Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2017/739 E. , 2021/4700 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/739
Karar No : 2021/4700
DAVACI : ...Sendikası adına Genel Başkan ...
DAVALI : ...Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Davacı Sendika tarafından, 03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin:
1- "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (g) ve (ğ) bentlerinin,
2- "Atama dönemleri" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Bakanlıkça gerekli görüldüğü hâllerde pozisyon imkânları ve ihtiyaç çerçevesinde bu dönem dışında da atama yapılabilir." cümlesinin,
3- "Duyuru" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "sözlü sınav, sınav sonuçlarının açıklanmasına yönelik süreler, itiraz süreleri" ibarelerinin,
4- "Sözlü sınav komisyonunun oluşumu" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında sınav koordinasyon komisyonunun oluşumunda sendika temsilcisine yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin, aynı maddenin 3. fıkrasının,
5- "Sözlü sınav komisyonunun görevleri" başlıklı 10. maddesinin,
6- "Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları" başlıklı 11. maddesinin,
7- "Sözlü sınav" başlıklı 12. maddesinin,
8- "Sözlü sınav sonuçlarının ilanı ve itiraz" başlıklı 13. maddesinin,
9- "Atama başvurusu ve tercihler" başlıklı 14. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "en fazla 20 tercih hakkı" ibaresinin,
10- "Atama ve görev yerinin belirlenmesi" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlardan sözleşmeli öğretmenliğe atanmak üzere başvuruda bulunanların atamaları, sözlü sınav puanı üstünlüğüne göre tercihleri de dikkate alınarak ilan edilen kontenjanlar dâhilinde elektronik ortamda gerçekleştirilir." cümlesinin, aynı maddenin 5. fıkrasında yer alan "sözlü sınav sonuçlarının kesinleştiği tarihten itibaren" ibaresinin,
11- "Adaylık, Yer Değiştirme ve Öğretmen Kadrosuna Atama" başlıklı üçüncü bölümünde "mazerete bağlı yer değişikliği" hakkına yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin,
12- "İhtiyaç fazlası sözleşmeli öğretmenlerin yer değiştirmeleri" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasının ve 2. fıkrasında yer alan "Sözleşmeli öğretmenlerin sözleşmeleri, görev yaptıkları il içinde alanında ihtiyaç olmaması ya da öğretmenlerin bu fıkraya göre yapılması öngörülen görev yeri değişikliğini kabul etmemeleri hâlinde sona erer." cümlesinin,
13- "Öğretmen kadrosuna atama" başlıklı 19. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Öğretmen kadrolarına atananlar, aynı yerde en az iki yıl daha görev yapar," ibaresinin,
14- "Sözleşmenin feshi ve sona ermesi" başlıklı 22. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin,
15- "Yeniden hizmete alınma" başlıklı 23. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "hizmet sözleşmesi feshedilen" ibaresinin, aynı maddenin 2. fıkrasının (a) bendinin, aynı maddenin 5. fıkrasının,
16- "Sözleşme süresi" başlıklı 25. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Bu süre dört yılı geçemez." cümlesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Düzenleme ile boş öğretmen kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarına sözlü sınav ile sözleşmeli öğretmen alım sürecinin başlatıldığı, bu durumun öğretmenlerin itibarını zedelediği gibi, düşük ücretli ve iş güvencesinden yoksun öğretmen çalıştırılmasına neden olacağı, sözlü sınavın suistimale açık olduğu; Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesinde yer alan “ Bakanlıkça gerekli görülen hallerde pozisyon imkanları ve ihtiyaç çerçevesinde bu dönem dışında da atama yapılabilir.” ibaresinin idareye gerekli gördüğünde sözleşmeli öğretmen atama hakkı vermekte olup, keyfi ve sınırsız siyasi güce dayalı takdir yetkisi tanıdığı; 7. maddesinin 1. fıkrasında yer alan düzenlemenin normlar hiyerarşisine aykırı olduğu; 9. maddesinin 1. fıkrasında yer alan sınav koordinasyon kurulunun oluşumunda sendika temsilcisine yer verilmemesinin eksik bir düzenleme olduğu, şeffaf bir sınav yapılabilmesi için kurulda yer alması gerektiği; 9. maddenin 3. fıkrasında yer alan düzenleme ile eşitlik ilkesine aykırı sonuçların doğmasına neden olunacağı; 10. ,12. ve 13. maddelerinde yer alan düzenlemelerin hukuka aykırı olduğu, sınav komisyonunun hem sınavı yapıp hem de itirazları karara bağlamasının hakkaniyete aykırı olduğu, sözlü sınav yapılacaksa bunun usulünün net bir biçimde belirlenmesi gerektiği; 11. maddede sözlü sınav konularının belirlenmiş olduğu, adayın öğretmenlik yapmaya elverişli olup olmadığına hangi somut kriterlere göre karar verileceği hususunun açık ve net olarak ortaya konulamadığı, sözlü sınav uygulamasının denetiminin zor, suistimale açık olduğu; dava konusu edilen tüm maddelerin hukuka aykırı olduğu, 18. maddede yer alan öğretmenlerin ihtiyaç fazlası olarak değerlendirilmesinin mesleğin itibarını zedeleyici nitelikte olduğu, 2. fıkrasında yer alan düzenlemenin sonuçlarının çok ağır olduğu, 19. maddede yer alan “öğretmen kadrolarına atananlar aynı yerde en az iki yıl daha görev yapar” düzenlemesinin öğretmenlerin atanma talebini engelleyerek, mağduriyetlere yol açacağı; Yönetmeliğin “Adaylık Yer Degiştirme ve Öğretmen Kadrosuna Atanma” başlıklı üçüncü bölümünde, mazerete bağlı yer değişikliği hakkına yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin hukuka aykırı olduğu, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 49. maddesinde bu hususun düzenlendiği, sözleşmeli öğretmenlere bu hakkın verilmemesinin hukuka aykırı olduğu; 22. maddesinin 1/b bendinde yer alan "performans değerlendirmesinde başarılı olamayanların sözleşmeleri tek taraflı olarak feshedilir," düzenlemesinde yer alan performans değerlendirme sisteminin objektif olmadığı; 23. madde uyarınca doğum ve askerlik hallerinde sözleşmeli öğretmenlerin sözleşmelerinin feshedilmesinin hukuka aykırı olduğu, fesih tarihinden itibaren 1 yıl geçmedikçe tekrar atanmak için başvuruda bulunamamalarının ağır bir yaptırım olduğu; 25. