Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2017/7632 E. , 2021/2790 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/7632
Karar No : 2021/2790
TEMYİZ EDENLER: 1) (Davalı) … Müdürlüğü - …
VEKİLİ : Av. …
2) (Davalı Yanında Davaya Katılan)
… Madencilik Asfalt Ticaret ve Sanayi A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Maden İşletmeleri A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kocaeli İli, Körfez İlçesi, … Mevkii'nde davacı şirkete verilen madencilik ruhsat alanının 38.000,00 m2 kısmında … Madencilik Asfalt Tic. ve San. A.Ş.'ye maden tesis ve altyapı izni verilmesine yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile; devlet ormanları içerisinde "asfalt ve beton karıştırma üniteleri" kurulmasına izin veren yönetmelik hükmünün Danıştay Sekizinci Dairesinin kararıyla yürürlüğü durdurulduğundan, anılan düzenleyici işleme dayalı olarak tesis edilen işlemlerin de hukuki dayanağı ortadan kalktığı bu Yönetmelik hükmüne dayalı olarak … Asfalt İnşaat Madencilik San. ve Tic. A.Ş.'ye maden tesis ve altyapı izni verilmesine yapılan itirazın reddine ilişkin … tarih ve … sayılı davalı idare işleminde hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare ile davalı idare yanında müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işleme esas başvuru dilekçesindeki taleple benzer nitelikte Orman Genel Müdürlüğüne yapılmış başvuru üzerine tesis edilen işlemle ilgili olarak … İdare Mahkemesinin E…. sayılı dosyası ile açılmış bir davanın bulunduğu, mezkur iki davanın konusu ve taraflarının aynı olması nedeniyle birleştirilmesine karar verilmesi isteminin reddedildiği, davacı şirketin herhangi bir hak kaybının bulunmadığı, verilmiş izinlerin Danıştay Sekizinci Dairesinin yürütmenin durdurulması kararından önce verildiği, idarelerine yasa ile tanınan takdir yetkisinin Anayasa ve yasaya uygun kullanıldığı ve işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı yanında müdahil tarafından ise; Danıştay Sekizinci Dairesinin 22/05/2017 tarih ve E.2016/6089, K.2017/4246 sayılı kararı ile şirketlerine ait asfalt karıştırma tesis izin süresinin 2041 yılına kadar uzatılması gerektiğine hükmedildiği, bu nedenle dava konusu işlemin iptal edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, kararda bahsi geçen Yönetmelik ile ilgili yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararın şirketlerine verilen tesis izinleri yönünden uygulanamayacağı, davacının dava açmasında hukuki yararınıın bulunmadığı, kendilerine verilen iznin asfalt plentinin yanında başka tesisleri de kapsadığı, Yönetmeliğin geçici 1. maddesinin gözardı edildiği, kazanılmış haklarının korunması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin 5.708,00 m2 asfalt karıştırma ünitesi iznine yönelik temyiz isteminin reddine, 18 m2 patlayıcı madde deposu, 157 m2 atölye, 34,74 m2 şantiye binası, 60,51 m2 yemekhane, 24.966,02 m2 stok sahası izinlerine yönelik temyiz isteminin ise kabulüne karar verilerek temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının 5.708,00 m2 asfalt karıştırma ünitesi iznine ilişkin kısmının onanması, kalan kısımlarının ise bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden davalı idare yanında müdahilin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davalı idarece, … tarih ve … sayılı Olur ile … Asfalt İnş. adına 150 m2 idare binası, 6 m2 işçi barakası, 18 m2 gezici patlayıcı madde deposu, 5.714,48 m2 konkasör asfaltı plenti ve 28.530,43 m2 tesislere ait koruma bandı olmak üzere toplam 34.428,91 m2 alanda 19/07/2004 tarihine kadar orman izni verilmiş olup; anılan izinler 21/12/2004 tarihli Olur ile 08/12/2012 tarihine kadar temdit edilmiştir.
Davalı idarenin 14/11/2014 tarihli Oluru ile ise de toplam 34.428,91 m2 lik izin revize edilerek, 3.586,12 m2 lik kısmı iptal edilmiş olup, … Madencilik Asfalt Tic. ve San. A.Ş. uhdesinde bulunan IR:...sayılı maden işletme ruhsatı ile bitişik olduğundan bu ruhsata dayalı olarak 5.708,00 m2 asfalt karıştırma ünitesi, 18 m2 patlayıcı madde deposu, 157 m2 atölye, 34,74 m2 şantiye binası, 60,51 m2 yemekhane, 24.966,02 m2 stok sahası izinleri … Madencilik Asfalt Ticaret Sanayi A.Ş.'ye devredilerek 31/12/2016 tarihine kadar uzatılmıştır.
