Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2018/1379 E. , 2021/3811 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/1379
Karar No : 2021/3811
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Eğitim Sağlık Danışmanlık Turizm Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ….
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İş güvenliği uzmanlığı, iş yeri hekimliği ve iş yeri hekimliği yenileme eğitimlerini veren davacı şirket adına, bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunu done alınarak düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2013 yılı için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi, aynı yılın Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı geçici vergi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir..
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitlerden, davacının eğitim verdiği kursiyerlerden bir kısmına fatura düzenlemeyerek hasılatın bir kısmını kayıt ve beyan dışı bıraktığı somut olarak ortaya konulduğundan, bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi, geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezası ile kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı, mahsup dönemi geçmiş olması nedeniyle aranmayacağı dolayısıyla tahakkuk ettirilmeyeceği açık olduğundan, geçici vergi hakkında karar verilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi, geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziya cezaı ile özel usulsüzlük cezası yönünden dava reddedilmiş, geçici vergi yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının; geçici vergi yönünden karar verilmesine yer olmadığına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davalı idare istinaf başvurusu, kararın değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelkte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiş, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun "Tarhiyat Öncesi Uzlaşma" başlığını taşıyan ek 11. maddesinde, Maliye Bakanlığı'nın, vergi incelemesine dayanılarak tarh edilecek vergilerle kesilecek cezalarda (344. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca vergi ziyaı cezası kesilecek tarhiyata ilişkin vergi ve ceza hariç) tarhiyat öncesi uzlaşma yapılmasına izin verebileceği, tarhiyattan önce uzlaşmaya varılması halinde, tutanakla tespit edilen bu husus hakkında dava açılamayacağı ve hiçbir mercie şikayette bulunulamayacağı, değinilen maddenin son fıkrası ile verilen yetkiye istinaden çıkarılan Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Yönetmeliği'nin 8. maddesinin 2. fıkrasında uzlaşma talebinin inceleme tutanağında yer almasının, ilgili mercie yapılmış yazılı başvuru yerine geçeceği, 10.maddesinin 1. fıkrasında vergi incelemesini yapanın, mükellefin uzlaşma talebi üzerine, yetkili uzlaşma komisyonu başkanı ile temas kurarak uzlaşma gününü belirleyeceği, belirlenen uzlaşma gün ve saatinin, bir yazıyla uzlaşma gününden en az 15 gün önce mükellefe bildirileceği veya inceleme tutanağına yazılacağı, 12. maddesinde muhatabın bilinen en son adresine uzlaşmaya davet yazının tebliğ edilememesi veya bildirilen yer ve tarihte uzlaşma davetine uyulmaması hallerinde uzlaşmanın temin edilmemiş sayılacağı, mükellefin uzlaşma gününden önce talebinden vazgeçtiğini bildirmesi halinde uzlaşma istememiş gibi işlem tesis edileceği, 13. maddesinin 1. fıkrasında, yapılan vergi incelemeleri sonucu, uzlaşmaya konu tarh edilecek vergi ve kesilmesi öngörülen ceza miktarının, incelemeyi yapan tarafından düzenlenecek bir raporla uzlaşma gününden en az 15 gün önce yetkili uzlaşma komisyonuna ve ilgiliye bildirileceği, uzlaşma gününün 15 günden önceki bir tarih olarak belirlenmesi halinde inceleme raporunun bu tarihten önce mükellefe tebliğ edileceği, maddenin 2. fıkrasında ise uzlaşma talebinin işleme konulabilmesi için incelemeyi yapanın, mükellefin uzlaşma talebi ile birlikte mükellef hakkında düzenleyeceği inceleme raporunu yetkili uzlaşma komisyonuna intikal ettireceği, 16. maddesinde ise belirlenen gün ve saatte mükellef ve uzlaşma komisyonunun konuyu tartıştıktan sonra uzlaşma sağlandığı ya da uzlaşmanın temin edilemediğine ilişkin durumun tutanakla tespit edileceği ve tutanakta bulunması gereken hususlar belirtilmiş, mükellefin komisyonun davetine icabet etmemesi, uzlaşmaya geldiği halde uzlaşma tutanağını imzalamaması veya bu tutanağı ihtirazi kayıtla imzalamak istemesi halinde de uzlaşma sağlanamamış sayılacağının düzenlendiği, davacı şirket adına tanzim edilen vergi inceleme raporunda ve eki tutanağında şirket yetkilisince tarhiyat öncesi uzlaşma talep edildiğinin görüldüğü dolayısıyla değinilen düzenlemeler gereğince böyle bir başvuru bulunması halinde uzlaşma talebinin yerine getirilmesi zorunlu olduğu halde 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun'un yürürlükte olması neden gösterilerek uzlaşma talebi dikkate alınmayarak salınan bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davacı istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararının değinilen hüküm fıkraları kaldırıldıktan sonra bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile özel usulsüzlük cezası kaldırılmıştır.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tarhiyata ilişkin tespitleri içeren vergi tekniği raporunun tebliğ edilmemesinin savunma haklarını kısıtladığı, düzenlenen tutanaklarda vergi incelemesinin gerekçesi açık bir şekilde ortaya konulmadığı, saptanan vergi matrahının somut tespitlere dayanmadığı, Vergi Dava Dairesince verilen kararın eksik olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ : 2013 yılının Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemleri için hesaplanan geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası da davaya konu edildiği halde Vergi Dava Dairesince buna ilişkin hüküm kurulmaması yargılama usulüne uygun düşmediğinden, bahsedilen cezalar için hüküm kurulmak üzere kararın bu kısım yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Davacının 2013 yılında elde etmiş olduğu kazancının bir kısmını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda tespitleri içeren vergi inceleme raporu uyarınca adına 2013 yılı için re'sen tarh edilen bir kat vergi ziyaı kurumlar vergisi ile aynı yılın Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı geçici vergi ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemiyle açılan davada, bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi, geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası ile özel usulsüzlük cezası yönünden davanın reddi üzerine davacı tarafından yapılan istinaf başvurusu Vergi Dava Dairesince kabul edilerek vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile özel usulsüzlük cezası kaldırılmış, ancak geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziya cezası yönünden hüküm kurulmamıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Davaların karara bağlanması" başlıklı 22. maddesinin 1. fıkrasında, konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı, 24. maddesinde de, kararlarda, davacının ileri sürdüğü olaylar ve hukuki sebepler ile istem sonucunun belirtileceği kurala bağlanmış, aynı Kanunun 49. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde usul hükümlerine uyulmamış olması bozma sebebi sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemine konu Vergi Dava Dairesi kararının, bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
Dava dilekçesinde, 2013 yılının Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemleri için hesaplanan geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenmesine karşın Vergi Dava Dairesince, bu hususta inceleme yapılmaması ve hüküm kurulmamaması yargılama usulüne aykırı düştüğünden kararın bu yönden bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kısmen reddine,
2…. Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3.Temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4.Kararın, 2013 yılının Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemleri için hesaplanan geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezası hakkında hüküm kurulmak üzere BOZULMASINA,
5.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesine,
6.Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 15/09/2021 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.