Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2017/7940 E. , 2021/1825 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2017/7940
Karar No : 2021/1825
TEMYİZ EDENLER : 1- (Davalı) : … / …
2- (Davalı) : … Bakanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
3- (Davacı) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davanın incelenmeksizin reddine ilişkin kısmının davacı, lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesi kısmı yönünden ise davalı idareler tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde öğretmen olarak görev yapan davacı tarafından, 01/09/2016 tarih ve 29818 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin eki listede ismine yer verilmek suretiyle başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; idari yargı mercilerince, ancak idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken idari işlemlerin hukuki denetiminin yapılabileceği, kanun hükmünde kararnamelerin kanunlarla eşdeğer hukuki tasarruflar olduğu, bu nedenle idari işlemlere karşı açılan davaların çözümüyle görevli olan idari yargı mercilerince, kanun hükmünde kararname ile yapılan bir tasarufun iptali için açılmış bir davanın esastan incelenerek karara bağlanmasının hukuken olanaksız olduğu, davacı kamu görevinden, kanun niteliğini taşıyan hukuki bir düzenleme ile çıkarıldığından, ortada idari davaya konu olabilecek bir idari işlemin varlığından söz edilmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle 2577 sayılı Kanun'un 15/1-b maddesi uyarınca davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idareler tarafından; temyize konu kararın lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesi yönünden temyizen incelenerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davacı tarafından; Kanun Hükmünde Kararname kapsamında tesis edilen bireysel işlemin hukuka aykırı olduğu, kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olduğundan yargısal denetimin dışında bırakılamayacağı ve idare mahkemelerince incelenmesi gerektiği, savunması alınmadan tesis edilen bu işlemin Anayasaya ve evrensel hukuk ilkelerine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten, 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 219/1. maddesi gereğince davalı Başbakanlık yerine Cumhurbaşkanlığı hasım mevkiine alındıktan sonra, davacının duruşma istemi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yerinde görülmeyerek, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
Maddi Olay:
Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde öğretmen olarak görev yapan davacı, 01/09/2016 tarihli ve 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kanun Hükmünde Kararname'nin eki listede ismine yer verilmek suretiyle başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın kamu görevinden çıkarılmıştır.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
Öte yandan davacı tarafından, anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvuruda bulunulduğu ve başvurunun reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, karar tarihi itibarıyla UYAP ortamında yapılan inceleme sonucu söz konusu davada Dairemizin E:2019/4930 sayılı dosyasında yargılama sürecinin devam ettiği anlaşılmıştır.
İlgili Mevzuat:
08/03/2018 tarih ve 30354 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un ''Komisyonun oluşumu'' başlıklı 1. maddesinde, "Anayasanın 120. maddesi kapsamında ilan edilen ve 21/7/2016 tarihli ve 1116 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur." hükmü; ''Komisyonun görevleri'' başlıklı 2. maddesinde, "(1) Komisyon, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen aşağıdaki işlemler hakkındaki başvuruları değerlendirip karar verir.
a)Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi.
...'' kuralı; "Geçiş hükümleri" başlıklı geçici 1. maddesinin 3. fıkrasında ise "Komisyonun görev alanına giren konularda daha önce herhangi bir yargı merciine başvurmuş veya dava açmış olanlar için de 7 nci maddedeki usul ve süreler uygulanır. Bu dosyalar hakkında yargı mercilerince karar verilmesine yer olmadığına ve tarafların yaptıkları masrafların üzerlerinde bırakılmasına dosya üzerinden kesin olarak karar verilir, vekâlet ücretine hükmedilmez. Bu dosyalar, yeni bir başvuru şartı aranmaksızın incelenmek üzere Komisyona gönderilir." düzenlemesi yer almıştır.
Hukuki Değerlendirme:
7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun uyarınca, Komisyonun görev alanına giren uyuşmazlık konusu işleme dair dava dosyasının karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek Komisyona gönderilmesi gerekmekte ise de, Dairemizin karar verdiği tarih itibarıyla UYAP ortamında yapılan inceleme sonucunda, davacı tarafından, Kanun Hükmünde Kararname'nin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin karara karşı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'na yapılan başvurunun reddine ilişkin kararın iptali istemiyle açılan dava dosyasının derdest olduğu anlaşıldığından, mükerrer başvuruya sebebiyet vermemek adına dava dosyasının Komisyona gönderilmesine yer olmadığının kabulü gerekmektedir.
Bu itibarla, İdare Mahkemesince verilen incelenmeksizin ret kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan, davanın açıldığı tarih itibarıyla tarafların haklılık durumuna ilişkin bir belirleme yapılmadığı, dolayısıyla taraflardan birinin diğerine göre "haksız" olarak nitelendirilemeyeceği ve bu nedenle bir tarafın yaptığı yargılama giderinin diğer tarafa yüklenemeyeceği dikkate alındığında, taraflar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararı bu yönüyle de hukuka uygundur.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2. Davanın incelenmeksizin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 08/06/2021 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.