Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2017/797 E. , 2020/4994 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2017/797
Karar No : 2020/4994
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- …
2- …
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki kararının kabule ilişkin kısmının onanmasına dair Danıştay Onuncu Dairesinin 03/10/2016 tarih ve E:2016/12509, K:2016/3574 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılardan …'nin Maltepe Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda tutuklu bulunduğu sırada 18/08/2012 tarihinde C-7 koğuşunda bulunan bazı sanıkların davacı …'yi yanlarına çağırdıkları, zorla yatağa bağladıkları, bağırmasını önlemek için ağzını zorla kapatarak sırasıyla fiili livatada bulundukları, 18/12/2012 tarihinde ise A-12 koğuşunda sanık M. G'nin davacıyı yanına çağırdığı, davacının önce cinsel organına tekme attığı, ranzaya demirle bağladığı ve bağırmasını önlemek için ağzını zorla kapatarak fiili livatada bulunduğundan bahisle davacılardan … için 100.000,00 TL ve anne … için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın, olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, cezaevinde tutuklu olarak bulunan davacının koğuş arkadaşlarınca farklı tarihlerde iki kez cinsel saldırıya uğraması sonrasında, Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen ve fiili livatanın maddi unsurlarının gerçekleştiği yönündeki rapor dikkate alınarak ve davalı idarenin olaydaki hizmet kusuru da göz önünde bulundurularak olay nedeniyle yaşadığı elem ve üzüntünün giderilmesi amacıyla davacı …'ye 100.000,00 TL, annesine ise 25.000,00 TL olmak üzere toplam 125.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden (18/12/2012) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 03/10/2016 tarih ve E:2016/12509, K:2016/3574 sayılı kararıyla kararın temyize konu kabule ilişkin kısmı hukuka uygun bulunmuş ve bu kısmın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME
TALEP_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davanın süresinde açılmadığı, hizmet kusurunun bulunmadığı ve çocuk hükümlü ve tutukluların cezaevlerinde sağlıklı ve emniyetli kalabilmeleri için tüm tedbirlerin alındığı, zarara üçüncü kişiler neden olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiği ve temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği, ileri sürülerek Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ :Davalı idarenin karar düzeltme isteminin kısmen kabulü ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının faiz başlangıç tarihi yönünden düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davalı İdarenin Esasa İlişkin Karar Düzeltme İsteminin İncelenmesi;
Danıştay dava daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında, ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam edilen) 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir.
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde davanın esasına ilişkin olarak öne sürülen hususlar anılan maddede yazılı nedenlerden hiçbirine uymamaktadır.
Bu nedenle, davalı idarenin Danıştay Onuncu Dairesinin 03/10/2016 tarih ve E:2016/12509, K:2016/3574 sayılı, temyize konu kararın kabule ilişkin kısmının onanmasına yönelik kararın, düzeltilmesi isteminin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Davalı İdarenin Karar Düzeltme İsteminin Yasal Faizin Başlangıç Tarihi Yönünden İncelenmesi;
Davalı idarenin, karar düzeltme istemi yasal faizin başlangıç tarihi yönünden yerinde görüldüğünden, Danıştay Onuncu Dairesinin 03/10/2016 tarih ve E:2016/12509, K:2016/3574 sayılı kararının bu kısmı kaldırılarak, davalı idarenin temyiz istemi yasal faizin başlangıç tarihi yönünden yeniden incelendi;
En basit biçimiyle, idarenin tazmin borcu bağlamında faiz; kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip, yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, tazminatın ödendiği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanuna göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.
Manevi tazminat isteminin kabulüne ya da kısmen kabulüne karar verilmesi halinde, davacı lehine hükmedilecek yasal faizin başlangıç tarihinin idareye başvuru tarihi olması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından dava açılmadan önce idareye tazminat talebiyle başvuruda bulunulduğu, davalı Adalet Bakanlığınca başvuru dilekçesinin 07/12/2015 tarihinde kayıtlarına girdiğinin belirtildiği, talebin reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı, dava dilekçesinde, … için 100.000,00 TL ve annesi … için 50.000,00 TL manevi tazminatın, olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesinin istenildiği görülmektedir.
Danıştay'ın yerleşik içtihatları uyarınca, olay tarihinden itibaren faiz işletilmesine olanak bulunmamakta ise de; Mahkemece, hükmedilen manevi tazminat tutarına, idareye başvuru tarihi olan 07/12/2015 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği açıktır.
Bu durumda, kararın, gerekçe kısmında yer alan "olay tarihinden (olayın meydana geldiği 18.12.2012 tarihinden) " ve hüküm fıkrasında yer alan "olay tarihinden (18/12/2012)" ibarelerinin sırasıyla, "davalı idareye başvuru tarihi olan 07/12/2015 tarihinden" ve " davalı idareye başvuru tarihi olan 07/12/2015 tarihinden " şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin esas yönünden reddine, yasal faizin başlangıç tarihi yönünden kabulüne,
2. Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının;
a) Gerekçe kısmında yer alan "olay tarihinden (olayın meydana geldiği 18.12.2012 tarihinden) " ve hüküm fıkrasında yer alan "olay tarihinden (18/12/2012)" ibarelerinin sırasıyla, "davalı idareye başvuru tarihi olan 07/12/2015 tarihinden" ve " davalı idareye başvuru tarihi olan 07/12/2015 tarihinden" şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 17/11/2020 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Dosyanın incelenmesinden, davacı …'nin ceza infaz kurumunda tutuklu olarak bulunduğu 18/11/2012 tarihinde, cinsel saldırıya uğradığı, sanlaşıldığından, 07/12/2015 tarihinde açılan bu davada 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca süre aşımı bulunduğu;
Davanın esası yönünden ise; 15 yaşında iken, davacı …'nin, 5 yaşındaki bir çocuğa nitelikli cinsel istismarda bulunma ve hürriyetinden yoksun bırakma suçlarından mahkum olduğu, davacı …'ın anne olarak velayet görevinin yerine getirmede kusuru bulunduğu dikkate alındığında, anne yönünden taktir edilen manevi tazminatın aşırı olduğu kanaatine varılmış olup; kararın bu yönden bozulması gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyorum.