T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2017/727
Karar No:2023/3826
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Danışmanlık Temizlik Gıda Halkla İlişkiler İnşaat
ve Taahhüt Pazarlama Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Sanayii Başkanlığı
(Mülga ... Müsteşarlığı)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Savunma Sanayii Müsteşarlığı'nca 07/10/2013 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Personel Çalıştırmaya Dayalı Hizmet Alımı" ihalesine konu iş davacı tarafından yürütülmekte iken, 27/08/2014 tarih ve 2014/UH.III-2958 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararına dayanılarak tesis edilen ... tarih ve ... sayılı sözleşmenin feshine ve davacı şirketin kesin teminatının irat kaydedilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce Dairemizin husumete ilişkin 26/03/2015 tarih ve E:2015/508, K:2015/1215 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; anılan ihaleye konu iş davacı şirket tarafından yürütülmekte iken aynı ihaleye katılan ve en avantajlı ikinci teklifi veren ... Temizlik Sosyal Hizmetler İnşaat Turizm Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonrasında, 27/08/2014 tarih ve 2014/UH.III-2958 sayılı Kurul kararıyla düzeltici işlem belirlenmesi ve davacının teklifinin reddedilerek bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine karar verildiği, Kurul tarafından yapılan incelemede, giyim giderine ilişkin belgelendirmenin mevzuata uygun olmadığı, maliyet/satış tutanağı ile dayanağı proforma faturaların uyumlu olmadığı tespitleri yapılarak, teklif edilen mallara ilişkin olarak, piyasa gerçekleriyle, aynı zamanda mükellefin maliyet/satış tutarı tespit tutanağında esas alınan geçici vergi beyanname dönemine ait faturalarla uyumlu olmayan şekilde ağırlıklı ortalama birim satış tutarları belirlenmesinin, söz konusu proforma faturayı ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını düzenleyen/onaylayan mükellef ile meslek mensubunun, isteklinin teklif tutarına göre ve gerçeğe aykırı belge düzenlediği sonucunu doğurduğu, söz konusu belgelerin, ihale makamına sunulduğu ve ihale sonucunu da belirler nitelikte olduğu dikkate alındığında, ihale komisyonunu ve ihale kararını etkileyici belge olarak kabul edilmesi gerektiği, aksi takdirde ihalelerde rekabetin sağlanamayacağı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırılık oluşacağının açık olduğu anlaşıldığından, davacının teklifinin reddedilerek bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine karar verdiği ve bu karara istinaden dava konusu işlemin tesis edildiği; öte yandan, davacı şirketin aynı fiil nedeniyle 1 yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 26/10/2014 tarih ve 29157 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istemiyle açılan davada da, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği; bu itibarla, Kamu İhale Kurumu tarafından itirazen şikâyet sonrasında verilen karara istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.4.2.18. maddesi uyarınca proforma faturaların piyasa gerçekleriyle uyumlu olup olmadığını inceleme yetkisinin Kamu İhale Kurumu'nda olduğu, karar verme yetkisinin ise vergi dairesine ait olduğu, aynı Kurul kararı neticesinde tesis edilen yasaklama kararının ... İdare Mahkemesi'nce iptal edildiği, teminat mektubunun irat kaydedilmesine ilişkin işlemin yasaklama kararının bir sonucu olduğu, bu nedenle yasaklama kararı iptal edildiğinden yasaklamanın neticesi olan teminatın irat kaydedilmesine ilişkin işlemin de iptal edilmesi gerektiği, ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararın sehven "davanın reddi" olarak görüldüğü, yasaklama işlemi hakkında verilen karar yanlış görüldüğünden, temyize konu kararının da yanlış ve hukuka aykırı olarak verildiği, Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Kamu İhale Kurulu'nca yapılan inceleme neticesinde, davacı şirkete ait teklif dosyasında kullanılan belgelerin 4734 sayılı Kanun'un 17. maddesi kapsamında kaldığının açıkça tespit edildiği, ihale aşamasında ortaya çıkan bazı fiil ve davranışlarda bulunan isteklinin teklifi sadece değerlendirme dışı bırakılırken, yüklenicinin ihale sürecinde somut olay benzeri yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun sözleşme yapıldıktan sonra tespit edilmesi hâlinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedilmesi ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edilmesi kanuni bir zorunluluk olduğu, aynı fiil ve davranışın sözleşme imzası öncesinde ortaya çıkması hâlinde 4734 sayılı Kanun gereğince şirketler farklı bir yaptırıma tâbi tutulurken, sözleşme imzası sonrasında ortaya çıkması hâlinde 4735 sayılı Kanun gereği daha ağır ve farklı bir yaptırıma tâbi tutulduğu, ayrıca davacı tarafından “ihalelere katılmaktan yasaklama kararının iptali talebiyle” Milli Savunma Bakanlığı'na karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında verilen karar incelendiğinde, davacının işlemlerinin hukuka uygun olduğu yönünde bir inceleme ve tespit yapılmadığı, idari işlemin esasına girilmeksizin sadece işlemdeki usul eksikliği gerekçe gösterilecek dava konusu işlemin iptaline karar verildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Savunma Sanayii Müsteşarlığı'nca 07/10/2013 tarihinde açık ihale usulü ile "Personel Çalıştırmaya Dayalı Hizmet Alımı" ihalesi yapılmış, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi davacı şirketten, aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş, ihale dokümanında istenilen sayılarda giyim malzemesinin toplam 7,88-TL’ye alınacağına dair 01/10/2013 tarihli proforma fatura sunulmuş, "Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’nin altında olmadığını beyan ederim." ibaresine yer verilerek SMMM ve ayrıca proforma faturayı düzenleyen tarafından faturanın kaşelenerek imzalandığı, açıklamalar kapsamında faturayı düzenleyenin noter tasdikli imza beyannamesine ve adı geçen meslek mensubunun 11/10/2013 tarihli faaliyet belgesine de yer verilmiş, davacının bu açıklaması yerinde görülerek ihale üzerinde bırakılmıştır.
İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan ... Temizlik Sosyal Hizmetler İnşaat Turizm Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından 21/11/2013 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulmuş, idare tarafından süresi içinde bir karar alınmaması üzerine, ilgili tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş, başvuru sonucunda alınan 30/12/2013 tarih ve 2013/UH.III-4990 sayılı Kurul kararına karşı başvuru sahibi tarafından açılan davada ... Bölge İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve Y.D. İtiraz No:... sayılı kararın uygulanmasını teminen 18/06/2014 tarih ve 2014/MK-312 sayılı Kurul kararıyla başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunun esasının her iki iddia bakımından yeniden incelenmesine karar verilmiş, sonrasında 27/08/2014 tarih ve 2014/UH.III-2958 Kurul kararı ile, ihale üzerinde kalan davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklamasında ihale dokümanında istenilen sayılarda giyim malzemesinin toplam 7,88-TL’ye alınacağına ilişkin 01/10/2013 tarihli proforma fatura sunduğu, bu proforma faturada genel toplamın kuruş hanesi iki haneli olarak yazılmasına karşılık, yapılan hesaplama sonucunda proforma faturanın genel toplamının kuruş hanesinin üç rakamlı olduğunun tespit edildiği, sözü geçen tutarın ondalık kısmında bir kuruşun altında bedel yer almasının, dolayısıyla işlem sonuçlarında ve ödeme aşamalarında geçerli olmayan bir tutar üzerinden proforma fatura düzenlenmesinin 5083 sayılı Kanun’a aykırı olduğu, bu itibarla giyim giderine ilişkin belgelendirmenin mevzuata uygun olmadığı, ayrıca proforma fatura ile eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağına dayanak olarak sunulan faturaların ihale tarihi (07/10/2013) öncesindeki son ve bir önceki geçici vergi beyanname dönemleri olan 2013 yılı (Nisan-Mayıs-Haziran) ile (Temmuz-Ağustos-Eylül) dönemlerine ilişkin olmadığı, bu durumun anılan Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.4.2.16. maddesine aykırı olduğu, ayrıca tutanakta satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda doldurulması gereken bölüm doldurulduğu hâlde, bu tutanağa dayanak teşkil ettiği belirtilerek gönderilen faturaların alış faturası olduğu ve satışlar üzerinden yapılan açıklamalara dayanak teşkil etmediği gerekçesiyle davacı şirketin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine, ihale sürecinde kullandığı ve ihale makamına sunmuş olduğu bazı belgelerin 4734 sayılı Kanun’un 17. ve 58. maddeleri göz önünde bulundurularak idarece değerlendirilmesine, şirket hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına bildirim yapılmasına karar verilmiştir.
