Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2018/239 E. , 2021/7117 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/239
Karar No : 2021/7117
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin …. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: …. Üniversitesi … Fakültesi İletişim Tasarım Bölümünde araştırma görevlisi olarak görev yapan davacı tarafından, sözleşmesinin feshedilerek görev süresinin uzatılmamasına ilişkin Beyoğlu 24. Noterliği'nin … tarih … yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bildirilen işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yetkili makam olan, davalı üniversite mütevelli heyeti tarafından davacının sözleşmesinin feshi yönünde alınmış gerekçeli bir kararın ibraz edilememesi, davacının görevine son verilmesi için kamu yararı amacı ve hizmetin gerekleri yönünden hukuken geçerli kabul edilebilecek bir nedenin mevcut olmaması ve davalı idare tarafından ileri sürülen hususların dava konusu işleme gerekçe oluşturacak nitelik taşımaması karşısında dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idare istinaf istemi kabul edilerek, davalı idarece, iş sözleşmesinin yenilenmeme sebebi olarak, mesai saatlerine uyulması yönünde duyuru yapılmasına rağmen davacının mesai saatlerine uymaması, yükseköğretim hizmetinin yürütülmesini olumsuz etkilemesi, davacının tutum ve davranışıyla hizmetin aksamasına yol açması ve çalışanlar arasında huzursuzluğa yol açmasını gösterdiği anlaşılmakta olup, dosyadaki bilgi ve belgelerden davacının yapılan duyuruya rağmen mesai saatlerine dikkat etmediği görüldüğünden, yapılan uyarıya rağmen mesai saatlerine uymayarak eğitim öğretim faaliyetinin aksamasına sebep olduğu tartışmasız olan davacının sözleşmesinin yenilenmemesi yönünde davalı idarece alınan kararda kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık görülmediği gerekçesiyle istinafa konu İdare Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, davalı idarenin takdir yetkisini tamamen keyfi olarak hukuka aykırı bir şekilde kullandığı, istinafça idarenin hukuka aykırı olarak kullandığı takdir yetkisinin yargısal denetimi yapılmadan idarece verilen savunmalar doğru kabul edildiği, müvekkilinin her zaman işine vaktinde gittiğini ve tam vaktinde ayrıldığını, müvekkilinin işe geç gelip erken gittiğine dair herhangi bir tutanağın tutulmadığı, dolayısıyla yazılı herhangi bir işlem veya soruşturma yapılmadan dava konusu işlemin tesis edildiği, 2015 yılının Nisan ayında davalı idarece sunulan puantaj kayıtlarında müvekkilinin düzensiz giriş ve çıkışı bulunsa da, bu tarihlerde düzenlenen film festivaline yurtdışı katılımcıların transferlerini gerçekleştirmek için davalı idarece görevlendirildiği bu sebeple o saatlerde otel ile hava alanı arası gidiş gelişler yaptığı, sonuç olarak müvekkilinin çalıştığı süre boyunca davalı idarece verilen tüm akademik görevleri başarı ile yerine getirmesine rağmen hukuka aykırı bir şekilde tamamen keyfi olarak sözleşmesinin yenilenmediği ileri ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacıya mesai saatlerine uyması hususunda müteaddit kere uyarı yapılmasına rağmen, mesai saatlerine uymadığı, mesai saatlerine uymayarak üniversitedeki çalışma ortamını, disiplinini sekteye uğratan böylelikle eğitim ve öğretim faaliyetini aksatan davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ :Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü;
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının, Kültür Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi, İletişim Tasarımı Bölümü'nde 2010 yılından itibaren araştırma görevlisi olarak görev yapmaya başladığı, üniversite ile yapmış olduğu sözleşmesinin, Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekanlığı ve Rektörlüğün onay görüşü ile iş sözleşmesinin 2015-2016 eğitim-öğretim döneminde yenilenmemesine ve 28/07/2015 tarihinden itibaren sözleşmesinin sona erdirilmesine karar verilerek, durumun kendisine 29/072015 tarihli Noter ihtarnamesiyle bildirilmesi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT
2547 sayılı Kanun Ek Madde 5 (4498 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değişik)'in 2. fıkrasında "Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyet tarafından atanır. Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar ve uygulamaları izler, ayrıca vakıfca hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür" hükmüne yer verilmiştir.
31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 20. maddesinin 1. fıkrasında "Vakıf yükseköğretim kurumunun en yüksek karar organı olan mütevelli heyet, vakıf yükseköğretim kurumunun tüzel kişiliğini temsil eder.", 4. fıkrasında "Mütevelli heyet, yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını, öğretim elemanı dışındaki personelin terfilerini ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini kabul eder ve uygulamaları izler. Öğrencilerden alınacak ücretleri tespit eder. Ayrıca Yükseköğretim Kurulu’nun olumlu görüşü alınmak suretiyle vakıfça hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür." 21. maddesinde "Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar, devlet yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir. Bu konuda mütevelli heyetin yetkileri saklıdır. Vakıf üniversiteleri ve yüksek teknoloji enstitülerinin yöneticisi rektör, vakıf meslek yüksekokulunun yöneticisi müdürdür. Rektör ve senatonun dört yıl için seçeceği bir profesör, Üniversitelerarası Kurulun üyeleridir." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2547 sayılı Kanun uyarınca; vakıf üniversitelerinde öğretim elemanları ve diğer personelin sözleşmelerinin, atamalarının ve görevden alınmalarının mütevelli heyetince yapılacağı, mütevelli heyetinin yetkilerini vakıf yükseköğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde devredebileceği açıktır.
Olayda; davacının 2015-2016 eğitim öğretim yılı için sözleşmesinin yenilenmemesine karar verildiği görülmekte olup, sözleşmesi yenilenmeyen akdemik personel için de mütevelli heyetince (veya 2547 sayılı Kanun'un Ek 5. maddesi uyarınca bu yetkinin usulüne uygun olarak üniversite yöneticilerine devri halinde ise bu kişi tarafından) bir karar alınması gerekmektedir.
Bölge İdare Mahkemesince, davacının görev süresinin uzatılmamasına ilişkin Mütevelli Heyeti Kararı bulunup bulunmadığına yönelik yapılan ara kararına 02/06/2017 tarihli davalı idarece verilen cevapta; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Üniversitenin Kuruluş, Örgütlenme, ve İşleyiş Yönetmeliği hükmü uyarınca, Yükseköğretim Kurumu'nda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapmak, atamalarını ve görevden almalarını onaylamak yetkisinin Mütevelli Heyet Başkanı'na verildiği, dava konusu işlemin de davacının çalıştığı Bölüm Başkanı'nın talebi ve Dekanlığın ve Rektörlüğün olumlu görüşü ile Mütevelli Heyet Başkanı'nın bu yetkisi çerçevesinde iş akdinin sonlandırıldığını, iş sözleşmesinin feshine yönelik Mütevelli Heyet Kararı'nın bulunmadığı belirtilmiştir.
Vakıf yükseköğretim kurumlarının ulusal yükseköğretim sisteminin önemli bir parçası olduğu, bu kurumlarda tüzelkişiliği temsile yetkili ve en yüksek karar organı olarak tanımlanan mütevelli heyetlerinin, kurumun amaç ve politikalarının oluşturulması, kurumsal bağımsızlığının ve akademik özerkliğinin korunması, sunduğu hizmetlerin düzenli bir şekilde gerçekleştirilmesi misyonuna sahip olması nedeniyle üye oluşumunda çeşitlilik ve kalite, fiilen etkin bir şekilde işlemesi, istişari yönünün güçlü olması gibi nitelikleri bünyesinde bulundurmasının sağlıklı bir işleyiş için kaçınılmaz olduğu tartışmasızdır.
Bu bağlamda; yukarıda yer alan mevzuatın değerlendirilmesinden, mütevelli heyetin en yüksek karar organı olduğu, yetkilerini vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticileri olan rektör ve müdürlere uygun gördüğü ölçüde devredebileceği, ancak yetkilerini Mütevelli Heyeti Başkanı'na devredebileceğine ilişkin herhangi bir düzenleme olmadığı görülmektedir.
Bu durumda; sözleşmenin sonlandırılması işleminin, ilgili mevzuat uyarınca davalı Üniversite Mütevelli Heyeti tarafından alınacak bir karar veya bu heyetin yetkisini devretmek suretiyle yetkilendirdiği üniversite yöneticisi veya bir komisyon tarafından yapılması gerekmekte olup, bu prosedür işletilmeksizin tesis edilen dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin kabulü ile istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan …-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 29/12/2021 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.