Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2018/1845 E. , 2022/2190 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/1845
Karar No : 2022/2190
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ : Av. …
DAVA KONUSU : Davacı tarafından, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin, 5, 7 ve 8. maddeleri ile … Üniversitesi Personel Daire Başkanlığının … günlü, … sayılı işleminin iptali ve 18/01/2007-04/01/2018 tarihleri arasına ilişkin olarak şube müdürü kadrosuna atanmamasından doğan maddi kayıplarının ödenmesine hükmedilmesi istenmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından; 1980 yılında Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğünde memur olarak göreve başladığı, 1995'te şef kadrosuna, 2004 yılında ayniyat saymanı kadrosuna atandığı ve halen aynı unvanla çalıştığı, 5018 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesini müteakip Ayniyat Talimatnamesi'nin yürürlükten kaldırıldığı, 01/01/2006 tarihinde yürürlüğe giren Taşınır Mal Yönetmeliği’nin Geçici 2. maddesi ile kamu idarelerine “ayniyat saymanı unvanına ait kadroların yapılacak ilk kadro değişikliğinde uygun kadrolar ile değiştirilmesi yükümlülüğü" getirildiği halde, idarenin bu yükümlülüğü yerine getirmeyerek kendisini mağdur ettiği, (Oysaki; Maliye Bakanlığınca 2006 yılında bu konuda gerekli işlemlerin yapılarak Bakanlıkta ayniyat saymanı unvanına sahip personeline herhangi bir sınava ve sınırlamaya tabi tutulmaksızın şube müdürü unvanının verildiği),
Mağduriyetinin giderilmesi için kadro değişikliği talebiyle idareye yaptığı başvurunun, idarece "kadro değişikliğinin ancak görevde yükselme sınavı çerçevesinde yapılabileceği" gerekçesiyle reddedildiği, oysaki davalı idarenin iki personelini önce ayniyat saymanlığı kadrosuna, daha sonrasında ise sınava tabi tutmaksızın fakülte sekreterliği ve şube müdürlüğü kadrolarına atadığı (davacı tarafından; anılan iki personelin özlük ve sicil dosyalarının celbi talep edilmektedir), bu durumun Anayasa'ya ve 5018 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olduğu,
Görevde Yükselme Yönetmeliği'nin ayniyat saymanları ile ilgili hükümlerinin hukuka aykırı olduğu, şube müdürü pozisyonunda sayılması gereken ayniyat saymanlarının, şef kadrosundan dahi düşük bir seviyeye indirgendiği, kendisinin 23 yıl önce şef olmasına karşın, şu anda şef olabilmek için görevde yükselme sınavına tabi tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI:
… Başkanlığı: Davalı İdare tarafından;
1) Ehliyet Yönünden;
*Davacının, Yönetmelik'in 5, 7 ve 8. maddelerinin tamamının iptalini talep etmekte menfaati olmadığı,
*Yönetmelik'in 5 ve 7. maddelerinde geçen "ayniyat saymanı" ibarelerinin, bir hakkın alınmasına değil, verilmesine ilişkin düzenlemeler olduğu, bu ibareler yönünden de menfaati bulunmadığı,
*Yönetmelik'in 8. maddesinde "ayniyat saymanı" ibaresi hiç geçmediği için, bu madde yönünden de menfaati bulunmadığı ileri sürülerek davanın, Yönetmelik maddeleri bakımından ehliyet yönünden reddi gerektiği savunulmaktadır.
2) Süre Aşımı Yönünden;
Dava konusu bireysel işlemin gerekçesinde, davacının talebinin ret gerekçesinin Yönetmelik olduğuna dair bir ibare bulunmadığından, dava süresinin Yönetmelik'in yürürlüğe girdiği 11/03/2007 tarih itibarıyla hesaplanması ve Yönetmelik'e ilişkin olarak süre aşımı sebebiyle ret kararı verilmesi gerektiği,
Ayrıca, davacının dava tarihinden 60 gün öncesine kadar olan kısım dışındaki maddi hak talepleri yönünden de süre aşımı sebebiyle ret kararı verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
3) Esas Yönünden;
Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin, Genel Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlandığı ve 12/04/2014 tarihinde yürürlüğe girdiği, 11/03/2017 tarihinde de Genel Yönetmelik'te yapılan değişikliklere uygun düzenlemelerin yapıldığı; dolayısıyla Genel Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu;
Yönetmelikte, aynı görev grubundaki aynı düzey veya alt düzey kadrolara sınavsız atama yapılabilmesinin; bunun dışındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği için ise sınav şartına tabi olunmasının öngörüldüğü;
"Ayniyat saymanı" kadrosunun görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına tabi kadrolar arasında sayılmasında hukuka aykırı bir yön bulunmadığı; Yönetmelik'te, dört yıllık yükseköğretim mezunu olan ayniyat saymanları ile en az iki yıllık yükseköğretim mezunu ayniyat saymanlarının, yapılacak sınav sonucuna göre “müdür yardımcılığı, şef ve uzman" kadrolarına atanabilmelerinin düzenlendiği,
Genel Yönetmelik'in 15. maddesi uyarınca, "Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri giderme konusunda" Devlet Personel Başkanlığının yetkili olduğu; davacının görevde yükselme sınavına tabi olmadan hangi eşdeğer kadrolara atanabileceği hususunda Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğünce görüş talep edilmesi üzerine, DPB’nin 09/03/2018 tarihli yazısı ile "Diğer şartları taşıması halinde davacının 'sıhhi malzeme saymanı, fon saymanı, sayman ve muhasebeci' unvanlı kadrolara veya daha alt görevlere atanması hususunun Kurumun takdirinde olduğunun" bildirildiği,
Tüm bu sebeplerle, gerek Yönetmelik hükümlerinin gerekse bireysel işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
… Üniversitesi Rektörlüğü : Davalı İdare tarafından;
1) Süre Aşımı Yönünden: Davacının, daha önce aynı taleple 2013 ve 2015 yıllarında da başvuruda bulunduğu ve başvuruları reddedilmesine rağmen dava açmadığı; son olarak da 04/01/2018 tarihinde yaptığı başvurunun reddi üzerine dava açtığı; önceki başvurularının reddine ilişkin işlemlere dava açmadığı için, bu davanın süre aşımı yönünden reddi gerektiği savunulmaktadır.
