Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2018/2138 E. , 2021/5071 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/2138
Karar No : 2021/5071
TEMYİZ EDENLER: : 1- (DAVALI): … Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
VEKİLİ: Av.…
2- (DAVACI): … Ev Tekstil ve Dekorasyon İç ve Dış
Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurularına ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirmesi nedeniyle bu faturalara dayalı indirimlerin reddi suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre, 2011 yılının tüm dönemleri için re'sen salınan katma değer vergisi ve aynı yılın Ocak dönemi için bir kat, Şubat ila Aralık dönemleri için tekerrür hükümleri uyarınca artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezası ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi gereğince kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı … Basım Ambalajlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi, … İnşaat Madencilik Metal Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile … İnşaat Metal Makina Elektrik ve Orman Ürünleri Ticaret Limited Şirketi hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin, düzenledikleri faturaların gerçek bir emtia teslimine dayanmadığını kanıtlayıcı mahiyette olmadığı, … Tur -Turizm ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve … İnşaat Metal Oto Yedek Parça ve Petrol Ürünleri Ticaret Limited Şirketi hakkındaki saptamaların ise düzenledikleri faturaların gerçeği yansıtmadığını gösterdiği, 2011 yılına ilişkin vergi ziyaı cezasının tekerrüre esas alınamayacağı, somut tespit olmaksızın özel usulsüzlük cezası kesilemeyeceği gerekçesiyle tarhiyat azaltılmış, vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmı ile özel usulsüzlük cezası kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvuruları, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının; tarhiyatın, … Tur -Turizm ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, … Basım Ambalajlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve … İnşaat Madencilik Metal Sanayi Ticaret Limited Şirketleri'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı ile vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmı ve özel usulsüzlük cezasına yönelik hüküm fıkralarının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiş, davacının faturalarını kullandığı … İnşaat Metal Oto Yedek Parça ve Petrol Ürünleri Ticaret Limited Şirketi hakkındaki saptamaların sahte fatura düzenlediğini kanıtlayıcı mahiyette olmadığı gerekçesiyle davacı istinaf başvurusu tarhiyatın, söz konusu şirketten alınan faturalardan kaynaklanan hüküm fıkrası yönünden kabul edilerek, Vergi Mahkemesi kararının sözü edilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra tarhiyatın bu kısmı kaldırılmış, … İnşaat Metal Makina Elektrik ve Orman Ürünleri Ticaret Limited Şirketi ile ilgili saptamaların ise sahte fatura düzenlediğini gösterdiği gerekçesiyle davalı istinaf başvurusu söz konusu şirketten alınan faturalardan kaynaklanan hüküm fıkrası yönünden kabul edilerek, Vergi Mahkemesi kararının değinilen hüküm fıkrası kaldırılarak dava bu yönden reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından, davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda yer alan sahte fatura kullanımına ilişkin saptamalar dolayısıyla indirimlerin reddi suretiyle yapılan tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davacı tarafından, sahte fatura düzenlediği iddia edilen şirketlerle ilgili vergi tekniği raporlarının taraflarına tebliğ edilmediği, alımlarının gerçek olduğu ve ödemelerinin bankalar aracılığıyla gerçekleştirildiği, tarhiyatın ve kesilen cezaların hukuka aykırı düştüğü ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Davalı temyiz isteminin, tarhiyatın; … İnşaat Metal Oto Yedek Parça ve Petrol Ürünleri Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden kabulü ile Vergi Dava Dairesi kararının buna yönelik hüküm fıkrasının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirmesi nedeniyle dava konusu tarhiyatın yapıldığı ve özel usulsüzlük cezasının kesildiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Kanun'un 353. maddesinin 1. bendinde verilmesi ve alınması icap eden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması veya düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine, her bir belge için bu belgelere yazılması gereken meblağın veya meblağ farkının %10'u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemlerine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın, … Tur-Turizm ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, … Basım Ambalajlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi, … İnşaat Madencilik Metal Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve … İnşaat Metal Makina Elektrik ve Orman Ürünleri Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı ile vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet kısmına yönelik hüküm fıkraları aynı hukuki nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun görülmüştür.
Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı … İnşaat Metal Oto Yedek Parça ve Petrol Ürünleri Ticaret Limited Şirketi tarafından dava dışı bir başka mükellefe düzenlenmiş olan faturalara dayalı indirimlerin reddi suretiyle yapılan katma değer vergisi tarhiyatına karşı açılan davayı reddeden … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yönündeki … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı, Danıştay Üçüncü Dairesinin 11/06/2019 tarih ve E:2018/6208, K:2019/4124 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiğinden, Vergi Dava Dairesi kararının tarhiyatın bu firmadan alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
Öte yandan yukarıdaki bozma hükmü uyarınca dava konusu özel usulsüzlük cezasının, … İnşaat Metal Oto Yedek Parça ve Petrol Ürünleri Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmının yeniden değerlendirileceği tabidir.
213 sayılı Kanun'un yukarıda sözü edilen 353. maddesi, fatura veya benzeri belge verilmemesi, alınmaması ve diğer şekil ve usul hükümlerine uyulmamasına ilişkin özel usulsüzlükler ve cezalarını düzenlemektedir. Değinilen maddede öngörülen bu düzenleme ile mükelleflerin vergilendirme işlemlerinin kayıt ve belge düzenine uygun yürütülmesinin sağlanması amaçlanmıştır.
Harcamaların sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı faturalarla belgelendirilmesi, 213 sayılı Kanun'un 353. maddesinin 1. bendinde özel usulsüzlük cezası kesilmesi gereken eylemler arasında gösterilmediğinden kesilen özel usulsüzlük cezasının; … Tur-Turizm ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve … İnşaat Metal Makina Elektrik ve Orman Ürünleri Ticaret Limited Şirketleri tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı maddenin öngörülüş amacına uygun düşmediğinden, … Basım Ambalajlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve … İnşaat Madencilik Metal Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmının ise tarhiyatın sözü edilen mükelleflerden alınan faturalardan kaynaklanan bölümünün kaldırıldığı dikkate alındığında, dayanağı kalmadığından, yazılı gerekçeyle kaldırılması yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen davalı idare istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacı temyiz isteminin reddine,
2.… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının; tarhiyatın, … Tur -Turizm ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve … İnşaat Metal Makina Elektrik ve Orman Ürünleri Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Davalı idare temyiz isteminin kısmen REDDİNE,
4. Kararın; tarhiyatın, … Basım Ambalajlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile … İnşaat Madencilik Metal Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı ile vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmına yönelik hüküm fıkrasının ONANMASINA,
5.Davalı idare temyiz isteminin kısmen KABULÜNE,
6.Kararın; tarhiyatın ve özel usulsüzlük cezasının, … İnşaat Metal Oto Yedek Parça ve Petrol Ürünleri Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
7. Kararın; özel usulsüzlük cezasının, … Tur -Turizm ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, … İnşaat Metal Makina Elektrik ve Orman Ürünleri Ticaret Limited Şirketi, … Basım Ambalajlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile … İnşaat Madencilik Metal Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına davalı idare tarafından yöneltilen temyiz isteminin REDDİNE.
8. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi harç alınmasına,
9. Aynı Kanun'un 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 10/11/2021 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.
İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.
İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.
Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.
Davacının bir kısım emtia alımlarını sahte faturayla belgelendirdiği yolunda tespitler içeren vergi inceleme raporuna istinaden yapılan cezalı tarhiyatların kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemleri hakkında, davacı ile ilgili olarak düzenlenen vergi inceleme raporu ve faturaların temin edildiği mükellefler hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.