Davacı şirket tarafından ise anılan izinlerin uhdesinde bulunan Kocaeli İli, Körfez İlçesi, … mevkiindeki maden işletme ruhsat sahasının 38.000,00 m2 kısmı ile çakıştığından bahisle … Madencilik Asfalt Tic. ve San. A.Ş.'ye verilen maden tesis ve altyapı izinlerinin temdit edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle 15/05/2015 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunulmuştur.
Davacı şirketin başvurusunun 12/06/2016 tarihli davalı idare işlemi ile reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Madencilik Faaliyetlerinde İzinler" başlıklı 7. maddesinin 4. fıkrasında; "Devlet ormanları içinde yapılacak maden arama ve işletme faaliyetleri ile bu faaliyetler için zorunlu ve ruhsat süresine bağlı olarak yapılan geçici tesislere 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu hükümlerine göre izin verilir." düzenlemesi, aynı maddenin 23. fıkrasında ise; "Madencilik faaliyetleri ve/veya bu faaliyetlere bağlı tesisler için verilmiş izinler, ruhsat hukuku devam ettiği sürece geçerlidir." düzenlemesi yer almaktadır.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 06/11/2010 tarih ve 27751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Kazanılmış Haklar" başlıklı 116. maddesinin 1. fıkrasında; "Madencilik faaliyetleri ile bu faaliyetlere bağlı tesisler için verilmiş olan izinler, müktesep hak olarak ruhsat hukuku devam ettiği sürece geçerlidir. Alınan izinler, ruhsatın temdit edilmesi halinde uzatılır..." hükmüne yer verilmiştir.
6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16. maddesinin 1. fıkrasında; "Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir. Ancak, temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet ormanları sınırları içindeki tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri, endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesi, Çevre ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlıdır. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin; baraj, gölet, liman ve yol gibi yapılarda dolgu amaçlı kullanacağı her türlü yapı hammaddesi üretimi için yapacağı madencilik faaliyetleri ile zorunlu tesislerinden bedel alınmaz." hükmüne yer verilmiştir.
18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin "Kesin izin süre uzatımı" başlıklı 10. maddesinde; "(1) İzin sahibinin yenilenmiş ruhsat, revize edilmiş rehabilitasyon projesi ve bu Yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ile birlikte izin süresi son günü mesai bitimine kadar bölge müdürlüğüne müracaatı halinde mevcut iznin bitim tarihinden itibaren bu Yönetmelik hükümlerine göre süre uzatımı yapılabilir. Süre uzatımının Bakanlıkça uygun bulunması halinde teminat ve arazi izin bedeli güncellenir, onaylı taahhüt senedi alınır.
(2) İzin süresi ile birlikte ruhsat süresinin de sona ermesi ve izin sahibinin ilgili kanun hükümlerine göre yenilenmiş ruhsatı alamaması halinde; izin sahibinin, izin süresi son günü mesai bitimine kadar Maden İşleri Genel Müdürlüğünden alınmış ruhsat hukukunun yürürlükte olduğuna veya işletme ruhsatına geçişle ilgili işlemlerin devam ettiğine dair belge ile birlikte bölge müdürlüğüne müracaat etmesi, bir yıllık arazi izin bedelini ödemesi ve mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair onaylı ek taahhüt senedi vermesi halinde bir yıl süreyle izin aynı şartlarla devam eder.
