Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2017/720 E. , 2021/4976 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2017/720
Karar No : 2021/4976
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1) ...
2) ...
3) ...
VEKİLLERİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kabule ilişkin kısmının davalı idare tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'nun da içerisinde bulunduğu polis helikopterinin 19/07/2006 tarihinde asayişi sağlamak amacıyla yapılan devriye uçuş görevi esnasında havada arızalanarak düşmesi sonucu hayatını kaybetmesi nedeniyle ... için 155.000,00 TL, ... için 45.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 250.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile ... için 100.000,00 TL, ... ve ... için ayrı ayrı 125.000,00 TL olmak üzere toplam 350.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Mahkemelerinin ... tarih ve ..., K:... sayılı kararı ile yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde ... için 113.804,39 TL, ... için 33.073,40 TL, ... için 44.520,68 TL olmak üzere toplam 191.398,47 TL maddi, davacılar için ayrı ayrı 25.000,00 TL olmak üzere toplam 75.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulüne, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat taleplerinin ise reddine karar verildiği, Danıştay Onuncu Dairesinin 25/11/2014 tarih ve E:2010/7157, K:2014/7049 sayılı kararıyla yaşamını yitiren kamu görevlisinin dul ve yetimleri olan davacıların uğradığı maddi zararın tespiti amacıyla bilirkişi tarafından yapılan incelemede dikkate alınan hususların hatalı olduğu gerekçesiyle yeniden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği yönünden bozulması üzerine, bozma ilamında tespit edilen hususlar dikkate alınarak yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen 31/08/2016 kayıt tarihli bilirkişi raporunda, müteveffa ...'nun geride kalan eşi ...'nun maddi zararının, idare tarafından bağlanan gelirler ve ödemeler ile tamamen karşılandığı ve alacağının kalmadığı, çocuklardan ... için maddi zararın 22.139,32 TL, ... için 41.851,79 TL olarak hesaplandığı, öte yandan, Mahkemece davacılar için ayrı ayrı 25.000,00 TL manevi tazminat miktarının olay nedeniyle duyulan elem ve üzüntüyü kısmen de olsa giderecek tutarda olmadığı gerekçesiyle bozulduğu ve hükmedilen 25.000,00'er TL manevi tazminat miktarının onanarak kesinleştiği görüldüğünden, takdiren davacılardan her biri için ayrı ayrı 50.000,00 TL olmak üzere olmak, 75.000,00'er TL'den toplam 225.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği belirtilerek ...'nun maddi tazminat talebinin reddine, ... için 41.851,79 TL, ... için 22.139,32 TL olmak üzere toplam 63.991,11 TL maddi, eş ve çocuklar için ayrı ayrı 75.000,00 TL olmak üzere toplam 225.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulüne, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından davacılara 5434 sayılı yasa kapsamında 1. derece vazife malulüğü aylığı bağlandığı, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkındaki Kanun gereğince nakdi tazminat ödenmesiyle maddi zararlarının karşılandığı, davacılardan ... ve ... lehine maddi tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, hükmedilen manevi tazminat tutarının zenginleşmeye mahal verecek nitelikte yüksek olduğu, idareleri lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği ve kararın kabule ilişkin kısmının bozulması gerektiği öne sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile manevi tazminatın kısmen kabulüne ilişkin kısmının bozulması, kısmen reddi ile maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısımının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten, dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacılar tarafından, yakınları ...'nun da içerisinde bulunduğu polis helikopterinin 19/07/2006 tarihinde asayişi sağlamak amacıyla yapılan devriye uçuş görevi esnasında havada arızalanarak düşmesi sonucu hayatını kaybetmesi nedeniyle ... için 155.000,00 TL, ... için 45.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 250.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile ... için 100.000,00 TL, ... ve ... için ayrı ayrı 125.000,00 TL olmak üzere toplam 350.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.
