Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2018/1089 E. , 2020/2652 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/1089
Karar No : 2020/2652
DAVACI : ... Gaz Dağıtım San. ve Tic. A.Ş. ( ...)
VEKİLLERİ : Av. ...
DAVALI : Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu
VEKİLLERİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU :
Davacı şirketin ikinci tarife uygulama dönemi perakende satış tarifelerine ilişkin 28/02/2018 tarih ve 30346 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 22/02/2018 tarih ve 7706 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının, şirketin 2017 yılı başı düzenlenmiş varlık tabanı belirlenirken şirket varlık tabanı ve yatırımlarının 2008 yılından itibaren enflasyon oranında güncellenmesine yönelik yapılan başvurunun reddine ilişkin 22/02/2018 tarih ve 7705 sayılı Kurul kararının ve anılan kararların dayanağı olduğu ileri sürülen ve 7596 sayılı Kurul Kararıyla 22/06/2017 tarih ve 7139 sayılı Kurul kararının 8. maddesine eklenen 3. fıkrasının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI:
Baz varlık tabanının 2008 yılı başı itibarıyla şirketin servis hatları dışındaki yatırımlarının defter değeri alınmak suretiyle enflasyon düzeltmesi yapılmaksızın hesaplandığı, baz varlık tabanının 30/07/2008 tarih ve 1700 sayılı Kurul kararıyla düzenlenen perakende satış tarifesine esas teşkil ettiği, söz konusu tarife 8 yıllık olduğundan dolayı şirket için 2012 yılı başı itibarıyla düzenlenmiş varlık tabanı hesaplanmadığı, "yatırımlarının ilk tarife dönemi sonunda geriye dönük olarak enflasyonla güncellenmesinin yapılacağı" kriterinin yalnızca açılan ihaleler neticesinde hizmet vermeye başlayan doğal gaz dağıtım şirketleri için geçerli kılınmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu, "enflasyon ile güncelleme" yapılamayacağına ilişkin kuralın açıkça hem mevzuata hem de eşitlik ve hakkaniyet gibi idare hukukunun temel ilkelerine aykırı olduğu, bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği, 2017-2021 yıllarını kapsayan tarifede hesaplama hatası yapıldığı ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI :
Usul yönünden davanın süresinde açılmadığı, perakende satış tarifesi için baz varlık tabanının yanlış belirlendiği iddiasının haksız olduğu, Kurul'un ihaleli şirketler ile mevcut şirketler bakımından farklı kurallar getirmesinin eşitlik ilkesinin bir gereği olduğu, davacının, geçmiş dönem yatırımları için enflasyonla güncelleme yapılamayacağı, davacı için ilgili yılda şirketin tarifesinin Kurul tarafından hesaplandığı, bu hesaplama yapılırken yatırımların değil, birim maliyetlerin enflasyonla güncellendiği, uyuşmazlığın çözümü teknik bilgiyi gerektirmediğinden bilirkişiye başvurulmasının gerekli olmadığı, Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin E:2013/427 sayılı dosyada verdiği kararın bu dava bakımından emsal teşkil ettiği ve dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'UN DÜŞÜNCESİ :
Dava; 22/02/2018 tarih ve 7706 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararı ile yapılan başvurunun reddine ilişkin 22/02/2018 tarih ve 7705 sayılı Kurul kararının ve anılan kararların dayanağı olduğu ileri sürülen 28/12/2017 tarih ve 7596 sayılı Kurul kararının 1. maddesiyle eklenen, 22/06/2017 tarih ve 7139 sayılı Kurul kararının 8. maddesinin 3. fıkrasının iptali istemi açılmıştır.