(3) Bu maddenin ikinci fıkrasında tanınan süre içinde yenilenmiş ruhsat, revize edilmiş rehabilitasyon projesi ve bu yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ve bir yıllık arazi izin bedelini ödediğine dair belge ile birlikte süre uzatımı için müracaat edilmesi halinde izin bir yıl daha devam eder, ancak bu fıkradaki süre içinde sahada çalışmaya müsaade edilmez." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; Orman sahaları içerisinde yapılacak her türlü madencilik faaliyetine verilen izinler ile ilgili olarak, ruhsat hukuku devam ettiği sürece ruhsatlı sahalar için verilmiş olan izinlerin devam edeceği, izin sahibinin yenilenmiş ruhsat ve yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ile birlikte izin süresi son günü mesai bitimine kadar bölge müdürlüğüne müracaatı halinde mevcut iznin bitim tarihinden itibaren bu Yönetmelik hükümlerine göre süre uzatımı yapılabileceği açık olup, idarece süre uzatılmaması halinde süre uzatımı aşamasında yeni bir hukuki durumun ortaya çıkıp çıkmadığı yönünden sürenin uzatılmama gerekçelerinin hukuken geçerli somut bilgi ve belgelerle ortaya konulması gerektiği de hukuk devleti ilkesinin gereğidir.
Dava konusu işlemlerin 5.708,00 m2 asfalt karıştırma ünitesi iznine yönelik kısmı yönünden incelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Dava konusu işlemin 18 m2 patlayıcı madde deposu, 157 m2 atölye, 34,74 m2 şantiye binası, 60,51 m2 yemekhane, 24.966,02 m2 stok sahası izinlerine yönelik kısmı yönünden incelenmesi:
6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16/1'nci fıkrasında "Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir...." hükmüne yer verilmiş olup, 18.04.2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3.maddesinde;"...ll) Tesis: Her türlü kırma, eleme, öğütme, kesme ve sayalama tesisleri ile işleme tesisleri kapsamında sallantılı masa, jig, konsantrator, flotasyon, liç, kalsinasyon, bioksidasyon gibi cevher hazırlama ve zenginleştirme tesisleri, karıştırma, depolama, atık kazanma ve atık bertaraf tesisleri ile asfaltı ve beton karıştırma ünitelerini, ifade eder" düzenlemesine yer verilmiştir.
18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Orman Kanununun 16. maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin birden fazla maddesinin iptali istemiyle açılan davada, öncelikle Dairemizin 17/09/2014 tarih ve E:2014/5492 sayılı kararı ile iş bu dava konusu işlem dayanağı olan Orman Kanununun 16. maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 3/1 maddesinin II. Alt bendinin "Tesis" tanımı içerisinde yer alan "Asfalt ve Beton karıştırma üniteleri" ibaresi yönünden dava konusu düzenlemenin dayanağı Yasada yer almayan "asfalt ve beton karıştırma ünitelerini" ibaresinin Orman Kanununun 16. maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 3. maddesinde yer verilmesinde üst hukuk normuna uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle yürütmenin durdurulması istemi kabul edilmiş; sonrasında Dairemizin 26/02/2018 tarih ve E:2014/5492, K:2018/1043 sayılı kararıyla iptaline karar verilmiştir. Dairemizin anılan kararına karşı yapılan temyiz başvurusu İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 12/09/2019 tarih ve E:2018/3431, K:2019/3702 sayılı kararı ile reddedilmiş ve Dairemizin temyize konu kararı onanarak kesinleşmiştir.
İdare Mahkemesince; devlet ormanları içerisinde "asfalt ve beton karıştırma üniteleri" kurulmasına izin veren Yönetmelik hükmünün Danıştay Sekizinci Dairesinin kararıyla yürürlüğü durdurulduğundan, anılan düzenleyici işleme dayalı olarak tesis edilen işlemlerin de hukuki dayanağı ortadan kalkmış olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin 18 m2 patlayıcı madde deposu, 157 m2 atölye, 34,74 m2 şantiye binası, 60,51 m2 yemekhane, 24.966,02 m2 stok sahası izinlerine yönelik kısmının da iptaline karar verilmiş ise de anılan izinlerin "asfalt ve beton karıştırma üniteleri" kapsamında değerlendirilmesi hukuken olanaksızdır.