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “bu süre 4 yılı geçemez” ibaresi ile öğretmenlerin sözleşmelerinin sona ereceği ve bir daha yenilenmeyeceği düzenlemesinin de hukuka aykırı olduğu; ülkemizde öğretmen gereksiniminin sürekli olduğu, dava konusu düzenlemelerin bu durumla çeliştiği, sözleşmeli öğretmenlik uygulaması ile kadrolu öğretmenler ile aralarında güvensizlik ve özlük hakların yoksunluğu bakımından derin uçurumlar getirildiği, daha önce bu yolda düzenleme yapan genelgenin iptaline karar verildiği, sözleşmeli öğretmenliğin daha önceki yıllarda da uygulandığı, yarattığı sorunlar ve eşitsizlik nedeniyle kaldırıldığı, dava konusu edilen düzenlemelerin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI : Davacı Sendika tarafından iptali talep edilen düzenlemeleri içeren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin üst hukuk normlarına uygun olarak hazırlandığı; bu normlara paralel düzenlemeler içerdiği, hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek davanın reddi savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Yönetmeliğin 9. maddesinin 1. fıkrasında sınav koordinasyon komisyonunun oluşumunda sendika temsilcisine yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin, 11. maddesinin, 14. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "en fazla 20 tercih hakkı" ibaresinin, "İhtiyaç fazlası sözleşmeli öğretmenlerin yer değiştirmeleri" başlıklı 18. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Sözleşmeli öğretmenlerin sözleşmeleri, görev yaptıkları il içinde alanında ihtiyaç olmaması ya da öğretmenlerin bu fıkraya göre yapılması öngörülen görev yeri değişikliğini kabul etmemeleri hâlinde sona erer." ibaresinin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına; dava konusu edilen diğer maddeler, fıkralar ve ibareler yönünden ise davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; davacı Eğitim ve Bilim Çalışanlarının Sözü Sendikası tarafından, 03/08/2016 tarihli ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin,"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (g) ve (ğ) bentlerinin, "Atama dönemleri" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Bakanlıkça gerekli görüldüğü hâllerde pozisyon imkânları ve ihtiyaç çerçevesinde bu dönem dışında da atama yapılabilir." ibaresinin, "Duyuru" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "sözlü sınav, sınav sonuçlarının açıklanmasına yönelik süreler, itiraz süreleri" ibaresinin, "Sözlü sınav komisyonunun oluşumu" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında sınav koordinasyon komisyonunun oluşumunda sendika temsilcisine yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin ve aynı maddenin 3. fıkrasının, "Sözlü sınav komisyonunun görevleri" başlıklı 10. maddesinin, "Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları" başlıklı 11. maddesinin, "Sözlü sınav" başlıklı 12. maddesinin,"Sözlü sınav sonuçlarının ilanı ve itiraz" başlıklı 13. maddesinin, "Atama başvurusu ve tercihler" başlıklı 14. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "en fazla 20 tercih hakkı" ibaresinin, 15. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlardan sözleşmeli öğretmenliğe atanmak üzere başvuruda bulunanların atamaları, sözlü sınav puanı üstünlüğüne göre tercihleri de dikkate alınarak ilan edilen kontenjanlar dâhilinde elektronik ortamda gerçekleştirilir." ibaresi ile aynı maddenin 5. fıkrasında yer alan "sözlü sınav sonuçlarının kesinleştiği tarihten itibaren" ibaresinin, "Adaylık, Yer Değiştirme ve Öğretmen Kadrosuna Atama" başlıklı üçüncü bölümünde "mazerete bağlı yer değişikliği" hakkına yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin, "İhtiyaç fazlası sözleşmeli öğretmenlerin yer değiştirmeleri" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasının ve 2. fıkrasında yer alan "Sözleşmeli öğretmenlerin sözleşmeleri, görev yaptıkları il içinde alanında ihtiyaç olmaması ya da öğretmenlerin bu fıkraya göre yapılması öngörülen görev yeri değişikliğini kabul etmemeleri hâlinde sona erer." ibaresinin, "Öğretmen kadrosuna atama" başlıklı 19. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Öğretmen kadrolarına atananlar, aynı yerde en az iki yıl daha görev yapar," ibaresinin, "Sözleşmenin feshi ve sona ermesi" başlıklı 22. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin, "Yeniden hizmete alınma" başlıklı 23. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "hizmet sözleşmesi feshedilen" ibaresinin, aynı maddenin 2. fıkrasının (a) bendi ile 5. fıkrasının, "Sözleşme süresi" başlıklı 25. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Bu süre dört yılı geçemez." ibaresinin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Dava konusu Yönetmeliğin "Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları" başlıklı 11. maddesi yönünden;
Dava konusu Yönetmeliğin 11. maddesinde;
"(1) Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları şunlardır:
a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü: %25,
b) İletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti: %25,
c) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı: %25,
ç) Topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri: %25."