... tarih ve ... sayılı dava konusu işlem ile, anılan Kurul kararında yapılan tespitler 4734 sayılı Kanun'un 17. maddesi kapsamında değerlendirilerek davacı şirket ile imzalanan ihale sözleşmesinin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 21. maddesi ve anılan Sözleşme'nin 27.1. maddesi uyarınca feshedilerek, kesin teminatın irat kaydedilmesine karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Yasak fiil veya davranışlar" başlıklı 17. maddesinde, "İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır: (...) c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek (...) Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanun'un Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır."; işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükteki hâliyle "İhalelere katılmaktan yasaklama" başlıklı 58. maddesinde, "17. maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı hâlde mücbir sebep hâlleri dışında usûlüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2. ve 3. maddeler ile istisna edilenler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise İçişleri Bakanlığı tarafından verilir.
(...)
İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi, yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler.
Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmî Gazete'de yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu İhale Kurumunca izlenerek, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller tutulur." kuralına yer verilmiştir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 21. maddesinde, "Yüklenicinin, ihale sürecinde Kamu İhale Kanunu'na göre yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun sözleşme yapıldıktan sonra tespit edilmesi hâlinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. (...)" kuralı yer almıştır.
10/01/2014 tarihinde imzalanan ihaleye ait "Personel Çalıştırmaya Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmesi"nin 27.1. maddesinde, "Yüklenicinin, ihale sürecinde 4734 sayılı Kanun'a göre yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun sözleşme yapıldıktan sonra tespit edilmesi hâlinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1. Dava konusu 30/09/2014 tarih ve 21782 sayılı işlemin sözleşmenin feshine ilişkin kısmı incelendiğinde;
Kamu İhale Kurulu'nun 27/08/2014 tarih ve 2014/UH.III-2958 sayılı kararı ile, davacı şirketin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi, ihale sürecinde kullandığı ve ihale makamına sunmuş olduğu bazı belgelerin 4734 sayılı Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17. ve “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58. maddeleri göz önünde bulundurularak idarece değerlendirilmesi, şirket hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na bildirim yapılmasına karar verildiği, anılan Kurul kararına karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararında özetle, "dava konusu işlemde davacı şirketin sunduğu proforma faturada genel toplamın kuruş hanesi iki haneli olarak yazılmasına karşılık, yapılan hesaplama sonucunda proforma faturanın genel toplamının kuruş hanesinin üç rakamlı olduğunun tespit edildiği, sözü geçen tutarın ondalık kısmında bir kuruşun altında bedel yer almasının, dolayısıyla işlem sonuçlarında ve ödeme aşamalarında geçerli olmayan bir tutar üzerinden proforma fatura düzenlenmesinin 5083 sayılı Kanun’a aykırı olduğu, bu itibarla giyim giderine ilişkin belgelendirmenin mevzuata uygun olmadığı gerekçesine yer verilmiş ise de; maliyetin tedavüldeki para birimi ile ifade edilmesinin işlem sonuçlarında ve ödeme aşamasında önem arz ettiği, dolayısıyla davacı şirketin aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim malzemesi giderlerine ilişkin yapılan açıklama kapsamında sunulan proforma faturanın her bir giyim eşyası için açılan satırında yer alan miktar ve