Bu durumda, dava konusu işlemin 18 m2 patlayıcı madde deposu, 157 m2 atölye, 34,74 m2 şantiye binası, 60,51 m2 yemekhane, 24.966,02 m2 stok sahası izinlerine yönelik kısmı yönünden davanın reddi gerekirken aksi yönde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idare ile davalı idare yanında müdahilin temyiz istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının 5.708,00 m2 asfalt karıştırma ünitesi iznine yönelik kısmının ONANMASINA oyçokluğu ile, 18 m2 patlayıcı madde deposu, 157 m2 atölye, 34,74 m2 şantiye binası, 60,51 m2 yemekhane, 24.966,02 m2 stok sahası izinlerine yönelik kısmının ise BOZULMASINA esasta oybirliği, gerekçede ise oyçokluğu ile,
3. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı idare yanında müdahile iadesine,
4. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 01/06/2021 tarihinde kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY :
X- Dava, … Madencilik Asfalt Tic. ve San. A.Ş. uhdesinde bulunan IR:… sayılı maden işletme ruhsatı ile bitişik olduğundan bu ruhsata dayalı olarak 5.708,00 m2 asfalt karıştırma ünitesi, 18 m2 patlayıcı madde deposu, 157 m2 atölye, 34,74 m2 şantiye binası, 60,51 m2 yemekhane, 24.966,02 m2 stok sahası izinleri 31/12/2016 tarihine kadar uzatılmasına ilişkin 14/11/2014 tarihli davalı idare Olur'unun istemiyle 15/05/2015 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin 12/06/2015 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu işlemlerin 5.708,00 m2 asfalt karıştırma ünitesi iznine yönelik kısmı yönünden incelenmesi:
6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16. maddesinde; "Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir. Ancak, temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet ormanları sınırları içindeki tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri, endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesi, Çevre ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlıdır. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin; baraj, gölet, liman ve yol gibi yapılarda dolgu amaçlı kullanacağı her türlü yapı hammaddesi üretimi için yapacağı madencilik faaliyetleri ile zorunlu tesislerinden bedel alınmaz. Ruhsatname veya imtiyaz almış olanlarla, ruhsatname veya imtiyaz alacaklar, işe başlamadan evvel çalışma sahalarını orman idaresine haber vermeye ve ormana zarar gelebilecek hallerde, orman idaresinin göstereceği tedbirleri almaya ve yapmaya mecburdurlar. Madencilik faaliyetlerinin ve faaliyetlerle ilgili her türlü yer, yol, bina ile tesislerin hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda veya özel ormanlarda yapılmak istenmesi halinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. Bu takdirde kullanım bedeli, kullanım süresi, yapılan bina ve tesislerin devri gibi hususlar genel hükümlere uygun olarak taraflarca tespit edilir. Madencilik faaliyetlerinin sona ermesi neticesinde idareye teslim edilen veya terk edilen doğal yapısı bozulmuş orman alanları rehabilite edilir. Rehabilite maksadı ile bu alanların orman yetiştirilmek üzere inşaat, yıkıntı ve hafriyat atıkları ile doldurularak ağaçlandırmaya hazır hale getirilmesi için büyükşehir mücavir alanlarında büyükşehir belediyelerine, diğer yerlerde ise il ve ilçe belediyelerine bedeli karşılığında izin verilebilir. Maddenin uygulanması ile ilgili tanım, şekil, şart ve esaslar yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almaktadır.
18/04/2014 gün ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde;"...ll) Tesis: Her türlü kırma, eleme, öğütme, kesme ve sayalama tesisleri ile işleme tesisleri kapsamında sallantılı masa, jig, konsantratör, flotasyon, liç, kalsinasyon, bioksidasyon gibi cevher hazırlama ve zenginleştirme tesisleri, karıştırma, depolama, atık kazanma ve atık bertaraf tesisleri ile asfaltı ve beton karıştırma ünitelerini, ifade eder" hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, anılan Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin 4. fıkrasında, "Bu yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce verilmiş izinlerden bu Yönetmeliğe göre izin verilemeyecek olanların süreleri yenilenmiş ruhsat süresi dikkate alınarak uzatılabilir." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, İR:… (sicil no:…) ruhsat nolu kalker madeni ruhsatına dayalı olarak … gün ve … sayılı olur ile; 150 m² idare binası, 6 m² işçi barakası, 18 m² gezici patlayıcı madde deposu, 5.724,48 m² konkasör asfalt plenti tesisleri, 28.530,43 m² tesislere ait koruma bandı olmak üzere toplam 34.428,91 m²'lik ormanlık alanda davalı yanında davaya katılan … Asfalt İnş. adına 08/11/2012 tarihine kadar izin verildiği, … gün ve … sayılı olur ile de; daha önce izin verilen 34.428,91 m²'lik iznin 3.586,12 m²'lik kısmının iptali ile İR:… nolu kalker madeni ruhsatına dayalı olarak, 5.708 m² asfalt karıştırma ünitesi, 18 m² patlayıcı madde deposu, 157 m² atölye, 34,74 m² şantiye binası, 60,51 m² yemekhane, 24.966,02 m² stok sahası izinlerinin revize edilerek, 08/11/2012 tarihinden itibaren 31/12/2016 tarihine kadar iznin uzatıldığı ve davalı yanında davaya katılan … Madencilik Asfalt Ticaret Sanayi Anonim Şirketi'ne devredildiği, ayrıca 4.645,98 m²'lik ormanlık alanda; stok sahası, kantar, yemekhane, şantiye binası ve bekçi barakası için 31/12/2016 tarihine kadar yeni izin verildiği anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, Dairemizin 17/09/2014 gün ve E:2014/5492 sayılı kararıyla, 18/04/2014 gün ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği"nin 3. maddesinin birinci fıkrasının (II) bendinde "Tesis" tanımı içerisinde yer alan "asfalt ve beton karıştırma ünitelerini" ibaresinin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, davacı şirket tarafından davalı yanında davaya katılan … Madencilik Asfalt Ticaret Sanayi Anonim Şirketi'ne verilen 5.708,00 m2 asfalt karıştırma ünitesi, 18 m2 patlayıcı madde deposu, 157 m2 atölye, 34,74 m2 şantiye binası, 60,51 m2 yemekhane, 24.966,02 m2 stok sahası izinlerinin 31/12/2016 tarihine kadar uzatılmasına ilişkin 14/11/2014 tarihli davalı idare Olur'unun istemiyle 15/05/2015 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin 12/06/2015 tarihli işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Olayda, Dairemizin 17/09/2014 gün ve E:2014/5492 sayılı kararıyla, 18/04/2014 gün ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği"nin 3. maddesinin birinci fıkrasının (II) bendinde "Tesis" tanımı içerisinde yer alan "asfalt ve beton karıştırma ünitelerini" ibaresinin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiğinden, karar tarihinden itibaren ormanlık alanda asfalt ve beton karıştırma izni verilemeyeceği açık ise de; anılan Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin 4. fıkrası uyarınca bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce verilmiş izinler yenilenmiş ruhsat süreleri dikkate alınarak uzatılabilecektir.
Bu durumda, davalı yanında davaya katılan … Madencilik Asfalt Ticaret Sanayi Anonim Şirketi'ne ait İR:74300 nolu kalker madeni ruhsat süresinin 27/01/2041 tarihine kadar uzatılması nedeniyle, söz konusu ruhsata dayalı olarak verilen 5.708 m² asfalt karıştırma ünitesi izninin de ruhsat süresi sonuna kadar uzatılabileceği açık olduğundan, bu iznin iptal edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu kararın 5.708,00 m2 asfalt karıştırma ünitesi iznine yönelik kısmının da bozulması gerektiği görüşüyle aksi yönde verilen çoğunluk kararına katılmıyorum.
KARŞI OY :
XX- Dava, ... Madencilik Asfalt Tic. ve San. A.Ş. uhdesinde bulunan IR:... sayılı maden işletme ruhsatı ile bitişik olduğundan bu ruhsata dayalı olarak 5.708,00 m2 asfalt karıştırma ünitesi, 18 m2 patlayıcı madde deposu, 157 m2 atölye, 34,74 m2 şantiye binası, 60,51 m2 yemekhane, 24.966,02 m2 stok sahası izinleri 31/12/2016 tarihine kadar uzatılmasına ilişkin 14/11/2014 tarihli davalı idare Olur'unun istemiyle 15/05/2015 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin 12/06/2015 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu işlemin 18 m2 patlayıcı madde deposu, 157 m2 atölye, 34,74 m2 şantiye binası, 60,51 m2 yemekhane, 24.966,02 m2 stok sahası izinlerine yönelik kısmı yönünden incelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun Uygulanacağı Haller” başlığını taşıyan 31. maddesinde, bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; bilirkişi, keşif ve delillerin tespiti işlemlerinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, ancak, davanın