Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/1922 E. , 2022/2818 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/1922
Karar No : 2022/2818
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVALI) … Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL)
... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN ÖZETİ :Dava konusu işlemin iptali yolundaki … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ
Dava konusu istem: Mersin İli, ... İlçesi, ... … ada, … parsel sayılı taşınmazın … kısma ifrazına ilişkin Mezitli Belediye Encümeni … tarih … sayılı işleminin … parsel sayılı taşınmazın mirasçısı tarafından iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesinin kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesi'nin 25/04.2017 tarih ve E:2016/10999,K:2017/2860 sayılı bozma kararına uyularak; taşınmazın karşısında bulunan ve müteveffa … (…) … adına tapuya kayıtlı bulunan … sayılı parselin, dava konusu işlemden etkilendiği iddiasıyla … Sulh Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…,K:… sayılı veraset ilamı ile şahsın mirasçılarından olan davacı tarafından anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı ve Mahkemenin 01/11/2015 tarihli ara kararıyla taşınmazın bulunduğu alanda parselasyon işleminin yapılıp yapılmadığının sorulması üzerine verilen cevapta taşınmazda daha öncesinde imar uygulaması işleminin yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin sunulamadığı, imar planı bulunan bir alanda ifraz ve tevhit işlemlerinin yapılabilmesi için öncelikle parselasyon işlemlerinin tamamlanması gerektiği parselasyon yapılmaksızın söz konusu taşınmazın ifrazına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlılık bulunmadığından dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:... Belediye Başkanlığı tarafından,Mahkemece dava konusu işlem hakkında verilen yürütmenin durdurulması kararından sonra dava konusu işlemin geriye alındığı ve … tarih … sayılı belediye encümen kararıyla dava konusu taşınmazda parselasyon işlemi tesis edildiği, davanın konusuz kaldığı,taşınmazda önceden yer alan 2 adet yapının riskli yapı niteliğinde olduğu, taşınmazlarda münferit uygulama işlemlerinin tesis edilecebileceği riskli yapı alanları ile risksiz yapı alanlarının birbirleriyle ayrılarak imar uygulama işlemine tabi tutulabileceği davacının mirasçısı olduğu taşınmazın tapu kayıtlarında … adına kayıtlı olduğu ve davacı üzerine intikal etmediği,ifraz uygulamasının yapıldığı taşınmaz ile davacının mirasçısı olduğu taşınmazın bulunduğu alanda 35 metre en kesitli yol bulunduğu ve dava konusu imar uygulaması sınırları içerisinde davacının taşınmazının dahil olmadığı,parselasyon işleminin subjektif bir işlem olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı yanında müdahil tarafından,Davacının mirasçısı olduğu taşınmaz ile ilişkisinin veraset ilamına dayandırıldığı, dava konusu işlem ile davacı arasında kişisel,meşru ve güncel bir menfaatin bulunmadığı,davacının mirsaçısı olduğu taşınmazı ile dava konusu işleme esas olan taşınmaz arasında 35 metre genişliğinde bulvar bulunması nedeniyle, taşınmazın konumu itibariyle uzak olduğu ve meşru ve güncel bir menfaatin olmadığı, Mahkemece dava konusu işlem hakkında verilen yürütmenin durdurulması kararından sonra ifraz işlemine ilişkin … tarih ve … sayılı belediye encümeni kararının iptal edildiği bu işlem sonucu taşınmazda geri dönüşüm yapılarak ... Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı işlemi ile taşınmazın bulunduğu alanda parselasyon yapıldığı,riskli olarak tespit edilen yapıların bulunduğu alanın risksiz olan veya riskli yapı tespiti yapılmamış olan yapıların bulunduğu alandan ifrazı mümkün ise,ifraz,taksim,terk,ihdas ve tapuya tescil işlemlerinin resen yapılıp yaptırılcağı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE
MADDİ OLAY:
Mersin İli, ... İlçesi, ... … ada, … parsel sayılı taşınmazın yola ve yeşil alana terki işleminden sonra iki kısma ifraz edilmesi istemiyle taşınmazın maliki tarafından başvuruda bulunulması üzerine dava konusu .. tarihli … sayılı belediye encümeni kararı ile taşınmazın iki kısma ifrazına karar verilmiştir.
Davacı tarafından komşu taşınmazın maliki olduğu belirtilerek anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin (a) fıkrasında, idari davaların idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırılı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtildikten sonra ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddenin 3/c bendinde dilekçenin ehliyet yönünden inceleneceği, 15. maddenin 1/b bendinde ise bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İptal davasının sübjektif ehliyet koşulu olan "menfaat ihlali" doktrin ve içtihatlarda dava konusu işlemle davacı arasında kurulan kişisel, meşru, güncel bir menfaat ilişkisi olarak tanımlanmaktadır. Menfaatin kişisel ve meşru olması için hukuki bir durumdan ortaya çıkması gerekir. Sözü edilen menfaat ilişkisinin varlığı ve sınırları her olayda yargı yerince uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenmektedir. İmar uygulama araçlarından olan ifraz işlemi taşınmaz özelinde yapılan bir uygulama olduğu ve uygulamaya tabi tutulan taşınmaz sahiplerinin bu işlemden etkileneceği açıktır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden dava konusu imar uygulamasının yapıldığı taşınmazın karşısında bulunan ve müteveffa … (…) … adına tapuya kayıtlı bulunan ... parsel sayılı taşınmaza mülkiyet bağı … Sulh Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…,K:… sayılı veraset ilamı ile kurulan davacı tarafından anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmış ise de, taşınmazların bulunduğu alandaki imar planı paftalarının incelenmesinden,davacının mirasçısı olduğu … parsel sayılı taşınmaz ile dava konusu işleme esas olan … ada … parsel sayılı taşınmazın arasında geniş bir bulvarın bulunduğu, subjektif bir işlem olan dava konusu ifraz ve terk işlemlerinin davacının murisinin taşınmazını kapsamadığı, taşınmazın uygulama sınırlarına tabii olmadığı diğer taraftan taşınmazın ifraz işlemine tabi tutulan taşınmazın komşuluğunda bulunmadığı anlaşılmıştır.
Menfaat ihlalinde ilgilinin idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisinin kurulması gerektiği açık olup, genel düzenleyici işlem niteliğinde bulunmayan ve subjektif işlem olan ifraz ve tevhit işlemine karşı çevre, tarihi ve kültürel değerler bağlamında dava açmanın olanaklı olmadığı gözetildiğinde, iptali istenilen ifraz işlemi ile davacı arasında aktüel, kişisel ve meşru bir ilişkinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla davanın ehliyet yönünden reddi gerekirken dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU
Açıklanan nedenlerle,
1. … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın BOZULMASINA,
2.Dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine,
3.Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 08/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.