2) Esas Yönünden: Yükseköğretim Ust Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 5. maddesinde unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında "ayniyat saymanı" kadrosu da sayılmış olup, talebi doğrultusunda işlem yapılabilmesi için Yönetmelik hükümleri doğrultusunda davacının ancak açılacak sınava girip başarılı olması gerektiği, Yönetmeliğin, düzenleyici bir idari işlem niteliğinde olduğu ve hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı, yürürlükte olduğu sürece tüm kişi ve kurumlar açısından bağlayıcı ve uygulanmasının zorunlu olduğu, bir düzenleyici işlemin iptali ya da yürütülmesinin durdurulması söz konusu değilse kişi ya da kurumların resen düzenleyici işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle düzenleyici işlemin uygulamaktan imtina etmelerinin söz konusu olamayacağı, zımni iptal yaklaşımı ile çeşitli gerekçelerle düzenleyici idari işlemlerin uygulanmaması durumunun, uygulama açısından farklılıkların doğmasına sebep olacağı, İdarelerince, Yönetmelik hükümleri uyarınca işlem tesis edildiği, herhangi bir hukuka aykırılıktan söz edilmesinin mümkün olmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ :12/04/2014 günlü, 28970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar" başlıklı 8. maddesinin iptali istemi yönünden davanın ehliyet yönünden reddine, aynı Yönetmelik'in "Görev Grupları" başlıklı 5. maddesi ve "Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. maddesinin iptali istemi yönünden davanın reddine; davacının, durumuna uygun kadro değişikliği talebiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlem hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu bireysel işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının davalı idareye başvuru tarihi olan 04/01/2018 tarihinden, davalı idarece şube müdürlüğüne atandığı tarihe kadar olan kısmının davacıya ödenmesine, istemin başvuru tarihinden öncesine yönelik kısmının reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, … Üniversitesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığında ayniyat saymanı olarak görev yapan davacı tarafından, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin, 5, 7 ve 8. maddeleri ile … Üniversitesi Personel Daire Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali ve 18/01/2007-04/01/2018 tarihleri arasına ilişkin olarak şube müdürü kadrosuna atanmamasından doğan maddi kayıplarının ödenmesine hükmedilmesi istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının 06.05.1980 tarihinde … Üniversitesi İdari Mali İşler Daire Başkanlığında ayniyat memuru olarak göreve başladığı,15.02.1995 tarihinde ayniyat saymanlığında şef olarak atandığı,17.03.2004 tarihinde görev unvan değişikliği yapılarak ayniyat saymanı kadrosuna atandığı,halen bu görevine devam ettiği,davacının 04.01.2018 tarihli dilekçesiyle … tarih ve … sayılı resmi gazetede yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği ile Ayniyat Talimatnamesinin yürürlükten kaldırıldığını,bu yönetmeliğin Geçici 2. Maddesi uyarınca kadrosunun uygun kadrolarla değiştirilmesi gerekirken değiştirilmediğini(18.01.2007 tarihinde yürürlüğe giren yönetmeliğin Geçici 2. maddesinde bu yönde bir düzenleme bulunmamaktadır.), bu nedenle 2007 yılından beri özlük haklarında maddi kayıplar meydana geldiğini belirterek durumuna uygun kadro değişikliği yapılması için idari başvuruda bulunduğu, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının 12 Ocak 2018 tarih ve 1406 sayılı işlemi ile davacının Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin ilgili maddeleri gereğince açılacak sınava girip başarılı olması halinde kadrosunun değiştirilmesi işleminin yapılacağı bildirilerek davacının talebinin reddedildiği,davacının daha önce de aynı taleple iki kez idari başvuruda bulunduğu,bu taleplerinin 27.09.2013 ve 02.10.2015 tarihli işlemlerle aynı gerekçelerle reddedildiği, ancak bu işlemlerin davacıya tebliğine ilişkin bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, davacının daha sonra 04.01.2018 tarihli dilekçesi ile yaptığı başvurunun reddi üzerine süresinde bu davayı açtığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından,1050 sayılı Kanunun yürürlükten kaldırılması ile birlikte kullanıma ihtiyaç bulunmayan ayniyat saymanı kadrosuna görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin yönetmelikte yer verilmesinin hukuken mümkün olmadığı,anılan kadroya asaleten veya vekaleten atama yapılmasının mümkün olmadığı,Taşınır mal yönetmeliğinde de, ayniyat saymanlarının yok sayıldığı,oysa 09.08.2006 tarihinde yürürlüğe giren Maliye Bakanlığı Personeli Görev Yükselme, Unvan Değişikliği ve Atama Yönetmeliğinin Geçici 1. Maddesi ile Maliye Bakanlığı kadrosunda bulunan ayniyat saymanlarının herhangi bir sınava tabi tutulmaksızın bu unvanda geçen süreleri dikkate alınarak şube müdürü unvanını aldıkları,bu durumun Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu,dava konusu yönetmelikte ayniyat saymanlığı kadrosuna şef kadrosundan daha alt bir kadro görüntüsü verildiği,666 sayılı KHK ile şube müdürlerine % 170 oranında ek ödeme yapılırken ayniyat saymanlarına %115 oranında ek ödeme yapıldığı,ayniyat saymanlığı kadrosunun şube müdürlüğü kadrosuna denk düştüğü,müvekkilinin şube müdürü unvanı ile ilgili kadroya geçişinin yapılmasının hakkaniyet gereği olduğu ileri sürülmüştür.