düzenlemesine yer verilmiştir.
Davranış ve düşüncelere ilişkin bilgi edinme amacıyla bir kişiyle yapılan sorulu cevaplı görüşme olan mülakat, kamu görevlerine girişte yapılan yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte olup, yazılı sınavla bilgisi ölçülen kişilerin, adayın mesleğe uygun tavır ve davranışlara, yeteneğe ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmaktadır. Sözlü sınav ise, amacı bakımından yazılı sınava benzemekte olup, bilgi ölçme amacıyla yapılmaktadır. Ancak sözlü sınava ilişkin benzer düzenlemelere yer veren bazı yasa ve yönetmeliklerde sözlü sınava tabi tutulacak adayların bilgi yanında mesleki ehliyete yönelik diğer özel niteliklere de sahip olunup olunmadığı yönünden değerlendirmeye tabi tutulacağına ilişkin düzenlemelere yer verildiği, dolayısıyla yazılı sınavın tamamlayıcısı olan sözlü sınavın ölçme ve değerlendirme bakımından mülakatı da kapsadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan Kanun Hükmünde Kararname hükmünde açıkça "sözlü sınav" şeklinde yapılan düzenlemeye uygun olarak Yönetmeliğin 11. maddesinin başlığında da "sözlü sınav" ibaresine yer verildiği halde, madde içeriğinde sadece mülakata yönelik değerlendirmelere yer verilmiş olup, sözlü sınavın amacı olan bilgi ölçmeye yönelik hususlara yer verilmediğinden anılan maddede bu nedenle hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Dava konusu Yönetmeliğin "İhtiyaç fazlası öğretmenlerin yer değiştirmeleri" başlıklı 18. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Sözleşmeli öğretmenlerin sözleşmeleri, görev yaptıkları il içinde alanında ihtiyaç olmaması..." ibaresi yönünden;
06/06/1978 günlü, 78/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların "Sözleşmenin feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde; sözleşmenin kamu kurum ve kuruluşunca tek taraflı feshedilebileceği haller;
"Personelin;
a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,
b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,
c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,
ç) Hizmet sözleşmesinde belirtilen koşullara uymaması nedeniyle bağlı bulundukları yöneticileri tarafından yazılı olarak uyarılmasına rağmen söz konusu koşullara uymama halinin tekrarlanması,
d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması,
e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması" şeklinde düzenlemiştir.
Sözleşmeli öğretmen olarak atanabilmek için, KPSS'de belirlenen taban puanı almak, sözlüde başarılı olmak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48. maddesinde belirtilen genel şartları taşımanın yanında bazı özel şartları haiz olmak gibi koşulların sağlanması gerektiğinden görev yapılan il içinde alanında ihtiyaç bulunmaması halinde, ihtiyaç olan ve sözleşmeli öğretmen istihdam edilebilecek illerde istihdam edilmesi hakkaniyet gereği olduğundan, görev yapılan il içinde alanında ihtiyaç olmaması durumunda sözleşmenin feshedilebileceğine ilişkin düzenlemede hukuka uyarlık görülmemiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin dava konusu edilen diğer madde, fıkra ve ibareleri yönünden;
652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Eklenen ve 6755 sayılı Kanun'un 4. maddesiyle değiştirilerek kabul edilen Ek 4. maddesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli öğretmen istihdam edilebileceği; sözleşmeli öğretmenlerin, KPSS puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyonun üç katına kadar aday arasından Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılacak sözlü sınav başarı sırasına göre atanacakları, mazerete bağlı yer değiştirmelerde bu madde uyarınca istihdam edilen öğretmenin eşinin bu öğretmene tabi olacağı, sözleşmeli öğretmenlerin, aday öğretmenler için öngörülen adaylık sürecine tabi tutulacakları, sözleşmeli öğretmenlerden sözleşme gereği dört yıllık çalışma süresini tamamlayanların talepleri halinde bulundukları yerde öğretmen kadrolarına atanacakları, öğretmen kadrolarına atananların aynı yerde en az iki yıl daha görev yapacağı düzenlenmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara dayanılarak hazırlanan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin dava konusu edilen diğer madde, fıkra ve ibarelerinde üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; dava konusu Yönetmeliğin 11. maddesinin ve 18. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Sözleşmeli öğretmenlerin sözleşmeleri, görev yaptıkları il içinde alanında ihtiyaç olmaması...." ibaresinin İPTALİNE, dava konusu edilen diğer maddeler, fıkralar ve ibareler yönünden DAVANIN REDDİNE karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren, Danıştay Onikinci ve İkinci Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'na 3619 sayılı Kanun'un 10. maddesiyle eklenen Ek 1. maddesi uyarınca oluşturulan müşterek kurulca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara dayanılarak hazırlanan ve 03/08/2016 tarihli ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin yukarıda belirtilen maddelerinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde; Millî Eğitim Bakanlığında norm kadro sonucu ortaya çıkan öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmen istihdamıyla kapatılamaması hallerinde öğretmenlerin sözleşme ile istihdam edilebilecekleri kurala bağlanmıştır.
