Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/10313 E. , 2021/6343 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/10313
Karar No : 2021/6343
DAVACI : ....
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : 25/10/2018 tarih ve 30576 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin 1. ve 2. maddelerine eklenen "ilk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar" ibaresi ile 3. ve 9. maddelerinin iptali ile 4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevlerine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 1. maddesinin üçüncü fıkrası ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen 8. alt bendin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. ve 2. maddeleriyle asıl Yönetmeliğin 1. ve 2. maddelerine eklenen “ile ilk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar” ibaresine ilişkin olarak; kamu görevine atanmada temel koşul haline getirilmesinin temel hak ve özgürlüklere Kanunla sınırlama getirilebileceğine ilişkin ilkeye aykırı olduğu, değişiklik Yönetmeliğinin 3. maddesine ilişkin olarak; yıkıcı ve bölücü faaliyetler tanımının genişletildiği ve tanımdaki belirsizlik ve araştırılacak hususların suçlulukla ilgisi olmayan alanlara taşabilecek olması nedeniyle ölçülülük ve meşruluk unsurlarının zedelendiği, değişiklik Yönetmeliğinin 9. maddesine ilişkin olarak; yapılan değişiklikle araştırılacak konuların çoğu, suçlulukla ilgisi olmayan, düşünce özgürlüğü ve kişilik değerlendirilmesi alanına taşabilecek değerlendirmelere dair olduğu, kişinin elde ettiği çalışma hakkı güvenlik soruşturmasındaki değerlendirmelerle ortadan kaldırılmakta, lekelenmeme hakkının, haksız isnada karşı korunma hakkının, maddi ve manevi varlığını koruyup geliştirme hakkının, herhangi bir kamu görevlisinin öznel ve yoruma açık değerlendirmeleri ile vücut bulan bir idari işlemle ihlal edilebilir hale geleceği, ayrıca kişinin yakınları ve birinci derece akrabaları ile ilgili olumsuz değerlendirmelerin, kamu görevine girme hakkına bir engel olarak kabul edilmesinin hukuk devleti ilkesine aykırı olduğu, kamu hizmetine girme hakkını kullanmak isteyenlerin tüm yakınları ve akrabalarının da güvenlik soruşturmasına maruz bırakılmasının kabul edilemez olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASININ ÖZETİ : Yönetmeliğin 1. ve 2. maddelerine eklenen “ilk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar” ibaresine ilişkin olarak; söz konusu ibarenin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48/A maddesine eklenen ibarenin yansıması olduğu, 657 sayılı Kanun'a uygun olarak Yönetmelikte değişiklik yapıldığı, Yönetmeliğin 3. maddesine ilişkin olarak; eklenen fiillerin yıkıcı ve bölücü faaliyetler olduğunun açık olduğu, bu nedenle yıkıcı ve bölücü faaliyet tanımını genişletici nitelikte olmadığı, eklenen faaliyetlerin zaten suç vasfı taşıdığı, anayasal bir güvenceye kaynak oluşturamayacağını, bu fiillerin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (l) alt bendinde yer aldığı, anılan fiillerin Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırmayı gerektirdiği, Yönetmeliğin 9. maddesine ilişkin olarak; önceki düzenlemeden farklı ve esaslı bir değişiklik getirilmediği, kamu görevlisinin hüküm giyip giymediğinden çok daha kapsamlı bir değerlendirme yapılması gerektiği, sadakat ve güven yükümlülüğünün gereği gibi ifa edilip edilmeyeceğinin tespitine ilişkin olduğu, suçluluk tespiti veya ceza ihdasının söz konusu olmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu edilen Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin dayanağı olan 4045 sayılı Kanun yürürlükte bulunmadığından, iptali istenilen Yönetmelik maddelerinin de hukuki dayanağı kalmadığı anlaşıldığından, 25/10/2018 tarih ve 30576 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değiştirilen Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin 1. ve 2. maddelerine eklenen ''ilk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar'' ibaresi ile yine Değişiklik Yönetmeliğinin 3. ve 9. maddelerinin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; Türk Tabipler Birliği tarafından, 25/10/2018 tarihli ve 30576 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. ve 2. maddelerindeki "ilk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar" ibaresi ile 3. ve 9. maddelerinin iptali ve 4045 sayılı Kanun'un 1. maddesinin üçüncü fıkrası ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının A bendine eklenen 8. alt bendin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istemiyle açılmıştır.
4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevlerine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 1. maddesinde,
"Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması; kamu kurum ve kuruluşlarında, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılır.