24.12.2003 tarih ve 25236 sayılı resmi gazetede yayımlanan 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun "amaç" başlıklı 1.maddesinde " Bu Kanunun amacı, kalkınma planları ve programlarda yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve malî saydamlığı sağlamak üzere, kamu malî yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm malî işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve malî kontrolü düzenlemektir." hükmüne,"Kapsam" başlıklı 2.maddesinde " Bu Kanun, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahallî idarelerden oluşan genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrolünü kapsar." hükmüne,44. maddesinde " Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince, taşınır ve taşınmaz edinilmesi, yönetilmesi,..ilgili kanunlarında düzenlenir. Bu malların kaydı ile mal yönetim hesabının verilmesine ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca hazırlanacak ve Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmüne,Geçici 5. maddesinde, En geç 31.12.2004 tarihi itibarıyla;
a) Maliye Bakanlığı kadrolarında Bütçe Dairesi Başkanı,... Sayman, Devlet Muhasebe Uzmanı ve Muhasebe Denetmeni olarak görev yapanlar ile daha önce en az beş yıl bu görevlerde bulunanlar, kamu idarelerinde Muhasebe Yetkilisi; (Devlet Muhasebe Uzman Yardımcıları ile Muhasebe Denetmen Yardımcıları hariç) bunların yardımcıları ise Muhasebe Yetkilisi Yardımcısı,...
...
d) Sayıştay Denetçisi, Başbakanlık Müfettişi, Yüksek Denetleme Kurulu Denetçisi, Maliye Müfettişi, Hesap Uzmanı, Bütçe Kontrolörü, Muhasebat Kontrolörü, ... kadrolarında çalışmakta olanlar ile daha önce en az beş yıl bu görevlerde bulunanlar, kamu idarelerinde İç Denetçi,...olarak, 31.12.2007 tarihine kadar atanabilirler. (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen görevlere atanacak olanların Maliye Bakanlığınca iki aydan az olmamak üzere verilecek mesleki eğitimden geçmeleri ve yapılacak sınavda başarılı olmaları şarttır. Atamalarda ilgilinin ve idaresinin muvafakati alınır.
Bu görevlere atananlar, bu Kanunun öngördüğü sistemin uygulanmasına yönelik eğitime tâbi tutulurlar.
Bu şekilde anılan görevlere atananlar, talepleri üzerine, önceki kurumlarında kariyerlerine veya mesleklerine uygun kadrolara tekrar atanırlar.
Kamu idarelerinde Maliye Başkanlığı veya Bütçe Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen işlemlerin, bu idarelerde malî yönetim ve kontrol sistemleri kurularak kendileri tarafından yapılmaya başlanması nedeniyle kapanacak olan Maliye Başkanlığı ve Bütçe Dairesi Başkanlıklarında görev yapanlardan malî kontrol yetkilisi, muhasebe yetkilisi ve yardımcısı görevlerinden birine atanmayanlar Maliye Bakanlığında durumlarına uygun başka bir kadroya atanırlar." hükmüne yer verilmiş, 81. Maddesiyle de 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu ile ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.
09.08. 2006 tarih ve 26254 sayılı resmi gazetede yayımlanan Maliye bakanlığı Personeli Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Atama Yönetmeliği'nin Geçici 1.maddesinin 2. fıkrasında "Bütçe Dairesi Başkanları; Defterdar Yardımcısı, Milli Emlak Dairesi Başkanı ve İşletme Bölge Müdür Yardımcısı unvanlarına; Bütçe Dairesi Başkan Yardımcıları ise Saymanlık Müdür Yardımcısı, Milli Emlak Müdür Yardımcısı, Emlak Müdür Yardımcısı, Maliye Kursu Müdür Yardımcısı, Personel Müdür Yardımcısı ve Uzman unvanlarına 31/12/2006 tarihine kadar; Ayniyat Saymanı (Bakanlık merkezinde) görev yaptığı birimin Şube Müdürü unvanına, Ayniyat Saymanı (Taşra) görev yaptıkları birimin Şef unvanına, Ayniyat Memuru, İcra Memuru, Satınalma Memuru ve Daktilograf unvanında bulunanlar ise görev yaptıkları birimdeki Memur unvanına atanırlar." düzenlemesine yer verilmiştir.
