstermesi nedeniyle Sıkıyönetim Mahkemeleri listesinde Askeri Yargıtay Başsavcısı olarak görev verildiği yönünde ifadelere yer verilmiştir.
b) Sıkıyönetim Mahkemesinde Görevlendirilmenin Davacı Yönünden Değerlendirilmesi
Davacının, meslekten çıkarılmadan önce Askeri Yargıtay 1. Dairesi üyesi iken sözde Sıkıyönetim Direktifi ekinde yer alan "EK-B (Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirme Listesi)"nin 337. sırasında Askeri Yargıtay Başsavcısı olarak görev yapması öngörülmüştür.
Sözde Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirme Listesinde Askeri Yargıtaya yapılan görevlendirmelerin FETÖ örgütünün özel önem verdiği görevler arasında olduğu bilinmektedir. Nitekim, davacının da sıradan bir savcı olarak değil, Askeri Yargıtay Başsavcısı olarak en üst göreve getirilmesi hedeflenmiştir.
... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında gerekçeye esas alınan, sıkıyönetim mahkemeleri görevlendirme listesine ilişkin "Bölüm-2" başlıklı Bilirkişi Raporu ile 27/03/2017 havale tarihli Bilirkişi Raporunda özetle:
Sözde Sıkıyönetim Direktifi ile sıkıyönetim mahkemelerine ve adli birimlere yapılan görevlendirmelerin amacının FETÖ örgütü tarafından, askeri yargıyı kontrol altında tutmak, soruşturma, kovuşturma ve kanun yolu aşamasında yargıya müdahale etmek, sıkıyönetim savcı ve mahkeme üyelerinin tamamen kendi güdümünde hareket etmesini sağlamak ve sıkıyönetim komutanlarına adli müşavir/hukuk müşaviri desteği vermek, aynı zamanda da onları yönlendirmek olduğu; örgütün bu kişilere ve bu kişilerin atandığı görev yerlerine özel önem verdiği, kadroları kendi mensuplarından oluşturmaya çalıştığı,
Sözde Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirme Listesinde, bazı askeri hakimlerin yeni görevlere atandığı, bazılarının mevcut görevlerine devam etmesinin öngörüldüğü, bazılarının ise görevlerinden alınarak Mili Savunma Bakanlığı emrine atandığı, Milli Savunma Bakanlığı emrine görevlendirmenin ise, Türk Silahlı Kuvvetleri teamüllerine göre, yeni bir görevlendirme yapılıncaya veya başka bir işlem tesis edilinceye kadar görevden el çektirilmesi anlamına geldiği, böylece örgütün kesinlikle güvenmediği kişilerin tamamını ilk görevlendirme ile MSB emrine aldığı,
Kendilerine karşı çıkabilecek olanların ya da birlikte hareket etmeyecek olanların görevlerinden alındığı, yerlerine ilgililerin örgüt içerisindeki güvenilirlikleri ve örgüt içerisindeki konumları gibi mülahazalar dikkate alınarak bu örgüte mensup olan veya onlarla birlikte hareket edecek olan ya da en azından onlara karşı çıkmayacak kişilerin askeri yargı sistemi içerisinde bırakıldığı, bu nedenle yapılan görevlendirmelerde ismi olan kişilerin, bu örgüte mensup olduğu veya örgüt üyesi olmamakla birlikte bu örgütle birlikte çalıştığı veya en azından onlar için tehlike arz etmeyeceği düşünülen kişiler olduğu,
Bu çerçevede, örgütün gizliliğe azami önem verdiği ve yıllarca örgüt içerisinde yer alan bir kişinin ancak çok sınırlı sayıda örgüt mensubunu tanıyabildiği, çok sayıda üst düzeyde örgüt elemanı hakkındaki bilgilere bir veya iki kişinin hakim olmasının mümkün görülmediği göz önüne alındığında söz konusu listenin örgütün sivil ve askeri üst düzey elemanları arasında koordine edilerek oluşturulduğu sonucunu ortaya çıkardığı, tespit ve değerlendirmelerine yer verildiği görülmüştür.
Askeri Yargıtayı konu alan 16/05/2017 tarihli (Bölüm-3, 2. Kısım) başlıklı Bilirkişi Raporunda ise özetle; Askeri Yargıtay Başkanlar Kurulunun meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verdiği ve sıkıyönetim mahkemeleri görevlendirme listesinde Askeri Yargıtay Başsavcısı olarak atanması öngörülen davacının, FETÖ ile ilişkili olduğu değerlendirilen askeri yargı üyeleri birlikte hareket ettiği, örgüt mensubu olmayan askeri yargı üyelerini rencide edecek şekilde emeklilik kararı vermeye zorladığı yönünde tespit ve değerlendirmelere yer verilmiştir.
