T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/1749
Karar No : 2022/5950
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1-... Bakanlığı
VEKİLİ : ...
2- ... Bakanlığı
VEKİLİ : ...
3- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. .. .
4- .. Valilliği
VEKİLİ : Av. ...
5- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 01/01/2018 tarih ve 30288 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan "Kamu kurum ve kuruluşlarında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sözleşmesi kapsamında çalıştırılmakta olan işçilerin sürekli işçi kadrolarına veya mahalli idare şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmesine ilişkin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23. ve Geçici 24. maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar" ın 11. ve 36. maddelerinin iptali ile 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 127. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 24. madde kapsamında sürekli işçi kadrosunda istihdam edilme talebiyle yaptığı başvurunun reddine dair işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin 01/03/2018 tarih ve 2018/09 sayılı İstanbul Valiliği İtiraz Komisyonu işleminin iptali, Büyükçekmece Belediyesine kadrolu işçi olarak iadesine ve yoksun kalınan haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : 06/12/2014 – 24/10/2016 tarihleri arasında Büyükçekmece Belediyesinde işçi olarak çalıştığı, 24/10/2016 tarihinde askerlik hizmetini ifa etmek üzere ayrıldığı, 30/04/2017 tarihinde terhis olduğu, 09/05/2017 tarihinde askerlik öncesi görevine dönmek için müracaat ettiği, en kısa süre içinde işe alınacağının kendisine söylendiği, ancak 04/12/2017 tarihine kadar işe alınmadığı, bu sırada 696 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK'ya eklenen Geçici 24. maddesi uyarınca sürekli işçi kadrosuna atama yapılmasına ilişkin düzenleme getirildiği, idareye bu yönde yaptığı başvurusunun da 04/12/2017 tarihi itibarıyla çalışmasının bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiği, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esasların "Tespit komisyonu kararına itiraz ve süresi" başlıklı 11. ve 36. maddesinin ve dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, iptal edilmeleri gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI :
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Savunmasının Özeti: Davacının sürekli işçi kadrosuna geçiş işleminin 04/12/2017 tarihinde çalışıyor olma şartını taşımaması sebebiyle yapılmadığı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23. ve Geçici 24. maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 11. ve 36. maddesinde "İtiraz üzerine tespit komisyonunca verilen kararlar kesindir." denildiği, bunun o işlem için artık idari sürecin son bulduğu, başka bir idari başvuru yolunun olmadığı anlamına geldiği, tespit komisyonu kararına karşı yargı yolunun açık olduğu, bireysel işlemin iptali talebinin ise, alt işveren işçilerinin kamuda istihdamına ilişkin iş ve işlemlerin ilgili kamu kurumlarınca yürütülmekte olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
.. Bakanlığının Savunmasının Özeti: 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23. ve Geçici 24. maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 11. ve 36. maddesinde yer alan"İtiraz üzerine tespit komisyonunca verilen kararlar kesindir." ibaresinin, idare tarafından verilen kararların kesinleşmesini ifade ettiği, bunun yargı yolunun kapatılması sonucunu doğurmayacağı belirtilerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
... Bakanlığının Savunmasının Özeti: 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23. ve Geçici 24. maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 11. ve 36. maddesinde yer alan "İtiraz üzerine tespit komisyonunca verilen kararlar kesindir." ibaresinin, kadroya geçiş işlemlerinin 90 gün içerisinde tamamlanması amacıyla düzenlendiği ve Anayasanın 125. maddesine aykırı olmadığından bahisle davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
... Valiliğinin Savunmasının Özeti: Davacının 30/04/2017 tarihinde terhis olduğu, bu tarihten sonra da Belediyede görev almadığı, 04/12/2017 tarihinde askerde bulunmadığından, Usul ve Esaslarda belirtilen istisnai şartları da taşımadığı, bu sebeple sürekli işçi kadrosuna geçişinin yapılmadığı, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
... Belediyesinin Savunmasının Özeti: Davacının 24/10/2016 tarihi itibarıyla askere gidecek olması sebebiyle kendi isteğiyle kurumdan ayrıldığı, 05/07/2017 tarihli başvurusu üzerine kıdem tazminatının (4.662,50-TL) ödendiği, Geçici 24. madde uyarınca sürekli işçi kadrosuna geçiş için aranılan 04/12/2017 tarihi itibarıyla çalışıyor olma şartını davacının taşımaması nedeniyle sürekli işçi kadrosuna geçişinin yapılmadığı, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23. ve Geçici 24. maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 11. maddesi bakımından davanın ehliyet yönünden, 36. maddesi ve dava konusu işlem yönünden ise davanın esastan reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, Büyükçekmece Belediyesi'nde taşeron işçi olarak çalışmış olan davacının, 696 sayılı KHK'nin 127. maddesi ile 375 sayılı KHK eklenen Geçici 23. madde kapsamında sürekli işçi kadrosunda istihdam edilme istemine ilişkin başvurusunun reddine ilişkin işleme yapılan itirazın reddine ilişkin İstanbul Valiliği-İtiraz Komisyonu işleminin ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılan 01/01/2018 tarihli Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına Veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24. maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslara İlişkin Tebliğin 11. ve 36. maddelerinin iptali istemiyle açılmıştır.