652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen ve 6755 sayılı Kanun'un 4. maddesiyle değiştirilerek kabul edilen Ek 4. maddesinde; "Öncelikle kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere Bakanlığın boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen istihdam edilebilir.
(2) Sözleşmeli öğretmenler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde öngörülen genel şartlar ile öğretmen kadrosuna atanabilmek için aranan özel şartları taşıyanlardan Kamu Personel Seçme Sınavı puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyonun üç katına kadar aday arasından Bakanlık tarafından yapılacak sözlü sınav başarı sırasına göre atanır. Sözleşmeli öğretmenliğe yapılan atama,sözleşmenin imzalanmasıyla geçerlilik kazanır. Sözleşme, imzalanmadan herhangi bir hak doğurmaz.
(3) Bu madde uyarınca atanan sözleşmeli öğretmenler üç yıl süreyle başka bir yere atanamaz. Aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmelerde bu madde uyarınca istihdam edilen öğretmenin eşi bu öğretmene tabidir. Sözleşmeli öğretmenler, aday öğretmenler için öngörülen adaylık sürecine tabi tutulur. Sözleşmeli öğretmenlerden sözleşme gereği üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar talepleri halinde bulundukları yerde öğretmen kadrolarına atanır. Öğretmen kadrolarına atananlar, aynı yerde en az bir yıl daha görev yapar, bunlar hakkında adaylık hükümleri uygulanmaz. (05/07/2019 tarih ve 30822 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 27/06/2019 tarih ve 7180 sayılı Kanun’un 17. maddesiyle bu fıkrada yer alan “dört” ibareleri “üç” şeklinde ve “iki” ibaresi “bir” şeklinde değiştirilmiştir. )
(4) Bu madde hükümlerine göre öğretmen kadrolarına atananların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca sözleşmeli öğretmen pozisyonlarında geçirdikleri hizmet süreleri, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilir. Bunlar, atandıkları kadronun mali ve sosyal haklarına göreve başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanır ve önceki pozisyonlarında aldıkları mali ve sosyal haklar hakkında herhangi bir mahsuplaşma yapılmaz.
(5) Bu madde kapsamında öğretmen kadrolarına atananlara iş sonu tazminatı ödenmez. Bu personelin önceden iş sonu tazminatı ödenmiş süreleri hariç, iş sonu tazminatına esas olan toplam hizmet süreleri, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu uyarınca ödenecek emekli ikramiyesine esas toplam hizmet süresinin hesabında dikkate alınır.
(6) Bu madde kapsamında sözleşmeli öğretmenlerin atanacağı öğretmen kadroları, 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerde yer alan sınıf, unvan ve derecelerine uygun olmak şartıyla, başka bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek Millî Eğitim Bakanlığının 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerinin ilgili bölümlerine eklenmiş ve öğretmen kadrolarına atananların pozisyonları başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. İhdas edilen kadrolar ile iptal edilen pozisyonlar; unvanı, sınıfı, adedi, derecesi, teşkilatı ve birimi belirtilmek suretiyle atama tarihinden itibaren iki ay içinde Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.
(7)Sözleşmeli öğretmenliğe atanacakların başvuruları, sözlü sınava alınacakların belirlenmesi, sözlü sınav konuları, sözlü sınavın usul ve esasları, atanmaları ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Millî Eğitim Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir." düzenlemesi yer almaktadır.
652 sayılı KHK'nın Ek-4. maddesinin yedinci fıkrasına dayanılarak hazırlanan "Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik" 03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 1. maddesinde, hizmet sözleşmesi feshedilen personelin yeniden hizmete alınma şartları, Ek 6. maddesinde ise, sözleşmenin feshini gerektiren sebepler düzenlenmiştir.