4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı; doğal gazın kaliteli, sürekli, ucuz, rekabete dayalı esaslar çerçevesinde çevreye zarar vermeyecek şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, doğal gaz piyasasının serbestleştirilerek mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir doğal gaz piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin sağlanmasıdır." hükmü, Geçici 3. maddesinde, "Şehir içi dağıtım faaliyetlerinde geçiş süreci aşağıdaki gibi yapılır: a) Bakanlık, bu Kanunun yürürlüğe girmesini müteakiben iki ay içerisinde ...'ın mülkiyetinde ve işletiminde bulunan Eskişehir ve Bursa şehir içi dağıtım işletmeleri ve varlıklarının özelleştirilmesi için Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bildirir. Özelleştirme işlemleri, hazırlık döneminden sonra en geç altı aylık bir süre içerisinde, Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslar dikkate alınarak ve 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümleri dairesinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilir. İlgili şehirlerdeki işletmelerin Özelleştirme İdaresince tüzel kişilere devredilmesi ve dağıtım faaliyetine başlayabilmesi için, bu Kanunun 4 üncü maddesinin (g) bendinde belirtilen Belediyeye karşı olan yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve Kuruldan şehir içi dağıtım lisansı alınması zorunludur.
b) Mülkiyeti, işletmesi ve doğal gaz ticaret hakkı belediye veya belediye şirketine ait olan mevcut şehir içi doğal gaz dağıtım tüzel kişileri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içinde maliki oldukları ve işlettikleri şehir içi doğal gaz dağıtım şebeke ve lisanslarını mevcut Hazine garantili ve devirli borçlarını erken itfa ve bu borçların üstlenilmesi neticesinde doğan Hazineye ait olan borçlarının ödenmesinde kullanılması kaydıyla dış kredi borçlarının geri ödeme takvimine bağlı olmaksızın veya Hazine garantili ve devirli dış borçlarının en son anapara ödeme tarihinden itibaren üç yıl içerisinde kamu hisselerini yüzde yirmi veya altına düşürecek şekilde devrederek yeniden yapılanacaklardır." hükmü yer almaktadır.
Mülga Doğal Gaz Piyasası Tarifeler Yönetmeliği'nin Geçici 2. maddesinin ikinci fıkrasında, piyasaya girişte rekabet oluşuncaya kadar, Kanun'un Geçici 3. maddesinin (b) bendine göre, mülkiyeti, işletmesi ve doğal gaz ticaret hakkı belediye veya belediye şirketine ait olan mevcut dağıtım şirketlerinin kamu hisseleri yüzde yirmi veya altına düşünceye kadar ve Kanun'un Geçici 3. maddesinin (a) bendinde belirtilen Eskişehir ve Bursa şehir içi dağıtım işletmeleri ve varlıkları özelleştirilinceye kadar, perakende satış fiyatları ile abonelerin sabit bağlantı bedellerinin dağıtım şirketlerinin önerisi üzerine Kurul tarafından belirleneceği;
Üçüncü fıkrasında, söz konusu dağıtım şirketlerinin perakende satış tarifelerinin, enflasyon ve diğer hususlar göz önüne alınarak tarifelerinde değişmeye neden olan gerekçelerle, Kuruma başvurmaları hâlinde, Kurul tarafından yeniden tespit edilebileceği, fiyatların Kurul tarafından tespitinde, hizmet maliyeti, yatırıma imkân sağlayacak mâkul ölçüde kârlılık ve piyasada cari olan doğal gaz alış fiyatları ve benzeri durumların dikkate alınacağı;
Geçici 3. maddesinde, 4646 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel alınmış bir hak, belge, izin ve yetkilendirmeye müsteniden doğal gaz dağıtım faaliyetinde bulunan şehir içi doğal gaz dağıtım tüzel kişilerinden;
a) ... Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. ve ... Şehir İçi Doğal Gaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi tarafından, özelleştirme tarihlerinden başlamak ve sekiz (8) yıl boyunca geçerli olmak üzere sistem kullanım bedelleri; aboneler için 211-16 sayılı Kurul kararı ile belirlenen birim hizmet ve amortisman bedeli olarak; serbest tüketiciler için ise Kurul tarafından serbest tüketici limiti dikkate alınarak belirlenen taşıma bedeli olarak uygulanacağı,
b) ... Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından özelleştirme tarihlerinden başlamak ve sekiz (8) yıl boyunca geçerli olmak üzere, sistem kullanım bedelleri olarak; aboneler için 1615 sayılı Kurul kararı ile belirlenen birim hizmet amortisman bedeli, serbest tüketiciler için aynı Kurul kararı ile belirlenen taşıma bedeli uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
31/12/2011 tarihli ve 28159 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 22/12/2011 tarih ve 3580 sayılı mülga Doğal Gaz Dağıtım Şirketleri İçin Tarife Hesaplama Usul ve Esasları'nın 6. maddesinin dördüncü fıkrasında, bu Usul ve Esas kapsamında yapılan ilk Tarife Uygulama Döneminden sonraki tarife uygulama dönemleri için varlık tabanı ve itfa işlemlerinde, gerçekleşen enflasyondan kaynaklanan düzeltmenin ayrıca yapılacağı, enflasyona ilişkin yapılacak hesaplamalarda T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık olarak ilan edilen, 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Endeksinin kullanılacağı; Geçici 1. maddesinde, bu Usul ve Esaslar kapsamında yapılacak ilk Tarife Uygulama Dönemi çalışmalarında, 4646 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel alınmış bir hak, belge, izin ve yetkilendirmeye müsteniden doğal gaz dağıtım faaliyetinde bulunan şehir içi doğal gaz dağıtım tüzel kişilerinin 2009 yılından itibaren oluşan gelir farklarının ilgili dönemlerdeki tarife uygulamalarında benimsenen ilkelere göre hesaplanıp dikkate alınacağı, belirtilen gelir düzeltmeleri dışında, işbu Usul ve Esaslar yürürlüğe girmeden önceki dönemlere ilişkin herhangi bir düzeltme yapılamayacağı belirtilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket hisselerinin özelleştirilmesine ilişkin sürecin ... Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 18/04/2008 tarih ve 214 sayılı kararıyla başladığı, 23/05/2008 tarih ve 1615 sayılı Kurul kararıyla şirketin 2008 yılı perakende satış tarifesinin belirlendiği, söz konusu tarifeyi hesaplama unsurlarından olan varlık tabanının belirlenmesinde 07/05/2008 tarih ve 3149 sayılı yazıyla sunulan şebeke net varlık değeri ile devredilen hatların devir bedeli toplamının dikkate alındığı, bu değerin 2008 yılı başı nominal baz varlık tabanı değeri olarak kabul edilerek düzenlenmiş amortismanların bu değer üzerinden 22 yıllık süre dikkate alınarak hesaplandığı, sonraki yıllarda yapılacak tarife hesaplamalarında ise dönem başı varlık tabanı olarak 2008 yılı başı baz alınan varlık tabanına geçen süre içerisinde yapılan yatırımların eklenmesi ve ayrılan düzenlenmiş amortismanların çıkarılması yoluyla bulunacak tutarın dikkate alınacağının davalı idarenin 16/06/2008 tarih ve 16869 sayılı yazısıyla belirtildiği, şirketin hisselerinin blok satış yöntemiyle özelleştirilmesine yönelik gerçekleştirilen ihalenin 14/08/2008 tarihinde yapılarak hisse satış sözleşmesinin 20/01/2009 tarihinde imzalandığı, şirketin ikinci tarife uygulama dönemi perakende satış tarifelerine ilişkin 2017 yılı başı düzenlenmiş varlık tabanı belirlenirken şirket varlık tabanı ve yatırımlarının 2008 yılından itibaren enflasyon oranında güncellenmesine yönelik yaptığı başvurunun reddedilmesi üzerine anılan başvurunun reddine dair 7705 sayılı Kurul kararının, şirketin ikinci tarife uygulama dönemi perakende satış tarifelerine ilişkin 7706 sayılı Kurul kararı ile söz konusu kararların dayanağı olduğu ileri sürülen 7139 sayılı Kurul kararının 8. maddesinin üçüncü fıkrasının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Danıştay Onüçüncü Dairesinin 03/07/2018 tarihli ara kararına cevaben alınan yazıda ... Şehir İçi Doğal Gaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt A.