T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/1567
Karar No:2023/6453
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Taşımacılık Maden Petrol Ürünleri Sanayi
ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 22-24/04/2013 tarihlerinde yapılan denetimde, tağşişe yarayan ürün bulundurduğu tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendi uyarınca 170.000.00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; davacıya ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde alınan numunelerin gönderildiği TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi tarafından düzenlenen analiz raporlarında, söz konusu numuneler hakkında "solvent özelliği gösterdiği, ulusal marker seviyesinin geçerli olduğu, ilgili teknik düzenlemelere aykırı olduğu ve yağ içerdiği" şeklinde tespitlere yer verildiği, bunun üzerine şirket hakkında dava konusu Kurul kararının tesis edildiği, olayda, davacı şirkete ait istasyonda yapılan denetimde alınan numunelerin solvent özelliği gösterdiğinin TÜBİTAK MAM raporları ile ortaya konulmuş olduğu, davacının savunması da alınarak usûlüne uygun yürütülen soruşturma ile eylemin sübuta erdiğinin kanıtlanmış olduğu, davacı şirket yetkililerinin ceza yargılanmasında suçlu bulunmamış olmalarının idari tahkikata ve devamında yaptırım uygulanmasına engel oluşturmadığı, davacının ODTÜ laboratuvarında yaptırmış olduğu incelemenin kendisine bırakılan numune üzerinden yapıldığı, oysa esas alınması gereken şahit numunenin mevzuaatta açıkça ifade edildiği üzere ilk incelemeyi yapan laboratuvara bırakılan numune olduğu, kaldı ki ODTÜ laboratuvarı analiz raporunda akredite iki laboratuvar sonuçları arasında bu derece farklı sonuç çıkmasının normal olmadığı ve analiz edilen numunenin aynı numune olmadığı şeklinde kanaat belirtildiği anlaşıldığından dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, akaryakıt istasyonlarında kaçak akaryakıt tespit edilmediği, akaryakıt satın alınırken ulusal marker seviyesi düşük olduğu bilinmesi kendilerinden beklenemeyeceğinden iyi niyetli oldukları, 2 numaralı yer altı tankından alınan numunenin analiz raporunda ulusal marker seviyesinin geçerli olduğunun tespit edildiği, analiz raporunda yer alan çelişkinin giderilmesi amacıyla Sivrihisar Asliye Ceza Mahkemesi'nce ODTÜ PAL kurumuna gönderilen numunenin incelenmesi sonucunda ulusal marker seviyesinin geçerli olduğu yönünde rapor verildiği, yürütülen ceza kovuşturması sonucunda beraat kararı verildiği, verilen idari para cezası miktarının fahiş olduğu, dava konusu işlemin usûlüne aykırı olarak tebliğ edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Bayilik lisansı ile faaliyette bulunan davacıya ait akaryakıt istasyonunda 22-24/04/2013 tarihlerinde yapılan denetimlerde ulusal marker seviyesi geçersiz akaryakıt tespit edilmiş ve (1) ve (2) numaralı yeraltı tanklarından alınan numuneler analiz yapılmak üzere TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi'ne (TÜBİTAK MAM) gönderilmiştir.
(1) numaralı yer altın tankından alınan ... etiket seri numaralı numune ile (1) numaralı yer altı tankının alt bölümünden alınan ... etiket seri numaralı numunenin incelenmesi neticesinde oluşturan ... ve ... numaralı analiz raporlarında "ulusal marker seviyesi geçersiz" ve "numunenin solvent özelliği gösterdiği" yönünde tespitlerde bulunulmuş, sonrasında davacıya ait akaryakıt istasyonunda tağşişe yarayan ürün bulundurulduğundan bahisle 170.000-TL idari para ceza verilmesine ilişkin 10/03/2016 tarih ve 6150-54 sayılı Kurul kararı tesis edilmiştir.
(2) numaralı yer altı tankından alınan ... etiket seri numaralı numunenin incelenmesi neticesinde oluşturulan ... sayılı raporda "numunenin ulusal marker seviyesi geçerli ve motorin esaslı olduğu ancak yağ içerdiği" yönünde tespitlerde bulunulmuş, sonrasında motorini tağşiş etmek suretiyle teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal ettiği tespit edildiğinden ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı tesis edilmiştir.