Davacı tarafından ileri sürülen Anayasa'ya aykırılık iddiası yerinde görülmemiştir.
696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 127.maddesiyle; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici 23.madde ve Geçici 24. Madde ile kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan işçilerin sürekli işçi kadrosuna veya mahalli idare şirketlerine işçi statüsünde geçirilmelerine imkan sağlanmıştır.
Anılan Geçici 24.maddenin birinci fıkrasında; "İl özel idareleri ve belediyeler ile bağlı kuruluşlarında ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinde, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar;
a) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak,
b) Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmak,
c) Bu kapsamda çalıştırılmalarına ilişkin olarak açtıkları davalardan ve/veya icra takiplerinden feragat edeceğine dair yazılı beyanda bulunmak,
ç) En son çalıştığı idare veya şirket ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı bu madde ile tanınan haklar karşılığında herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini yazılı olarak beyan etmek,
kaydıyla bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde hizmet alım sözleşmesini yapan idareye veya şirkete, ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde çalıştırılmak üzere yazılı olarak başvurabilirler. Başvuranların şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, bu tespite itirazların karara bağlanması, şartları taşıyanların belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınava alınması, sınav sonuçlarına itirazların karara bağlanması ve sınavda başarılı olanların işçi statüsüne geçirilmesine ilişkin süreç bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde sonuçlandırılır." hükmü yer almıştır.
Anılan düzenlemeyle, madde kapsamında bulunan idare ve kurum bazında 4.12.2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olan işçilere maddedeki diğer şartlarında taşınması halinde Ek 20. Madde kapsamındaki şirketlere işçi statüsünde geçiş hakkı tanınmıştır.
