Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2018/1876 E. , 2022/1713 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/1876
Karar No : 2022/1713
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Huk. Müş. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Konya Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Konya Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararının 02/11/2016 tarihinde DSİ 4. Bölge Müdürlüğü'ne tebliğ edildiği, bu tarihi izleyen 60 gün içerisinde doğrudan veya 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi işletilerek dava açılması gerekirken yasal dava açma süresi geçirildikten sonra 27/02/2017 tarihinde açılan işbu davanın süreaşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; Mahkeme kararının kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısı ile dava konusu kararın mahiyetinin anlaşıldığı, bu tarihten itibaren süresinde dava açıldığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından taraflara iadesine,
4. Kesin olarak, 16/03/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X-) Dava; davacı tarafından, Konya Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Dava açma süresi' başlıklı 7. maddesinde; "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. Bu süreler; İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı... tarihi izleyen günden başlar." hükmü; (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle) 'Üst makamlara başvurma' başlıklı 11. maddesinde; "İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı DSİ Genel Müdürlüğü, Konya İl Özel İdaresi ve Sulama Kooperatifi arasında yer altı suyundan sulama yapan sulama kooperatiflerine ait açık kanal sulama sistemlerinin kapalı şebekeye dönüştürülmesine ve yatırım bedelinin geri ödenmesine ilişkin 26/11/2012 tarihinde protokol imzalandığı, mülga Konya İl Özel İdaresi İl Genel Meclisi tarafından … tarih ve …sayılı karar ile İl Özel İdaresinden daha önce hiç yatırım almamış kooperatifler için yatırım tutarının %75'inin, yatırım almış kooperatifler için %50'sini oluşturan bedelin teşvik bedeli olarak belirlenerek borçlandırma işlemlerinin ise davacı DSİ 4. Bölge Müdürlüğünce yürütülmek üzere 5302 sayılı Kanun'un 66. maddesi doğrultusunda İl Özel İdaresince DSİ 4. Bölge Müdürlüğünce gerekli yazışmaların yapılması hususunda karar alındığı; … tarih ve … sayılı davacı idarenin yazısında; ÖDS kapsamındaki 67 adet kooperatif için işlem tesis edildiği, bunlardan 54 adedinin tamamlanarak bedeli olan 66.194.475,00-TL'nın tamamının DSİ'nin İl Özel İdaresine 2011 yılında aktarılan 127.462.557,00-TL ödenekten karşılandığı, teşvik kararı gereği 45.226.806,00-TL'nın İl Özel İdaresince kooperatifler adına DSİ'ye ödenmesinin gerektiği, 6360 sayılı Kanun uyarınca 30/03/2014 tarihi itibariyle İl Özel İdarelerinin tüzel kişiliklerinin kaldırıldığı, bu tarih itibariyle Konya İl Özel İdaresi'nin gerek kooperatiflere gerekse DSİ 4. Bölge Müdürlüğü'ne herhangi bir ödeme yapmadığının belirlendiği, muhtelif tarih ve sayılı yazılarla Konya Valiliği'ne yazı yazıldığı ancak herhangi bir sonuç alınamadığı, dolayısıyla 45.226.806,00-TL teşvikin nasıl karşılanacağı hususunun belirsizliğini koruduğu, bu tutarın kim tarafından nasıl ödeneceği hususunun açıklığa kavuşturulmasının Konya Valiliği'nden istenilmesi üzerine tesis edilen dava konusu … tarih ve … sayılı Konya İli Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu kararında; mülga Konya İl Özel İdaresi'nin taahhüdü olan Sınırlı Sorumlu Sulama Kooperatifleri teşvikleri ile tamamlanan işlere karşılık gelen 45.226.806,00-TL teşvikin DSİ 4. Bölge Müdürlüğü'ne devredilmesine yönelik karar alındığı, davacı tarafından; … tarih ve … sayılı yazı ile Konya Valiliği ve Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan; … tarih ve … sayılı karar ile mülga Konya İl Özel İdaresi'nin taahhüdü olan Sınırlı Sorumlu Sulama Kooperatifleri teşviklerinin tamamlanan işlere karşılık gelen 45.226.806,00-TL tutarındaki teşvikin DSİ 4. Bölge Müdürlüğü'ne devrinin yer aldığı, Kuruluşlarının herhangi bir kamu zararı ile karşı karşıya kalmamasını teminen anılan tutarın acilen ve defaten DSİ 4. Bölge Müdürlüğü hesabına iade edilmesinin istenilmesi üzerine Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısıyla; dava konusu … tarih ve … sayılı kararda bahsedilen 45.226.806,00-TL'nın belediyelerine borç olarak devredilmiş bir alacak olmadığı, bu teşviğin borç olarak DSİ 4. Bölge Müdürlüğü'ne devredildiğinin belirtilmesi üzerine, dava konusu … tarih ve … sayılı kararın iptali istemiyle 27/02/2017 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Anayasamızın 125. maddesinde idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin yazılı bildirim tarihinden başlayacağının belirtilmesi karşısında, usulüne uygun tebliğ olunan veya bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenilen idari işlemler üzerine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda belirtilen dava açma sürelerinin işletilmesi zorunludur.
Uyuşmazlıkta; Konya İli Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararıyla 6360 sayılı Kanun kapsamında 22.271.000,00-TL'nın Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na borç olarak devredilmesine karar verildiği halde dava konusu … tarih ve … sayılı kararla 45.226.806,00-TL'nın teşvik olarak davacıya devredilmesine karar verildiği, davacı tarafından 45.226.806,00-TL'nın borç niteliğinde olduğunun Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısıyla öğrenildiği açık olup, 27/02/2017 tarihinde açılan davada işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken, süre aşımı nedeniyle davayı reddeden İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.