Davacı tarafından, Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirme Listesini darbe teşebbüsünden sonra öğrendiği, bu listeyi kimin hazırladığını bilmediği gibi görevlendirmeden haberdar olmadığı, görevlendirmeye onay vermediği, bu listenin hazırlanması aşamasında, bilgisi veya rızasının bulunduğu hususunun somut delillerle veya emarelerle ortaya konulmadığı ileri sürülmüştür.
Netice itibarıyla, "Sözde Sıkıyönetim Direktifi ile Kurulan Sıkıyönetim Mahkemelerine İlişkin Değerlendirme (Bölüm -2)" başlıklı Bilirkişi Raporunda davacının görev yapması öngörülen Askeri Yargıtay Başsavcılığı, örgütün özel önem verdiği görevler arasında yer almakta ve bu husus davacının örgütle iltisak ve irtibatının değerlendirilmesinde kritik bir öneme sahiptir. Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirme Listesinde Askeri Yargıtay Başsavcılığına yapılan görevlendirmelerin FETÖ örgütünün özel önem verdiği görevler arasında olduğu bilinmektedir. Davacının da sıradan bir savcı olarak değil Askeri Yargıtay Başsavcısı olarak en üst göreve getirilmesi öngörülmüştür. Başsavcılığın şekillenmesi ve örgütün amaçları doğrultusunda yönetilmesi açısından bu kritik göreve örgütle hiçbir şekilde irtibat ve iltisakı olmayan yani FETÖ'ye destek vermeyecek bir kişinin getirilmeyeceği aşikardır. Nitekim Askeri Yargıtayı konu alan 16/05/2017 tarihli (Bölüm-3, 2. Kısım) başlıklı Bilirkişi Raporundaki açıklamalar da bunu teyit etmektedir.
c) Ev ve üst aramasında bulunan 1 Dolar
Davacı hakkında düzenlenen ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve Soruşturma No:... , E:... , İddianame No:... sayılı iddianamesinde, 28/07/2016 tarihinde davacının evinde yapılan aramada ... seri numaralı 1 Amerikan Doları ile üst aramasında ... seri numaralı 1 Amerikan Doları'nın ele geçirildiği tespitine yer verildiği görülmüştür.
Gerek adli yargıda gerekse idari yargıda dava dosyalarına yansıyan bilgilerden, örgütün mensuplarına motivasyon sağlamak amacıyla örgüt lideri Fetullah Gülen tarafından gönderildiği ileri sürülen 1 dolarların dağıtıldığı, örgüt mensuplarının verilen bu 1 dolarlara kutsallık atfederek üstlerinde ya da korunaklı bir yerde bulundurdukları görülmektedir.
Bu kapsamda, davacı hakkında düzenlenen iddianameden, davacının evinde ve üstünde yapılan aramada iki adet 1 Doların ele geçirildiği belirtilmektedir.
Davacı tarafından, bu tespite karşı 23/12/2021 tarihinde yapılan duruşmada, iki adet 1 Dolar'ın örgütsel amaçlı olmadığı beyan edilmiş ise de bir şahsın üzerinde döviz cinsi para olarak sadece 1 Dolar taşımasının hayatın olağan akışına uygun düşmeyeceğinden, söz konusu beyan inandırıcı bulunmamıştır.
d-Sonuç olarak
Davacının, Askeri Yargıtayda üye olarak görev yapmakta iken FETÖ ile mücadele sürecinde oluşan cepheleşme ortamında, FETÖ ile ilişkili olduğu değerlendirilen askeri yüksek yargı mensuplarıyla birlikte hareket ettiği ve onlarla ilişkisini bazı saikleri gözeterek sürdürmeye devam ettirdiğinin görüldüğü yönündeki ifadelerin, darbeciler tarafından hazırlanan Sıkıyönetim Mahkemeleri Görevlendirme Listesi ile askeri yargı teşkilatının en üst seviyesindeki kritik görevlerden biri olan Askeri Yargıtay Başsavcısı olarak görevlendirilmiş olması hususunun ve davacıdan iki adet 1 Dolarlık banknotun evinde ve üst aramasında ele geçirilmesinin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, söz konusu tespitlerin davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatlı olduğunu göstermeye yeter nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile yukarıda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının, FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu ve bu nedenle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği anlaşıldığından dava konusu kararda hukuka aykırılık bulunmadığı görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.

Full & Egal Universal Law Academy