Danıştay Onuncu Dairesinin 25/11/2014 tarih ve E:2010/7157, K:2014/7049 sayılı kararıyla yaşamını yitiren kamu görevlisinin dul ve yetimleri olan davacıların uğradığı maddi zararın tespiti amacıyla bilirkişi tarafından yapılan incelemede dikkate alınan hususların hatalı olduğu gerekçesiyle yeniden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği yönünden bozulması üzerine, bozma ilamında tespit edilen hususlar dikkate alınarak yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen 31/08/2016 kayıt tarihli bilirkişi raporunda, müteveffa ...'nun geride kalan eşi ...'nun maddi zararının, idare tarafından bağlanan gelirler ve ödemeler ile tamamen karşılandığı ve alacağının kalmadığı, çocuklardan ... için maddi zararın 22.139,32 TL, ... için 41.851,79 TL olarak hesaplandığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde; idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
Kusursuz sorumluluk, kamu hizmetinin görülmesi sırasında kişilerin uğradıkları özel ve olağan dışı zararların idarece tazmini esasına dayanmakta olup; kusur sorumluluğuna oranla ikincil derecede bir sorumluluk türüdür. Başka bir anlatımla idare, yürüttüğü hizmetin doğrudan sonucu olan, idari faaliyet ile nedensellik bağı kurulabilen, özel ve olağan dışı zararları kusursuz sorumluluk ilkesi gereği tazminle yükümlüdür. Bu bağlamda, kamu görevlilerinin görevini yaparken, görevi nedeniyle uğramış olduğu zararların da kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmini gerekmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A- Temyize Konu İdare Mahkemesi Kararının; Maddi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne İlişkin Kısımının İncelenmesi:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın davanın maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmı, usul ve hukuka uygun olup, davalı idare tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemektedir.
B- Temyize Konu İdare Mahkemesi Kararının, Davanın Manevi Tazminat İsteminin Kısmen Kabulüne İlişkin Kısımının İncelenmesi:
... İdare Mahkemesinin ... tarih ve ..., K:... sayılı kararı ile yaşamını yitiren kamu görevlisinin dul ve yetimleri olan davacıların uğradığı manevi zarara yönelik davacılar için ayrı ayrı 25.000,00 TL olmak üzere toplam 75.000,00 TL olarak hükmedilen manevi tazminat tutarının dava konusu olay nedeniyle duyulan elem ve üzüntüyü kısmen de olsa giderecek tutarda olmadığı gerekçesiyle Danıştay Onuncu Dairesinin 25/11/2014 tarih ve E:2010/7157, K:2014/7049 sayılı kararıyla manevi tazminat isteminin kabule ilişkin kısımının onanarak kesinleşmesi ve redde ilişkin kısmının bozulması üzerine Mahkemece her davacı için ayrı ayrı kesinleşen 25.000,00 TL manevi tazminat miktarı dikkate alınarak davacılardan her biri için ayrı ayrı takdiren 50.000,00 TL olmak üzere (kesinleşen manevi tazminat tutarıyla birlikte) 75.000,00'er TL'den toplam 225.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.
İdare Mahkemesince kararın gerekçesinde Danıştay Onuncu Dairesinin bozma kararına uyulduğu ve her davacı için ayrı ayrı kesinleşen 25.000,00 TL manevi tazminat tutarı dikkate alınarak davacılar için ayrı ayrı 75.000,00 TL olmak üzere toplam 225.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği belirtilmişse de hüküm fıkrasında her davacı için onanarak kesinleşen ayrı ayrı 25.000,00 TL olmak üzere toplam 75.000,00 TL manevi tazminat tutarı dikkate alınarak ve bozmaya uyma sonrası davacılar için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiğinden toplam 150.000,00 TL manevi tazminat istemi yönünden hüküm kurulması gerekirken kesinleşen tutar dikkate alınmaksızın 225.000,00 TL üzerinden hüküm kurulmasında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddi ile ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmının ONANMASINA,
2. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Kararın bozulan kısmına yönelik olarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesi, 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20/10/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.