(Ek:18/10/2018-7148/29 md.) (İptal ikinci fıkra:Anayasa Mahkemesinin 19/2/2020 tarihli ve E.:2018/163, K.:2020/13 sayılı Kararı ile)
Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak merciler ve üst kademe yöneticilerinin kimler olduğu Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelik ile düzenlenir." hükümleri yer almıştır.
4045 sayılı Kanun'un 1. maddesine dayanılarak Cumhurbaşkanı tarafından 25/10/2018 tarih ve 30576 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Yönetmelik ile Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin bazı maddelerinde değişiklik yapılmış, davacı tarafından anılan Yönetmeliğin yukarıda belirtilen maddelerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevlerine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun, 07/04/2021 tarihli ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 13. maddesinin (8) numaralı fırasıyla yürürlükten kaldırılmıştır.
Anayasa Mahkemesi'nin 03/06/2021 günlü ve E:2020/24, K:2021/39 sayılı kararı ile de, "...güvenlik soruşturmasına ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin keyfiliğe izin vermeyecek şekilde belirli ve öngörülebilir güvenceler belirlenmeksizin güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak merciler üst kademe yöneticilerin tespitinin yönetmeliğe bırakıldığı" vurgulanarak, kuralların Anayasa'nın 13. e 20. maddelerine aykırı olduğu gerekçeleriyle 4045 sayılı Kanun'un 1. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Milli Savunma Bakanlığı, jandarma,..." ve "...ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel..." ibareleri yönünden Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş, anılan karar 27/07/2021 sayılı ve 31550 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Ayrıca; 657 sayılı Kanun'un 48/1-A-8 hükmünün Anayasa Mahkemesi'nin 24/07/2019 tarih ve E:2018/73, K:2019/65 sayılı kararı ile iptal edilmiş ve bu karar 29/11/2019 tarih ve 30963 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Bu itibarla, davacının Anayasa'ya aykırılık iddiasının incelenmesine olanak bulunmamaktadır.
Esasa ilişkin inceleme;
Dava konusu edilen Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin Dayanak başlıklı 3. maddesinde; "Bu Yönetmelik 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanunun 1 inci maddesine dayanılarak çıkarılmıştır." hükmü yer almıştır.
Dolayısıyla, Yönetmeliğin dayanağı olan Kanunun yürürlükte bulunmadığından, iptali istenilen Yönetmelik maddelerinin de hukuki dayanağı kalmamıştır.
Diğer yandan, yukarıda anılan Anayasa Mahkemesi kararında belirtilen gerekçelerle Anayasa'ya aykırılığı tespit edilen Kanun'a dayanılarak yürürlüğe konulan Yönetmelik hükümlerinin de hukuka uygunluğundan söz edilemeyeceği açıktır.
Açıklanan nedenlerle; 25/10/2018 tarihli ve 30576 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. ve 2. maddelerindeki "ilk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar" ibaresi ile 3. ve 9. maddelerinin İPTALİNE karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; 2577 sayılı Kanun'un 17/1. maddesi uyarınca duruşma için önceden belirlenen 07/12/2021 tarihinde, davacı vekili Av. .... ile davalı Cumhurbaşkanlığı vekili Av. ...'in duruşmaya geldiği, Danıştay Savcısı ....'in duruşmada hazır olduğu görülerek açık duruşmaya başlandı. 2577 sayılı Kanun'un 18. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca duruşmaya katılan taraflara usulüne uygun söz verilip dinlendikten ve Danıştay Savcısı'nın düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verilerek ve dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
25/10/2018 tarih ve 30576 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin 1. ve 2. maddelerine eklenen "ilk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar" ibaresi ile 3. ve 9. maddelerinin iptali ve 4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevlerine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 1. maddesinin üçüncü fıkrası ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen 8. alt bendin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmektedir.
ANAYASAYA AYKIRILIK İDDİASININ İNCELENMESİ :
4045 sayılı Kanun'un 1. maddesinin üçüncü fıkrasının Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de; anılan Kanun'un 07/04/2021 tarih ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 13. maddesinin sekizinci fıkrasıyla yürürlükten kaldırılması nedeniyle Anayasa'ya aykırılık iddiasının incelenmesine olanak bulunmamaktadır.
