Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2018/2361 E. , 2022/937 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/2361
Karar No:2022/937
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem :Davacı şirkete, bayisine ait akaryakıt istasyonunun otomasyon sisteminde oluşan arızayı 1240 sayılı Kurul kararında belirtien süre içerisinde gidermeyerek istasyon otomasyon sisteminden kesintisiz veri akışını sağlamadığından bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendi uyarınca 850.000,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda, dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, her ne kadar davacı şirket tarafından bayisine otomasyon sistemini kurduğu ve dolayısıyla gerekli yükümlülükleri yerine getirdiği iddia edilmiş ise de, 5015 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 23/09/2014 tarih ve E:2014/2310 sayılı kararının gerekçesi göz önüne alındığında, petrol piyasasında faaliyet gösteren dağıtıcı lisansı sahiplerinin tescilli markası altında piyasaya sunulan akaryakıta ilişkin kalite kontrol izlemesinin etkin biçimde yapılması ve bayilerinde denetim sistemi kurmaları gerektiği anlaşıldığından, ilgili mevzuat hükümleri gereğince yükümlülüklerini yerine getirmediği sabit olan davacı şirkete idarî para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; otomasyon sisteminde oluşan arızayı süresi içerisinde gidermeme eyleminin gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 1240 sayılı Kurul kararının 5. maddesinin 8. fıkrasında, "İstasyon otomasyon sisteminde oluşan arızalar, arızanın meydana geliş tarihinden itibaren en geç 4 iş günü içerisinde dağıtıcı lisansı sahibi tarafından giderilir." kuralı yer almakta iken, 1240 sayılı Kurul kararının dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 5. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, "Dağıtıcı lisansı sahipleri (c) Bayi denetim sisteminde ve/veya istasyon otomasyon sisteminde oluşan arızaları, ilk arızanın meydana geliş tarihinden itibaren en geç 10 gün içerisinde giderir." kuralına yer verildiği, bu şekilde yapılan değişiklikle, dağıtıcı lisansı sahiplerinin otomasyon sisteminde oluşan arızaları gidermesi için verilen sürenin, 4 günden 10 güne çıkarıldığı; 1240 sayılı Kurul kararının, işlem tarihinde yürürlükte bulunan 5. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin davacı lehine hükümler içermesi nedeniyle uyuşmazlıkta uygulanacak madde olduğu; buna göre, otomasyon sistemine ilişkin usul ve esasların düzenlendiği 1240 sayılı Kurul kararının 5. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca, dağıtıcı lisansı sahiplerinin otomasyon sisteminde oluşan arızaları, ilk arızanın meydana geliş tarihinden itibaren 10 gün içerisinde gidermesi gerektiği, olayda denetim görevlilerince, yıldırım düşmesi sonucu 10/06/2013 tarihinde meydana gelen arızanın giderilmesi için tanınan 10 günlük süreden sonra, en erken 21/06/2013 tarihinde denetime gidilmesi gerekirken, 10. günde (onuncu günde) denetime gelinerek, tutanak düzenlenmesinde ve bu tutanak esas alınarak tesis edilen idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, söz konusu değişikliğin dava konusu ihtilafı kapsamadığı ve dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare Mahkemesi kararının, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının incelenmesi:
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, vekâlet ücretine ilişkin kısmı yönünden incelenmesi:
2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, Danıştay'ın, temyize konu kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddî hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayabileceği kuşkusuzdur.
İdari Yargılama Usulü Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yargılama giderlerine ilişkin hükümlerine göre, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderlerinden olup, vekâlet ücretinin tutarı ve hangi tarafa yükletildiğinin kararda gösterilmesi gerekmektedir.
Avukatın hukukî yardımının karşılığı olan vekâlet ücretinin tutarı ise, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınmak suretiyle tespit edilmelidir. Anılan Tarife incelendiğinde, idare mahkemelerinde avukatla takip edilen dava ve işlerin duruşmalı veya duruşmasız olmasına göre hükmedilecek maktu vekâlet ücreti farklılık göstermektedir. Bu itibarla, ilgili Tarife uyarınca vekâlet ücreti belirlenirken bakılan davanın duruşmalı olup olmadığı göz önünde bulundurulmalıdır. Diğer yandan, davanın duruşmalı olarak görülmesi talebiyle açılmış olmasına rağmen duruşmaya katılmayarak duruşmayla ilgili hukukî bir yardım sağlamayan vekil lehine duruşmalı vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, İdare Mahkemesi'nce bakılan davada, daha önce belirlenen 12/06/2017 tarihinde duruşma yapıldığı, duruşmaya davalı idare vekilinin katıldığı, davacı vekilinin ise duruşmaya gelmediği, ancak Bölge İdare Mahkemesi kararında duruşmaya katılmayan davacı taraf lehine duruşmalı davalar için öngörülen 1.510,00-TL vekâlet ücretine hükmedildiği görülmektedir.
Bu itibarla, duruşmalı olarak görülen davada duruşmaya katılmayarak hukukî yardım sağlamayan davacı vekili lehine duruşmalı vekâlet ücreti yerine, duruşmasız davalar için öngörülen 1.90,00-TL vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşıldığından, davacı vekili lehine duruşmalı davalar için öngörülen vekâlet ücretine hükmedilmesinde usûl kurallarına uygunluk bulunmadığından, bu hususun Bölge İdare Mahkemesi'nce dikkate alınmamasında hukukî isabet görülmemiştir. Ancak, bu eksikliğin giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmemektedir.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, temyizen incelenen … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının hüküm fıkrasında yer alan "yürürlükteki avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 1.510,00-TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine" ibaresinin, "yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 1.090,00-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması dava konusu işlemin iptali yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı temyize konu kararının hüküm fıkrasının; 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca, Bölge İdare Mahkemesi kararındaki "yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre … -TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacı tarafa verilmesine" ibaresinin, "yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre … -TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine" şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Davalı idare harçtan muaf olduğundan toplam … -TL temyiz harcının istemi halinde davalı idareye iadesine,
4. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu düzelterek onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın … . İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 10/03/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.