Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2018/1759 E. , 2022/410 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/1759
Karar No : 2022/410
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Mobilya Gıda Yemek Tekstil Petrol Ürünleri Medikal Bilgisayar Temizlik Turizm Kırtasiye Taşımacılık Dayanıklı Tüketim Hayvan Yemi Proje Dekorasyon İnşaat Taahhüt İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasına davalı idarece yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı ve alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiği yolunda saptamalar içeren vergi tekniği raporuna dayanılarak düzenlenen vergi inceleme raporları uyarınca 2011 yılının Temmuz dönemi için re'sen salınan katma değer vergisi ve kayıt dışı hasılat nedeniyle yapılan tarhiyat üzerinden bir kat, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirmesi nedeniyle yapılan tarhiyat üzerinden ise üç kat kesilen vergi ziyaı cezası ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi gereğince kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi tekniği raporunda yer alan tespitler ve şirket yetkilisinin beyanı ilgili dönemde belgesiz emtia satışı yapıldığının ortaya konulduğu, davacının faturalarını kayıtlarına aldığı … Boya Oto Alım Satım Tekstil Mobilya Limited Şirketi ve … hakkındaki saptamaların ise düzenledikleri faturaların gerçeği yansıtmadığını kanıtlayıcı mahiyette olmadığı, özel usulsüzlük cezasında ise hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle tarhiyat azaltılmış, özel usulsüzlük cezası ise kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının, aleyhe olan hüküm fıkralarının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı şirketin 2011 yılında sahte fatura kullandığı ve bir kısım satışlarına ilişkin olarak belge düzenlemediği, bu durumun 213 sayılı Kanun'un 30. maddesinin ikinci fıkrasının 4. bendi gereği dönem matrahının re'sen tarhını gerektirdiği, aynı Kanun'un 353. maddesine göre fatura alınmaması nedeniyle belgenin kimden alınmadığının tespit edilmesine gerek bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemine konu kararın, tarhiyatın … Boya Oto Alım Satım Tekstil Mobilya Limited Şirketi'nden alınan faturalara isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması, … 'tan alınan faturalara isabet eden kısmı ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkralarının ise onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın ve özel usulsüzlük cezasının, … 'tan alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı … Boya Oto Alım Satım Tekstil Mobilya Limited Şirketi tarafından dava dışı bir başka mükellefe düzenlenen faturalara dayalı indirimlerin de reddi suretiyle yapılan katma değer vergisi tarhiyatının kaldırılması yolundaki … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı; Danıştay Üçüncü Dairesinin 31/01/2019 tarih E:2015/3194, K:2019/569 sayılı kararıyla, değinilen şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki saptamalardan, düzenlediği faturaların gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle bozulduğundan, Vergi Mahkemesi kararının, tarhiyatın bu faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Öte yandan yeniden verilecek kararda, özel usulsüzlük cezasının değinilen şirketten alınan faturalara isabet eden kısmı hakkında değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiği de açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın ve özel usulsüzlük cezasının, … 'tan alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkralarının ONANMASINA,
3. Kararın; tarhiyatın ve özel usulsüzlük cezasının, … Boya Oto Alım Satım Tekstil Mobilya Limited Şirketi'nden alınan faturalara isabet eden kısmına ilişkin hüküm fıkralarının BOZULMASINA, 07/02/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.
İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.
İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.
Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.
Davacının bir kısım emtia alımlarını sahte faturayla belgelendirdiği ve bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda tespitler içeren vergi inceleme raporuna istinaden yapılan tarhiyatların ve özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemi hakkında, davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporu ile faturaların temin edildiği … hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire Kararı'na bu yönden katılmıyorum.