Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2018/1690 E. , 2022/3282 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/1690
Karar No : 2022/3282
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnşaat Hafriyat PVC Turizm Gıda San. Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına 2015/6, 7, 11, 12. dönemlerine ilişkin olarak resen tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davacının Büyükçekmece Vergi Dairesi mükellefi … Yapı Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş olan muhteviyatı itibariyle sahte ve yanıltıcı belgeleri defter ve belgelerine kaydetmek suretiyle söz konusu belgelerde yer alan KDV tutarlarını indirim konusu yapmış olduğundan bahisle, dava konusu tarhiyatın yapıldığı, davacı şirketin faturalarını kullandığı bu mükellefin yalnızca sahte fatura ticaretinde bulunduğunun ve düzenlediği tüm faturaların sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge olduğunun somut delillerle ortaya konulamadığı, eksik incelemeye dayanılarak düzenlenen rapor esas alınarak yapılan cezalı tarhiyatta ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yapılan tarhiyatta ve kesilen cezada hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı idarenin, kararın özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısımları yönünden ileri sürdüğü iddialar, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin cezalı tarhiyatlara ilişkin temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmaların düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellef hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının fatura aldığı … Yapı Taah. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda; mükellefin hafriyat, filo araç kiralama, personel taşıma, araç tamiri işi ile iştigal amacıyla 23/05/2013 tarihinde mükellefiyet tesis ettirdiği, 03/06/2013 tarihinde yapılan yoklamada, iş yerinde ofis mobilyaları, araç kaldıraç, tamir malzemeleri bulunduğu; 22/10/2014 tarihinde aynı adreste yapılan yoklamada, adresin boş ve kapalı olduğu, çevre araştırmasında yaklaşık bir ay önce adresten Çatalca' ya taşındığı adresin net olarak bilinmediği; 27/10/2014 tarihinde Çatalca adresinde yapılan yoklamada, 15/10/2014 tarihinde şirket merkezinin Çatalca'ya nakledildiği, şirket merkezinin 12 m²' lik ofis olduğu, iş yerinde 2 adet masa, 5 adet koltuk ve 2 adet bilgisayar bulunduğu, faaliyet konusunun nakliye, araç kiralama, personel taşıma, oto makas, körük yedek parçaları toptan ve perakende ticareti olduğu, aynı ofiste … İnş. Nak. Haf. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti.' nin de bulunduğu, 2014 Kurumlar Vergisi matrahının 224.178,16-TL, 2015 Kurumlar Vergisi matrahının 175.302,14-TL olduğu, 2014 KDV matrahının 24.671.355,59 TL, 2015 KDV matrahının 18.726.099,57 TL olduğu, hakkında sahte belge düzenlemekten dolayı vergi tekniği raporu bulunan … İnşaat Yapı Malz. Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti.' nden KDV hariç 34.661.102,65 TL tutarında fatura nedeniyle incelemeye başlandıktan sonra düzeltme beyannamesi verdiği, 2014 ve 2015 dönemlerinde verdiği muhtasar beyannamelere göre aylık 6 ile 17 arasında değişen sayıda çalışanı olduğu, 2014 yılında Bs bildirimi 23.964.812,00 TL, mükelleften fatura alanlarca bildirilen Ba bildiriminin ise 19.729.845,00 TL olduğu, satış bildirilen mükelleflerden bir kısmı hakkında olumsuz tespit bulunması nedeniyle özel esaslara alındığı ve bunlara düzenlenen faturaların 14.940.148,00 TL tutarında olduğu; 2015 yılında Bs bildirimini 18.286.071,00 TL olduğu, mükelleften fatura alanlar tarafından bildirilen Ba tutarının 18.651.828,00 TL olduğu, satış bildirilen mükelleflerden bir kısmı hakkında olumsuz tespit bulunması nedeniyle özel esaslara alındığı ve bunlara düzenlenen faturaların 840.524,00 TL olduğu; mükellef şirket iş makinesi satın aldığını ve bu makineler ile faaliyet gösterdiğini, kiraladığını iddia ettiğinden, İstanbul Ticaret Odası nezdinde araştırma yapıldığı, yapılan araştırmada geçmiş yıllar dahil tescil edilmiş herhangi bir iş makinesi bulunmadığı tespit edilmiş ayrıca kiralanan iş makineleri nedeniyle düzenlenen faturaların çoğunda iş makinesinin plakasının olmadığı; adına kayıtlı herhangi bir motorlu araç olmadığı, mükellef şirket temsilcinin çekici araçları … Madencilik ve … Madencilik' ten kiraladıklarını söylediği ancak araç kiralandığına dair defter ve belgelerinde fatura bulunmadığı, yapılan karşıt incelemede böyle bir işlemden bahsedilmediği, bilakis bu şirketlerin … Yapı Taah. San. Tic. Ltd. Şti.' den nakliye hizmeti alındığı beyan ettiği; mükellef kurumun kiraladığı araçları belirli bir komisyon karşılığında tekrar kiraya vermek suretiyle kiralama işi yaptığı ancak bu nedenle düzenlenen sözleşmelerin farklı bir firma adına olduğu, mükellef temsilcisinin bu durumu, sözleşmelerin … Otomotiv adına yapıldığı ancak hacizler nedeniyle … un kurulduğu ve ticarete bu şirket üzerinden devam ettikleri şeklinde açıkladığı; birden fazla seri numaralı fatura bastırıldığı ancak aynı seri numaralı bazı faturaların tarih ve seri numaralarına uyulmadığı, seri numarası daha büyük olan bazı faturaların geçmiş tarihli olarak düzenlendiği, mükellef temsilcisinin bu durumu koçanların farklı şubede bulunmalarından kaynaklandığını ifade ettiği; defter kayıtlarına göre bazı şirket ödemelerinin … tarafından yapılmasına rağmen, banka kayıtlarında … hesaplarında para hareketinin olmadığının tespit edildiği, mükellef kurumun kısmen sahte belge düzenlediği, araç kiralama ve tamir işlerinin gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmaksızın sahte fatura olduğuna dair herhangi bir tespit yapılamadığı için sahte belge olarak değerlendirilmemesi gerektiği ancak binek, hafif ticari araç ve ticari araç kiralama, tamir bakım ve onarım işleri ve bunlara ait parça satışları dışında kalan faturalara rastlanılması halinde sahte fatura olarak kabul edilmesi gerektiği tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, mükellef adına herhangi bir iş makinasına ait sicil kaydı olmadığı, düzenlediği faturaların bir kısmında plaka bilgisinin olmadığı, nakliye ve iş makinası kiraladığına dair sözleşme sunamadığı, defter kayıtlarından ödeme işlemlerinin …'e ait banka üzerinden yapıldığı anlaşılmasına rağmen, böyle bir para hareketinin olmadığı, mükellefiyeti süresince bildirmiş olduğu yüksek tutarlı KDV matrahının tespit edilen ticari kapasitesi ile açıkça orantısız olduğu dikkate alındığında, binek, hafif ticari araç ve ticari araç kiralama, tamir bakım ve onarım işleri ve bunlara ait parça satışları dışında kalan faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna ulaşıldığından, yapılan cezalı tarhiyatların kaldırılmasına ilişkin kararın buna ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının oybirliğiyle ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının … Yapı Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyatlara ilişkin kısmının Üye … nin karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 25/05/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davalının temyiz isteminin reddi ile kararın … Yapı Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'den temin edilen faturalardan kaynaklanan vergi ziyaı cezalı tarhiyatlara ilişkin kısmının onanması gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum.