Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2018/1345 E. , 2021/5010 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/1345
Karar No : 2021/5010
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
(...) UETS
DAVALI : ...Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU :
Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Satınalma Dairesi Başkanlığında mühendis olarak görev yapan davacı tarafından; 20/12/2010 günlü, 27791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 14/10/2017 günlü, 30210 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik 8. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinin (1) numaralı alt bendinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davacı tarafından; dava konusu Yönetmelik'in 5. maddesinin yüksek okul mezunu teknikerlerin teknik şef pozisyonuna yükselebilmelerinin önünü açtığı, bu durumdakilerin, mühendislerin amiri pozisyonuna gelebilecekleri, bu durumun 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3/C maddesinde yer alan kariyer ve liyakat ilkelerine aykırı olduğu,
Görevde yükselme sınavında uygulama hatası yapıldığı, tekniker pozisyonunda olan iki yıllık yüksek okul mezunu personelin teknik şefliğe başvurabilmelerinin mümkün bulunduğu; Kurumda mühendis kökenli ve iki yılllık yüksek okul mezunu teknik şeflerin mevcut olduğu; hem mühendislerin hem de teknikerlerin teknik şef olabilmelerinin kariyer ve liyakat ilkesine aykırı olduğu,
Tekniker konumundaki personelin teknik şef pozisyonuna atanmaları ile iki yıllık yüksek okul mezunlarının, hem maaş ve maaş artışı hem de görev ve salahiyet yönünden mühendis ve mühendis kökenli teknik şeflerin üstü konumuna yükselmekte olduğu,
Şef, uzman yardımcısı ve şef yardımcısı unvanlarına yüksek okul mezunlarının atanabilmelerinin zaten mümkün olduğu, ancak mühendislerle birlikte, geneli dört yıllık lisans mezunu olanların görev yaptığı teknik şeflik pozisyonuna ve sınavına iki yıllık önlisans mezunlarının girebilmesinin 657 sayılı Kanun'un 3. maddesine aykırı olduğu,
Dava konusu düzenleyici işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI :
Davalı idare tarafından; davanın süresinde açılmadığı, dava konusu değişikliğin 14/10/2017 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdiği, dolayısıyla İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7/1. maddesinde gösterilen (60) günlük süre geçtikten sonra dava açıldığı,
Yönetmelik'in ve değişikliklerinin, (Mülga) Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınarak hazırlandığı; dava konusu düzenlemeye kadar iki yıllık yüksek öğrenim mezunu personelin teknik şef pozisyonuna yükselmelerine izin verecek şekilde bir düzenlemenin var olmadığı,
Yönetmelik değişikliği hazırlığı sürecinde (Mülga) Devlet Personel Başkanlığının verdiği "mühendis ile teknik şefin aynı düzeyde görevler olduğu" görüşü doğrultusunda mühendis unvanının teknik şef pozisyonuna yükselme şartları arasından çıkarıldığı ve iki yıllık yüksek öğrenim mezunu teknikerlerin kariyer ilerlemeleri düşünülerek bu düzenlemenin yapıldığı; Yönetmelik ile mühendis ifadesi Yöntmelik'ten çıkarılsa da, Yönetmelik'in 22. maddesi gereğince mühendis pozisyonunda çalışan personelin herhangi bir şarta bağlı olmaksızın teknik şef olabildiği,
Hem mühendis hem de tekniker kökenli teknik şeflerin bulunmasının hakkaniyet açısından uygun olmadığı, (Mülga) Devlet Personel Başkanlığının görüşü de göz önüne alınarak mühendis unvanlı personelin kariyer planının yeniden düzenlendiği, başmühendis veya teknik uzman olacak şekilde görevde yükselmelerinin amaçlandığı,
Onbir yıldan fazla süredir Kurumda mühendis olarak görev yapan davacının, söz konusu Yönetmelik gereğince açılan sınava başmühendis pozisyonuna atanmak üzere başvuruda bulunduğu,