5018 sayılı Kanunun 44. Maddesi uyarınca yürürlüğe konulan ve 18 Ocak 2007 tarih ve 26407 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Taşınır Mal Yönetmeliğinin 2. Maddesinde bu Yönetmeliğin genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerini ve bunlara ait taşınır malları kapsadığı,Geçici 3. Maddesinin 2. fıkrasında da diğer düzenleyici mevzuatta Ayniyat Talimatnamesine yapılan atıfların, bu Yönetmeliğe yapılmış sayılacağı belirtilmiştir.
Dava konusu 12.04.2014 tarih ve 28970 sayılı resmi gazetede yayımlanan Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin "Görev Grupları" başlıklı 5. Maddesinde " (1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadro unvanları aşağıda gösterilmiştir.
(2) Görevde yükselmeye tabi kadrolar:
a) Yönetim Hizmetleri Grubu;
1) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü,
2) Müdür yardımcısı,
3) Şef, koruma ve güvenlik şefi,
b) Araştırma ve Planlama Hizmetleri Grubu;...
c) Sağlık Hizmetleri Grubu;...
d) İdari Hizmetleri Grubu;
1) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) Ayniyat saymanı, sıhhi malzeme saymanı, fon saymanı, sayman, muhasebeci,
2) Memur, ...koruma ve güvenlik görevlisi,
e) Yardımcı Hizmetler Grubu;...
(3) Unvan değişikliğine tabi kadrolar:...","Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. Maddesinde "(1) Bu Yönetmeliğe tabi kadrolara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü kadrolarına atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında şef, koruma ve güvenlik şefi, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı, basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı, çözümleyici, başhemşire, müdür yardımcısı kadrolarından birinde veya en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak,
b) Müdür yardımcısı kadrosuna atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında ayniyat saymanı, sıhhi malzeme saymanı, fon saymanı, sayman, muhasebeci, şef, koruma ve güvenlik şefi, başhemşire, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı, basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı, çözümleyici veya en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak,
c) Şef kadrosuna atanabilmek için;
1) En az iki yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (d) bendinde sayılan kadrolardan birinde veya mühendis hariç olmak üzere unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak,
ç) Koruma ve güvenlik şefi kadrosuna atanabilmek için;...
d) Araştırmacı, uzman, basın ve halkla ilişkiler müşaviri ve müze araştırmacısı kadrolarına atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında ayniyat saymanı, sıhhi malzeme saymanı, fon saymanı, sayman, muhasebeci, koruma ve güvenlik şefi, şef ve 5 inci maddenin ikinci fıkrasının (d) bendinde sayılan kadrolar ile en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak,
e) Sivil savunma uzmanı kadrosuna atanabilmek için;...
...
İ)Şoför kadrosuna atanabilmek için;... çalışıyor olmak, gerekir." düzenlemesine,"Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar" başlıklı 8.maddesinde "(1) Bu Yönetmelikte belirtilen unvan değişikliğine tabi kadrolara atanabilmek için;
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşımak,
b) Unvan değişikliği sınavında başarılı olmak, gerekir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ile davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususlar birlikte değerlendirildiğinde dava konusu uyuşmazlığın 5018 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu uyarınca ayniyat saymanı(ayniyat muhasibi) olarak görev yapan davacının 5018 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra,ayniyat saymanı kadrosunun kaldırılması nedeniyle Maliye Bakanlığı kadrolarında çalışan ayniyat saymanları gibi kadro değişikliği yapılarak niteliğine uygun başka bir kadroya atanıp atanamayacağına ilişkin olup,davacının çalıştığı kurumda görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin bir sınava başvurusu, bu sınava giriş şartlarını taşıyıp taşımadığına veya böyle bir sınava başvurusunun kabul edilip edilmemesine ilişkin bir uyuşmazlık bulunmadığı değerlendirilmiş, dava konusu uyuşmazlık bu kapsamda incelenmiştir.
I- USUL YÖNÜNDEN;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinin 2/b fıkrasında, dilekçelerde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği,5.maddesinde her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık yada sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği, 14'üncü maddesinin 3/g fıkrasında dava dilekçelerinin kanunun 3 ve 5'inci maddelerine uygun olup olmadıkları yönünden inceleneceği hükme bağlanmış; 15. maddesinin 1/d fıkrasında ise, yapılacak inceleme sonucu anılan maddeye aykırı bir durumun tespiti halinde uygun olmayan dilekçenin 30 gün içerisinde eksiklerin tamamlanarak yeniden dava açılmak üzere reddedileceği; 5. fıkrasında da, birinci fıkranın (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilecek dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7/4 üncü maddesinde ''İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. ...'' hükmüne yer verilmiştir.2577 sayılı Kanunun 7/4. maddesi bir dilekçe ile dava açılabilecek hallerin özel bir şeklidir.
İptali istenen dava konusu yönetmelik hükümleri kadro değişikliği yapılarak atama yapılmaması işleminin dayanağını teşkil etmediğinden dava konusu işlem iptali istenen yönetmelik hükümlerinin uygulama işlemi değildir.
