Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2017/950 E. , 2021/115 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2017/950
Karar No : 2021/115
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI): … Valiliği (… İl Müdürlüğü) - …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) :… Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 08/11/2016 tarih ve E:2012/3532, K:2016/7044 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Eyüpsultan İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesi uyarınca … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararı ile onaylanan parselasyon işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın 14.11.1988 onay tarihli 1/1000 ölçekli … Islah İmar Planı kapsamında kaldığı, … Belediye Başkanlığı tarafından 2981 sayılı Kanun uyarınca yapılan parselasyon işlemi her ne kadar, imar planına ve imar mevzuatında öngörülen yöntem ve ilkelere uygun olarak gerçekleştirilmiş ise de, davacı idareye ait … ada, … parsel sayılı taşınmazdaki 137,00 m2 Hazine hissesinin bedele dönüştürülmesi işleminin davalı belediye başkanlığının önceki parselasyon işlemi sırasında yaptığı hatanın giderilmesi için yapıldığı, dava konusu parselasyon işleminin dağıtım ilkelerine ve parselasyon tekniklerine uygun görünmesine rağmen hatalı bir işlemin giderilmesi için başka hatalar yapıldığı, hatanın da düzenleme alanındaki taşınmazların yapılaşmış olduğu, boş parsel bulunmadığı gerekçesine dayandırılmasının durumu daha da zorlaştırdığı, davacının Hazine olmaması ya da başka bir deyişle, dava konusu taşınmazın şahıs arazisi olması durumunda yapılan hatanın telafisi için izlenecek yolun aynı olup olmayacağı konusunun muğlak bir durum olduğu, bu tür davalarda hatalı uygulamanın çözümünün hakkaniyet ilkesine uygun olarak yapılmasının ve Hazinenin de haklarının korunması gerektiği, bu şekildeki uygulamanın kamu kurumlarına olan güven duygusunu sarsacağı yönünde kanaat bildirilmiş ise de, İdare Mahkemesi tarafından, dava konusu parselasyon işleminin dağıtım ilkelerine ve parselasyon tekniklerine uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka uygun bulunan davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve anılan kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği, dava konusu parselasyon sonucunda Hazineye müstakil ya da hisseli parsel tahsisi mümkünken taşınmazdaki hissenin tamamının bedele dönüştürülmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 101. maddesi uyarınca Hazine malları konusunda genel yetkili kuruluş Milli Emlak Genel Müdürlüğü olup anılan Genel Müdürlük aynı kararnamenin 99. maddesinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığının hizmet birimleri arasında sayıldığından, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 1. maddesinin 19. fıkrası uyarınca, davacı İstanbul Defterdarlığı Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığı yerine İstanbul Valiliğinin (Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü) davacı olarak alınması suretiyle işin gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Altıncı Dairesinin 08/11/2016 tarih ve E:2012/3532, K:2016/7044 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
14.11.1988 onay tarihli 1/1000 ölçekli … Islah İmar Planı kapsamında kalan, bir kısım vatandaşların hissedar olduğu … pafta , … ada, … sayılı parselin tamamı ile mülkiyeti hazineye ait olan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 173.00 meterkarelik kısmında 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesi uyarınca Eyüp Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararıyla onaylanan parselasyon işlemi yapılmıştır. Davacı idarenin 173 m2 hissesinden %34 düzenleme ortaklık payı (DOP) kesildikten sonra kalan 137 m2 alanlı davaya konu … ada, … sayılı parsel hazineye tahsis edilmiştir. … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde evi olan 3. kişiye ise … ada, … sayılı parselde tahsis yapılmıştır. Dava dışı … ada, .. parsel sayılı taşınmaz malikinin davalı belediye başkanlığına verdiği 13.01.2010 tarihli dilekçe üzerine, davalı belediye başkanlığının parselasyon işlemi sırasında yaptığı hatanın giderilmesi amacıyla davaya konu … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararının alınmıştır. Bu kararda, … ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde evi olan …'a, 137 m2 büyüklüğe sahip … ada, … sayılı parsel müstakil olarak verilmiş, 13.00 m2 kısım için belediye lehine 6500-TL ipotek kurulmuştur. Davacı idareye ait 137 m2 alanın tamamının bedele dönüştürülerek hazineye tahsis yapılmayarak belediye aleyhine hazine lehine ipotek kurulduğu anlaşılmıştır.
Bunun üzerine, 22.09.2010 tarihinde, anılan belediye encümeni kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunun 3290 sayılı Kanunla değişik 10.maddesinin 1.fıkrasının (c) bendinde; "İmar mevzuatına aykırı bina yapılmış, hisseli arsa ve araziler veya özel parselasyona dayalı arazilerde, imar adası veya parseli olabilecek büyüklükteki alanlarda, binalı veya binasız arsa ve arazileri birbirleriyle, yol fazlalarıyla veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle birleştirmeye bunları yeniden ada ve parsellere ayırmaya, yapılara yeniden doğan imar ada veya parseli içinde kalanları yapı sahiplerine, yapı olmayanları diğer hisse sahiplerine müstakil veya hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre vermeye, bunlar adına tescil ettirmeye ve tescil işlemi dışında kalanların hisselerini 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilecek bedeli peşin ödenmek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni ipotek tesis edilerek, tapu sicilinden terkin ettirmeye belediye veya valiliklerin resen yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2981 sayılı Kanunun 10/c maddesinde amaçlanan düzensiz ve hisseli oluşan taşınmazlar üzerindeki yapılaşmaları mümkün olduğu kadar düzene sokmak ve müstakil parseller oluşturarak maliklerine tahsis etmektir.
2981 sayılı Kanun uyarınca yapılan parselasyon işlemi sonucunda tescil işlemi dışında kalanların hisselerinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilecek bedeli peşin ödenmek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni ipotek tesis edilerek tapu sicilinden terkin ettirmeye belediye veya valilikler re'sen yetkili iseler de, anılan Kanuna göre hisselerin bedele dönüştürülmesinin amacı küçük hisselerin değerlendirilmesidir.
Kamunun eline geçirilecek yol, yeşil alan gibi kamu alanlarının kazanımında, düzenleme sınırı içerisinde yer alan tüm taşınmazlardan eşit oranda düzenleme ortaklık payı alınması, geri kalan hissenin ise imara uygun parsellere ve varsa kamu ortaklık payından oluşturulacak parsellere tahsis edilmesi, düzenlemeye giren taşınmazların özel ya da kamu mülkiyetinde bulunması ya da taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden ihdasen Hazine adına kazandırılan alan olması arasında farklılık gözetilmemesi gerekmektedir.
Uyuşmazlığa konu olayda, düzenleme alanındaki taşınmazların parsel büyüklüklükleri gözetildiğinde, davacı idareye müstakil ya da hisseli parsel tahsisi gerekirken davalı idare tarafından teknik zorunluluk ortaya konulmadan hazineye tahsisi gereken hissenin tamamının bedele dönüştürülerek lehine ipotek bedeli tesis edilmesine ilişkin dava konusu belediye encümeni kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu durumda, dava konusu işlemin iptali gerekirken davanın reddi yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 19/01/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.