birim fiyatın çarpımı sonucunda bulunan tutarların yuvarlanmaksızın virgülden sonra üç ondalık basamaklı olacak şekilde yazılmasında ve proforma faturanın işlem sonucu niteliğinde olan genel toplamının 7,877-TL olduğu hâlde, bu tutarın yuvarlanarak genel toplamın 7,88-TL şeklinde belirtilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı; öte yandan davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde ihale dokümanında istenilen sayılarda giyim malzemesinin toplam 7,88-TL’ye alınacağına dair 01/10/2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu ve proforma faturadaki birim satış tutarına ilişkin olarak satışlar üzerinden açıklama yapıldığı, davalı idarece proforma fatura eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağını düzenleyen meslek mensubundan, sözkonusu belgelere dayanak teşkil eden faturalarının istenilmesine rağmen, ihale tarihi (07/10/2013) öncesindeki son ve bir önceki geçici vergi beyanname dönemleri olan 2013 yılı (Nisan-Mayıs-Haziran) ile (Temmuz-Ağustos-Eylül) dönemlerine ilişkin herhangi satış faturasının ibraz edilemediği, ilgili döneme ilişkin olarak ibraz edilen alış faturasının ise, anılan mevzuat gereği açıklamaya dayanak alınamayacağı sonucuna varıldığından hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin, davacı şirketin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine yönelik düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin kısmı yönünden davanın reddine; davacının ihale sürecinde kullandığı ve ihale makamına sunmuş olduğu bazı belgelerin 4734 sayılı Kanun’un 17. ve 58. maddeleri göz önünde bulundurularak idarece değerlendirilmesine ilişkin işlemin, idarenin iç işleyişiyle ilgili teklif niteliğinde bir işlem olması, şirket hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na bildirim yapılmasına ilişkin işlemin ise, genel hükümler uyarınca işlem yapılması için evrakın Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine yönelik davacının hukuki durumunda bir değişiklik yapmayan işlem olması nedeniyle, dava konusu işlemin söz konusu kısımlarının, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlem niteliği taşımadığı gerekçesiyle ihale sürecinde kullandığı ve ihale makamına sunmuş olduğu bazı belgelerin 4734 sayılı Kanun’un 17. ve 58. maddeleri göz önünde bulundurularak idarece değerlendirilmesine, şirket hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na bildirim yapılmasına ilişkin kısmı yönünden incelenmeksizin reddine karar verildiği; bu karara karşı davacı şirket tarafından yapılan temyiz isteminin, Dairemizin 08/09/2015 tarih ve E:2015/2335, K:2015/3019 sayılı kararı ile reddine ve anılan kararın onanmasına kesin olarak karar verildiği görülmüştür.
Bu itibarla, Kurul kararının davacının teklifinin reddedilmesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığının yargı kararlarıyla kesinleştiği anlaşıldığından, dava konusu işlemin sözleşmenin feshine ilişkin kısmında hukuka aykırılık, bu kısma yönelik davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik görülmemiştir.
2. Dava konusu 30/09/2014 tarih ve 21782 sayılı işlemin davacı şirketin kesin teminatının irat kaydedilmesine ilişkin kısmı incelendiğinde;
Dava konusu kesin teminatın irat kaydına ilişkin işlemin, 4735 sayılı Kanun'un 21. maddesi ve Sözleşme'nin 27.1. maddesi uyarınca tesis edildiği, 4735 sayılı Kanun'un 21. maddesi ile Sözleşme'nin 27.1. maddesinde, yüklenicinin ihale sürecinde 4734 sayılı Kanun'a göre yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun sözleşme yapıldıktan sonra tespit edilmesi hâlinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedileceği kuralına yer verildiği, dolayısıyla bu madde kapsamında davacının kesin teminatının irat kaydedilebilmesi için yüklenicinin ihale sürecinde 4734 sayılı Kanun'a göre yasak fiil veya davranışlarda bulunması gerektiği açıktır.