ihbarı ve bilirkişi seçiminin Danıştay, mahkeme veya hakim tarafından re'sen yapılacağı kurala bağlanmış olup, anılan hükümle atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Bilirkişiye Başvurulmasını Gerektiren Hâller” başlıklı 266. maddesinde, Mahkemenin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı, 267. maddesinde Mahkemece bilirkişi olarak gerekçesi açıkca gösterilmek suretiyle tek sayıda birden fazla kişiden oluşacak bir kurulun bilirkişi olarak görevlendirileceği, 282. maddesinde ise, hâkimin, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendireceği hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, İR:... (sicil no:...) ruhsat nolu kalker madeni ruhsatına dayalı olarak ... gün ve ... sayılı olur ile; 150 m² idare binası, 6 m² işçi barakası, 18 m² gezici patlayıcı madde deposu, 5.724,48 m² konkasör asfalt plenti tesisleri, 28.530,43 m² tesislere ait koruma bandı olmak üzere toplam 34.428,91 m²'lik ormanlık alanda davalı yanında davaya katılan ...Asfalt İnş. adına 08/11/2012 tarihine kadar izin verildiği, ... gün ve .. sayılı olur ile de; daha önce izin verilen 34.428,91 m²'lik iznin 3.586,12 m²'lik kısmının iptali ile İR:... nolu kalker madeni ruhsatına dayalı olarak, 5.708 m² asfalt karıştırma ünitesi, 18 m² patlayıcı madde deposu, 157 m² atölye, 34,74 m² şantiye binası, 60,51 m² yemekhane, 24.966,02 m² stok sahası izinlerinin revize edilerek, 08/11/2012 tarihinden itibaren 31/12/2016 tarihine kadar iznin uzatıldığı ve davalı yanında davaya katılan Simge Mat Madencilik Asfalt Ticaret Sanayi
Anonim Şirketi'ne devredildiği, ayrıca 4.645,98 m²'lik ormanlık alanda; stok sahası, kantar, yemekhane, şantiye binası ve bekçi barakası için 31/12/2016 tarihine kadar yeni izin verildiği anlaşılmaktadır.
18.04.2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 3/1 maddesinin II.Alt bendinin "Tesis" tanımı içerisinde yer alan "Asfalt ve Beton karıştırma üniteleri" ibaresinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada, Dairemizin 26/02/2018 tarih ve E:2014/5492, K:2018/1043 sayılı kararıyla; dava konusu düzenlemenin dayanağı Yasada yer almayan "asfalt ve beton karıştırma ünitelerini" ibaresinin Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 3.maddesinde yer verilmesinde üst hukuk normuna uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiş olup, Dairemizin kararına karşı yapılan temyiz başvurusu İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 12/09/2019 tarih ve E:2018/3431, K:2019/3702 sayılı kararı ile reddedilmiş ve Dairemizin temyize konu kararı onanarak kesinleşmiştir.
Yukarıda alıntısı yapılan usul hükümlerinden anlaşıldığı üzere, bir uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için hukuk dışında, özel veya teknik bir bilginin gerekmesi halinde konunun uzmanı olan bilirkişilerin görüşlerinin alınması ve bu vesile ile uyuşmazlığın en doğru şekilde çözüme kavuşturulması amaçlanmıştır.
Uyuşmazlığın çözümü için davacı şirketin ruhsatlı sahasında bulunan ve davalı idare yanında müdahil şirkete verilen 18 m2 patlayıcı madde deposu, 157 m2 atölye, 34,74 m2 şantiye binası, 60,51 m2 yemekhane, 24.966,02 m2 stok sahası izinlerinin yalnızca müdahil şirket uhdesinde bulunan asfalt plant tesislerine hizmet verip vermediği, müdahil şirketin uhdesinde II (a) grubu işletme ruhsatlı ve izinli sahalarda madencilik faaliyetlerinin yürütülmesi için kullanılıp kullanılmadığının teknik olarak tespiti gerekmektedir.
Bu durumda, davacı şirketin ruhsatlı sahasında bulunan ancak davalı idare yanında müdahil şirkete verilen 18 m2 patlayıcı madde deposu, 157 m2 atölye, 34,74 m2 şantiye binası, 60,51 m2 yemekhane, 24.966,02 m2 stok sahası izinlerinin kullanım amacının tespiti özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden mahkeme tarafından bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu kararın 18 m2 patlayıcı madde deposu, 157 m2 atölye, 34,74 m2 şantiye binası, 60,51 m2 yemekhane, 24.966,02 m2 stok sahası izinlerine yönelik eksik inceleme sonucunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığından temyize konu kararın bu gerekçe ile bozulması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına gerekçe yönünden çoğunluk kararına katılmıyorum.