06/06/1978 tarih ve 78/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların "Sözleşmenin feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin dava konusu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihteki düzenlemesinde; "Personelin;
a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,
b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,
c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,
ç)Hizmet sözleşmesinde belirtilen koşullara uymaması nedeniyle bağlı bulundukları yöneticileri tarafından yazılı olarak uyarılmasına rağmen söz konusu koşullara uymama halinin tekrarlanması,(Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarih ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması,
e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması" halleri, sözleşmenin kamu kurum ve kuruluşunca tek taraflı feshedilebileceği haller olarak düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Yönetmeliğin,"Sözlü sınav komisyonunun oluşumu" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında sınav koordinasyon komisyonunun oluşumunda sendika temsilcisine yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin ve "Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları" başlıklı 11. maddesinin incelenmesi:
Danıştay Onikinci ve İkinci Daireleri Müşterek Kurulunun 11/06/2019 tarih ve E:2016/7345, K:2019/4301 sayılı kararının, "03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin 9. maddesinin birinci fıkrasının ve 11. maddesinin iptaline" ilişkin kısmı, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 08/10/2020 tarih ve E:2019/3043, K:2020/1764 sayılı kararı ile kesin olarak onandığından, bu maddelerin iptaline ilişkin karar kesinleşmiş olup, anılan maddelerin iptaline ilişkin istem hakkında yeniden karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Dava konusu Yönetmeliğin, "Atama başvurusu ve tercihler" başlıklı 14. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "en fazla 20 tercih hakkı" ibaresinin incelenmesi:
20/07/2019 tarih ve 30837 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin 14. maddesinin 2. fıkrasında yer alan " 20 " ibaresi "40" olarak değiştirildiğinden, maddede yapılan lehe düzenleme gereğince iptal istemi hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Dava konusu Yönetmeliğin, "İhtiyaç fazlası sözleşmeli öğretmenlerin yer değiştirmeleri" başlıklı 18. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Sözleşmeli öğretmenlerin sözleşmeleri, görev yaptıkları il içinde alanında ihtiyaç olmaması ya da öğretmenlerin bu fıkraya göre yapılması öngörülen görev yeri değişikliğini kabul etmemeleri hâlinde sona erer." ibaresinin incelenmesi:
Görülmekte olan davanın açılmasından sonra, 24/03/2018 tarih ve 30370 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesiyle madde metni "İhtiyaç fazlası konumda bulunan sözleşmeli öğretmenler, istekleri ve tercihleri de dikkate alınmak suretiyle atamaya esas puan üstünlüğüne göre il içinde alanlarında öğretmen ihtiyacı bulunan eğitim kurumlarına valiliklerce atanır; bunlardan il içinde alanlarında öğretmen ihtiyacı bulunmayanlar, istekleri ve tercihleri de dikkate alınmak suretiyle atamaya esas puan üstünlüğüne göre il dışında alanlarında öğretmen ihtiyacı bulunan eğitim kurumlarına Bakanlıkça atanır. Sözleşmeli öğretmenlerin sözleşmeleri, bu fıkraya göre yapılması öngörülen görev yeri değişikliğini kabul etmemeleri hâlinde sona erer" şeklinde değiştirildiğinden, lehe yapılan düzenleme nedeni ile karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Dava konusu Yönetmeliğin, "Öğretmen kadrosuna atama" başlıklı 19. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Öğretmen kadrolarına atananlar, aynı yerde en az iki yıl daha görev yapar," ibaresinin incelenmesi:
652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen ve 6755 sayılı Kanun'un 4. maddesiyle değiştirilerek kabul edilen Ek 4. maddesinin 3. fıkrasında " Öğretmen kadrolarına atananlar, aynı yerde en az iki yıl daha görev yapar" düzenlemesindeki "iki" ibaresi 27/06/2019 tarih ve 7180 sayılı Kanun’un 17. maddesiyle yapılan değişiklik ile “bir” şeklinde değiştirildiğinden, üst hukuk normunda yapılan değişiklik neticesinde dava konusu edilen "Öğretmen kadrolarına atananlar, aynı yerde en az iki yıl daha görev yapar," ibaresinde bu haliyle üst hukuk normuna ve hukuka uyarlık görülmemiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (g), (ğ) bentlerinin; "Atama dönemleri" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında yer alan; "Bakanlıkça gerekli görüldüğü hâllerde pozisyon imkânları ve ihtiyaç çerçevesinde bu dönem dışında da atama yapılabilir." cümlesinin; "Duyuru" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında yer alan; "sözlü sınav, sınav sonuçlarının açıklanmasına yönelik süreler, itiraz süreleri" ibarelerinin; "Sözlü sınav komisyonunun oluşumu" başlıklı 9. maddesinin 3. fıkrasının; "Sözlü sınav komisyonunun görevleri" başlıklı 10. maddesinin; "Sözlü sınav" başlıklı 12. maddesinin; "Sözlü sınav sonuçlarının ilanı ve itiraz" başlıklı 13. maddesinin; "Atama ve görev yerinin belirlenmesi" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasında yer alan; "Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlardan sözleşmeli öğretmenliğe atanmak üzere başvuruda bulunanların atamaları, sözlü sınav puanı üstünlüğüne göre tercihleri de dikkate alınarak ilan edilen kontenjanlar dâhilinde elektronik ortamda gerçekleştirilir." cümlesinin; aynı maddenin 5. fıkrasında yer alan; "sözlü sınav sonuçlarının kesinleştiği tarihten itibaren" ibaresinin; "İhtiyaç fazlası sözleşmeli öğretmenlerin yer değiştirmeleri" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasının; "Adaylık, Yer Değiştirme ve Öğretmen Kadrosuna Atama" başlıklı üçüncü bölümünde "mazerete bağlı yer değişikliği" hakkına yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin; "Sözleşmenin feshi ve sona ermesi" başlıklı 22. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin, "Yeniden hizmete alınma" başlıklı 23. maddesinin 1. fıkrasında yer alan; "hizmet sözleşmesi feshedilen" ibaresinin, aynı maddenin 2. fıkrasının (a) bendinin; aynı maddenin 5. fıkrasının, "Sözleşme süresi" başlıklı 25. maddesinin 1. fıkrasında yer alan; "Bu süre dört yılı geçemez." cümlesinin incelenmesi:
652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen ve 6755 sayılı Kanun'un 4. maddesiyle değiştirilerek kabul edilen ve metnine yukarıda yer verilen Ek 4. maddesinin 7. fıkrasında, sözleşmeli öğretmenliğe atanacakların başvuruları, sözlü sınava alınacakların belirlenmesi, sözlü sınav konuları, sözlü sınavın usul ve esasları, atanmaları ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususların Millî Eğitim Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
İdarelerin kendilerine tanınan düzenleme yetkisi içerisinde bu yetkilerini Anayasa ve kanunlarla belirlenen sınırlar çerçevesinde kullanmaları gerektiği açıktır.