Uyuşmazlıkta, Savunma Sanayii Müsteşarlığı'nca 07/10/2013 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Personel Çalıştırmaya Dayalı Hizmet Alımı" ihalesine ilişkin olarak Milli Savunma Bakanlığı tarafından, davacı şirket hakkında 4734 sayılı Kanun uyarınca bir (1) yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği, 26/10/2014 tarih ve 29157 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan davacı şirketin yasaklanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu kararın temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 24/06/2021 tarih ve E:2015/3369, K:2021/2478 sayılı kararında, "...Davacı şirketin 4734 sayılı Kanun'un 58. maddesi gereğince 1 yıl süre ile tüm kamu kurumu ve kuruluşlarının ihalesine katılmakta yasaklanmasına ilişkin 23/10/2014 tarihli Bakan Olur'undan yasaklama gerekçesinin, 27/08/2014 tarih ve 2014/UH.lll-2958 sayılı Kurul kararında yer verilen 'bazı belgelerin gerçeğe aykırı olarak düzenlendiği, söz konusu belgelerin, ihale makamına sunulduğu ve ihale sonucunu da belirler nitelikte olduğu hususlarının 4734 sayılı Kanun'un...' 17. maddesine aykırı kabul edilmesi olarak belirtildiği, bu durumun ise 17. maddenin (c) bendinde yer verilen, sahte belge düzenlemek, kullanmak ya da teşebbüs etmek fiili kapsamında olduğu görülmektedir. Bu nedenle, dava konusu yasaklama kararı içeriğinde, söz konusu eylemin açıkça belirtilmesi ve ilgili Kanun maddesine atıf yapılması karşısında, Mahkeme kararında yer verilen 'dava konusu işlemde davacının eyleminin 17. maddede sayılan fiil ve davranışların (bent hâlinde sayılan fiillerin) hangisine girdiği/girmediği noktasında herhangi bir değerlendirme yapılmadığı' şeklindeki gerekçede hukukî isabet bulunmamaktadır. Öte yandan, 06/12/2013 tarihli itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu'nca yapılan incelemede; davacı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan 01/10/2013 proforma faturaya dayanak teşkil eden faturalar ile mükellefe ait beyannameleri imzalamaya yetkili olunduğunu gösterir belgelerin SMMM ...'den istenmesi üzerine, meslek mensubunca gönderilen 30/12/2012, 15/03/2013 ve 30/03/2013 tarihli alış faturalarının ihale tarihi öncesindeki son ve bir önceki geçici vergi beyanname dönemlerine ilişkin olmadığı, bu durumun anılan Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.4.2.16. maddesine aykırı olduğu, gönderilen faturaların alış faturası olduklarından dolayı satışlar üzerinden yapılan açıklamalara dayanak teşkil edemeyecekleri şeklindeki tespitler nedeniyle davacı tarafından sahte belge düzenlediği, kullanıldığı veya bunlara teşebbüs edildiğinden bahisle dava konusu yasaklama işlemi tesis edilmiş ise de, davacı şirketin aşırı düşük açıklaması kapsamında sunmuş olduğu 01/10/2013 tarihli proforma faturanın, yetkili kişiler tarafından imzalanmış bir belge olduğu, söz konusu belge içeriğindeki bilginin gerçekçiliği hususunda aslî sorumlunun ilgili SMMM olduğu dikkate alındığında, söz konusu fatura içeriğinin gerçeğe aykırı olduğu bilinerek yada üzerinde tahrifat yapılarak davacı tarafından kullanıldığı yönünde somut bir tespit bulunmadan davacı şirketin bu kapsamda sorumlu tutulması mümkün değildir. Bu itibarla, davacı şirketin tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanması yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır." gerekçesiyle anılan İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verildiği; bu karara karşı yapılan karar düzeltme isteminin de Dairemizin 30/11/2021 tarih ve E:2021/4069, K:2021/4067 sayılı kararıyla reddedildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, uyuşmazlığa konu ihalede davacı şirketin yasaklamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verildiği, Dairemizce bu kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle onandığı, bu karara karşı yapılan karar düzeltme isteminin de reddine karar verildiği, dolayısıyla yasaklama işleminin iptaline ilişkin kararın kesinleştiği ve davacının kesin teminatın irat kaydına ilişkin hukukî sebebinin belirtilen yargı kararlarıyla ortadan kalktığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin bu kısmında hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında bu kısım yönünden hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen reddine,
2. ...İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının dava konusu işlemin sözleşmenin feshi yönünden davanın reddine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının bu kısmı ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine ilişkin kısmının yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
3. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne;
4. ...İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının dava konusu işlemin davacı şirketin kesin teminatının irat kaydedilmesi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
5. Bu kısım yönünden DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE,
6. Dava kısmen iptal, kısmen ret kararıyla sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı ...-TL'nin yarısı olan ...-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, diğer yarısı olan ...-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
8. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
9. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 02/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.