Yönetmelik'in 5. maddesinde yer alan görev gruplarının, yükselme kademelerinde bulunan pozisyonların/kadroların hangilerinin birbirlerine sınavla yükselebileceğini gösterdiği; mühendis, tekniker ve diğer işe giriş unvanlarının bu gruplar arasında olmadığı,
Dava konusu düzenleyici işlemin, üst normlara uygun olarak ve liyakat ilkesi göz önünde bulundurularak, (Mülga) Devlet Personel Başkanlığının görüşü doğrultusunda yürürlüğe konulduğu,
Daha önce, teknik şef pozisyonuna atanabilmek için eğitim şartının lisans düzeyinde teknik eğitim veren fakültelerden mezun olmak şeklinde düzenlendiği, bu nedenle mühendislik fakültesi mezunlarının da teknik şef pozisyonuna yükselebildikleri, ancak, Genel Yönetmelik'in yayım tarihinde iki yıllık yüksek öğrenim görenlerin, diğer koşulları sağlamaları durumunda, uygulamada dört yıllık yüksek öğrenim görmüş kabul edilmeleri nedeniyle bu durumda olan tekniker unvanındaki personelin, bekleme süresi şartını sağlamak kaydıyla teknik şef pozisyonuna yükselmiş olduğu,
İki yıllık yüksek okul mezunu teknik şeflerin mühendislerin üstü konumuna gelmesinin atamayla alakalı bir konu olduğu, konunun işbu dava ile ilgisinin bulunmadığı,
Şef, uzman yardımcısı ve şef yardımcısı pozisyonlarının idari nitelikte unvanlar olması sebebiyle tekniker gibi teknik unvanların, idari eğitim şartlarını sağlamadan bu pozisyonlara yükselmelerinin uygun olmadığı; Yönetmelik hazırlanırken esas alınanın, idari kadrolardaki/pozisyonlardaki personelin idari nitelikteki unvanlara, teknik kadrolardaki/pozisyonlardaki personelin teknik nitelikteki unvanlara yükselmesi olduğu, bunun kariyer ilkesine de uyumlu olduğu; "en az ön lisans düzeyinde teknik öğrenim veren bölümlerden mezun olmak" ibaresinin kaldırılması durumunda tekniker pozisyonundaki personelin kariyer ilerlemesinin önünün kapanmış olacağı belirtilerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenleme üst hukuk normlarına ve kamu hizmetinin gereklerine uygun olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; ETİ Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Satınalma Dairesi Başkanlığında mühendis olarak görev yapan davacı tarafından, ETİ Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 8. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinin (1) numaralı alt bendinin iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, davalı idare tarafından 2018 yılında merkez ve taşra teşkilatında birim müdürü, başmühendis, uzman, teknik uzman, teknik şef, şef ve şef yardımcısı pozisyonları için görevde yükselme sınavı açıldığı, sınav başvurularının 16/02/2018 - 26/02/2018 tarihlerinde yapıldığı, davacının başmühendis pozisyonu için başvuruda bulunduğu, başvuranların listesinin 27/02/2018 tarihinde kurumun internet adresinden ilan edildiği, davacının 12/02/2018 tarihli dilekçesi ile, görevde yükselme sınavında bazı hatalar mevcut olduğunu, iki yıllık yüksek okul mezunu teknikerlerin teknik şeflik kadrosuna başvuramaması gerektiğini, teknik şeflerin mühendisin amiri olamayacağını belirtilerek idari başvuruda bulunduğu, davacının talebinin sınav sürecinde yapılacak bir işlem bulunmadığı belirtilerek davalı idarenin 01/03/2018 tarihli işlemi ile reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından, görevde yükselme sınavında uygulama hatası olduğu, müvekkilinin çalıştığı kurumda hem mühendis kökenli, hem de iki yıllık yüksek okul mezunu teknik şeflerin mevcut olduğu, tekniker pozisyonunda olan iki yıllık üniversite mezunu bir kişinin teknik şefliğe başvurmasının mümkün olduğu, hem mühendisin hem de teknikerin teknik şef olabilmesinin 657 sayılı Kanun'un 3. maddesinde belirtilen liyakat ve kariyer ilkelerine aykırı olduğu, tekniker konumundaki memurların teknik şef gibi pozisyonlara başvurabilmeleri sonucu iki yıllık yüksek okul mezunlarının maaş, görev ve selahiyet yönünden mühendis ve mühendis kökenli teknik şeflerin üstü konumuna yükseltildiği ileri sürülmüştür.