Ş. (...) ve ...Şehir İçi Doğal Gaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt A.Ş.'nin (...) özelleştirme değerlerinin baz varlık tabanı olarak alındığı, 3580 sayılı Kurul kararının 6. ve Geçici 1. maddeleri gereğince söz konusu varlık değerlerine 2004-2011 yıllarında yapılan şebeke yatırımlarından bağlantı gelirleri düşülerek bulunan net yatırım değerlerinin eklendiği, 22 yıllık süre dikkate alınarak hesaplanan amortisman değerleri düşüldükten sonra 2012 yılı başı düzenlenmiş varlık tabanının bulunduğu, hesaplamalarda enflasyon güncellemesi yapılmadığı; ...'ın baz varlık tabanının 2008 yılı başı itibarıyla şirketin servis hatları dışındaki yatırımlarının defter değeri alınmak suretiyle enflasyon düzeltmesi yapılmaksızın hesaplandığı, baz varlık tabanının 30/07/2008 tarih ve 1700 sayılı Kurul kararıyla düzenlenen perakende satış tarifesine esas teşkil ettiği, söz konusu tarife 8 yıllık olduğundan dolayı şirket için 2012 yılı başı itibarıyla düzenlenmiş varlık tabanı hesaplanmadığı; 3580 sayılı Kurul kararının 6. ve Geçici 1. maddeleri uyarınca baz varlık tabanları 2004 yılında belirlenen ... ve ...'ın baz varlık tabanlarının belirlendiği yıldan 2012 yılına kadarlık süreçte enflasyon güncellemesi yapılmadıysa, bu şirketlerle aynı durumda olan ... için de 2008-2011 dönemine ait hesaplamalarda enflasyon güncellemesi yapılmadığı belirtilmiştir.
Mülga 3580 sayılı Doğal Gaz Dağıtım Şirketleri İçin Tarife Hesaplama Usul ve Esasları'nın yürürlüğe girdiği 31/12/2011 tarihine kadar doğal gaz dağıtım şirketlerinin tarifelerinin belirlenmesine yönelik ortak bir metodoloji bulunmamaktadır.
Dolayısıyla, defter değeri ile özelleştirme değeri birbirinden farklılık arz ettiğinden ve bu farklılığın baz varlık tabanı hesaplamasına etkisi de yüzdesel olarak değişik oranlarda olacağından mevcut şirketlerin yeknesak olarak değerlendirilemeyeceğinin kabulü gerekmektedir.
Bu itibarla, defter değeri esas alınmak suretiyle baz varlık tabanı belirlenen davacı şirketin; özelleştirme değerleri esas alınmak suretiyle baz varlık tabanı belirlenen ve tarife hesaplamalarında enflasyon güncellemesi yapılmayan ... ve ... ile aynı durumda olduğu ileri sürülerek dava konusu tarife hesaplamalarında enflasyonla güncelleme yapılmamasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; 22/02/2018 tarih ve 7706 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararı ile yapılan başvurunun reddine ilişkin 22/02/2018 tarih ve 7705 sayılı Kurul kararının iptali, diğer kısımlara yönelik olarak davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 20/10/2020 tarihinde, davacı vekilleri Av. ..., Av. ...'ın ve davalı idare vekilleri Av. ... ve Av. ...'nın geldikleri, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı şirket doğal gaz dağıtım lisansı sahibidir ve 23/05/2008 tarih ve 1615 sayılı Kurul kararıyla 2008 yılı doğal gaz perakende satış tarifesi belirlenmiştir.
14/08/2008 tarihinde şirketin hisselerinin blok satış yöntemiyle özelleştirilmesine yönelik gerçekleştirilen ihale sonucu, hisse satış sözleşmesi 20/01/2009 tarihinde imzalanmış; şirketin ikinci tarife uygulama dönemi perakende satış tarifelerine ilişkin 2017 yılı başı düzenlenmiş varlık tabanı belirlenirken, şirket varlık tabanı ve yatırımlarının 2008 yılından itibaren enflasyon oranında güncellenmesine yönelik yaptığı başvuru, Kurul tarafından 7705 sayılı kararla reddedilmiştir.
