Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2018/1524 E. , 2022/2641 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/1524
Karar No : 2022/2641
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) ...Yatırım Bankası Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVALI) ...Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : .... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı banka tarafından kullandırılan kredilerin geri ödenmemesi nedeniyle alacağın tahsili için başlatılan icra takibinde alacağa mahsuben satın alınan müteselsil kefile ait taşınmazın tesliminden doğan ve tahsil edilen katma değer vergisi ile damga vergisinin yasal faizi ile birlikte iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı bankaya kredinin vadesinde ödenmemesinden dolayı, kredinin teminatını oluşturan ipotek tesis edilen ve haciz konulan taşınmazı ihale ile satın alan davacı bankaya yapılan teslim, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17. maddesinin 4. fıkrasının (r) bendi ve Damga Vergisi Kanunu'na ekli 2 sayılı tablonun IV. bölümünün 23. bendi gereğince, bankaların müşterilerinin borçlarına karşılık ipotek ettirdiği malların satışı nedeniyle katma değer vergisi ve damga vergisinden istisna edildiğinden, satın alma bedeli olan 48.010.000,00-TL üzerinden hesaplanarak ihtirazi kayıtla ödenen katma değer vergisi ve damga vergisinin, dosyaya sunulan .... İcra Dairesi'nin icra hesap tablosuna göre 11/08/2015 ihale kararı tarihi itibarıyla ipotekli alacak tutarı olan 24.098.658,59-TL satış bedeline tekabül eden kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, 24.098.658,59-TL'ye tekabül eden katma değer vergisi ve damga vergisinin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, tahakkukun geriye kalan kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, banka alacağını tahsil etmek amacıyla ihaleye katıldıkları, alacak miktarı kadar ihaleye katılmış olunmasının diğer bir ifadeyle ihalenin bölünmesinin mümkün olmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davalı idare tarafından, beyan üzerine tahakkuk eden vergiye karşı dava açılamayacağı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI :
Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
Davacı tarafından, aynı maddi olay nedeniyle ödedikleri tapu harcının iadesi için açtıkları davada, ödenen tutarın tamamının iadesine karar verildiği ve kararın temyiz incelemesi sonucu onanarak kesinleştiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüyle 1.386.562,13-TL üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin yasal faiziyle birlikte iadesi istemi yönünden davanın reddi ve damga vergisinin yasal faiziyle birlikte iadesinin kısmen reddedildiği hüküm fıkralarının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
2575 sayılı Danıştay Kanununa, 3619 sayılı Kanunla eklenen Ek 1. madde uyarınca hüküm veren Danıştay Üçüncü ve Dokuzuncu Dairelerince oluşturulan Müşterek Kurulca işin gereği görüşülüp düşünüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı banka tarafından kullandırılan kredilerin geri ödenmemesi nedeniyle alacağın tahsili için başlatılan icra takibinde alacağa mahsuben satın alınan müteselsil kefile ait taşınmazın bedelinden banka lehine tesis edilen 10.000.000,00-TL bedelli ipotekten dolayı bu miktar alacağa mahsup edilmiş, bankanın bu mahsuptan geriye kalan alacak miktarı 24.098.658,59-TL için ise .... İcra Dairesi Müdürlüğü tarafından düzenlenen haciz sıra cetveli gereğince 15.485.220,72 TL daha banka lehine ayrıldığından, banka toplam alacağının 25.485.220,72 TL'sini tahsil edebilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17. maddesinin 4. fıkrasının (r) bendinde; ''Kurumların aktifinde veya belediyeler ile il özel idarelerinin mülkiyetinde, en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisseleri ile gayrimenkullerin satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler ile bankalara borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına karşılık gayrimenkul ve iştirak hisselerinin (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) bankalara devir ve teslimlerin katma değer vergisinden istisna tutulacağı'' kuralına yer verilmiştir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 9. maddesinde; "Bu Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisinden müstesnadır." hükmü, Kanuna ekli (2) sayılı Tablonun "IV. Ticari ve Medeni İşlerle İlgili Kağıtlar" başlıklı kısmının 23 numaralı bendinde ise "Bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlarca kullandırılacak kredilere, bunların teminatlarına ve geri ödemelerine ilişkin kâğıtlar ile bu kâğıtlar üzerine konulacak şerhler (kredilerin kullanımları hariç)" hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemlerine konu Vergi Dava Dairesi kararının; ihale bedelinin 24.098.658,59-TL ihale bedeline isabet eden katma değer vergisi ve damga vergisinin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrası ile ihale bedelinin 25.485.220,72 TL'yi aşan kısmına isabet eden katma değer vergisi ve yasal faiz istemi yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Müşterek Kurulca da uygun görülmüştür.
Davacı banka tarafından kullandırılan kredilerin geri ödenmemesi nedeniyle alacağın tahsilini temin için başlatılan icra takibinde alacağa mahsuben satın alınan müteselsil kefile ait taşınmazın bedelinden banka, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17. maddesinin 4. fıkrasının (r) bendinde ifade edildiği üzere borcuna karşılık 25.485.220,72 TL tahsil edebildiğinden, Vergi Mahkemesi kararının 1.386.562,13-TL (25.485.220,72-24.098.658,59) üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin faiziyle birlikte iadesi istemi yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına davacı tarafından yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Yukarıda kuralına yer verilen düzenleme uyarınca, bankalarca kullandırılacak kredilere, bunların teminatlarına ve geri ödemelerine ilişkin kâğıtlar ile bu kâğıtlar üzerine konulacak şerhlerin (kredilerin kullanımları hariç) damga vergisinin istisnası olarak değerlendirilmesi gerektiğinden, ihaleye ilişkin kağıdın dolayısıyla 48.010.000,00-TL ihale bedelinin tamamı istisnaya tabi olduğundan, Vergi Mahkemesinin alım bedelinin 24.098.658,59-TL'yi aşan kısmı üzerinden hesaplanan damga vergisinin yasal faiziyle birlikte iadesi isteminin reddine dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde hukuka uygunluk bulunmamıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; ihale bedelinin ...TL'yi aşan kısmına isabet eden katma değer vergisi ve yasal faiz istemi yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Davalı idare temyiz isteminin reddine,
4. Kararın; ...-TL ihale bedeline isabet eden katma değer vergisi ve damga vergisinin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
5. Davacı temyiz isteminin kısmen kabulüne,
6. Kararın; ...-TL'ye isabet eden katma değer vergisi ve yasal faiz istemi yönünden davanın reddi ve alım bedelinin ...-TL'yi aşan kısmı üzerinden hesaplanan damga vergisinin yasal faiziyle birlikte iadesi istemi yönünden davanın reddine dair hüküm fıkralarının BOZULMASINA,
7.Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca ...-TL maktu harç alınmasına, 01/06/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.