T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/1994
Karar No:2023/4783
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Fonu
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Fon alacağının tahsili amacıyla davacı hakkında düzenlenen 45.782.552,88-TL tutarlı … tarih ve … sayılı ödemeye çağrı mektubunun iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ... mudileri tarafından açılan davalar nedeniyle ödenen tutarların, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 15 inci maddesinin atfı ile yürürlüğü devam eden mülga 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 15 inci maddesinin 3 üncü fıkrası, 7 nci fıkrasının (b) bendi ve 15/a maddeleri uyarınca Fon Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile Fon alacağı sayıldığı, Banka müşterilerinin hesaplarında bulunan paraların, banka hâkim ortağının Kıbrıs'ta kurmuş olduğu ... Ltd.'ye aktarılmasını temin eden, daha sonra bu hesapların hâkim ortak ile doğrudan ve dolaylı olarak bağlantısı bulunan firmalara aktarılmasını ve bu suretle banka hâkim ortağının haksız çıkar sağlamasına aracılık edenlerin anılan Fon alacağından müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğu, sorumlular hakkında toplam Fon alacağı ile ilgili olarak Fon tarafından gerçekleştirilen her bir ödemenin ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51'nci maddesinde belirtilen oranda gecikme zammı işletilerek hesaplanan borç tutarı üzerinden 5411 sayılı Kanunun 136'ncı madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, ihtiyati haciz de dahil olmak üzere 6183 sayılı Kanun hükümleri kapsamında takip ve tahsil işlemlerine başlanmasına karar verildiği, davacının Fon Kurulu kararı ile sorumlu tutulan Müflis ... Holding A.Ş.nin kanuni temsilcisi olması nedeniyle sorumlu tutulduğu ve bu kapsamda gecikme zammıyla birlikte 45.782.552,88-TL olarak hesaplanan kamu alacağının tahsili amacıyla dava konusu ödemeye çağrı mektubunun düzenlenmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, dava konusu işleme konu Fon alacağının ... mudileri tarafından açılan davalar nedeniyle verilen kararlar üzerine ilgililere yapılan ödemelere dayandırıldığı dikkate alındığında, davalı idare tarafından Banka Şubelerinde gerçekleştirilen usulsüz işlemler nedeniyle ortaya çıkan bu Fon alacağından ve bu alacak dâhil Banka kaynaklarının ... Ltd.'ne ve akabinde buradan da banka hâkim ortağı ve ilişkili şirketlere aktarılmasında/edindirilmesinde, davacının rol oynadığının ve buna ilişkin işlemlere katıldığının, banka çalışanlarını, müşterilerini off shore hesabı açtırmaları konusunda ikna etmeleri dışında, usulsüz işlemler yapmaya sevk edecek talimat ve telkinde bulunduğunun veya yol gösterdiğinin açıkça ortaya konulmasının gerektiği, Fon tarafından adı geçen kişilere ödenen tutardan davacının da sorumlu olduğuna yönelik tespit yapılmaksızın tesis edilen ödemeye çağrı mektubunda ise hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; davacının, ... Ltd. Şti'nin banka kaynaklarını toplamak amacıyla faal bulunduğu dönem içerisinde 10/09/1999 tarihinden itibaren ... A.Ş.'de Genel Müdür Yardımcılığı görevinde bulunduğu, ... Ltd.'de kuruluş tarihi olan 04/08/1999'dan itibaren %1 oranında kurucu hissedar ve yönetim kurulu üyeliği yaptığı, Bakanlar Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile ... A.Ş.’nin 4389 sayılı (Mülga) Bankalar Kanunu’nun 14. maddesine istinaden Fon'a devredildiği, Bankanın Fon'a devri üzerine ... Ltd. mudilerinin bankaya yatırmış oldukları mevduatları çekmek üzere ... A.Ş. şubelerine başvurmaları sonrasında ... A.Ş. Merkez Şube nezdinde ... Ltd. adına açılmış olan hesapta yeterli miktarda bakiye bulunmadığından ... mudilerine yeterli miktarda ödeme yapılamadığı, Off-Shore hesapları tasarruf mevduatı sigortası kapsamında da bulunmadığından mudilerin alacaklarının Fon tarafından karşılanmadığı, bunun üzerine ... A.Ş.'nin Fon'a devri sonrasında ... Ltd.'den mevduatlarını alamayan mudiler tarafından alacak davalarının açıldığı, söz konusu davalar kabul edilerek mudilere ödeme yapılmasına karar verildiği, Mahkeme kararları doğrultusunda yapılan bu ödemelerin ise dava konusu ödemeye çağrı mektubunun konusunu oluşturduğu, ... Ltd. ismiyle kurulan offshore bankasının, banka kaynaklarını kısa bir süre içerisinde Yahya ... ve bankanın diğer hakim ortaklarına edindirmek amacıyla kurulduğu, bu hususlara ilişkin yargı kararları, soruşturma raporları ve diğer tüm bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden ise davacının sorumluluğunun kapsamının dolanlı işlem ve eylemlere katkısı bakımından ele alınması gerektiği, davacının, ... Ltd.'in, mevduatların toplanması amacıyla faaliyette bulunduğu aktif dönem içerisinde ... A.Ş.'de Genel Müdür Yardımcısı olmasının yanı sıra, offshore bankasının kurucu hissedarları arasında yer aldığı, aynı zamanda yönetim kurulu üyesi olduğu ve banka şube müdürleri ve çalışanlarını offshore mevduat toplamaları konusunda teşvik etmek amacıyla düzenlenen toplantı ve seminerlere konuşmacı ve eğitmen olarak katıldığı dikkate alındığında dolanlı işlem ve eylemlerde bulunmak amacıyla gerçekleştirilen tüm bu organizasyon kapsamında meydana gelen banka zararlarından sorumlu olduğu, bu itibarla Fon alacağının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, anılan işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi'nin dava konusu işlemin iptali yolundaki kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, emsal davalarda lehine kararlar bulunduğu, mevduatın mudilerden toplanmasında ve havalesinde bir dahli olmadığı, ... A.Ş.'de yönetici olarak görev yapmadığı, kararın yasal dayanaktan yoksun olduğu, banka kaynaklarının edinildiği veya edindirildiği hususu araştırılmaksızın karar verildiği, ... Ltd'e havale edilen mevduatların bu banka tarafından ...'in sahip olduğu şirketlere kredi olarak verilmesinde herhangi bir imzasının veya onayının olmadığı, mevduat toplanması konusunda baskı unsuru oluşturduğuna dair somut bilgi ve belgenin bulunmadığı hâlde bunun karara gerekçe yapıldığı, açılan ceza davasından beraat ettiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının ... A.Ş.'nin finansal kurumlardan sorumlu genel müdür yardımcısı olduğu ve kendisine A Grubu 1. derece imza yetkisi verildiği, ... Ltd.'in kuruluşundan itibaren hissedarı ve yöneticisi olduğu, davacının görev, yetki ve sorumlulukları doğrultusunda davranmadığı ve kamunun haklarını zarara uğrattığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 15/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.