Ayrıca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendine eklenen 8. alt bendinin davacı tarafından Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de; söz konusu düzenlemenin iptali istemiyle açılan davada, Anayasa Mahkemesi'nin 29/11/2019 tarih ve 30963 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/07/2019 tarih ve E:2018/73, K:2019/65 sayılı kararı ile; Anayasa’nın 13. maddesinde, temel hak ve hürriyetlerin yalnızca Anayasa’nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabileceğinin ifade edildiği; 20. maddesinin birinci fıkrasında, herkesin özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahip olduğu, özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamayacağının belirtildiği ve üçüncü fıkrasında, “Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir." denilerek kişisel verilerin korunması özel hayatın gizliliğinin korunması kapsamında güvenceye kavuşturulduğu; 129. maddesinin birinci fıkrasında, memurlar ve kamu görevlilerinin Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunma yükümlülüklerinin düzenlendiği; Anayasa Mahkemesinin yerleşik kararlarında belirtildiği üzere “...adı, soyadı, doğum tarihi ve doğum yeri gibi bireyin sadece kimliğini ortaya koyan bilgiler değil; telefon numarası, motorlu taşıt plakası, sosyal güvenlik numarası, pasaport numarası, özgeçmiş, resim, görüntü ve ses kayıtları, parmak izleri, IP adresi, e-posta adresi, hobiler, tercihler, etkileşimde bulunulan kişiler, grup üyelikleri, aile bilgileri, sağlık bilgileri gibi kişiyi doğrudan veya dolaylı olarak belirlenebilir kılan tüm verilerin…” kişisel veri olarak kabul edildiği; dolayısıyla, kamu görevine atanmadan önce kişilerin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasını öngören kuralın kanun koyucunun takdir yetkisinde olduğu, ancak bu alanda düzenleme getiren kuralların kamu makamlarına hangi koşullarda ve hangi sınırlar içinde tedbirler uygulama ve özel hayatın gizliliğine yönelik müdahalelerde bulunma yetkisi verildiğini yeterince açık olarak göstermesi ve olası kötüye kullanmalara karşı yeterli güvenceleri sağlaması gerektiği; kuralda güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılması memurluğa alımlarda genel şartlar arasında sayılmasına karşın güvenlik soruşturmasına ve arşiv araştırmasına konu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğuna, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağına, hangi mercilerin soruşturma ve araştırmayı yapacağına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığı, diğer bir ifadeyle güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilen kullanılmasına ilişkin temel ilkeler belirlenmeksizin kuralla sadece güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması devlet memurluğuna alımlarda aranacak şartlar arasında sayıldığı; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda devlet memurluğuna atanmada esas alınacak kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına ve işlenmesine yönelik güvenceler ve temel ilkeler kanunla belirlenmeksizin bunların alınmasına ve kullanılmasına izin verilmesi Anayasa’nın 13., 20. ve 128. maddeleriyle bağdaşmadığından, kuralın Anayasa’nın 13., 20. ve 128. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verildiğinden, Anayasa'ya aykırılık iddiasının incelenmesine gerek görülmemiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın "Yönetmelikler" başlıklı 124. maddesinde; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmü yer almaktadır.
4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevlerine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 1. maddesinde de; "Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması; kamu kurum ve kuruluşlarında, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılır.
(Ek:18/10/2018-7148/29 md.) (İptal ikinci fıkra:Anayasa Mahkemesinin 19/02/2020 tarihli ve E.:2018/163, K.:2020/13 sayılı Kararı ile)
Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak merciler ve üst kademe yöneticilerinin kimler olduğu Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelik ile düzenlenir." hükümleri yer almıştır.
Dava konusu edilen Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde; "Bu Yönetmelik 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanunun 1 inci maddesine dayanılarak çıkarılmıştır." hükmü yer almıştır.
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin 1. ve 2. maddelerine ''ile ilk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar'' ibaresi eklenmiştir.
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendine; "hedeflenen faaliyetleri" ibaresinden sonra gelmek üzere "terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmayı, bu örgütlere yardım etmeyi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmayı ya da kullandırmayı, bu örgütlerin propagandasını yapmayı" ibaresi eklenmiştir.
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesi ile Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin "Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında araştırılacak hususlar" başlıklı 11. maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
"Madde 11- Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında kişinin içinde bulunduğu ortam dikkate alınarak, kişinin kayıtlı ikamet adresi ile fiilen ikamet ettiği adres esas alınmak suretiyle;
a) Kimlik kontrolü, kimlik kayıtlarının doğruluk derecesi, uyrukluğu, geçmişte yabancı bir devletin uyrukluğuna girip girmediği,
b) Genel kolluk kuvvetlerinin ve istihbarat birimlerinin arşivlerinde bilgiler bulunup bulunmadığı, adli sicil kaydının ve hakkında arama kaydı veya herhangi bir tahdidin olup olmadığı,
c) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakının bulunup bulunmadığı ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanuna ve Atatürk ilke ve inkılaplarına aykırı davranıp davranmadığı,
ç) Şeref ve haysiyetini ihlal edecek ve görevine yansıyacak şekilde kumara, uyuşturucuya, içkiye, paraya ve aşırı bir şekilde menfaatine düşkün olup olmadığı, ahlak ve adaba aykırı davranıp davranmadığı,
d) Yabancılarla, özellikle hasım ve hasım olması muhtemel Devlet mensupları ve temsilcileriyle ilgili derecesinin iç yüzü ve nedeni,
araştırılır."
