Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/1994 E. , 2022/8506 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/1994
Karar No : 2022/8506
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF(DAVALI) :…
VEKİLİ :Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir ili, Bornova ilçesi, … Mahallesi, …ada, … parsel sayılı taşınmazın akaryakıt ve LPG satış istasyonu alanı olarak belirlenmesi istemiyle yapılan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı değişikliği teklifinin reddine dair İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu nazım imar planı değişikliği teklifinin üst ölçek "plan kararları ile çelişmediği,uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alanda yoğunluk arttırıcı bir işlev getirilmediği, konut alanlarında akaryakıt ve lpg satış istasyonu yapılmasını engelleyen mevzuatta herhangi bir hükmün bulunmadığı, trafik düzeni ve çevre güvenliği için bir takım ölçüt ve mesafelerin öngörüldüğü ve dava konusu taşınmazın da mevzuatta öngörülen bu şartları sağladığı, bu sebeple davacının nazım imar planı değişikliği talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmazın çevresinde akaryakıt istasyonu olmadığının belirtildiği fakat buna ilişkin teknik bir araştırmanın yapılmadığı, trafik güvenliği açısından keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı, alınan ek bilirkişi raporunun da şehir plancıları tarafından hazırlandığı, trafik yönünden uzman bilirkişinin bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda Akaryakıt ve LPG istasyonuna ihtiyacı olduğu, davalı idare bünyesinde Ulaştırma Dairesi Başkanlığına sorulan görüşe olumlu cevap verildiği, ayrıca bilirkişi heyetindeki bilirkişilerden birinin ulaşım ve trafik alanında uzman olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : İzmir ili, Bornova ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın konut alanından akaryakıt ve LPG satış istasyonuna dönüştürülmesine ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı değişikliği teklifinin İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile reddi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. Maddesinin dava konusu işlemin yürürlükte olduğu tarihteki halinde, “Nazım İmar Planı"; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlemiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak tanımlanmış, 6. maddesinde; "Planlar, kapsadıkları alan ve amaçları açısından; "Bölge Planları" ve "İmar Planları", imar planları ise, "Nazım İmar Planları" ve "Uygulama İmar Planları" olarak hazırlanır. Uygulama imar planları, gerektiğinde etaplar halinde de yapılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde "Çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak" büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmeliğin "Kavşak Mesafesi" başlıklı 37. maddesinde, "Karayolu kenarında yapılacak ve açılacak tesislere ait geçiş yolu ekseninin taşıt yolu kenar çizgisi ile kesiştiği noktanın kavşak başlangıcına mesafesi; Karayolları Genel Müdürlüğünün bakım ağına dahil, bölünmüş devlet ve il yolları ile aynı yönde birden fazla şeridi olan iki yönlü devlet yollarında en az 100 metre, diğer devlet ve il yollarında en az 75 metre, Karayolları Genel Müdürlüğünün bakım ağındaki karayollarının diğer yollar ile teşkil etmiş olduğu kavşakların diğer yollardan yaklaşımında enaz 50 metredir." hükmüne, "Cephe Genişlikleri" başlıklı 40. maddesinde, "Devlet ve il yolları kenarında yapılacak ve açılacak tesisler için cephe genişliği;
a) Devlet ve il yolları kenarındaki akaryakıt istasyonları ile yolcu terminalleri için en az 40 metre.
b) Devlet ve il yolları kenarındaki diğer tesisler için münferit geçiş yolu talep edilmesi halinde enaz 20 metredir.
c) Devlet ve il yolları kenarındaki tesislere ait geçiş yolu ile adalar;
Akaryakıt istasyonları ile yolcu terminallerinde devlet ve il yolunun bölünmüş veya iki yönlü olma durumuna göre Ek-7 veya Ek-8 deki proje örneğine, diğer tesislerde devlet ve il yolunun bölünmüş veya iki yönlü olma durumuna göre Ek-9 veya Ek-10 daki proje örneğine uygun olarak düzenlenir. Cephe genişliğinin tahkikinde, mülkün karayolu sınır çizgisine kesintisiz olarak çakışan ortak uzunluğu esas alınır."
kuralına, yapı yaklaşma mesafesi başlıklı 41. maddesinde ise, "Tesisler bünyesindeki yapıların cephe hattı ile karayolu sınır çizgisi arasındaki mesafe;
a) Tesisler bünyesinde yapılacak olan yer üstü akaryakıt, sıvılaştırılmış gaz ve diğer tehlikeli madde depoları için en az 50 metre,
b) Her türlü yer altı depoları ile akaryakıt ve (LPG/CNG) istasyonları, akaryakıt ve sıvılaştırılmış gaz dolum istasyonları, umuma açık park yerleri ve garajlar, yolcu ve yük terminalleri, atölye, fabrika, işhanı, çarşı, pazar yerleri, ticari bina, sinema, tiyatro, gazino, gibi eğlence yerleri, turistik yapı ve tesisler, müstakil olarak yapılan otel-motel lokanta ve kahvehaneler, araç bakım ve onarım yerleri, araç teşhir ve satış yerleri, hububat, fındık, tütün, pamuk, pancar vb. tarım ürünlerinin muhafaza edildiği kapalı depolar, sürücü kurs yerleri, toptancı hal, üretme-besi çiftliği ve ahırlar, maden ve petrol şantiye, ocak ve tesisleri, havuzlar, sabit kantarlar, eğitim, sağlık, dini ve kültürel vb. kamu ve özel yapılar ile yukarıda sayılan tesislere ait her türlü ana binalar ve sundurmalar için en az 25 metredir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık konusu olayda, davacı tarafından yapılan nazım imar planı değişikliği talebinin, davalı idarece; dava konusu taşınmazın meskun konut alanında kaldığı, çevresindeki meskun konut alanları ile çok yakın mesafede bulunduğu, bu durumun ileride telafisi mümkün olmayacak sorunlara sebebiyet verebileceği, mevcut nazım imar planındaki dava konusu taşınmazın cephe aldığı 25 mt.lik taşıt yolunda faaliyete geçilmesi halinde parselin iki kavşak noktasında yer alacağı ve bahsi geçen taşıt yolunun Ankara asfaltına bağlantı sağlayan toplayıcı yol niteliğinde olması sebebiyle trafik yoğunluğunun artacağı, can ve mal güvenliği açısından olumsuzluk yaratacağı ileri sürülerek reddedildiği görülmüştür.
Buna karşılık, Mahkeme tarafından yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda ve ek bilirkişi raporunda, dava konusu imar planı değişikliği talebinin reddine ilişkin işlemde yer alan gerekçeler dikkate alınmaksızın dava konusu taşınmazın Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelikte öngörülen parsel genişliği, parsel derinliği, kavşak mesafesi ve iki istasyon arasında asgari mesafe koşulunu sağladığı tespitlerine yer verilerek taşınmazın akaryakıt ve LPG istasyonu olarak belirlenmesinde şehircilik ilkeleri, planlama esasları, kamu yararı ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, davalı idarenin dava konusu işlemin dayanağını oluşturan gerekçeleri dikkate alınarak, taşınmazın konumu ve çevresi mevcut nazım imar planındaki 25 mt.lik taşıt yolundan cephe aldığı bölümde akaryakıt istasyonunun faaliyete geçmesi halinde trafik yoğunluğunun can ve mal güvenliği açısından olumsuzluk yaratıp yaratmayacağının trafik ve ulaşım konusunda uzman bir bilirkişinin de bulunduğu bilirkişi heyetiyle mahallinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle tartışmaya mahal vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturularak dava hakkında karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 11/10/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.