Bu itibarla,maddi olay bir dilekçe ile dava açılacak hal kapsamında olmadığından,her iki işleme karşı ayrı ayrı dava açılması gerekirken bir dilekçe ile dava açılması hukuka aykırı olduğundan öncelikle usul yönünden dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Bu düşünceye itibar edilmediği takdirde;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin, birinci fıkrasının, (a) bendinde, idari dava türleri arasında sayılan iptal davası; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan dava olarak tanımlanmış; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3/c bendinde; dava dilekçesinin, ehliyet yönünden inceleneceği belirtilmiş, "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1/b bendinde ise; 14. maddenin 3/c bendine aykırılığın mevcut olması durumunda davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
İptal davalarında dava açma koşullarından biri olan menfaat ihlali; kişisel, meşru, güncel bir menfaatin bulunması halinde gerçekleşmektedir. İptal davasında ehliyet koşulunun varlığı için iptali istenilen işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişki kurulabilmesi zorunludur.
Mevcut durumda ,iptali istenilen dava konusu düzenlemelerin tamamının davacının hukuki durumunu etkilemesinin söz konusu olmadığı,bu halde söz konusu düzenlemelerin tamamının iptalini istemekte güncel menfaatinin bulunmadığı, bu nedenle dava konusu düzenlemelerin iptali istemine ilişkin olarak menfaat yokluğu nedeniyle ehliyet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
II-ESAS YÖNÜNDEN;
1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunun 95-97. maddelerinde ayniyat muhasebesi ve ayniyat saymanlığı,134.maddesinde de ayniyat saymanlarının nasıl atanacakları düzenlenmiş,1939 tarihli Ayniyat Talimatnamesinde de ayniyat saymanının tarifi yapılarak görevleri belirtilmiştir
5018 sayılı Kanunun genel gerekçesinde ifade edildiği gibi Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile mevcut sistemin değiştirilerek daha etkin olması, Ulusal Program ve Politika Belgesi'nde de yer aldığı üzere uluslararası standartlara ve Avrupa Birliği normlarına uygun bir kamu malî yönetim ve kontrol sisteminin oluşturulması amaçlanmış ve anılan Kanunun 81. maddesi ile 1050 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılarak yeni bir malî yönetim ve kontrol sistemi oluşturulmuştur.
1050 sayılı kanuna göre harcama öncesi kontrol süreci ve sorumlular Tahakkuk Memuru, Ayniyat muhasibi( Ayniyat saymanı), İta Amiri ve 1050 sayılı kanunun 22. maddesinde belirtilen görevliler olarak sayılmış iken 5018 sayılı Kanuna göre idari ve mali açıdan sorumlular Harcama yetkilisi, Mali kontrol yetkilisi, Gerçekleştirme görevlileri ve Muhasebe yetkilisi olarak gösterilmiştir.
Ayniyat Talimatnamesinin yerine Taşınır Mal Yönetmeliği hazırlanmış ve 18.01.2007 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.Yeni Yönetmelik, eski düzenlemede ayniyat saymanı tarafından yürütüleceği belirtilen görevlerden söz ederken “taşınır kayıt yetkilisi ve taşınır kontrol yetkilisi” kavramını kullanmış,bu Yönetmelikte “ayniyat saymanı”ndan hiç söz edilmediği gibi, bu görevleri yürütmekte olanların durumlarına ilişkin olarak herhangi bir düzenlemeye de yer verilmemiştir.
5018 sayılı Kanunun Geçici 5. Maddesi ile Maliye Bakanlığı, kadrolarında olan personel bakımından,bu yasadan önce hangi görev de ve unvanda çalışan personelin hangi kadrolara atanabileceğine ilişkin yasal düzenleme yapıldığı, bu kapsamda Maliye Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Atama Yönetmeliği'nin Geçici 1.maddesinde “…Ayniyat Saymanı (Bakanlık merkezinde) görev yaptığı birimin Şube Müdürü unvanına, Ayniyat Saymanı (Taşra) görev yaptıkları birimin Şef unvanına … atanırlar.” denmiş ve Bakanlık bünyesinde “ayniyat saymanı” kadro unvanı kaldırılmıştır.
Diğer kurumlar yönünden ise bu konuda yasada açık bir düzenlemeye yer verilmemiş, davalı kurum tarafından yapılan düzenlemelerde de ayniyat saymanlarının hangi kadrolara atanabileceği hususunda bir değişiklik yapılmamıştır.
Davacının 03.02.2016 Tarihinde 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında yaptığı başvuru üzerne Maliye Bakığı tarafından gönderilen cevabi yazıda 5018 sayılı Kanunun 81. Maddesi uyarınca ayniyat saymanları ile ilgili yapılan tüm düzenlemelerin yürürlükten kalktığı,1050 sayılı Kanunun yürürlükten kalkması ile birlikte kullanımına ihtiyaç kalmayan zorunlu bazı unvanlar için yeni bir düzenleme ihtiyacı söz konusu olmakla birlikte,ayniyat saymanı kadrosuna denk bir kadro konusunda herhangi bir belirleme yapılmadığı belirtilmiştir.