Sözkonusu Geçici 23 ve Geçici 24. Maddelerin uygulanmasına ilişkin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar ilişkin Tebliğ'in Tespit komisyonu kararına itiraz ve süresi başlıklı 11.maddesinde; "(1) Tespit komisyonu kararına göre sınava girme hakkı elde edemeyenler, ilan tarihinden itibaren öngörülen süre içerisinde gerekçesini de belirtmek suretiyle yazılı olarak itirazda bulunabilir. (2) İtirazlar derhal incelemeyi yapan tespit komisyonuna intikal ettirilir. Talep, komisyonca değerlendirilerek öngörülen süre içerisinde karara bağlanır ve sonuç ilgilisine yazılı şekilde tebliğ edilir. İtiraz üzerine tespit komisyonunca verilen kararlar kesindir." hükmü ile İtiraz komisyonu ve itiraz süreci başlıklı 36. maddesinde; "(1) Valilikler bünyesinde, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği biri ilgili idarenin veya idarenin şirketinin temsilcisi olmak üzere diğer kamu idarelerinin temsilcilerinden seçilen en az üç kişiden oluşan itiraz komisyonu teşkil edilir. Ayrıca aynı usulle iki yedek üye belirlenir. (2) Tespit komisyonu kararına göre sınava girme hakkı elde edemeyenler, ilan tarihinden itibaren öngörülen süre içerisinde gerekçesini de belirtmek suretiyle yazılı olarak itiraz komisyonuna başvurabilir. (3) İtiraz komisyonu üyeleri kendilerinin, boşanmış olsalar dahi eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlarının veya evlatlıklarının bu kapsamdaki başvurularında görev alamazlar. (4) İtiraz komisyonu, üye tamsayısıyla toplanır ve oy çokluğu ile karar alır. (5) İtirazlar derhal itiraz komisyonuna intikal ettirilir. Talep, itiraz komisyonunca değerlendirilerek öngörülen süre içerisinde karara bağlanır ve sonuç idareye veya idarenin şirketine ve ilgilisine yazılı şekilde tebliğ edilir. İtiraz üzerine komisyonca verilen kararlar kesindir." hükmü yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından Büyükçekmece Belediyesi Başkanlığına 696 sayılı KHK kapsamında kadroya alınması istemiyle yaptığı başvurunun Tespit Komisyonu tarafından reddedilmesi üzerine Valiliğe yaptığı itirazın 04.12.2017 tarihi itibarıyla çalışmadığı ileri sürülerek reddedilmesi üzerine İstanbul Valiliği-İtiraz Komisyonunun işlemi ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 01.01.2018 tarihli Tebliği'nin 11. ve 36. maddelerinin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılan 01/01/2018 tarihli Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına Veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24. maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslara İlişkin Tebliğin 11. ve 36. maddelerinin hukuka uygun olduğu, hizmet gereklerine aykırılık içermediği sonucuna varılmıştır.
Yukarıda yer verilen Tebliğin 30.maddesinin 1. fıkrasında; işçi statüsüne geçirilme hakkından yararlanılabilmesi için idarede veya idarenin şirketlerinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalışıyor olma şartı getirilmiş olup, istisna olarak doğum izni, sağlık kurulu raporuyla belgelendirilen sağlık sorunları sebebiyle iş sözleşmeleri askıda olanlar veya askerde bulunanların başvurabileceği belirtilmiştir.
Olayda ise; davacının 30.04.2017 tarihinde terhis olduğu, bu tarihten sonra belediyede görev almadığı, 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalışır durumda olmadığı anlaşıldığından davacı talebinin reddedilmesinde mevzuata aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Davanın Reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 21/04/2021 tarih ve 31461 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 73 sayılı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Kurulması ile Kamu Personel İşlemlerinin Yürütülmesine İlişkin Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hasım mevkiine alınmak suretiyle, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacının Usul ve Esasların 36. maddesine yönelik hukuka aykırılık iddiası, maddenin, "itiraz üzerine komisyonca verilen kararlar kesindir." yolundaki son cümlesine ilişkin olduğundan, 36. madde anılan cümleye hasren incelenerek işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
06/12/2014 – 24/10/2016 tarihleri arasında Büyükçekmece Belediyesinde alt işveren bünyesinde işçi olarak görev yapan ve 24/10/2016 tarihinde askerlik hizmetini ifa etmek üzere ayrılan davacının, 696 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK'ya eklenen Geçici 24. maddesi uyarınca sürekli işçi kadrosuna atama yapılmasına ilişkin düzenleme uyarınca idareye yaptığı başvurusunun 01/03/2018 günlü karar ile İstanbul Valiliği İtiraz Komisyonu tarafından, 30/04/2017 tarihinde terhis olduğu, 04/12/2017 tarihi itibarıyla çalışmasının bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 01/01/2018 tarih ve 30288 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Kamu kurum ve kuruluşlarında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sözleşmesi kapsamında çalıştırılmakta olan işçilerin sürekli işçi kadrolarına veya mahalli idare şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmesine ilişkin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23. ve Geçici 24. maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar" ın 11. ve 36. maddelerinin iptali ile 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 127. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 24. madde kapsamında sürekli işçi kadrosunda istihdam edilme talebiyle yaptığı başvurunun reddine dair işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı İstanbul Valiliği İtiraz Komisyonu işleminin iptali ile Büyükçekmece Belediyesine kadrolu işçi olarak iadesine ve yoksun kalınan haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
