T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/1852
Karar No:2023/4444
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Akaryakıt ve Gaz Dağıtım A.Ş.
(Eski Ünvanı: … Akaryakıt Dağıtım Sanayi ve
Ticaret A.Ş.)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı ile faaliyette bulunan davacı şirket tarafından, dağıtıcı lisansı kapsamında temin ettiği Jet A-1 yakıtını teslim etmesi gereken havalimanına ikmâl etmesi gerekirken akaryakıt istasyonuna ikmâl etmesi nedeniyle, lisansın verdiği haklar dışında faaliyette bulunduğundan bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanun'un 19. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendinin 2 numaralı alt bendi uyarınca 363.755,00-TL idari para cezası uygulanmasına ve … tarih ve … numaralı dağıtıcı lisansının iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; düzenlenen Soruşturma Raporu'nda maddi olay ve deliller tartışılıp, olaya ilişkin hususlar tam olarak açıklığa kavuşturulmaksızın ve mevzuat karşısındaki durumu incelenmeksizin, söz konusu verileri içermeyen bir sonuca ulaşıldığı, Kanun'da açıkça öngörülen ön araştırma ve soruşturma sonrasında, bu incelemeyi detaylı olarak yansıtan raporun hazırlanması, hem idari işleyiş hem de hak arama özgürlüğü açısından gerekli olduğundan, belirtilen niteliği haiz olmayan Soruşturma Raporu'na dayalı olarak tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdarî Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Antalya havalimanına teslimi gereken akaryakıtın Sakarya'daki bir akaryakıt istasyonuna nakledildiğinin tespit edildiği, usulüne uygun olarak soruşturma yapıldıktan sonra dava konusu Kurul kararının tesis edildiği, fiilin sabit olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Davacı şirket tarafından, Türkiye Petrolleri A.Ş.'den (TÜPRAŞ) dağıtıcı lisansı kapsamında temin edilen Jet A-1 yakıtının Antalya havalimanında bulunan depolama tesisine sevki gerekirken, söz konusu jet yakıtının Sakarya ili, Erenler ilçesinde faaliyet gösteren … Akaryakıt İşletmeciliği İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.'ye ait … şapkalı akaryakıt istasyonuna ikmal edildiğinin 02/09/2014 tarihinde tespit edilmesi üzerine, lisansın verdiği haklar dışında faaliyette bulunduğundan bahisle, Kurul'un … tarih ve … sayılı kararı ile, 5015 sayılı Kanunun 19. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendinin 2 numaralı alt bendi uyarınca 363.755,00-TL idari para cezası uygulanmasına ve dağıtıcı lisansının iptaline karar verilmiş, ancak, anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… K:… sayılı kararı ile cezanın ön araştırma ve soruşturma prosedürüne uyulmadan verildiği gerekçesi ile işlemin iptaline karar verilmesi üzerine, 17/12/2015 tarihli Soruşturma Raporu düzenlendikten sonra, dava konusu Kurul kararı tesis edilmiş, bu kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Lisans sahiplerinin temel hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında, "Lisans, sahibine lisansta yer alan faaliyetin yapılması ile bu konularda taahhütlere girişilmesi haklarını verir."; 2. fıkrasında, "Lisans ile tanınan haklar; bu Kanun'un, ilgili diğer mevzuatın ve lisansta yer alan kayıtlı hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılır."; 3. fıkrasında, "Piyasa faaliyetinde bulunanlar, kötüniyet veya tehlikeli eylem sonucunu doğuracak her türlü işlemden özenle kaçınmak, bunların oluşumunun engellenmesi için her türlü tedbiri almak ile istenmeyen durumları en kısa sürede gidermek zorundadır."; fiil tarihinde yürürlükte olan hâliyle 19. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendinin 2 numaralı alt bendinde, "Sahip olunan lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterilmesi hâlinde, sorumlulara üç yüz elli bin Türk Lirası idari para cezası verilir."; 20. maddesinin 5. fıkrasında, "Bu Kanuna göre yapılan talep veya işlemlerde, kanuna karşı hile veya gerçek dışı beyanda bulunulduğunun tespiti hâlinde lisans iptal olunur." kurallarına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
5015 sayılı Kanun'un verdiği haklar ve sağladığı yetkiler kapsamında hareket etmekle yükümlü olan dağıtıcı lisansı sahiplerinin eylemlerinden dolayı idari yaptırım uygulanması birtakım prosedürlere tâbi kılınmış olup, ilgili hakkında müeyyide uygulanabilmesi için, düzenlenen soruşturma raporunda veya bunun atıfta bulunduğu belgelerde lisans sahibinin Kanun'a aykırı fiilinin tespit edilebilir durumda olması gerekmektedir.