5018 sayılı Kanunu Geçici 5.maddesinin gerekçesinde " Bu Kanunda tanımlamış olan muhasebe yetkilileri ile malî kontrol yetkilileri ve iç denetçiler yetişinceye kadar kamu idarelerinde belirli görevlerde bulunanların, ilgili görevlinin isteği ve idaresinin muvafakati ile bu Kanunda öngörülen unvanlara atanmaları imkânı getirilmektedir. Amaç, bu Kanunda öngörülen sisteme bir an önce işlerlik kazandırılmasıdır." gerekçesine yer verilmiştir. (Dönemi : 22, Yasama Yılı: 2 T.B.M.M. (S. Sayısı: 302) Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu Tasarısı ve Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (1/692) 23.10.2003,s.12)
657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 33. maddesinde kadrosuz memur çalıştırılamayacağı 91. Maddesinin 1.fıkrasında da kadrosu kaldırılan memurların, en geç altı ay içinde kendi kurumlarında niteliklerine uygun bir kadroya atanacakları, bu memurların, kurumlarında atama imkânı bulunmaması hâlinde aynı süre içinde başka bir kurumdaki kadrolara atanmak üzere Devlet Personel Başkanlığına bildirilecekleri düzenlenmiş, bu fıkranın devamında da özlük haklarına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.
Tüm bu açıklamalar ile yukarıda belirtilen yasa hükümleri,5018 sayılı Kanunun Geçici 5. Maddesinin gerekçesi ve "ayniyat saymanı" kadro görevinin kaldırılmış olduğu dikkate alındığında,5018 sayılı Kanunun getirdiği yeni kamu mali yönetim ve kontrol sistemi çerçevesinde davacının gerekli kadro değişikliği yapılarak niteliğine uygun kadro görevine atanması yönünde idari işlem tesis edilmesi gerekirken davacının talebinin reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Davacı tarafından her ne kadar Maliye Bakanlığı merkez teşkilatında görevli ayniyat saymanları gibi Şube Müdürü kadrosuna atanması gerektiği, bu nedenle 18/01/2007-04/01/2018 tarihleri arasına ilişkin olarak şube müdürü kadrosuna göre maddi kayıplarının ödenmesine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de, Maliye Bakanlığı dışındaki kadrolarda görev yapan ayniyat saymanları bakımından bu yönde bir düzenleme yapılmamış olduğundan davacıya şube müdürü kadrosuna göre ödeme yapılması mümkün değildir.
Davacının başka bir kadroya ataması yapıldıktan sonra,bu işlem nedeniyle hak kaybı olup olmadığı değerlendirileceğinden bu aşamada davacının maddi kayıplarının ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununun yürürlükte olduğu dönemde ayniyat saymanları ile ilgili yapılan tüm düzenlemelerin 5018 sayılı Kanunun 81. Maddesi ve Taşınır Mal Yönetmeliğinin Geçici 3. Maddesinin 2. fıkrası uyarınca yürürlükten kalktığı dikkate alındığında Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 5/d-1,7/b-2i,7/d-2 ve 7/ğ maddelerinde "Ayniyat saymanı" ibarelerine yer verilmesinin 5018 sayılı Kanuna aykırı olduğu anlaşıldığından iptaline karar verilmesinin gerektiği değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle,
1.Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 5/d-1 ,7/b-2,7/d-2 7/ğ maddelerinde yer verilen "Ayniyat saymanı" ibarelerinin iptaline,anılan yönetmeliğin 8. Maddesinin iptali isteminin reddine,
2. Hacettepe Üniversitesi Personel Daire Başkanlığının dava konusu 12/01/2018 tarih ve 1406 sayılı işleminin iptaline, 18/01/2007-04/01/2018 tarihleri arasındaki maddi kayıplarının ödenmesine hükmedilmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
... Üniversitesinde ayniyat saymanı unvanlı kadroda görev yapan davacı tarafından, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin, 5, 7 ve 8. maddeleri ile Hacettepe Üniversitesi Personel Daire Başkanlığının 11/01/2018 günlü, 1406 sayılı işleminin iptali ve 18/01/2007-04/01/2018 tarihleri arasına ilişkin olarak şube müdürü kadrosuna atanmamasından doğan maddi kayıplarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan haliyle 124. maddesinde; Başbakanlık, Bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerine kendi görev alanlarını ilgilendiren konularda yönetmelik çıkarma yetkisi verilmiştir. İdareler bu yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarabilecekleri gibi, kamu hizmetinin daha etkin ve verimli yürütülmesi amacıyla yönetmeliklerde değişiklikler de yapabilirler. Yönetmeliklerin, "Anayasa, Yasa ve hukukun genel ilkelerine aykırı hükümler içermemesi" ve "öngörülen şekil şartına uyularak çıkarılması" dışında, söz konusu düzenleme yetkisinin kullanılmasına kamu hukuku yönünden herhangi bir engel bulunmadığı açıktır.
Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanunlardan almaktadır. Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır.
15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan şekliyle "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurları ile 08/06/1984 günlü, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki kamu iktisadi teşebbüslerinde görev yapan sözleşmeli personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu, "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde, bu Yönetmeliğin 657 saylı Devlet Memurları Kanunu ile 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine dayanılarak hazırlandığı, "Öğrenim düzeyi" başlıklı 5. maddesinde, Devlet memurlarının Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, (…) (1), Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olmaları gerektiği, "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde, "Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerektiği kuralına yer verilmiştir.