I-USUL YÖNÜNDEN
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7/4. maddesinde ''İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. ...'' hükmüne yer verilmiştir.
Danıştay kararlarında uygulama işlemi, ilgili idari birim tarafından, kural koyucu nitelikteki düzenleyici işlemlere dayanılarak, kişiler hakkında tesis edilen işlem şeklinde tanımlanmıştır (Danıştay Yedinci Dairesinin 02.11.2004 günlü, E:2004/1876, K:2004/2719 sayılı kararı). İYUK'un 7/4. maddesinden yararlanabilmek için bir uygulama işleminin bulunması ve bu işlemin icrai olması gerektiği de açıktır.
Yukarıda belirtilen hükme göre, yönetmelik ile yapılan bir düzenlemeye karşı ancak bu düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren veya bu düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen idari işlemin tebliğinden itibaren 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde belirtilen altmış günlük dava açma süresi içinde dava açılması mümkündür.
Dava konusu Yönetmelik hükmü 14/10/2017 günlü, 30210 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 14/10/2017 tarihini takip eden altmış günlük sürede dava açılmamıştır.
Davacı, davalı idare tarafından açılan görevde yükselme sınavına başmühendis pozisyonu için başvurmuş olup, teknik şef pozisyonu için davacının başvurusu bulunmamaktadır. Başmühendis ve teknik Şef pozisyonları için boş kadroların ayrı ayrı olmak üzere belirlendiği, davacının mühendis olanlara başvuru hakkı tanınmaması nedeniyle teknik şef pozisyonu için yapılan sınava başvuramadığı yönünde herhangi bir iddiasının da bulunmadığı, iki yıllık yüksek okul mezunu teknik şef pozisyonunda olan bir kişinin davacının amiri olarak atanmasına ilişkin bir işlemin de söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, iptali istenen düzenleyici işleme dayanılarak davacıyı ilgilendiren ve menfaatini ihlal eden, tesis edilmiş bir idari işlem de söz konu olmadığından, bir uygulama işlemi üzerine dava açıldığından bahsedilemeyeceği, bu nedenle 29/03/2018 tarihinde açılan davanın öncelikle süre aşımı sebebiyle reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
II-ESAS YÖNÜNDEN
18/04/1999 günlü, 23670 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in "Öğrenim düzeyi" başlıklı 5. maddesinde; "Devlet memurlarının bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için gerekli olan öğrenim düzeyleri kurumları tarafından çıkarılacak yönetmeliklerinde unvanlar itibariyle gösterilir.
Devlet memurlarının;
a) Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, (…) (1), Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yüksek öğrenim,
b) Programcı, Şef, Amir ve bu düzeyde görevlere atanabilmeleri için en az iki yıllık yüksek öğrenim, ....görmüş olmaları şarttır." düzenlemesine, Geçici 3. maddesinde de; "(Değişik birinci fıkra: 1/3/2010-2010/192 K.) Bu Yönetmelik kapsamına giren unvanları, ilgili mevzuatı uyarınca kazananların hakları saklıdır. 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde, 5inci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilirler." düzenlemesine yer verilmiştir.
Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi görev grupları" başlıklı 5/2-ç maddesinde başmühendis, teknik uzman ve teknik şef , teknik hizmetler grubu içinde görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadro/pozisyonlar arasında gösterilmiştir.
Aynı Yönetmelik'in "Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 8. maddesinde; "(Değişik:RG-15/1/2013-28529) (1) Görevde yükselme sınavına tabi olarak yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Birim müdürü kadrosuna atanabilmek için;
....