Bakılan dava, 7705 sayılı Kurul kararının, şirketin ikinci tarife uygulama dönemi perakende satış tarifelerine ilişkin 7706 sayılı Kurul kararı ile söz konusu kararların dayanağı olduğu ileri sürülen 7139 sayılı Kurul kararının 8. maddesinin üçüncü fıkrasının hukuka aykırı olduğu iddialarıyla açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usûle ilişkin itirazları geçerli görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun Geçici 3. maddesinde, "Şehir içi dağıtım faaliyetlerinde geçiş süreci aşağıdaki gibi yapılır: a) Bakanlık, bu Kanunun yürürlüğe girmesini müteakiben iki ay içerisinde ...'ın mülkiyetinde ve işletiminde bulunan Eskişehir ve Bursa şehir içi dağıtım işletmeleri ve varlıklarının özelleştirilmesi için Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bildirir. Özelleştirme işlemleri, hazırlık döneminden sonra en geç altı aylık bir süre içerisinde, Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslar dikkate alınarak ve 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümleri dairesinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilir. İlgili şehirlerdeki işletmelerin Özelleştirme İdaresince tüzel kişilere devredilmesi ve dağıtım faaliyetine başlayabilmesi için, bu Kanunun 4'üncü maddesinin (g) bendinde belirtilen Belediyeye karşı olan yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve Kuruldan şehir içi dağıtım lisansı alınması zorunludur. b) Mülkiyeti, işletmesi ve doğal gaz ticaret hakkı belediye veya belediye şirketine ait olan mevcut şehir içi doğal gaz dağıtım tüzel kişileri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içinde maliki oldukları ve işlettikleri şehir içi doğal gaz dağıtım şebeke ve lisanslarını mevcut Hazine garantili ve devirli borçlarını erken itfa ve bu borçların üstlenilmesi neticesinde doğan Hazineye ait olan borçlarının ödenmesinde kullanılması kaydıyla dış kredi borçlarının geri ödeme takvimine bağlı olmaksızın veya Hazine garantili ve devirli dış borçlarının en son anapara ödeme tarihinden itibaren üç yıl içerisinde kamu hisselerini yüzde yirmi veya altına düşürecek şekilde devrederek yeniden yapılanacaklardır." kuralına yer verilmiştir.
Mülga Doğal Gaz Piyasası Tarifeler Yönetmeliği'nin Geçici 2. maddesinin ikinci fıkrasında, piyasaya girişte rekabet oluşuncaya kadar, Kanun'un Geçici 3. maddesinin (b) bendine göre, mülkiyeti, işletmesi ve doğal gaz ticaret hakkı belediye veya belediye şirketine ait olan mevcut dağıtım şirketlerinin kamu hisseleri yüzde yirmi veya altına düşünceye kadar ve Kanun'un Geçici 3. maddesinin (a) bendinde belirtilen Eskişehir ve Bursa şehir içi dağıtım işletmeleri ve varlıkları özelleştirilinceye kadar, perakende satış fiyatları ile abonelerin sabit bağlantı bedellerinin dağıtım şirketlerinin önerisi üzerine Kurul tarafından belirleneceği; üçüncü fıkrasında, söz konusu dağıtım şirketlerinin perakende satış tarifelerinin, enflasyon ve diğer hususlar göz önüne alınarak tarifelerinde değişmeye neden olan gerekçelerle, Kuruma başvurmaları hâlinde, Kurul tarafından yeniden tespit edilebileceği, fiyatların Kurul tarafından tespitinde, hizmet maliyeti, yatırıma imkân sağlayacak mâkul ölçüde kârlılık ve piyasada cari olan doğal gaz alış fiyatları ve benzeri durumların dikkate alınacağı; Geçici 3. maddesinde, 4646 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel alınmış bir hak, belge, izin ve yetkilendirmeye müsteniden doğal gaz dağıtım faaliyetinde bulunan şehir içi doğal gaz dağıtım tüzel kişilerinden; a) ... Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. ve ... Şehir İçi Doğal Gaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi tarafından, özelleştirme tarihlerinden başlamak ve sekiz (8) yıl boyunca geçerli olmak üzere sistem kullanım bedelleri; aboneler için 211-16 sayılı Kurul kararı ile belirlenen birim hizmet ve amortisman bedeli olarak; serbest tüketiciler için ise Kurul tarafından serbest tüketici limiti dikkate alınarak belirlenen taşıma bedeli olarak uygulanacağı, b) ... Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından özelleştirme tarihlerinden başlamak ve sekiz (8) yıl boyunca geçerli olmak üzere, sistem kullanım bedelleri olarak; aboneler için 1615 sayılı Kurul kararı ile belirlenen birim hizmet amortisman bedeli, serbest tüketiciler için aynı Kurul kararı ile belirlenen taşıma bedeli uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
31/12/2011 tarihli ve 28159 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 22/12/2011 tarih ve 3580 sayılı mülga Doğal Gaz Dağıtım Şirketleri İçin Tarife Hesaplama Usul ve Esasları'nın 6. maddesinin dördüncü fıkrasında, bu Usul ve Esaslar kapsamında yapılan ilk Tarife Uygulama Döneminden sonraki tarife uygulama dönemleri için varlık tabanı ve itfa işlemlerinde, gerçekleşen enflasyondan kaynaklanan düzeltmenin ayrıca yapılacağı, enflasyona ilişkin yapılacak hesaplamalarda T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık olarak ilan edilen, 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Endeksinin kullanılacağı; Geçici 1. maddesinde, bu Usul ve Esaslar kapsamında yapılacak ilk Tarife Uygulama Dönemi çalışmalarında, 4646 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel alınmış bir hak, belge, izin ve yetkilendirmeye müsteniden doğal gaz dağıtım faaliyetinde bulunan şehir içi doğal gaz dağıtım tüzel kişilerinin 2009 yılından itibaren oluşan gelir farklarının ilgili dönemlerdeki tarife uygulamalarında benimsenen ilkelere göre hesaplanıp dikkate alınacağı, belirtilen gelir düzeltmeleri dışında, işbu Usul ve Esaslar yürürlüğe girmeden önceki dönemlere ilişkin herhangi bir düzeltme yapılamayacağı belirtilmiştir.
01/07/2017 tarih ve 30111 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7139 sayılı Kurul kararının, Doğal Gaz Dağıtım Şirketleri İçin Tarife Hesaplama Usul ve Esasları'nın "Varlık tabanı hesaplamaları" başlıklı 8. maddesinde, "Tarife uygulama dönemi başı düzenlenmiş varlık tabanı değeri; baz varlık tabanı, tarifeye esas gerçekleşen net yatırım tutarı ve bu unsurlara ilişkin itfa tutarları dikkate alınarak belirlenir. (2) Tarife uygulama dönemi başı DVT’si Eşitlik (3)’e göre hesaplanır." kuralına yer verilmiş, 28/12/2017 tarih ve 7596 sayılı Kurul kararıyla, 7139 sayılı Kurul Kararının 8. maddesinin ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere, "(3) BVT değeri 1/1/2012 tarihinden önce belirlenen dağıtım şirketleri için bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan BVT değeri ile 1/1/2012 tarihi öncesine ait ve BVT hesaplamalarına dâhil olmayan TNYG değerlerinin 1/1/2012 tarihine kadarki dönem için güncellenmesinde, bu şirketlerden birinci uygulama döneminde tarifesi belirlenenler için uygulanan yöntem esas alınır." kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Dağıtım şirketleri için belli bir tarih itibarıyla o tarihten önceki dönemde gerçekleşen yatırımlar kapsamında belirlenen tarifeye esas net yatırım tutarı toplamı olarak tanımlanan baz varlık tabanı, dağıtım şirketlerinin tarifesi hazırlanırken kullanılan formüller bakımından önem taşıyan temel bir parametredir.