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta, daha sonra gelen kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri düzenleme yetkisini Anayasa'dan aldıkları gibi, yönetmelikler de düzenleme yetkilerini kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden almaktadırlar.
Dava konusu Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin dayanağı olan, 26/10/1994 tarih ve 4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevlerine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun, 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 07/04/2021 tarih ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 13. maddesinin sekizinci fıkrasıyla yürürlükten kaldırılmıştır.
Anayasa'nın 124. maddesi uyarınca kamu tüzel kişileri kendi görev alanlarına ilişkin yönetmelikleri, dayanağı kanun hükümlerinin uygulanmasını sağlamak üzere çıkardıklarına göre yönetmeliğin dayanağı Kanun hükmünün sonradan yürürlüğe giren başka bir Kanunla yürürlükten kaldırılması ve bu yeni düzenlemede önceki Kanun hükmüne dayalı olarak çıkartılan yönetmeliğin yürürlükte kalmaya devam edeceği ya da yürürlükte kalacağı süreye ilişkin bir kurala yer verilmeyip önceki Yönetmeliğin düzenlediği alana ilişkin usul ve esasların yeniden belirleneceği kuralına yer verilmesi durumunda, dayanak Kanun yürürlükten kaldırıldığı için buna dayalı olarak çıkartılan yönetmelikler de hükümsüz hale gelecektir.
Uyuşmazlıkta, 7315 sayılı Kanunun 13. maddesinin sekizinci fıkrası ile dava konusu yönetmeliğin dayanağını oluşturan 4045 sayılı Kanun yürürlükten kaldırıldığından ve anılan Kanun'da dava konusu yönetmeliğin yürürlükte kalmaya devam edeceğine ilişkin bir düzenlemeye de yer verilmediğinden ve bunun bir sonucu olarak, 25/10/2018 tarih ve 30576 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği de hükümsüz hale geldiğinden, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. ve 2. maddelerindeki "ilk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar" ibaresi ile 3. ve 9. maddelerinde hukuka uygunluk bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 25/10/2018 tarih ve 30576 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. ve 2. maddelerindeki "ilk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar" ibaresinin oyçokluğuyla; 3. ve 9. maddesinin oybirliğiyle İPTALİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen duruşmalı işler için belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 07/12/2021 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava; 25/10/2018 tarih ve 30576 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değiştirilen Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin 1. ve 2. maddelerine eklenen ''ilk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar'' ibaresi ile aynı Yönetmeliğin 3. ve 9. maddelerinin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Dava konusu Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin dayanağı olan 26/10/1994 tarih ve 4045 sayılı Kanun, 07/04/2021 tarih ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 13. maddesinin sekizinci fıkrasıyla yürürlükten kaldırıldığından, 25/10/2018 tarih ve 30576 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle değiştirilen Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin 1. ve 2. maddelerine eklenen ''ilk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar'' ibaresi ile aynı Yönetmeliğin 3. ve 9. maddelerinin de dayanağının kalmadığı ortadadır.
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin 1. ve 2. maddelerine eklenen ''ilk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar'' ibaresi ile aynı Yönetmeliğin 6., 8/2., 9/A, 9/B ve 15. maddelerinin iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 07/12/2021 tarih ve E:2018/10342, K:2021/6342 sayılı kararıyla; "dava konusu Yönetmelik'in dayanağı olan 4045 sayılı Kanun yürürlükte bulunmadığından, Yönetmeliğin 1. ve 2. maddelerine eklenen 'ile ilk defa veya yeniden kamu hizmeti ve görevlerine atanacaklar' ibaresi ile aynı Yönetmeliğin 6., 8/2., 9/A, 9/B ve 15. maddelerinin de hukuken dayanağının kalmadığı" gerekçesiyle anılan maddelerin iptaline karar verildiğinden, işbu davaya konu edilen Yönetmelik maddelerinden 3. ve 9. madde dışındakilerin iptali istemi hakkında yeniden bir karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenle, işbu davada iptali istenilen 3. ve 9. madde dışındaki düzenlemeler hakkında "karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararının bu kısmına katılmıyorum.