e) Teknik uzman pozisyonuna atanabilmek için;
1) Yüksek öğretim kurumlarının lisans düzeyinde teknik öğrenim veren bölümlerinden veya mühendislik fakültelerinden mezun olmak,
2) (Değişik:RG-14/10/2017-30210) Teknik şef, çözümleyici veya sistem programcısı unvanlarının birinde en az 2 yıl veya mühendis, kimyager, mimar, tekniker veya programcı olarak en az 5 yıl görev yapmış olmak,
f) (Değişik:RG-29/3/2014-28956) Başmühendis pozisyonuna atanabilmek için;
1) Üniversitelerin mühendislik fakültelerinden mezun olmak,
2) (Değişik:RG-14/10/2017-30210) Mühendis olarak en az 5 yıl veya teknik şef olarak en az 2 yıl veya teknik uzman olarak en az 1 yıl görev yapmış olmak,
3) (Mülga:RG-14/10/2017-30210)
g) (Değişik:RG-14/10/2017-30210) Teknik şef pozisyonuna atanabilmek için;
1) Yüksek öğretim kurumlarının en az ön lisans düzeyinde teknik öğrenim veren bölümlerinden mezun olmak,
2) Kimyager olarak en az 2 yıl veya programcı, tekniker, teknisyen, teknik ressam ya da laborant unvanlarının birinde en az 5 yıl çalışmış olmak,..." düzenlemesine,"Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında ve pozisyonlar arasındaki geçişler" başlıklı 22. maddesinde "(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen kadrolar arasında ve pozisyonların arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır;
a) (Değişik:RG-14/10/2017-30210) Aynı alt görev grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro veya pozisyonun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar diğer görevlere sınav yapılmaksızın atanabilirler...." düzenlemesine yer verilmiş, Geçici 1. maddesi ile de Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in Geçici 1. maddesi paralelinde düzenleme yapılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 3. maddesinde; "...
Sınıflandırma:
A) (Değişik: 31/7/1970 - 1327/2 md.) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayırmaktır.
Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır...." hükmüne, 36. maddesinde de; "Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, ....kimyager, .....yüksek tekniker, tekniker, teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgeler ile yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;
14/10/2017 tarihinde (Mülga) Devlet Personel Başkanlığının mühendis ile teknik şef pozisyonunun aynı düzeyde görevler olduğu yönündeki 05/01/2016 günlü, E.42 sayılı görüşü dikkate alınarak yapılan değişiklik ile, iki yıllık yüksek öğrenim mezunu teknikerlerin kariyer yapmaları düşünülerek teknik şef olabilmek için eğitim şartının, lisans düzeyinde teknik eğitim veren fakültelerden mezun olmak şeklinde iken "Yüksek öğretim kurumlarının en az ön lisans düzeyinde teknik öğrenim veren bölümlerinden mezun olmak" şeklinde düzenlendiği, buna paralel olarak mühendis unvanının teknik şef pozisyonuna yükselmek için belirlenmiş alt görevler arasından çıkarıldığı, anılan Yönetmelik'in 8. maddesinde mühendis ve teknik şef pozisyonunun aynı alt görev grubu içinde sayıldığı ve aynı Yönetmelik'in 22/1-a maddesine göre mühendis unvanlı personelin sınavsız olarak teknik şef pozisyonuna atanmasına da imkan tanındığı, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in Geçici 3. maddesi doğrultusunda düzenlenen dava konusu Yönetmelik'in Geçici 1. maddesinde yer verilen "18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki veya üç yıllık yüksek öğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde, 8 inci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yüksek öğrenim görmüş kabul edilirler." düzenlemesi uyarınca 18/04/1999 tarihi itibarıyla iki yıllık yüksek okulu mezunu olan personelin de teknik şef pozisyonuna yükselebildiği görülmüştür. Dava konusu Yönetmelik hükmünde iki yıllık yüksek okul mezunu teknik şef pozisyonundaki personelin mühendis unvanlı kadrolarda çalışan personelin amiri olarak atanmasına imkan veren bir düzenleme bulunmamakta olup bu şekilde bir atama işlemi tesis edilmesi halinde ayrıca dava konusu edilebileceği açıktır. Tekniker unvanı 657 sayılı Kanun'un 36. maddesinde teknik hizmetler sınıfına dahil kadrolar