Bu çerçevede, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara dayanılarak, öncelikle kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere Mili Eğitim Bakanlığının boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarında 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4 üncü maddesinin B fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen istihdamına ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanıp 03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin dava konusu edilen;
4. maddesinin (g), (ğ) bentleri; 6. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Bakanlıkça gerekli görüldüğü hâllerde pozisyon imkânları ve ihtiyaç çerçevesinde bu dönem dışında da atama yapılabilir." cümlesi; 7. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "sözlü sınav, sınav sonuçlarının açıklanmasına yönelik süreler, itiraz süreleri" ibareleri; 9. maddesinin 3. fıkrası; 10.,12. ve, 13. maddeleri; 15. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlardan sözleşmeli öğretmenliğe atanmak üzere başvuruda bulunanların atamaları, sözlü sınav puanı üstünlüğüne göre tercihleri de dikkate alınarak ilan edilen kontenjanlar dâhilinde elektronik ortamda gerçekleştirilir." cümlesi; aynı maddenin 5. fıkrasında yer alan "sözlü sınav sonuçlarının kesinleştiği tarihten itibaren" ibaresi yönünden;
Anılan düzenlemelerde, sözleşmeli öğretmen pozisyonuna atama yapma döneminin belirlendiği, sözleşmeli öğretmenin ve sözleşmeli öğretmen istihdamı için yapılacak sözlü sınavın tanımlarının yapıldığı, sözleşmeli öğretmen istihdamına yönelik yapılacak sözlü sınavın gerçekleştirilmesi usulleri ile sözlü sınav komisyonunun oluşumu ile görevlerinin neler olduğunun belirlendiği, sınav sonuçlarının açıklanması ve buna karşı yapılacak itirazlar ile sözlü sınav sonuçlarına göre yapılacak atama başvuruları ve atamaların yapılmasına yönelik düzenlemelerin yer aldığı görülmektedir. Sözlü sınav, yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte, bilgi ve liyakatı ölçmek, adayın mesleğe uygun yeteneğe ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmaktadır. Bu çerçevede, sözlü sınavın temel amacı, yazılı sınav yapılmak suretiyle nesnel bir biçimde tespit edilenler arasından en başarılı adaydan başlayarak en uygun olanların seçilmesidir.
Bu itibarla, davalı idarece, maddeye uygun şekilde belirlenen dönemde sözleşmeli öğretmen pozisyonuna atanacakların, mesleğin gerektirdiği bilginin ölçülmesi amacıyla yapılacak yazılı sınav yanında, mesleki ehliyete yönelik diğer özel niteliklere de sahip olup olmadıklarının tespiti açısından tamamlayıcı nitelik taşıyan sözlü sınav yapılmasında ve bu hususa ilişkin düzenlemeler getirilmesinde, yürütülen hizmetin niteliği göz önünde bulundurulduğunda; hizmet gereklerine, üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Adaylık, Yer Değiştirme ve Öğretmen Kadrosuna Atama" başlıklı üçüncü bölümünde "mazerete bağlı yer değişikliği" hakkına yer verilmemesine ilişkin düzenleme yönünden;
Sözleşmeli öğretmenlik ile kamu hizmetinin en verimli şekilde gerçekleştirilebilmesi ve yürütülebilmesi için öğretmen ihtiyacının olduğu yerlere alım yapılmasını öngören bir istihdam amaçlandığından, düzenlemede, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir.
18. maddesinin 1. fıkrası yönünden;
18. maddede, ihtiyaç fazlası öğretmenlerin yer değiştirmesi düzenlenmiş olup, maddenin 1. fıkrasında kamu yararı ve hizmet gerekleri ile üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir.
22. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi yönünden;
Anılan düzenlemede, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine göre her yıl yapılacak performans değerlendirmesinde başarılı olamayanların sözleşmelerinin tek taraflı feshedileceği düzenlenmiş olup, söz konusu madde hükmünde kamu yararı ve hizmet gerekleri ile üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir.
23. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "hizmet sözleşmesi feshedilen" ibaresi, aynı maddenin 2. fıkrasının (a) bendi ile aynı maddenin 5. fıkrası yönünden;
Anılan hükümlerde, sözleşmeli öğretmenlerin yeniden hizmete alınmalarına ilişkin düzenlemeler yapılmış olup, söz konusu düzenlemelerde kamu yararı ve hizmet gerekleri ile üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir.
25. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Bu süre dört yılı geçemez." cümlesi yönünden;
Anılan düzenlemede, sözleşme süresi düzenlenmiş olup, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu 03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin "Sözlü sınav komisyonunun oluşumu" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında sınav koordinasyon komisyonunun oluşumunda sendika temsilcisine yer verilmemesine ilişkin eksik düzenleme; "Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları" başlıklı 11. maddesi; "Atama başvurusu ve tercihler" başlıklı 14. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "en fazla 20 tercih hakkı" ibaresi; "İhtiyaç fazlası sözleşmeli öğretmenlerin yer değiştirmeleri" başlıklı 18. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Sözleşmeli öğretmenlerin sözleşmeleri, görev yaptıkları il içinde alanında ihtiyaç olmaması ya da öğretmenlerin bu fıkraya göre yapılması öngörülen görev yeri değişikliğini kabul etmemeleri hâlinde sona erer." ibareleri yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA , 14. maddenin 2. fıkrasındaki ibare yönünden oybirliği; 9. maddenin 1. fıkrasındaki eksik düzenleme yönünden gerekçede oyçokluğu; 11. madde yönünden esasta ve gerekçede oyçokluğu; 18. maddenin 2. fıkrasındaki ibare yönünden oyçokluğuyla;
2. Dava konusu Yönetmeliğin 19. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Öğretmen kadrolarına atananlar, aynı yerde en az iki yıl daha görev yapar," ibaresinin İPTALİNE oyçokluğuyla,
3. Davanın, Yönetmeliğin 4. maddesinin (g), (ğ) bentleri, 6. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Bakanlıkça gerekli görüldüğü hâllerde pozisyon imkânları ve ihtiyaç çerçevesinde bu dönem dışında da atama yapılabilir." cümlesi; 7. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "sözlü sınav, sınav sonuçlarının açıklanmasına yönelik süreler, itiraz süreleri" ibareleri; 9. maddesinin 3. fıkrası; 10.,12. ve 13. maddeleri; 15. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlardan sözleşmeli öğretmenliğe atanmak üzere başvuruda bulunanların atamaları, sözlü sınav puanı üstünlüğüne göre tercihleri de dikkate alınarak ilan edilen kontenjanlar dâhilinde elektronik ortamda gerçekleştirilir." cümlesi; aynı maddenin 5. fıkrasında yer alan "sözlü sınav sonuçlarının kesinleştiği tarihten itibaren" ibaresi; "18. maddesinin 1. fıkrası, Adaylık, Yer Değiştirme ve Öğretmen Kadrosuna Atama" başlıklı üçüncü bölümünde "mazerete bağlı yer değişikliği" hakkına yer verilmemesine ilişkin düzenleme; 22. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi; 23. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "hizmet sözleşmesi feshedilen" ibaresi; aynı maddenin 2. fıkrasının (a) bendi, aynı maddenin 5. fıkrası; 25. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Bu süre dört yılı geçemez." cümlesi yönünden DAVANIN REDDİNE, 15. maddesinin 1. fıkrası açısından oyçokluğu, diğer maddeler açısından oybirliğiyle,
4. Dava, kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen iptal ve kısmen retle sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ...TL yargılama giderinin yarısı olan ...TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, yargılama giderinin diğer yarısı olan ...TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemleri halinde taraflara iadesine,
7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 07/10/2021 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava konusu Yönetmeliğin, "Öğretmen kadrosuna atama" başlıklı 19. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Öğretmen kadrolarına atananlar, aynı yerde en az iki yıl daha görev yapar," ibaresinin iptali istemi hakkında, 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen ve 6755 sayılı Kanun'un 4. maddesiyle değiştirilerek kabul edilen Ek 4. maddesinin 3. fıkrasında "Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin" yayımlandığı tarihteki halinde "Öğretmen kadrolarına atananlar, aynı yerde en az iki yıl daha görev yapar" düzenlemesi yer aldığından, öngörülen kurala uygun olarak aynı düzenlemeyi içeren dava konusu düzenlemenin üst hukuk normuna ve hukuka uygun olduğu ve reddi gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.
(XX) GEREKÇEDE KARŞI OY :
Dava konusu Yönetmeliğin dava konusu edilen,"Sözlü sınav komisyonunun oluşumu" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında sınav koordinasyon komisyonunun oluşumunda sendika temsilcisine yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin; "Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları" başlıklı 11. maddesinin iptali istemi ile ilgili olarak, dava tarihinden sonra, 9. maddenin 1. fıkrasında, 27/10/2017 tarih ve 30223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle, 11. maddesinde ise 24/03/2018 tarih ve 30370 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle değişiklik yapıldığından, anılan maddelerin iptali istemi hakkında bu gerekçeyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği görüşüyle, çoğunluğun kararına gerekçe yönünden katılmıyoruz.
(XXX)KARŞI OY :
Dava konusu Yönetmeliğin "Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları" başlıklı 11. maddesi yönünden;
Dava konusu Yönetmeliğin 11. maddesinde;
"(1) Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları şunlardır:
a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü: %25,
b) İletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti: %25,
c) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı: %25,
ç) Topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri: %25."düzenlemesine yer verilmiştir.
