T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2018/1271
Karar No : 2022/4251
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : Kendi adlarına asaleten; … ve
… adlarına velayeten;
1- …
2- …
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılardan …'in Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Dairesi Başkanlığı emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken, 28/10/2009 tarihinde, görev yaptığı birime alınmış olan sabit disk ünitelerinin kamyonlardan indirilerek depoya taşınması sırasında yaklaşık 850 kg ağırlığındaki paketli malzemenin üzerine düşmesi sonucu yaralanması nedeniyle oluştuğu ileri sürülen zararlara karşılık olarak … için 600.000,00 TL maddi, 250.000,00 TL manevi, diğer davacılar eş … ve çocuklar … ile … için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın manevi tazminatın reddine ilişkin kısmının Danıştay Onuncu Dairesinin 18/05/2015 tarih ve E:2011/10527, K:2015/2350 sayılı kararı ile bozulması üzerine, aynı Mahkeme tarafından anılan bozma kararına uyularak davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddi ile davacılardan … için 20.000,00 TL, eşi … için 10.000,00 TL ve çocuklar için ayrı ayrı 5.000,00 TL olmak üzere toplam 40.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat faiz isteminin reddine, kabul edilen manevi tazminat için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 4.750,00 TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacılara verilmesine, davanın reddedilen kısmı için maddi tazminat yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için öngörülen 1.500,00 TL maktu ve manevi tazminat yönünden 1.500,00 TL maktu olmak üzere toplam 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacılar tarafından davalı idareye ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından; tazminat istemine konu olayın davacı …'in kişisel kusurundan kaynaklandığı, idarenin hizmet kusurundan bahsedilemeyeceği, gerçekleşen zararla idarenin eylemi arasında illiyet bağının kesildiği, talep edilen manevi tazminatın yüksek olduğu, tazminat taleplerinin reddi gerektiği, davacı …'in ağır bedensel zararının bulunmadığı ve bu nedenle yakını olan diğer davacılar lehine manevi tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, davanın reddine ilişkin ilk kararda vekalet ücreti verilmediği için maktu değil nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, manevi tazminatın reddedilen kısmı için de nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmekte iken maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının manevi tazminatın reddine ilişkin kısım yönünden davalı idare lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacılardan …, Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Dairesi Başkanlığı emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken, 28/10/2009 tarihinde, görev yaptığı birime alınmış olan sabit disk ünitelerinin kamyonlardan indirilerek depoya taşınması sırasında yaklaşık 850 kg ağırlığındaki paketli malzemenin üzerine düşmesi sonucu yaralanmıştır.
Davacı ..., yaralanma olayı nedeniyle 28/10/2009-11/11/2009 tarihleri arasında Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yatarak tedavi görmüş, anılan Hastanenin … tarih ve … nolu raporu ile pelvis kırığı ve sol medial malleol fraktürü tanısıyla 60 (altmış) gün istirahati uygun görülmüştür.
Davacılar, anılan olay nedeniyle uğradıklarını ileri sürdükleri zararların tazmini istemiyle 15/06/2010 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvurmuşlardır.
Başvurunun reddine ilişkin davalı idare işleminin 21/07/2010 tarihinde davacılar vekiline tebliğ edilmesi üzerine 14/09/2010 tarihinde bakılan dava açılmıştır.
Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesinin dava tarihinden sonra düzenlenen … tarih ve … numaralı, bir yıl geçerli Özürlü Sağlık Kurulu Raporu'nda davacı …'in sağ bacağında 2,5 cm kısalık olduğu ve ayak bileği hareket açısının 10 ila 70 derece arasında olduğu belirtilerek bu hususlara ilişkin %18 özür oranı belirlenmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, bu Yasada hüküm bulunmayan yargılama giderleri hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmış; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama Giderleri" başlıklı 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda yasa gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış; 332. maddesinde, yargılama giderlerine, mahkemece kendiliğinden hükmedileceği yönünde düzenleme yapılmıştır.
İdare Mahkemesi kararının verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Manevi tazminat davalarında ücret" başlıklı 10. maddesinde,
"(1) Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.
(2) Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.
(3) Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur.
(4) Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda; manevi tazminat açısından vekalet ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir.";
Anılan Tarifenin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 13. maddesinde ise,
"(1) Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile 10 uncu maddenin son fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.
(2) Ancak hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez." düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A) Temyize Konu İdare Mahkemesi Kararının Davacıların Manevi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulüne ve Reddedilen Maddi Tazminat İstemleri Yönünden Davalı İdare Lehine Maktu Vekalet Ücretine Hükmedilmesine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ve reddedilen maddi tazminat istemleri yönünden davalı idare lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı idarenin dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) Temyize Konu İdare Mahkemesi Kararının Reddedilen Manevi Tazminat İstemleri Yönünden Davalı İdare İdare Lehine Maktu Vekalet Ücretine Hükmedilmesine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Temyize konu İdare Mahkemesi kararı ile davacıların manevi tazminat istemlerinin 40.000,00 TL'lik kısmının kabulüne, 360.000,00 TL'lik kısmının ise reddine karar verilmiş; kabul edilen 40.000,00 TL manevi tazminat istemi için davacılar lehine 4.750,00 TL vekalet ücretine hükmedilirken reddedilen 360.000,00 TL manevi tazminat istemi için davalı idare lehine maktu 1.500,00 TL vekalet ücretine hükmedilmiştir.
Kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10. maddesinde, manevi tazminat istemlerinde hükmolunacak avukatlık ücretine ilişkin özel düzenleme yapılmış olup, manevi tazminat isteminin kısmen reddi durumunda, reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek nispi ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyecek ve manevi tazminat isteminin tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre maktu şekilde hükmolunacaktır.
Bu durumda; İdare Mahkemesince, reddedilen 360.000,00 TL manevi tazminat istemi yönünden davalı idare lehine, kabul edilen manevi tazminat yönünden davacılar vekili lehine belirlenen vekalet ücretini geçmeyecek şekilde Tarifenin üçüncü kısmına göre nispi olarak belirlenen avukatlık ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmiş olmasında hukuki isabet bulunmadığından, temyize konu kararın bu kısmının bozulması gerektiği sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddi ile ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ve reddedilen maddi tazminat istemleri yönünden davalı idare lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA,
2. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının reddedilen manevi tazminat istemleri yönünden davalı idare idare lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29/09/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.