24/12/2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 127 inci maddesiyle 27/06/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 23. maddenin birinci fıkrasında; "5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, bu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatlarında; ödemeleri merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden karşılanan 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 04/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar; a) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak, b) Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmak, c) Bu kapsamda çalıştırılmalarına ilişkin olarak açtıkları davalardan ve/veya icra takiplerinden feragat edeceğine dair yazılı beyanda bulunmak, ç) En son çalıştığı idare ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı bu madde ile tanınan haklar karşılığında herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini yazılı olarak beyan etmek kaydıyla, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde idaresinin hizmet alım sözleşmesinin yapıldığı birimine, sürekli işçi kadrolarında istihdam edilmek üzere yazılı olarak başvurabilirler. Başvuranların şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, bu tespite itirazların karara bağlanması, şartları taşıyanların idarelerince belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınava alınması, sınav sonuçlarına itirazların karara bağlanması ve sınavda başarılı olanların kadroya geçirilmesine ilişkin süreç bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde idarelerince sonuçlandırılır..." hükmü öngörülmüştür.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasında; "Birinci fıkrada yer alan 04/12/2017 tarihi itibarıyla çalışıyor olmak şartının tespitinde, Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmiş olan sigortalı işe giriş bildirgeleri, işten ayrılış bildirgesi ve aylık prim ve hizmet belgeleri esas alınır. Ancak söz konusu tarihe ilişkin olarak anılan Kuruma yasal süresi dışında verilen belgelere dayanılarak bu madde hükmünden yararlanılamaz. 04/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olduğu idarelerince tespit edilenlerden, hakkında bu tarihten sonra işten ayrılış bildirgesi verilenler bu madde hükümlerinden yararlanabilir."; üçüncü fıkrasında ise, "Birinci fıkradaki personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında bulunmakla birlikte 04/12/2017 tarihinde doğum veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilen sağlık sorunları nedenleriyle iş sözleşmeleri askıda olanlar veya anılan tarih itibarıyla askerde bulunanlar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır. Birinci fıkrada belirtilen süreler, askerlik veya askı süresinin sona erdiği tarihten itibaren başlar. Sürekli işçi kadrolarına geçirilme süreci, birinci fıkra kapsamında olmakla birlikte bu sürecin tamamında veya herhangi bir aşamasında askerde bulunanlar için askerlik süresinin sona erdiği tarihten itibaren başlar veya kaldığı yerden devam eder." denilmiştir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında, "İl özel idareleri ve belediyeler ile bağlı kuruluşlarında ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinde, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 04/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar; a) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak, b) Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmak, c) Bu kapsamda çalıştırılmalarına ilişkin olarak açtıkları davalardan ve/veya icra takiplerinden feragat edeceğine dair yazılı beyanda bulunmak, ç) En son çalıştığı idare veya şirket ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı bu madde ile tanınan haklar karşılığında herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini yazılı olarak beyan etmek, kaydıyla bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde hizmet alım sözleşmesini yapan idareye veya şirkete, ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde çalıştırılmak üzere yazılı olarak başvurabilirler. Başvuranların şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, bu tespite itirazların karara bağlanması, şartları taşıyanların belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınava alınması, sınav sonuçlarına itirazların karara bağlanması ve sınavda başarılı olanların işçi statüsüne geçirilmesine ilişkin süreç bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde sonuçlandırılır. Sınavlarda başarılı olanlar, varsa bu fıkranın (c) bendinde öngörülen davalardan feragat ettiklerini tevsik eden belgeyi ve/veya icra takibine konu alacaktan feragat ettiğine dair icra müdürlüğünden alınacak belgeyi ibraz etmek, bu fıkranın (ç) bendinde öngörülen sulh sözleşmesini ibraz etmek ve aynı fıkrada öngörülen şartları taşımaya devam etmek kaydıyla, sınav sonuçlarının kesinleşmesini müteakip, ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde topluca işe başlatılır. Bunların istihdam süreleri hiçbir şekilde sosyal güvenlik kurumlarından emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihi geçemez. Bu fıkra kapsamında feragat edilen davalara veya takiplere ilişkin yargılama ve takip giderleri davacı veya takip eden üzerinde bırakılır ve taraflar lehine vekalet ücretine hükmolunmaz, hükmedilenler tahsil edilmez ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar tahsil edilenler ise iade edilmez. Bu fıkra kapsamında yapılacak sulh sözleşmelerinden damga vergisi alınmaz."; ikinci fıkrasında, Geçici 23 üncü maddenin ikinci, üçüncü fıkraları hükümlerinin bu madde kapsamında yer alanlar hakkında da kıyasen uygulanacağına, Geçici 25. maddede de, geçici 23 ve geçici 24. maddelerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığınca müştereken belirleneceği düzenlemesine yer verilmiştir.