arasında sayılmış, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in 5/b maddesinde de şef pozisyonuna atanabilmek için en az iki yıllık yüksek öğrenim görmüş olmak gerektiği belirtilmiştir. Bu durumda, teknik hizmetler sınıfına dahil iki yıllık yüksek okul mezunu personelin sınıfı içinde daha üst derece ve pozisyonlara ilerlemesine imkan veren dava konusu düzenlemede 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na, anılan Genel Yönetmelik hükümlerine ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; duruşma için belirlenen 16/12/2021 günü davacı vekili Av. ... ile davalı idareyi temsilen Av. ...'in geldiği görülerek Danıştay Savcısı ...'un hazır bulunduğu halde açık duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan taraflara usulüne göre söz verilip dinlenildikten ve Savcının düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verildi. Davalı idarenin, davanın süresi içerisinde açılmadığı yolundaki usule ilişkin itirazı yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava dosyasının incelenmesinden; davalı idare tarafından görevde yükselme sınavı açıldığı ve 09/02/2018 tarihinde sınavın ilan edildiği; davacının, 12/02/2018 günü davalı idareye başvuruda bulunarak, kurumda hem iki yıllık yüksek okul mezunu (tekniker) hem de dört yıllık üniversite mezunu (mühendis) teknik şeflerin görev yaptığını, bunun mühendislere yapılan bir haksızlık olduğunu, iki yıllık yüksek okul mezunu personelin teknik şef pozisyonuna başvuramaması gerektiğini belirttiği ve Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin bu yönde değiştirilmesini talep ettiği, söz konusu talebin 01/03/2018 günlü, 4443 sayılı davalı idare yazısıyla bu aşamada yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı belirtilerek reddedilmesi üzerine Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 14/10/2017 günlü, 30210 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik 8. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinin (1) numaralı alt bendinin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İlgili Mevzuat:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 3. maddesinde; "Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:
Sınıflandırma:
A) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayırmaktır.
Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.", "Teknik Hizmetler Sınıfı" başlıklı 36. maddesinin II no'lu bendinde; "Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, ...yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder." hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle 3046 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında Kanun'un "Hiyerarşik kademeler ve birim unvanları" başlıklı 15. maddesinde; "Bakanlık merkez, taşra, yurt dışı teşkilatları ile bağlı ve ilgili kuruluşlarının hiyerarşik kademeleri; hizmetin özelliklerinden kaynaklanan farklılıklar dikkate alınmak kaydıyla aşağıdaki şekilde düzenlenir.
...
d) Taşra teşkilatı bölge kuruluşlarında:
1. Bölge Müdürlüğü,
2. Şube Müdürlüğü veya Başmühendislik,
3. Şeflik veya Mühendislik,
... " hükmü yer almıştır.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in "Öğrenim düzeyi" başlıklı 5. maddesinde; "Devlet memurlarının bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için gerekli olan öğrenim düzeyleri kurumları tarafından çıkarılacak yönetmeliklerinde unvanlar itibariyle gösterilir.
Devlet memurlarının;
a) Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yüksek öğrenim,
b) Programcı, Şef, Amir ve bu düzeyde görevlere atanabilmeleri için en az iki yıllık yüksek öğrenim,
...
görmüş olmaları şarttır.", Geçici 3. maddesinde; "Bu Yönetmelik kapsamına giren unvanları, ilgili mevzuatı uyarınca kazananların hakları saklıdır. 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde, 5 inci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilirler.
Kurumlar, özel yönetmelikleriyle bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte görevde bulunan personeli bakımından, 5 inci madde ile öngörülen öğrenim düzeyinin altında bir öğrenim düzeyi belirleyebilirler."
Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi görev grupları" başlıklı 5. maddesinin 2. fıkrasının (ç) bendinde; "Teknik hizmetler grubu;
1) Başmühendis,
2) Teknik uzman,
3) Teknik şef.";
"Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 8. maddesinin (e) bendinde; "Teknik uzman pozisyonuna atanabilmek için;
1) Yüksek öğretim kurumlarının lisans düzeyinde teknik öğrenim veren bölümlerinden veya mühendislik fakültelerinden mezun olmak,
2) Teknik şef, çözümleyici veya sistem programcısı unvanlarının birinde en az 2 yıl veya mühendis, kimyager, mimar, tekniker veya programcı olarak en az 5 yıl görev yapmış olmak"; (f) bendinde; "Başmühendis pozisyonuna atanabilmek için;
1) Üniversitelerin mühendislik fakültelerinden mezun olmak,
2) Mühendis olarak en az 5 yıl veya teknik şef olarak en az 2 yıl veya teknik uzman olarak en az 1 yıl görev yapmış olmak"; (g) bendinde; "Teknik şef pozisyonuna atanabilmek için;
1) Yüksek öğretim kurumlarının en az ön lisans düzeyinde teknik öğrenim veren bölümlerinden mezun olmak,
2) Kimyager olarak en az 2 yıl veya programcı, tekniker, teknisyen, teknik ressam ya da laborant unvanlarının birinde en az 5 yıl çalışmış olmak";
"Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında ve pozisyonlar arasındaki geçişler" başlıklı 22. maddesinin 1. fıkrasında; "Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen kadrolar arasında ve pozisyonların arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır;
a) Aynı alt görev grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro veya pozisyonun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar diğer görevlere sınav yapılmaksızın atanabilirler.";
"Yönetmeliğin uygulanması bakımından yükseköğrenim şartı" başlıklı Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; "18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki veya üç yıllık yüksek öğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde, 8 inci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yüksek öğrenim görmüş kabul edilirler." düzenlemelerine yer verilmiştir,
Dava konusu düzenleyici işlemin incelenmesi:
Dava dosyasının incelenmesinden; Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 15/01/2013 günlü, 28529 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik önceki halinin 8. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinin (1) numaralı alt benti uyarınca, teknik şef pozisyonuna atanabilmek için, mühendislik fakültelerinden veya yüksek öğretim kurumlarının lisans düzeyinde teknik öğrenim veren bölümlerinden mezun olma şartı bulunmaktayken, dava konusu düzenleyici işlemle en az ön lisans düzeyinde teknik öğrenim veren bölümlerden mezun olmanın yeterli görüldüğü; teknik şef olarak görev yapan personelin yüksek öğretim kurumlarının lisans düzeyinde teknik öğrenim veren bölümlerinden mezun olmak kaydıyla teknik uzman, mühendislik fakültelerinden mezun olmak kaydıyla ise başmühendis olarak atanmalarının imkan dahilinde olduğu, bu durumda, ön lisans düzeyinde teknik öğrenim veren bölümlerden mezun olan personel sadece teknik şef pozisyonuna görevde yükselme suretiyle atanabiliyorken, mühendislik fakültelerinden mezun olan personelin teknik uzman ve başmühendis pozisyonlarına atanabildiği anlaşılmaktadır.
Normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma yetkisine sahip olan idarelerin, görev, yetki ve sorumluluklarını, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda yerine getirebilmek için teşkilat ve kadro yapılanmalarını belirleyebildikleri dikkate alındığında, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'in 5. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendindeki düzenleme doğrultusunda, en az ön lisans düzeyinde teknik öğrenim veren bölümlerden mezun olan personelin teknik şef olarak atanabilmesine imkan verecek şekilde düzenleme yapılmasında ve idarenin takdir yetkisi çerçevesinde teknik öğrenim görmüş olan personelin kariyer yollarının yukarıda belirtilen şekilde düzenlenmesinde, kamu yararı ve hizmet gereklerinin yanı sıra kariyer ve liyakat ilkelerine aykırılık görülmemiştir.
Öte yandan, kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara ayak uydurmak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla düzenleyici işlemler üzerinde gerekli değişiklikleri yapma hususunda da idarelerin takdir yetkisinin bulunduğu, bu bağlamda, davalı idare emrinde teknik şef pozisyonunda görev yapan mühendislik fakültesi mezunu personel bulunmasının, ön lisans düzeyinde teknik öğrenim veren bölümlerden mezun olan personelin teknik şef olarak atanmalarına imkan verecek şekilde düzenleme yapılmasına engel teşkil etmediği, söz konusu personelin mühendislik fakültesi mezunu personelin amiri olarak görevlendirilmeleri halinde, bu durumun kariyer ve liyakat ilkeleri çerçevesinde değerlendirilebilmesini teminen ayrıca dava konusu edilebileceği açıktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 20/12/2010 günlü, 27791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 14/10/2017 günlü, 30210 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik 8. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinin (1) numaralı alt bendinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Aşağıda dökümü yapılan ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ... TL vekalet ücreti ile harç pulundan kaynaklanan ... TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, artan posta ücretinin davacıya iadesine,
3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 16/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.