Bunun üzerine ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Bayiler" başlıklı 8. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde, "Bayiler lisanslarının devamı süresince; ... b) Tağşiş ve/veya hile amacıyla akaryakıta katılabilecek ürünlerin akaryakıta katılmaması ve istasyonda bulunmaması, ile yükümlüdür", fiil tarihinde yürürlükte bulunan 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendinde, "... c) Aşağıdaki hallerde, sorumlulara sekiz yüz elli bin Türk Lirası idari para cezası verilir: ... 3) 5 inci, 6 ncı, 8 inci ve 17 nci maddelerin ihlali. ..." (d) bendinde " 8 inci maddenin ihlali halinde bayiler için (c) bendinde yer alan cezanın beşte biri uygulanır." düzenlemeleri yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu idari para cezasına esas denetimdeki tespitler nedeniyle yürütülen ceza kovuşturmasında, Sivrihisar Asliye Ceza Mahkemesi'nin talebi üzerine ODTÜ Petrol Araştırma Merkezi (ODTÜ PAM) tarafından hazırlanan raporda, bahsi geçen denetimde alınan her üç numunenin de ulusal marker seviyesinin geçerli ve teknik düzenlemelere uygun olduğu tespit edilmekle birlikte raporun sonuç bölümünde, "TUBİTAK MAM tarafından verilen deney raporlarındaki numunelerin analiz sonuçları ile ODTÜ PAL tarafından verilen deney raporlarındaki şahit olarak istasyonda bırakılan numunelere ait analiz sonuçları incelendiğinde, her iki laboratuvara ait ölçüm değerlerinin birbirinden farklılık gösterdiği saptanmıştır. Akredite iki laboratuvarın aynı numunede yaptığı ölçüm değerlerinin bu derece farklılık göstermesi beklenmemekte olup analiz edilen numunelerin aynı numune olmadığı sonucuna ulaşılmıştır." şeklinde kanaat belirtilmiştir.
Bunun üzerine ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla, "TÜBİTAK'tan raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için numuneler istenilmesine rağmen numunelerin mevcut olmadığına ilişkin cevap verildiği görüldüğünden yeniden inceleme yaptırma olanağının kalmadığı anlaşılmaktadır." ifadelerine yer verilmek suretiyle beraat kararı verilmiştir.
Davalı idare tarafından, ODTÜ PAM tarafından incelenen numuneler davacıda bulunan numuneler olduğundan "şahit numune" olarak nitelendirilemeyeceği ve değiştirilmiş olabileceği, şahit numunelerin TÜBİTAK'ta mevcut olduğu, istenilmesi durumunda incelenebileceği, verilen beraat kararının da bu gerekçelerle temyiz edildiğinin belirtildiği görülmektedir.
Dairemizin E:2018/3279 esas sayılı dosyasında 23/10/2023 tarihli ara kararı ile TÜBİTAK MAM'dan "Uyuşmazlık konusu Kurul kararının dayanağı olan, anılan raporlarda incelenen ve yed-i emin sıfatıyla Kurumunuza bırakılan şahit numunelerin bulunup bulunmadığının, bulunuyor ise sağlıklı sonuç vermeye uygun olup olmadığının, daha önce incelenip incelenmediğinin, incelenmiş ise buna ilişkin analiz raporunun mevcut olup olmadığının sorulmasına, konuya ilişkin tüm bilgi ve belgelerin istenilmesine," karar verilmiş, TÜBİTAK MAM'ın 19/12/2023 tarihli yazısı ile "Bahse konu muayene raporlarına ait, ... — ... — ... mühür numaralı şahit numuneler sağlıklı sonuç vermeye uygun şekilde tarafımızda muhafaza edilmiş olup, onayınız olması halinde ürünler üzerinde inceleme gerçekleştirilebilir." şeklinde cevap verilmiştir.
Bu durumda, aynı numunelere ilişkin TÜBİTAK ve ODTÜ tarafından hazırlanan ve farklı sonuçlara ulaşılan iki raporun bulunduğu, ODTÜ PAM tarafından düzenlenen raporda yer alan "TÜBİTAK'ta incelenen numuneler ile kendileri tarafından incelenen numunelerin aynı olamayacağı" yönündeki tespit göz önüne alındığında, isnat edilen eylemin sübut bulup bulmadığının şüpheden uzak ve kesin olarak ortaya konulabilmesi için Dairemizin E:2018/3279 esas sayılı dosyasında 23/10/2023 tarihli ara kararı ile sorulan, "... tarih ve ... sayılı raporda incelenen, ... etiket seri numaralı numune" ile "... tarih ve ... sayılı raporda incelenen, ... etiket seri numaralı numuneye" ilişkin şahit numunelerin, önceki analiz raporlarının da tebliğ edilmesi suretiyle TÜBİTAK MAM tarafından analiz edilmesinin ardından işin esası hakkında karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından eksik incelemeye dayanılarak verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 28/12/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.