Davranış ve düşüncelere ilişkin bilgi edinme amacıyla bir kişiyle yapılan sorulu cevaplı görüşme olan mülakat, kamu görevlerine girişte yapılan yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte olup, yazılı sınavla bilgisi ölçülen kişilerin, adayın mesleğe uygun tavır ve davranışlara, yeteneğe ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmaktadır. Sözlü sınav ise, amacı bakımından yazılı sınava benzemekte olup, bilgi ölçme amacıyla yapılmaktadır. Ancak sözlü sınava ilişkin benzer düzenlemelere yer veren bazı yasa ve yönetmeliklerde sözlü sınava tabi tutulacak adayların bilgi yanında mesleki ehliyete yönelik diğer özel niteliklere de sahip olunup olunmadığı yönünden değerlendirmeye tabi tutulacağına ilişkin düzenlemelere yer verildiği, dolayısıyla yazılı sınavın tamamlayıcısı olan sözlü sınavın ölçme ve değerlendirme bakımından mülakatı da kapsadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan Kanun Hükmünde Kararname hükmünde açıkça "sözlü sınav" şeklinde yapılan düzenlemeye uygun olarak Yönetmeliğin 11. maddesinin başlığında da "sözlü sınav" ibaresine yer verildiği halde, madde içeriğinde sadece mülakata yönelik değerlendirmelere yer verilmiş olup, sözlü sınavın amacı olan bilgi ölçmeye yönelik hususlara yer verilmediğinden anılan maddede bu nedenle hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Dava konusu Yönetmeliğin "İhtiyaç fazlası öğretmenlerin yer değiştirmeleri" başlıklı 18. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Sözleşmeli öğretmenlerin sözleşmeleri, görev yaptıkları il içinde alanında ihtiyaç olmaması..." ibaresi yönünden ;
Dava konusu Yönetmelik; öncelikle kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere Millî Eğitim Bakanlığının boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen istihdamına ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla, söz konusu sözleşmeli öğretmenleri kapsayacak şekilde ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 25/08/2011 günlü, 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 06/06/1978 günlü, 78/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda yer alan hükümlere dayanılarak hazırlanmıştır.
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların "Sözleşmenin feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin dava konusu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihteki düzenlemesinde; Sözleşmenin kamu kurum ve kuruluşunca tek taraflı feshedilebileceği haller; "Personelin;
a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,
b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,
c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,
ç)Hizmet sözleşmesinde belirtilen koşullara uymaması nedeniyle bağlı bulundukları yöneticileri tarafından yazılı olarak uyarılmasına rağmen söz konusu koşullara uymama halinin tekrarlanması,(Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması,
e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması" olarak kurala bağlanmıştır.
Sözleşmeli öğretmen olarak atanabilmek için, KPSS' de belirlenen taban puan veya daha yüksek puan almak, sözlüde başarılı sayılmak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48. maddesinde belirtilen genel şartları taşımanın yanında bazı özel şartları haiz olmak gibi bir takım koşulların sağlanmasının gerekli olması göz önüne alındığında, sözleşmeli öğretmenlerin görev yaptığı il içinde alanında ihtiyaç bulunmaması durumunda, ihtiyaç olan ve sözleşmeli öğretmen istihdam edilebilecek illerde istihdam edilmesi hakkaniyet gereği olup, görev yaptıkları il içinde alanında ihtiyaç olmadığı gerekçesiyle sözleşmesinin feshedilebileceğine ilişkin düzenlemede hukuka uyarlık görülmemiştir.
Dava konusu edilen bu düzenlemelerin iptaline karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararının bu kısımlarına katılmıyorum.
(XXXX) KARŞI OY :
Dava konusu Yönetmeliğin dava konusu edilen "Atama ve görev yerinin belirlenmesi" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlardan sözleşmeli öğretmenliğe atanmak üzere başvuruda bulunanların atamaları, sözlü sınav puanı üstünlüğüne göre tercihleri de dikkate alınarak ilan edilen kontenjanlar dâhilinde elektronik ortamda gerçekleştirilir." cümlesinin iptali istemi ile ilgili olarak ,
İdarenin, mesleğe alma, yetiştirme, görevde yükselme veya unvan değişikliklerinde ve yeterlik sınavlarını belirli şartlara bağlama konusunda takdir yetkisi bulunduğu kuşkusuz olup; bu yetkinin hukukun genel ilkelerine, üst hukuk normlarına, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanılması halinde iptali söz konusu olacaktır.
Dava konusu Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik ile sözleşmeli öğretmen alımında Kamu Personel Seçme Sınavında alınan puanların dikkate alınmadan sadece sözlü sınavda alınan puanlara göre bir sıralama yapılarak atamaların gerçekleştirileceği anlaşılmaktadır.
Sözlü sınav, yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte, bilgi ve liyakatı ölçmek, adayın mesleğe uygun yeteneğe ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmalıdır. Bu çerçevede, sözlü sınavın temel amacı, yazılı sınav yapılmak suretiyle nesnel bir biçimde tespit edilenler arasından en başarılı adaydan başlayarak en uygun olanların seçilmesidir.
Bu itibarla, mesleğin gerektirdiği bilginin ölçülmesi amacıyla yapılacak Kamu Personel Seçme Sınavında alınan puanların da sözlü sınavda alınan puanlarla birlikte değerlendirmeye alınarak mesleki ehliyete yönelik diğer özel niteliklere de sahip olup olmadıklarının tespiti yapılması gerekirken, Kamu Personel Seçme Sınavında alınan puanların dikkate alınmadan, sadece sözlü sınavda alınan puanlara göre bir sıralama yapılarak atamaların buna göre gerçekleştirilmesinin hukuka aykırı olduğu bu nedenle bu düzenlemenin iptaline karar verilmesi gerektiği gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.