01/01/2018 tarih ve 30288 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın "Geçici 24 üncü maddenin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar" ın düzenlendiği üçüncü bölümünde yer alan "Hak sahipliği açısından kapsamın belirlenmesi" başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında; 375 sayılı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici 24 üncü madde ile tanınan ve bu Usul ve Esasların 28 inci madde 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici 24 üncü madde ile tanınan ve bu Usul ve Esasların 28 inci maddesinde ifade edilen şirketlerden birinde işçi statüsüne geçirilme hakkından yararlanılabilmesi için idarede veya idarenin şirketlerinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında 04/12/2017 tarihi itibarıyla çalışıyor olmak gerektiği, ikinci fıkrasında; kapsama giren işçilerin madde ile tanınan sürekli işçi kadrolarına geçiş hakkından yararlanabilmesi için, "a) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak, b) Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmak, c) Bu kapsamda çalıştırılmalarına ilişkin olarak idarelere karşı açtıkları davalardan ve/veya icra takiplerinden feragat edeceğine dair idareye yazılı beyanda bulunmak, ç) En son çalıştığı idare ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 24 üncü madde ile tanınan haklar karşılığında idarelerden herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini idareye ve idarenin şirketine yazılı olarak beyan etmek." şartlarını taşımaları gerektiği, üçüncü fıkrasında; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında bulunmakla birlikte 04/12/2017 tarihinde doğum (doğum öncesi ve sonrası ücretli veya ücretsiz kanuni izinler dahil) veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilen sağlık sorunları nedenleriyle iş sözleşmeleri askıda olanların veya anılan tarih itibarıyla askerde bulunanların da başvuru hakkından yararlandırılacağı ve bu durumdakiler için başvuru ve geçiş sürelerinin, askerlik veya askı süresinin sona erdiği tarihten itibaren başlayacağı kuralı getirilmiştir.