Temyize konu idare Mahkemesi kararında her ne kadar soruşturma raporunda olayın açıklığa kavuşturulmadığı, yetersiz soruşturma raporuna binaen karar alındığından bahisle iptal kararı verilmiş ise, ilgili soruşturma raporunun incelenmesinden, davacıya isnat edilen fiilin sübut bulduğuna dönük olarak maddi olayın izah ve tespitlerine yer veren Kocaeli Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü'nün 05/09/2014 tarihli yazısına atıf yapıldığı, ilgili yazıdan ve dayanağı 02/09/2014 tarihli tespit tutanağından fiilin ve buna ilişkin tespitlerin açıkça görülebildiği anlaşıldığından, davacıya idari para cezası verilmesine ve dağıtıcı lisansının iptal edilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Davalı idare harçtan muaf olduğundan, temyiz aşamasında yatırılan … TL temyiz harcının istemi hâlinde davalıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 01/11/2023 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Somut uyuşmazlıkta, davacının dağıtıcı lisansı kapsamında Tüpraş'tan aldığı Jet A-1 yakıtını nakliye alıcıya ait olmak üzere Tüpraş teslimi olarak satışını yaptığı, nitekim İzmit Tüpraş rafinerisinden 29.536 litre ürünü Tüpraş teslimi olarak … Havacılık Akaryakıt Dağıtım ve Nakliyat A.Ş.'ye sattığını gösterir … tarih ve … sayılı irsaliyeli faturayı Kocaeli Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü nezdinde oluşturulan soruşturma heyetine ibraz ettiği, ayrıca Tüpraş Rafinerileri Ürün Teslim Fişi incelendiğinde 02/09/2014 tarihinde sürücü ... adı ile … ve … plakalı araçlara belirtilen miktarda ürün tesliminin yapıldığı, Sakarya ilinde … 'ya ait akaryakıt istasyonunda ele geçirilen ürüne karşılık istasyon sahibi tarafından ibraz edilen ...tarih ve ...sayılı fatura bilgileri incelendiğinde Jet A-1 yakıtının davacı şirketin Antalya havalimanında bulunan depolama tesisine sevkine ilişkin irsaliyeli fatura olduğu, bu fatura ile ilgili olarak davacı şirket yetkilisinin verdiği ifadede, firmaları adına düzenlenen irsaliyeli faturanın firmalarına ait olduğunu ancak fatura koçanından bilgileri dışında alınmış ve düzenlenmiş üç adet faturadan biri olduğunu beyan ettiği, araç sürücüsü … hakkında Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...No'lu soruşturma dosyasında ...'ya ait istasyonda ele geçirilen akaryakıt ile şüpheli ...'ın herhangi bir bağlantısı olmadığı tespiti yapılarak kovuşturmaya yer olmadığına kararı verildiği, akaryakıt kaçakçılığı suçundan dolayı ... hakkında ... Asliye Ceza Mahkemesinde kamu davası açıldığı, davacı şirket yetkilileri hakkında açılmış bir dava da bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının dağıtıcı lisansı kapsamında Tüpraş'tan aldığı Jet A-1 yakıtını nakliye alıcıya ait olmak üzere Tüpraş teslimi olarak ... Havacılık Akaryakıt Dağıtım ve Nakliyat A.Ş.'ye satışını yaptığı, ... nezdinde tespit edilen eylemle dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bağlantısının her türlü şüpheden uzak bir şekilde ortaya koyulamadığı anlaşıldığından, dağıtıcı lisansı sahibi şirkete idari para cezası verilmesine ve lisansının iptal edilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu Kurul kararının iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyuyla, bozma yönündeki karara katılmıyorum.