Kurul tarafından 22/12/2011 tarih ve 3579 sayılı "İhaleli Doğal Gaz Dağıtım Şirketlerinin Varlık Tabanının Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar"ı belirleyen düzenleme yapılarak, şirketlerin baz varlık tabanının belirlenmesinde uygulanacak kriterlerin, ihalesi Kurum tarafından yapılan şirketler ve mevcut diğer şirketler bakımından farklılaştırmaya gidilmiş, 22/12/2011 tarih ve 3580 sayılı Kurul kararının 6. maddesinin 4. fıkrası ile, bu Usul ve Esas kapsamında yapılan ilk Tarife Uygulama Döneminden sonraki tarife uygulama dönemleri için varlık tabanı ve itfa işlemlerinde, gerçekleşen enflasyondan kaynaklanan düzeltme yapılacağı esası belirlenmiştir. 7596 sayılı Kurul kararı ile yukarıda benimsenen uygulama devam ettirilmiş, 1/1/2012 tarihinden önceki BVT hesaplamalarında birinci uygulama döneminde tarifesi belirlenenler için uygulanan yöntemin esas alınacağı kurala bağlanmıştır.
Uyuşmazlık, baz varlık tabanı belirlenirken ihalesi Kurum tarafından yapılan şirketler ile mevcut diğer şirketlerin farklı tarife metodolojisine tabi tutulması ve farklı bir metodoloji belirlenmesinden kaynaklanmaktadır.
Davacı, baz varlık tabanı belirlenirken ihalesi Kurum tarafından yapılan şirketler ile mevcut diğer şirketlerin farklı tarife metodolojisine tabi tutulmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu iddiasında bulunmuştur.
Anayasa Mahkemesi'nin yerleşik kararlarında da vurgulandığı üzere, Anayasa’nın 10. maddesinde yer verilen eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin kanun önünde aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak ve kişilere kanunlar karşısında ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak kanun karşısında eşitliğin ihlâli yasaklanmıştır (AYM, E: 2016/133, K: 2017/155).
Baz varlık tabanı tespit edilirken ihalesi Kurum tarafından yapılan şirketler ile mevcut diğer şirketlerin farklı tarife metodolojisine tabi tutulmasının 4646 sayılı Kanun'un 11. maddesine dayandığı, mevzuat gereği farklı düzenlemelere tabi olan ihaleli şirketler ile mevcut şirketler için yapılacak tarife hesaplamalarını eş baza getirmek, farklı statülerdeki dağıtım şirketlerini ortak bir metodoloji çatısı altında toplamak amacıyla 22/11/2011 tarih ve 3580 sayılı Kurul kararının (Metodoloji) alındığı, tarife hesabının kendi içinde bütünlük ve tutarlılık taşıması gerektiği açık olup; dağıtım şirketlerinin baz varlık tabanları belirlenirken, mevzuat gereği farklı statüye sahip şirketler bakımından farklı kurallar ve tarife metodolojisi benimsenmesinde eşitlik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır.
Bu durumda, baz varlık tabanı belirlenirken ihalesi Kurum tarafından yapılan şirketler ile mevcut şirketlerin farklı tarife metodolojisine tabi tutulmasında hukuka aykırılık görülmemiştir. Nitekim, Dairemizin 07/12/2017 tarih ve E:2013/427, K:2017/3646 sayılı kararı da bu yöndedir.
Bu itibarla, ikinci tarife uygulama dönemi perakende satış tarifelerine ilişkin 22/02/2018 tarih ve 7705 ile 7706 sayılı Kurul kararları ve anılan kararların dayanağı olan 28/12/2017 tarih ve 7596 sayılı Kurul kararının 1. maddesiyle eklenen 22/06/2017 tarih ve 7139 sayılı Kurul kararının 8. maddesinin 3. fıkrasında hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 20/10/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.