Anılan Usul ve Esasların 33 üncü maddesinde "Tespit Komisyonu", 34 üncü maddesinde tespit komisyonunun "İnceleme Kriterleri" düzenlenmiş olup, maddenin birinci fıkrasında, "Başvuruları alan birimler, başvuruları derhal tespit komisyonuna intikal ettirir. Tespit komisyonu başvuruları ön inceleme ve esas inceleme olmak üzere iki aşamada inceler.", ikinci fıkrasında, "Ön incelemede, başvuru formunun tam ve eksiksiz şekilde doldurulup doldurulmadığı, yapılan beyanların aranılan şartlara uygun olup olmadığı, usule ilişkin şekil şartlarına uyulup uyulmadığı incelenir.", üçüncü fıkrasında, "Esas incelemede, yetkili EKAP kullanıcısı tarafından altisveren.gov.tr internet sayfasına girilerek; a) İşçinin istihdam edildiği sözleşmenin kanun hükmünde kararname kapsamında personel alımına dayalı hizmet alımı sözleşmesi olup olmadığı hususu Kamu İhale Kurumu kayıtlarından kontrol edilir. Ayrıca idare kayıtlarından da teyit edilir. b) İşçinin bu personel alımına dayalı hizmet sözleşmesi kapsamında o işyerinde 04/12/2017 tarihi itibarıyla çalışıp çalışmadığı hususu Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarından kontrol edilir. Ancak altisveren.gov.tr internet sayfasında yer almayan hizmet alım ihalelerinin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ile diğer hizmet alımlarının birlikte yapıldığı hizmet alım ihalelerinin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı hususu idarelerce değerlendirilir. Bu durumda, 04/12/2017 tarihi itibarıyla çalışan işçi listesi, altisveren.gov.tr internet sayfasına işyeri sicil numarası girilmek suretiyle kontrol edilir. İşçinin bu tarih itibarıyla bu işyerinde çalıştığının tespit edilmesi halinde hizmet alımı suretiyle personel çalıştırılması tanımına uygun istihdam edilip edilmediği değerlendirilerek karar verilir. Tereddüt olması halinde tespit komisyonu tarafından söz konusu hizmet alımının, bu Usul ve Esaslarda belirtilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olup olmadığı detaylı olarak incelenip araştırılır, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğunun belirlenmesi halinde gerekçeleri tutanak altına alınır.", dördüncü fıkrasında, "Üçüncü fıkranın (b) bendine ilişkin olarak Sosyal Güvenlik Kurumuna yasal süresi dışında verilen belgeler bu tespitte dikkate alınmaz. Ayrıca, idarelerince 04/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olduğu tespit edilenlerden, hakkında bu tarihten sonra işten ayrılış bildirgesi verilenler de bentte aranan çalışma şartını sağlıyor kabul edilir." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Ayrıca Usul ve Esaslar'ın "Geçici 23 üncü maddenin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı ikinci bölümünde yer alan Tespit Komisyonu kararına itiraz ve süresini düzenleyen 11. maddesinde; "Tespit komisyonu kararına göre sınava girme hakkı elde edemeyenler, ilan tarihinden itibaren öngörülen süre içerisinde gerekçesini de belirtmek suretiyle yazılı olarak itirazda bulunabilir. İtirazlar derhal incelemeyi yapan tespit komisyonuna intikal ettirilir. Talep, komisyonca değerlendirilerek öngörülen süre içerisinde karara bağlanır ve sonuç ilgilisine yazılı şekilde tebliğ edilir. İtiraz üzerine tespit komisyonunca verilen kararlar kesindir." , Geçici 24 üncü maddenin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı üçüncü bölümünde yer alan İtiraz Komisyonu ve itiraz sürecini düzenleyen 36. maddesinde ise; ".....Tespit komisyonu kararına göre sınava girme hakkı elde edemeyenler, ilan tarihinden itibaren öngörülen süre içerisinde gerekçesini de belirtmek suretiyle yazılı olarak itiraz komisyonuna başvurabilir...... İtirazlar derhal itiraz komisyonuna intikal ettirilir. Talep, itiraz komisyonunca değerlendirilerek öngörülen süre içerisinde karara bağlanır ve sonuç idareye veya idarenin şirketine ve ilgilisine yazılı şekilde tebliğ edilir. İtiraz üzerine komisyonca verilen kararlar kesindir." açıklamaları yapılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava, 01/01/2018 tarihli ve 30288 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esasların 11. maddesinin iptali istemine ilişkin kısmı yönünden incelendiğinde;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde iptal davaları, idari işlemlerin iptali için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmış olup, anılan Kanunun 15/1-b maddesinde, dava dilekçelerinin 14. madde uyarınca incelenmesi sonucu ehliyet hususunda Kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesinin ön koşullarından biri olan "dava açma ehliyeti" her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçütler içinde menfaat ilişkisinin varlığını ifade etmektedir. Her olay ve davada, idari işlem ile dava açacak kişi arasında öngörülen subjektif ehliyet koşulu olarak menfaat ihlali, korunabilecek kişisel, meşru ve güncel bir menfaat olması ölçütleri kapsamında yargı mercilerince değerlendirilecektir.