Aynı Yönetmelik'in "Görevde yükselme yönetmelikleri" başlıklı 15. maddesi ile kurumlara kendi görevde yükselme yönetmeliklerini çıkarma konusunda yetki verilmiş ve düzenleme yapılacak konuların çerçevesi de belirlenmiş olup, Geçici 12. maddesinde ise, Kurumların, görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliklerini bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç altı ay içerisinde Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe uygun hale getireceği, Kurum yönetmelikleri yürürlüğe konuluncaya kadar mevcut yönetmeliklerinin bu Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edileceği ve söz konusu yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar, bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde uygulama yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 51 ve 52'nci maddeleri; 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerine dayanılarak, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarında görev yapan personelin görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanan dava konusu Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği 12/04/2014 günlü, 28970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur.
Dava konusu 12/04/2014 günlü, 28970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Görev Grupları" başlıklı 5. maddesinde;
"(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadro unvanları aşağıda gösterilmiştir.
(2) Görevde yükselmeye tabi kadrolar:
....................
d) İdari Hizmetleri Grubu;
1) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) Ayniyat saymanı, sıhhi malzeme saymanı, fon saymanı, sayman, muhasebeci,
....................
"Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. maddesinde;
(1) Bu Yönetmeliğe tabi kadrolara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü kadrolarına atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında şef, koruma ve güvenlik şefi, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı, basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı, çözümleyici, başhemşire, müdür yardımcısı kadrolarından birinde veya en azlisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak,
b) Müdür yardımcısı kadrosuna atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında ayniyat saymanı, sıhhi malzeme saymanı, fon saymanı, sayman, muhasebeci, şef, koruma ve güvenlik şefi, başhemşire, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı, basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı, çözümleyici veya en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak,
.................
"Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar" başlıklı 8. maddesinde;
(1) Bu Yönetmelikte belirtilen unvan değişikliğine tabi kadrolara atanabilmek için;
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşımak,
b) Unvan değişikliğisınavında başarılı olmak gerekir." düzenlemeleri yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
A) USUL YÖNÜNDEN:
12/04/2014 günlü ve 28970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar" başlıklı 8. maddesinin iptali istemi yönünden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin, birinci fıkrasının, (a) bendinde, idari dava türleri arasında sayılan iptal davası; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan dava olarak tanımlanmış; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3/c bendinde; dava dilekçesinin, ehliyet yönünden inceleneceği belirtilmiş, "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1/b bendinde ise; 14. maddenin 3/c bendine aykırılığın mevcut olması durumunda davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
İptal davalarında dava açma koşullarından biri olan menfaat ihlali; kişisel, meşru, güncel bir menfaatin bulunması halinde gerçekleşmektedir. İptal davasında ehliyet koşulunun varlığı için iptali istenilen işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişki kurulabilmesi zorunludur.
Gerçek veya tüzel kişilerin; idari işlemleri, iptal davası yoluyla yargı önüne getirmeleri durumunda, idari işlem ile menfaat ilgilerinin bulunup bulunmadığı belirlenirken, davacının idari işlem karşısındaki durumunun ortaya konulması gerekmektedir.
Bu doğrultuda; dava konusu Yönetmelik'in ilgili maddesinde yer alan kural, unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlara ilişkin olup, ayniyat saymanı kadrosunda görev yapan davacının, dilekçe ve beyanlarında yer alan iddia ve talepleri doğrultusunda herhangi bir düzenleme içermediği görüldüğünden, anılan maddenin iptali istemine ilişkin olarak davacının hukuki menfaati bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
B) ESAS YÖNÜNDEN:
12/04/2014 günlü, 28970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Görev Grupları" başlıklı 5. maddesi ve "Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. maddesinin iptali istemi yönünden;
1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu'nun 95 ve 97. maddelerinde ayniyat muhasebesi ve ayniyat saymanlığı,134. maddesinde de ayniyat saymanlarının nasıl atanacakları düzenlenmiş; 1939 tarihli Ayniyat Talimatnamesi'nde de ayniyat saymanının tarifi yapılarak görevleri belirtilmiştir
5018 sayılı Kanun'un 81. maddesi ile 1050 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılarak yeni bir malî yönetim ve kontrol sistemi oluşturulmuştur. 5018 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinin ardından Ayniyat Talimatnamesi'nin yerine Taşınır Mal Yönetmeliği hazırlanmış ve 18/01/2007 günlü, 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmelik'te, eski düzenlemede ayniyat saymanı tarafından yürütüleceği belirtilen görevlerden söz edilirken “taşınır kayıt yetkilisi ve taşınır kontrol yetkilisi” kavramı kullanılmıştır.
5018 sayılı Kanun'un Geçici 5. maddesi ile Maliye Bakanlığı kadrolarında olan personel bakımından, bu yasadan önce hangi görevde ve unvanda çalışan personelin hangi kadrolara atanabileceğine ilişkin yasal düzenleme yapılmış olup, bu kapsamda Maliye Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Atama Yönetmeliği'nin Geçici 1. maddesinde “…Ayniyat Saymanı (Bakanlık merkezinde) görev yaptığı birimin Şube Müdürü unvanına, Ayniyat Saymanı (Taşra) görev yaptıkları birimin Şef unvanına … atanırlar.” düzenlemesine yer verilmiş ve Bakanlık bünyesinde “ayniyat saymanı” kadro unvanı kaldırılmıştır.
