Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2018/2113 E. , 2021/1410 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/2113
Karar No : 2021/1410
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı/…
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Kimya ve Boya Sanayi Limited Şirketi
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, gerçek bir emtia teslimine dayanmayan faturaları maliyet kayıtlarında muhasebeleştirerek dönem kazancını azalttığı ve sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlemek suretiyle elde ettiği komisyon gelirini kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak, 2011 yılı için re'sen salınan kurumlar vergisi ile tekerrür hükümleri uyarınca artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı ... Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile Tasfiye Halinde ... Kimya ve Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki tespitler ile davacı şirket hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporundaki saptamalar, uyuşmazlık konusu faturaların gerçeği yansıtmadığını kanıtlayıcı mahiyette olmadığından eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle cezalı vergi kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı şirketin haklarında olumsuz tespitler bulunan ... Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile Tasfiye Halinde ... Kimya ve Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturaları kayıtlarına intikal ettirdiği, sözü edilen firmaların üretim taahhüdüyle aldıkları white spirit adlı hammadeyi doğrudan piyasaya sürdükleri yönünde vergi tekniği raporları bulunduğu, davacı şirket ile aynı ortaklık yapısına sahip olan tiner üreticisi ... Kimya Sanayi Limited Şirketinin satışlarının %98,4 davacı şirkete yapıldığı, ticari yaşamın gerçekleriyle örtüşmeyen sözü edilen durumun vergisel olarak da davacının aleyhine olduğu, söz konusu hususun davacı tarafından izah edilemediği, Tasfiye Halinde ... Kimya Boya Nakliyat İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine düzenlediği endüstriyel tiner içerikli faturaların gerçeği yansıtmadığı, davacı şirketin gerçek bir faaliyetinin olmasının eleştiri konusu edilen satışlarının gerçek olduğunu göstermeyeceği, mahkemece olumlu olarak değerlendiren tespitlerin faaliyet gösterilen sektör için olması gereken asgari şartlar olduğu, gerçeği yansıtmayan fatura kullanılıp düzenlendiğini somut saptamalar ile ortaya koyan vergi inceleme raporuna istinaden yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 18/03/2021 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.
İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.
İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.
Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.
Davacının bir kısım emtia alımlarını sahte faturayla belgelendirdiği ve bunun yanı sıra komisyon karşılığında sahte fatura düzenlediği yolunda tespitler içeren vergi inceleme raporuna istinaden yapılan tarhiyatın kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemi hakkında, sözü edilen vergi inceleme raporunda atıfta bulunulan ... Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Tasfiye Halinde ... Kimya ve Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki tespitler ile davacı hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporundaki saptamalar da değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.