Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2018/2187 E. , 2022/2236 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/2187
Karar No:2022/2236
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Gıda ve İhtiyaç Maddeleri İnşaat Turizm
Zirai ve Hayvansal Ürünler Besi Tekstil Taşımacılık
Emlakçılık Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde, dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmal ettiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendi ile aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca 163.111,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davacı şirkete verilen idari para cezası miktarının, 5015 sayılı Kanun'un denetim tarihinde yürürlükte olan 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendine göre belirlendiği ve aynı maddenin dördüncü fıkrasında yer alan, "bayiler için cezaların beşte birinin uygulanacağına" ilişkin düzenleme uyarınca da bu cezanın beşte biri tutarında idari para cezası verildiği, aynı Kanun'un 8. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan yükümlülüğün ihlâli hâlinin, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Aşağıdaki hâllerde, sorumlulara sekiz yüz elli bin Türk Lirası idarî para cezası verilir" kuralı ve aynı fıkranın (d) bendinde yer alan, "8'inci maddenin ihlâli hâlinde bayiler için (c) bendinde yer alan cezanın beşte birinin uygulanacağı" kuralı uyarınca idari yaptırıma tabi tutulduğu ve Anayasa Mahkemesi'nce dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Aşağıdaki hâllerde, sorumlulara sekiz yüz elli bin Türk Lirası idarî para cezası verilir" kuralının, 8. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi yönünden iptaline karar verildiği, dolayısıyla dava konusu idari para cezasına esas teşkil eden temel para cezasının dayanağının 6455 sayılı Kanun'un 44. maddesiyle değişik hâlinin Anayasa'ya aykırı olduğunun Anayasa Mahkemesi kararıyla ortaya konulduğu dikkate alındığında, dava konusu Kurul kararında bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 28/03/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanun'un 44. maddesiyle değiştirilen 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Aşağıdaki hâllerde, sorumlulara sekiz yüz elli bin Türk Lirası idarî para cezası verilir:" kuralının, 8. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi yönünden iptaline karar verildiği, dolayısıyla anılan para cezasının 6455 sayılı Kanun'un 44. maddesiyle değişik hâlinin Anayasa'ya aykırı olduğunun Anayasa Mahkemesi kararıyla ortaya konulduğu, ancak dava konusu işleme konu fiilin 03/12/2012 tarihinde yapılan denetimde tespit edilmesi nedeniyle, davalı idare tarafından, davacı lehine olarak fiilin tespit tarihindeki yasa hükmünün uygulandığı ve bu nedenle de 163.111,00-TL idari para cezası verildiği dikkate alındığında, dava konusu işlemin dayanağı kanun maddesinin iptal edilmediğinin anlaşıldığı,
Davada, davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 03/12/2012 tarihinde yapılan denetim sırasında düzenlenen ve istasyon yetkilisi (şirket ortağı) … tarafından imtina etmeksizin imzalanan tutanakta, "Akaryakıt istasyonunda ürün bulunmadığından satışın olmadığı, akaryakıt istasyonunun 02/08/2012 tarihine kadar … Dağıtım firması bayisi, 28/09/2012 tarihinden itibaren … Dağıtım firması bayisi olduğu, dağıtım firması sözleşmelerinin yenilenmesiyle birlikte otomasyon sisteminin değiştirildiği ve mali konuların teyidi için istenen bilgi ve belgelerin 08/12/2012 tarihine kadar ibraz edileceğinin beyan edildiği" hususlarına yer verildiği, davacı şirket tarafından bilahare sunulan belgelerin incelenmesi üzerine, Maliye Bakanlığı Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığı Denetim Koordinasyon Müdürlüğü tarafından düzenlenen ve yine … tarafından imtina etmeksizin imzalanan … tarih ve … sayılı tutanakta, "2012 yılında toplam 19.218,50 litre satış, envanter dahil toplam 16.184,00 litre alış olup, -3.034,50 litre alış farkı olduğu, ilgili farkı ismini bilmediği bir satıcıdan alıp (birim fiyatı 3,86-TL'den) 11.713,17-TL ödediği, karşılığında fatura almadığı hususlarının şirket ortağı … beyanı ile tespit edildiği" hususlarına yer verildiği, davacı şirketin 02/08/2012 tarihine kadar bayisi olduğu … Petrol Ürünleri A.Ş.'nin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Daire Başkanlığı'na gönderdiği 20/06/2012 tarihli yazıda, "Bayisi olan davacı şirket ile Mayıs 2012 döneminde otomasyon mutabakatının sağlanamadığı, ilgili bayinin bayiliğinin sözleşme gereği feshedildiği" hususlarına yer verilerek mutabakatsızlık nedeninin "kayıt dışı ikmal" olarak belirtildiği de dikkate alındığında, davacının dağıtıcısı haricinde akaryakıt ikmalinde bulunduğu hususunun sabit olduğu, bu itibarla davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulü ile … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Kurul kararının hukuka aykırı olduğu, otomasyon sisteminde arıza bulunduğu, bu hususun 5015 sayılı Kanun'a aykırılık taşımadığı, idari para cezasının orantılı olmadığı, işletmenin büyüklüğünün göz önüne alınmadığı, dava konusu işleme dayanak kanun maddesinin Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 25/05/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.