Diğer kurumlar yönünden ise bu konuda yasada açık bir düzenlemeye yer verilmemiş, davalı Kurum tarafından yapılan düzenlemelerde de ayniyat saymanlarının hangi kadrolara atanabileceği hususunda bir değişiklik yapılmamıştır.
15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'te "şube müdürü" kadrosu görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmış, anılan kadroya atanabilmek için genel şartlar ile birlikte görevde yükselme yazılı ve sözlü sınavında başarılı olma koşuluna yer verilmiştir.
Aynı Yönetmelik'in "Görevde yükselme yönetmelikleri" başlıklı 15. maddesi ile kurumlara kendi görevde yükselme yönetmeliklerini çıkarma konusunda yetki verilmiş ve düzenleme yapılacak konuların çerçevesi de belirlenmiş olup, Geçici 12. maddesinde ise, Kurumların, görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliklerini bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç altı ay içerisinde Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe uygun hale getireceği, Kurum yönetmelikleri yürürlüğe konuluncaya kadar mevcut yönetmeliklerinin bu Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edileceği ve söz konusu yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar, bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde uygulama yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Görevde yükselme usul ve esaslarının, Genel Yönetmelik ile ve bu Yönetmeliğe dayanılarak yürürlüğe konulan kurum yönetmelikleri ile düzenlenmesindeki amaç, personelin önceden belirlenmiş somut ve objektif kurallara göre hangi kadro ve pozisyonlar için görevde yükselmeye tabi olduğunu, bu kadro ve pozisyonlar için hangi koşulların arandığını bilmesini ve buna göre kendisini hazırlamasını sağlamaktır.
Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında; Maliye Bakanlığı dışındaki kurumlar yönünden "ayniyat saymanı" kadrosunun özel yönetmeliklerden kaldırılmasını şart koşacak yasal düzenleme yapılmadığı, bu doğrultuda Kurum Yönetmeliği'nde "ayniyat saymanı" kadrosunun varlığını koruduğu görüldüğünden, şube müdürlüğü kadrosuna atanmaya ilişkin özel şartların Kurum Yönetmeliği'nde yer verildiği şekilde uygulanmasının üst normlara aykırılık teşkil etmediği anlaşılmaktadır.
Kurum Yönetmeliği'nin, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan norma aykırı veya bunu değiştirici, daraltıcı nitelikte bir hüküm getirmediği; idarenin, mevzuat yapma konusunda sahip olduğu takdir yetkisini, kamu yararı ve hizmet gereklerini gözeterek üst hukuk normlarına aykırı olmayacak şekilde kullandığı sonucuna varıldığından, dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Davacının, 11/01/2018 günlü ve 1406 sayılı işlemin iptali ve 18/01/2007-04/01/2018 tarihleri arasına ilişkin olarak şube müdürü kadrosuna atanmamasından doğan maddi kayıplarının ödenmesine hükmedilmesi istemi yönünden ise;
Davacının, durumuna uygun kadro değişikliği talebiyle davalı idareye yaptığı 04/01/2018 tarihli başvurusunun, davalı idarece, Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri gereğince açılacak sınava girip, başarılı olması halinde kadro değişikliğinin yapılabileceği gerekçesiyle reddine ilişkin işlemin iptalini istediği görülmüş olup, davacı tarafından dosyaya sunulan 01/03/2019 evrak kayıt tarihli dilekçe ve dilekçe ekinde yer alan maaş bordrosundan, davalı idare tarafından Kasım/2018 tarihinde şube müdürlüğü kadrosuna atandığı anlaşıldığından, durumuna uygun kadro değişikliği yapılması talebinin reddine ilişkin işlem yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle bu kısım hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Öte yandan; durumuna uygun kadro değişikliği talebiyle davalı idareye başvurduğu ve böylece dava konusu bireysel işlemin tesisine yol açtığı tarihin (04/01/2018), şube müdürlüğü kadrosuna ilişkin parasal hak kayıplarının hesaplanmasına başlangıç teşkil edeceği açıktır.
Bu itibarla davacının, dava konusu bireysel işlem nedeniyle oluşan maddi kayıplarının, idareye başvuru tarihi olan 04/01/2018 tarihinden, davalı idarece şube müdürlüğü kadrosuna atandığı tarihe kadar olan kısmının davacıya ödenmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 12/04/2014 günlü, 28970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar" başlıklı 8. maddesinin iptali istemi yönünden DAVANIN EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE,
2. 12/04/2014 günlü, 28970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yüksek Öğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Görev Grupları" başlıklı 5. maddesi ve "Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. maddesinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. Davacının, durumuna uygun kadro değişikliği talebiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlem hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
4. Dava konusu bireysel işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının davalı idareye başvuru tarihi olan 04/01/2018 tarihinden, davalı idarece şube müdürlüğüne atandığı tarihe kadar olan kısmının davacıya ÖDENMESİNE, istemin başvuru tarihinden öncesine yönelik kısmının REDDİNE,
5. Aşağıda dökümü yapılan …-TL yargılama giderinin, davadaki haklılık oranına göre …-TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, geriye kalan …-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, posta gideri avansından artan miktarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen …-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine; …-TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine;
7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 26/04/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.