Bu yönüyle, uyuşmazlıkta öncelikle, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 11. maddesinin iptalinin istenilmesinde, davacının menfaatinin (subjektif ehliyetinin) bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekmektedir.
Davacının, Büyükçekmece Belediyesinde alt işverenin işçisi olarak çalışmakta iken 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 24. maddesi kapsamında, geçici işçilikten kadroya geçiş talebinde bulunduğu, Usul ve Esaslar'ın 11. maddesinin ise Geçici 23. madde kapsamındaki geçişlerle ilgili olduğu, diğer bir ifadeyle davacı hakkında tesis olunan davalı idare işleminin anılan düzenlemeyle ilgili bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda, davacının 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 11. maddesinin iptalini istemekte herhangi bir menfaati bulunmamaktadır.
Dava, 01/01/2018 tarih ve 30288 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 36. maddesinin iptali istemine ilişkin kısmı yönünden incelendiğinde;
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 24. maddesinde, başvuranların şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, bu tespite itirazların karara bağlanması, şartları taşıyanların idarelerince belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınava alınması, sınav sonuçlarına itirazların karara bağlanması ve sınavda başarılı olanların kadroya geçirilmesine ilişkin sürecin bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde idarelerince sonuçlandırılacağı belirtilmiş olup, böylelikle idari başvuru sürecinin tamamlanmasının amaçlandığı ve bu aşamadan sonra idare yapısı içinde itiraz ve başvuru usulü öngörülmediği; ayrıca, düzenlemenin, yargı merciilerine başvuru yolunun kapatılması gibi Anayasaya aykırı bir amaç da içermediği anlaşıldığından, dava konusu düzenleyici işlemin üst normlara, kamu yararına ve hukuka uygun olarak tesis edilmiş olduğu sonucuna varılmıştır.
Dava, davacının sürekli işçi kadrosuna alınma istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin işleme itirazı üzerine tesis edilen ... tarih ve ... sayılı İstanbul Valiliği İtiraz Komisyonu işleminin iptali istemi ile Büyükçekmece Belediyesine kadrolu işçi olarak iadesine ve yoksun kalınan haklarının ödenmesine karar verilmesi istemine ilişkin kısmı yönünden incelendiğinde;
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 24. maddede; kanun kapsamında olan idarelerde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamındaki yükleniciler tarafından 04/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanların sürekli işçi kadrolarına geçiş için başvurabilecekleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında bulunmakla birlikte 04/12/2017 tarihinde askerde bulunanlar hakkında da bu madde hükümlerinin uygulanacağı, birinci fıkrada belirtilen sürelerin, askerlik veya askı süresinin sona erdiği tarihten itibaren başlayacağı, sürekli işçi kadrolarına geçirilme süreci, birinci fıkra kapsamında olmakla birlikte bu sürecin tamamında veya herhangi bir aşamasında askerde bulunanlar için askerlik süresinin sona erdiği tarihten itibaren başlayacağına veya kaldığı yerden devam edeceğine ilişkin düzenlemelerin yer aldığı görülmekte olup, 24/10/2016 tarihinde askerlik hizmetini ifa etmek üzere işten ayrılarak iş akdini fesheden davacının, 30/04/2017 tarihinde de terhis olduğu, 04/12/2017 tarihi itibarıyla ise çalışmadığı ve bu tarihte askerde de bulunmadığı da açık olduğundan, sürekli işçi kadrosuna geçirilme talebiyle yapılan başvurunun reddine dair işleme karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Öte yandan, sürekli işçi kadrosuna geçirilme talebiyle yapılan başvurunun reddine dair işleme karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden, Büyükçekmece Belediyesine kadrolu işçi olarak iadesine ve yoksun kalınan haklarının ödenmesine karar verilmesi talebinin de reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 11. maddesinin iptali istemi yönünden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1(b) maddesi uyarınca DAVANIN EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE,
2. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 36. maddesinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. ... tarih ve ... sayılı İtiraz Komisyonu kararının iptali istemi ile Büyükçekmece Belediyesine kadrolu işçi olarak iadesine ve yoksun kalınan haklarının ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... -TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ... - TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
6. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 01/12/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.