T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2017/930
Karar No : 2022/4846
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Uluslararası Nakliyat Turizm ve Dış Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 1975 tarihli Uluslararası TIR Sözleşmesi'nin 38. maddesi uyarınca 10/01/2016 tarihinden itibaren TIR Sisteminden 720 gün süre ile geçici olarak ihraç edilmesine ilişkin Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; sahibi olduğu tırın taşıdığı yükten dolayı sorumlu olan davacı şirketin, gümrük mevzuatını ihlal etmesi nedeniyle TIR Sisteminden yedi yüz yirmi gün süreyle geçici olarak ihraç edilmesine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davacı şirketin şoförlerinin isnat edilen suçu kasten işlediğine ya da suçu işlediğine ilişkin ciddi ve geçerli bir delilin bulunmadığı, dava konusu işleme dayanak gösterilen eylem dört farklı kaçakçılık olayı gibi değerlendirilmiş ise de aslında iki şoförün iki taşımacılık yaptığı ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davalı idare tarafından, Lübnan'dan transit rejimi kapsamında Suriye'ye gidecek olan sığır etinin Mersin Taşucu Limanına getirildiği, limanda bulunan … Lojistik Taşımacılık Antrepo Depo Hizm. Gıda ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti antreposuna boşaltılarak tavuk kırıntısından oluşturulan kıymaların yüklenerek Suriye'ye gönderileceği, antrepoya indirilen sığır etinin ise ülkemizde piyasaya sürüleceği yönünde istihbari bilgi alınması üzerine yapılan takip sonucunda olayda davacı firmaya ait tırların taşımacılıkta kullanıldığı tespit edilmiştir.
Olay hakkında Gümrük ve Ticaret Müfettişi tarafından … tarih ve … sayılı Soruşturma Raporu düzenlenmiştir.
Dava konusu işlem ile davacı şirket 1975 tarihli Uluslararası TIR Sözleşmesi'nin 38. maddesi uyarınca 10/01/2016 tarihinden itibaren TIR Sisteminden 720 gün süre ile geçici olarak ihraç edilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
31/05/1963 tarih ve 244 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddeleri ve 31/03/1985 tarih ve 18711 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 16/01/1985 tarih ve 85/8993 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca 12/05/1985 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere onaylanarak yürürlüğe giren “14 Kasım 1975 tarihli Tır Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi"nin (TIR Sözleşmesi) 1. maddesi’nin (o) bendinde; “Tır Karnesi Hamili” deyiminden, sözleşmenin ilgili hükümlerine uygun olarak kendisine TIR karnesi verilen ve hareket Gümrük İdaresi’nde eşyayı TIR rejimine tabi tutma isteğini belirten bir TIR karnesi formunda adına beyanda bulunulan kişinin anlaşılacağı; söz konusu “Tır Karnesi Hamili”nin karayolu taşıtının, taşıt dizisinin veya konteynerin yükü ve bu yüke ilişkin TIR karnesi ile birlikte hareket Gümrük İdaresi’ne, yol boyu Gümrük İdaresi’ne ve varış Gümrük idaresi’ne sunulmasından ve Sözleşme’nin diğer ilgili hükümlerine tam olarak uyulmasından sorumlu olduğu, 38. maddesinin 1. fıkrasında; sözleşmeye taraf olan devletlerden her birinin; eşyaların uluslar arası taşımacılığında geçerli Gümrük Kanun ve Yönetmeliklerini ciddi surette ihlal eden her kişiyi, bu sözleşme hükümlerinden yararlanmaktan geçici ya da devamlı suretle men etme hakkına sahip olduğu hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden, Gümrük ve Ticaret Müfettişi tarafından hazırlanan … tarih ve … sayılı Soruşturma Raporunda ve Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen iddianamede kaçakçılık iddialarının yedi olay olarak incelendiği, Lübnan'dan transit rejimi kapsamında Suriye'ye gidecek olan sığır etinin Mersin Taşucu Limanına getirildiği, Limanda bulunan … Lojistik Taşımacılık Antrepo Depo Hizm. Gıda ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti antreposuna boşaltılarak tavuk kırıntısından oluşturulan kıymaların yüklenerek Suriye'ye gönderileceği, antrepoya indirilen sığır etinin ise ülkemizde piyasaya sürüleceği bilgisinin alınması üzerine yapılan takip sonucunda olayın belirtildiği şekilde gerçekleştiğinin tespit edildiği; iddianamede, 4. olay bölümünde, … firması adına aktarma ibareli … plaka sayılı araçla götürülen toplam 1150 koli 24.720 kg et için düzenlenmiş 29/09/2014 tarihli çıkış ibareli puantaj cetveli aslı ve ekinde bulunan …/… plakalı araca düzenlenmiş 1 adet 29/09/2014 tarihli kantar fişi, 1150 koli ürün cinsi et yazılı cetvel aslı, tespit tutanakları ve diğer tutanakların bulunduğu, 5. ve 6. olayda da aynı belgelere yer verildiği, 7. olayda; 1 adet … Gümrüklü Antreposunca … firması adına aktarma ibareli … plaka sayılı araçla götürülen 1143 koli 24.720 kg et için düzenlenmiş 15/09/2014 tarihli çıkış ibareli puantaj cetveli aslı ve ekinde bulunan …/… plakalı araca düzenlenmiş 1 adet 15/09/2014 tarihli kantar fişi, 1143 koli ürün cinsi et yazılı 15/09/2014 tarihli çıkış ibareli cetvel aslının bulunduğuna ilişkin tespitlere yer verildiği görülmektedir.
Dava konusu işlemde ise soruşturma raporunda davacı firmaya ait araçlarla antrepoda bulunan transit rejimi konusu eşyanın rejim hükümlerine aykırı şekilde yurt içinde dağıtımının yapıldığı 4 farklı kaçakçılık olayına yer verildiği gerekçesiyle davacı firmanın 10/01/2016 tarihinden itibaren TIR Sisteminden 720 gün süre ile geçici olarak ihraç edildiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davalı idarece dava konusu işlemde 4 farklı olay nedeniyle 720 gün süreyle davacı firmanın TIR sisteminden geçici olarak ihraç edilmesi kararı verilmiş ise de; yapılan incelemede plakasına yer verilen tırlar, tırların taşıma tarihi, taşınan et miktarı, kantar fişi, puantaj cetveli gibi belgelerin tarihleri ve numarası dikkate alındığında iki farklı plakalı tır ile iki farklı günde ve 1150 koli ve 1143 koli olmak üzere iki taşıma yapıldığı görülmektedir. Nitekim davalı idare tarafından sunulan savunmada da şirket çalışanı iki şoförün birer olayla ilişkilendirildiği, 4 farklı olay olmadığı belirtilmiştir.
Bu durumda, davalı idarece dava konusu işlem tesis edilirken iki farklı plakalı tır ile iki farklı günde davacı firmaya ait araçların kullanıldığı dikkate alınmaksızın dört farklı olayda davacıya ait tırlarla taşıma yapıldığı gerekçesiyle TIR sistemi dışında tutulma süresinin belirlendiği dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2. Davanın reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 31/10/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.