Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2018/1410 E. , 2021/5821 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/1410
Karar No : 2021/5821
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …. Vergi Dairesi Başkanlığı
KARŞI TARAF (DAVACI) : …. Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ….
İSTEMİN KONUSU :….. Vergi Mahkemesinin …. tarih ve E:…, K:…. sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ….. Vergi Dava Dairesinin …. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirketin, "Otomobil Arka Aks İmalat Hattı Tasarımı ve Süreç Optimizasyonu", "Otomobil Motor Beşiği ve Salıncak Kolu İmalat Hattı", "Test Ekipmanları Tasarımı ve Süreç Optimizasyonu" ve "Seri İmalat Hatları İçin Temassız 3 Boyutlu Ölçüm Sistemi Geliştirilmesi" projelerinin, TÜBİTAK tarafından yetersiz görülmesi nedeniyle desteklenmesinin uygun bulunmaması üzerine 2013 yılı işlemlerinin, 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca yararlandığı Ar-Ge indirimi yönünden sınırlı olarak incelenmesi sonucu düzenlenen vergi inceleme raporuna göre 2013 yılının Ocak - Mart ve Nisan - Haziran dönemleri için re'sen salınan geçici vergi ile tekerrür hükümleri gereği artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği'nin 14. maddesinde; Ar-Ge merkezinin değerlendirme ve denetiminin Değerlendirme ve Denetim Komisyonunca yapılacağı, Değerlendirme ve Denetim Komisyonu tarafından Ar-Ge merkezi başvurusu olumlu olarak değerlendirilen işletmenin, Ar-Ge Merkezi Belgesinin Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından verileceği ve başvurusu uygun bulunarak Ar-Ge Merkezi Belgesi alan işletme, belgenin düzenlendiği tarihten itibaren Kanunda belirtilen şartlarla Kanunla sağlanan destek ve teşviklerden yararlanacağı, 16. maddesinde; Ar-Ge merkezlerinin denetlenmesinin, Değerlendirme ve Denetim Komisyonu tarafından yapılacağı, Ar-Ge merkezlerinin en geç 2 yılda bir denetleneceği, yürütülen faaliyetlere ilişkin faaliyet raporunun her yıl belgenin verildiği takvim ayını izleyen ay içinde Sanayi ve Ticaret Bakanlığına gönderileceği, Değerlendirme ve Denetim Komisyonu tarafından Ar-Ge merkezinin denetlenmesine ilişkin değerlendirme sonucunda, denetimde tespit edilen eksiklik ve ihlalin ölçüsüne göre belgenin iptal edileceği veya eksikliklerin giderilmesi için 3 ayı geçmemek üzere ilgili işletmeye süre verileceği, tespit edilen eksiklikler verilen süre içinde giderilmediği takdirde işletmeye verilen Ar-Ge Merkezi Belgesinin iptal edileceği, işletmenin şartların ihlal edildiği tarihten itibaren kanunda öngörülen destek ve teşviklerden yararlanamayacağı, Ar-Ge Merkezinin temel şartları sağlamadığının tespit edilmesi hâlinde ise Ar-Ge Merkezi Belgesinin, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından iptal edileceği, denetimler sırasında gerekli şartları taşımadığı tespit edilen merkezlerin durumunun Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından 10 gün içinde Gelir İdaresi Başkanlığına ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bildirileceği, kurulan birimlerin Ar-Ge Merkezi olma şartını kaybetmeleri, bu Yönetmelikte belirtilen şartları ihlal etmeleri veya destek ve teşviklerin amacı dışında kullanılması hâlinde, şartların kaybedildiği, ihlalin gerçekleştiği veya destek ve teşviklerin amacı dışında kullanıldığı tarihten itibaren işletmelerin Kanunla Ar-Ge merkezlerine sağlanan destek ve teşviklerden yararlanamayacağı şeklinde düzenlemelere yer verildiği, Ar-Ge merkezi belgesine sahip davacı şirketin "Otomobil Arka Aks İmalat Hattı Tasarımı ve Süreç Optimizasyonu", "Otomobil Motor Beşiği ve Salıncak Kolu İmalat Hattı", "Test Ekipmanları Tasarımı ve Süreç Optimizasyonu" ve "Seri İmalat Hatları İçin Temassız 3 Boyutlu Ölçüm Sistemi Geliştirilmesi" projelerinin, TÜBİTAK tarafından yetersiz görülmesi nedeniyle desteklenmesinin uygun bulunmaması üzerine söz konusu projelerin Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında olmadığı ve dolayısıyla bu faaliyetlere ilişkin harcamaların indirime konu edilemeyeceğinden bahisle dava konusu tarhiyatın yapıldığı olayda, davacı şirketin Bilim, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın 13/07/2012 tarih ve 2915 sayılı yazısı ile 10/07/2012 tarihinden itibaren 2 yıl süre ile 5746 sayılı Kanun uyarınca Ar-Ge Merkezi belgesi almaya ve bu kapsamda muafiyet ve teşviklerden yararlanmaya hak kazandığı, Değerlendirme ve Denetim Komisyonu'nun, 1. yılın sonunda yaptığı 24/10/2013 tarihli toplantı sonucunda 5746 sayılı Kanunda öngörülen Ar-Ge merkezi şartlarını devam ettirmesi nedeniyle 1 yıl daha teşviklerden yararlanmasına karar verildiği, 2. yılın sonunda yapılan 31/10/2014 tarihli toplantıda da aynı yönde karar alındığı, sözü edilen Yönetmelik'de düzenlenen; "Ar-Ge merkezlerinde gerçekleştirilen Ar-Ge ve yenilik harcamalarının tamamının 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 10. maddesine göre kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılacağı ve 5746 sayılı Kanun'la sağlanan indirim hakkından yararlanılabileceği, Değerlendirme ve Denetleme Komisyonu tarafından Ar-Ge merkezinin denetlenmesine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede, işletmenin teşvik ve desteklerden yararlanma şartlarını ihlal etmediği yönünde rapor düzenlenmesi halinde indirim hakkından yararlanılmaya devam edileceği, Ar-Ge merkezi'nin yürüttüğü faaliyetlerin Yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olup olmadığının ancak Değerlendirme ve Denetleme Komisyonunca tespit edileceği, Ar-Ge merkezi belgesi'nin Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından iptal edileceği ve bu durumlarda konunun Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nca 10 gün içinde Gelir İdaresi Başkanlığı'na bildirileceği" hükümleri dikkate alındığında, inceleme elemanının, söz konusu faaliyetlerin Ar-Ge faaliyeti niteliğinde olup olmadığını tespit etme konusunda bir yetkisinin olmadığı anlaşıldığından geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka uygunluk görülmediği, ancak tahakkuk ettirilmeyeceği ihbarnamede belirtilen geçici vergi bakımından davanın esasının incelenemeyeceği gerekçesiyle vergi ziyaı cezası kaldırılmış, geçici vergi yönünden ise dava incelenmeksizin reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı şirketin yürüttüğü projelerin TÜBİTAK tarafından yetersiz görülmesi nedeniyle desteklenmesinin uygun bulunmadığının vergi inceleme raporu ile somut bir şekilde saptandığı, 2012 yılında kesinleşen cezanın tekerrüre esas alınabileceğinden kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Vergi inceleme elemanının Ar-Ge kapsamında yürütülen projelerin Ar-Ge faaliyeti olup olmadığını tespit etme konusunda bir yetkisinin bulunmadığı, faaliyetlerinin 5746 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ….'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Vergi Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. …. Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin …. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 06/12/2021 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.