Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2018/1662 E. , 2022/4233 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/1662
Karar No : 2022/4233
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Taşımacılık Turizm Emlak İnş. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. (... Tur. Taş. Emlak İnş. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMLERİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından,şirketlerine ait ... ve ... plakalı servis araçlarının ''Servis Aracı Çalıştırma Ruhsatları'' ile ''Plaka Tahsislerinin" iptali yönünde tesis edilen Ankara Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile dayanağı olarak gösterilen Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü Özel Servis Araçları Yönetmeliği'nin 19. maddesinin 7. fıkrasının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; olayda, davacı şirket üzerine kayıtlı ... plakalı araç üzerinde (C) plakalı ... plaka takılı olduğu hususu tespit edilmiş ise de, aracın kullanan şahsın davacı şirket çalışanı olduğuna dair bir tespit bulunmadığı gibi davacı şirket tarafından aracın bir başka şahısa satıldığının belirtildiği, nitekim aracı kullanan ve satın aldığı belirtilen şahıs hakkında adli yargı yerinde resmi belgede sahtecilik suçlaması ile dava açıldığı, davacı şirket müdürünün bu davada müşteki sıfatıyla yer aldığı, davacı tarafından aracı satığını beyan ettiği kişi tarafından verilen savunmada, servis işletmeciliği yaptığını, suça konu aracı öncesinde müştekiden satın aldığını, aldıklarında plakasının ... olduğunu, bu aracı servis aracı olarak kullanma niyetiyle almış olmaları, işin yoğun ve acil olması nedeniyle C plaka almanın da uzun sürecek olması düşüncesiyle cezai işleme muhatap olmamak açısından araçta daha önce takılı olan plakayı İskitler'de yaptırıp araca taktığını ve şoför ...'ye teslim ettiğini, neticede aracın yakalandığını, cezai işlem uygulandığını, suç işleme kastı ile hareket etmediğini belirttiği hususu ile Mahkememiz'in ara kararı üzerine gönderilen bilgi ve belgelerden, 23.02.2016 tarihli tespit tutanağında aracın ... AVM müşterilerini taşıdığı belirtilmesine rağmen davacı şirket ile adı geçen AVM yöneticisi şirket arasında bir taşıma sözleşmesinin bulunmadığı hususu göz önünde bulundurulduğunda, davacı şirketin kendi üzerine kayıtlı aracına sahte plaka takarak kullandığına dair yeterli ve somut delillerin bulunmadığı sonucuna varıldığından davacı şirkete ait ... ve ... plakalı servis araçlarının ''Servis Aracı Çalıştırma Ruhsatları'' ile "Plaka Tahsislerinin" iptali yönünde tesis edilen Ankara Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin ... tarih ve ... sayılı kararında hukuka uyarlık bulunmadığından bu kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline; bireysel işlemin dayanağı olarak gösterilen düzenleyici işlemde ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından bu kısım yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurularına konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN ... BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI'NIN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, taraflarına husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığı savunulmaktadır.
TEMYİZ EDEN ... GENEL MÜDÜRLÜĞÜ'NÜN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, taraflarına husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığı, davacı şirketin plaka tahsislerin UKOME kararıyla iptal edildiği, tesis edilen işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarelerin usule yönelik itirazları kabul edilmeyerek işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu işleme dayanak olarak gösterilen Yönetmelik hükmünün iptali istemiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin E:... sayılı dosyasında bakılan davada; ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararla "Anayasa Mahkemesi'nin yerleşmiş içtihatlarına göre; Kanun koyucu düzenlemeler yaparken hukuk devleti ilkesinin bir gereği olan ölçülülük ilkesiyle bağlıdır. Bu ilke ise "elverişlilik", "gereklilik" ve "orantılılık" olmak üzere üç alt ilkeden ilkeden oluştuğu, "elverişlilik", getirilen kuralın ulaşılmak istenen amaç için elverişli olmasını, "gereklilik", getirilen kuralın ulaşılmak istenen amaç bakımından gerekli olmasını, "orantılılık" ise getirilen kural ile ulaşılmak istenen amaç arasında olması gereken ölçüyü ifade ettiği, bir kuralda öngörülen düzenleme ile ulaşılmak istenen amaç arasında da "ölçülülük ilkesi" gereğince makul bir dengenin bulunmasının zorunlu olduğu, idarelerin kanunla ve diğer hukuki düzenlemelerle kendilerine verilen yetkileri kullanırken yetki veren düzenlemeler yanında bu düzenlemelerin dayandığı Anayasa, uluslararası hukuk kuralları ve hukukun genel ilkelerine uygun düzenleme yapmak zorunda oldukları, davalı idare tarafından Yönetmelik hazırlanırken; "Orantılılık ilkesi" gereğince yapılan düzenlemelerde yaptırımı gerektiren fiillere uygun cezanın orantılı olarak belirlenmesi gerektiği, dolayısıyla aracına sahte plaka takan özel veya tüzel kişinin varsa adına kayıtlı tüm (C) plakalı araçlarının özel servis aracı çalışma ruhsatlarının iptal edilerek, tüm (C) plaka tahsislerinin de iptal edilmesine ilişkin düzenleme orantılılık ilkesinin ağır ihlali anlamı taşıyacağından, Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü Özel Servis Araçları Yönetmeliği'nin 19. maddesinin 7. bendinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü Özel Servis Araçları Yönetmeliğinin 19. maddesinin 7. bendinin iptaline karar verilmiştir. Bahse konu bu karar Dairemizin 24/03/2022 tarih E:2018/4028, K:2022/2043 sayılı kararıyla da onanmıştır.
Bu durumda, davacı şirkete ait ... ve ... plakalı servis araçlarının ''Servis Aracı Çalıştırma Ruhsatları'' ile ''Plaka Tahsislerinin" iptali yönünde tesis edilen Ankara Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının dayanağı olan EGO Genel Müdürlüğü Özel Servis Araçları Yönetmeliğinin 19. maddesinin 7. bendinin yargı kararıyla iptal edilmesi karşısında dayanağı kalmayan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda yer verilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 17/06/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.