Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2018/1820 E. , 2022/2629 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/1820
Karar No : 2022/2629
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Şırnak İli, Beytüşşebap İlçesi, ... Köyü'nde Geçici Köy Korucusu olarak görev yapan davacının, çağrıldığı halde ve yapılan tüm ikazlara rağmen göreve gelmediğinden bahisle görevden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlem metninde göreve son verme gerekçesi olarak gösterilen 28/03/2016 tarihli savunma yazısının davalı idare tarafından gönderilen belgeler içinde yer almaması nedeniyle Mahkemenin 10/01/2017 tarihli ara kararıyla davalı idareden, dava konusu işlem tesis edilmeden önce davacının savunmasının alınıp alınmadığının sorularak buna ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine rağmen ara karar cevabı olarak Mahkemeye davalı idare tarafından davacının savunmasının istendiğini ve alındığını gösteren herhangi bir belgenin sunulmadığı, bu durumda; dava konusu disiplin cezası tesis edilmeden önce savunma istem yazısının davacının adresine tebliğe çıkarılıp davacıya belli bir süre verilerek usulüne uygun savunma hakkı tanınması gerekirken, Anayasa ile teminat altına alınan savunma hakkının kısıtlanmasından ve savunma hakkı verilmeden disiplin cezası uygulanamayacağına ilişkin açık düzenlemeye aykırı olarak işlem tesis edilmesinden dolayı, dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının savunmasının sehven İdare Mahkemesi dosyasına konulmadığının anlaşıldığı, 28/03/2016 tarihinde konu ile ilgili savunmanın davacı tarafından verildiği, bu durumda mahkeme kararının hukuki gerekçesinin ortadan kalktığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı vekili tarafından, davalı tarafın temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; geçici köy korucusu olan davacının, göreve katılmadığından bahisle görevine son verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 129. maddesinde; memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.
442 sayılı Köy Kanunu'nun Ek 18. maddesinde; geçici köy korucuları ile korucu başlarının; görevlendirme şekilleri, göreve alınmalarında aranacak şartlar, görevleri, uygulanacak disiplin cezaları ve görevlerine son verilmesini gerektiren haller, disiplin amirleri, yararlanacakları giyim eşyaları ile bunların şekli ve verilme zamanları, eğitim ve denetim usûl ve esasları, sicil ve izinleri, ilk müracaatlarında sahip olmaları gereken sağlık şartları, başka bir işte çalışma hakları ile bu Kanunda yer alan diğer hususlara ilişkin uygulamaların Milli Savunma Bakanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşü üzerine İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak ve bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde Bakanlar Kurulunca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
Bu madde hükmü uyarınca 09/01/2008 tarih ve 2018/13105 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe giren Geçici Köy Korucuları Yönetmeliği'nin "Disiplin Cezaları" başlıklı 17. maddesinin (ç) 'görevden çıkarma' başlıklı 1. bendinde; "(1) Bir daha geçici köy korucusu olarak görevlendirilmemek üzere; tazminat ödenmeksizin, görevlendirilmelerindeki esas ve usullere uyularak görevle olan ilişiğin kesilmesidir. Göreve son verme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:" hükmü, aynı maddenin 9. bendinde; "Kontrol, genel arama, iz sürme gibi operasyonel faaliyetlerle görevli güvenlik güçlerinin bu yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde çağırmasına rağmen göreve katılmamak, katıldıktan sonra izinsiz terk etmek," hükmü, "Disiplin cezası vermeye yetkili amirler" başlıklı 18. maddesinin 2. fıkrasının son cümlesinde; "Savunma hakkı verilmeden disiplin cezası uygulanamamaz." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesi tarafından dava konusu işleme esas alınan 28/03/2016 tarihli savunma yazısının dosyada bulunmadığı tespit edilmiş, ara karar ile davalı idareden istenmesine rağmen dosyaya sunulmadığından, ilgili mevzuat gereği savunma alınmadan disiplin yaptırımı uygulanamayacağı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, davalı tarafın istinaf başvurusu üzerine dosyaya sunulan istinaf dilekçesi ekinde davacıya ait 28/03/2016 tarihli savunmanın Bölge İdare Mahkemesi dosyasına sunulduğu görülmüştür.
Bu durumda, Şırnak İli, Beytüşşebap İlçesi, ... Köyünde geçici köy korucusu olarak görev yapan davacının, Şırnak ilinde icra edilecek operasyonda görevlendirildiği hususu kendisine tebliğ edildiği halde göreve gitmeyeceğini beyan ettiği, durumun 28/03/2016 tarihinde tutanak altına alındığı, yine 02/04/2016 ve 12/04/2016 tarihinde icra edilecek operasyonlara da katılmadığı ve hakkında ayrı ayrı tutanak tutulduğu, 28/03/2016 tarihli savunma istem yazısı ile savunmasının alındığı, davacının savunmasında "yaşı ve sağlık sorunları nedeniyle uzun süreli görevlerde kalmakta zorluk çektiğini, diğer tüm görevlerde yer aldığını, emekliliğine bir buçuk yıl kaldığını, görevlendirmelerde kendisine kolaylık sağlanmasını istediğini" belirttiği, yaptığı vazifenin niteliği ve gerekleri dikkate alındığında davacının savunmasının geçerli bir mazeret olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, davacının işlem dosyasında yer alan evraklara dayanılarak göreve gelmediğinin sabit olduğu ve geçerli bir mazereti de bulunmadığından bahisle 02/05/2016 tarihli Valilik Makamı Olur'lu davacının görevine son verilmesi işleminde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Öte yandan, her ne kadar davacı vekili tarafından davacının görevine son verilmeden istifa ettiği iddia edilse de, Dairemizde bulunan, aynı köyde görevli geçici köy korucularına ilişkin dosyaların birlikte incelenmesinde; Şırnak il merkezine yapılan görevlendirmeye yakın tarihlerde, görevlendirmeden önce ya da sonra davacı ve bir kısım geçici köy korucusunun davalı idareye istifa dilekçeleri sunduğu görülmüş olup, istifaların yetkili idare tarafından değerlendirilinceye kadar korucuların görevlerine devam etmeleri gerektiği, istifa dilekçesi vermenin tek başına koruculara göreve gitmeme mazereti olamayacağı açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 13/04/2022 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.