Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2018/2577 E. , 2021/1396 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/2577
Karar No : 2021/1396
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı/…
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Kimya ve Boya Sanayi Limited Şirketi
VEKİLLERİ : Av…., Av….
İSTEMİN KONUSU:… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, gerçek bir emtia teslimine dayanmayan faturaları kayıtlarına intikal ettirdiği ve sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlemek suretiyle elde ettiği komisyon gelirini kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak, sahte faturalarda yer alan katma değer vergisi indirimleri reddedilmek, komisyon geliri ise matraha ilave edilmek suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosu uyarınca Mayıs, Haziran, Kasım ve Aralık 2010 dönemleri için re'sen salınan katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının faturalarını kayıtlarına aldığı …Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile Tasfiye Halinde … Kimya Boya Nakliyat İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki tespitler ile davacı şirket hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporundaki saptamalar, uyuşmazlık konusu faturaların gerçeği yansıtmadığını kanıtlayıcı mahiyette olmadığından eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle cezalı vergi kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı şirketin haklarında olumsuz tespitler bulunan … Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile Tasfiye Halinde … Kimya Boya Nakliyat İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturaları kayıtlarına intikal ettirdiği, sözü edilen firmaların üretim taahhüdüyle aldıkları white spirit adlı hammadeyi doğrudan piyasaya sürdükleri yönünde vergi tekniği raporları bulunduğu, davacı şirket ile aynı ortaklık yapısına sahip olan tiner üreticisi … Kimya Sanayi Limited Şirketinin satışlarının %98,4' ünün davacı şirkete yapıldığı, ticari yaşamın gerçekleriyle örtüşmeyen sözü edilen durumun vergisel olarak da davacının aleyhine olduğu, söz konusu hususun davacı tarafından izah edilemediği, … Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine düzenlediği sentetik tiner içerikli faturaların gerçeği yansıtmadığı, davacının gerçek bir faaliyetinin olmasının eleştiri konusu edilen satışlarınıngerçek olduğunu göstermeyeceği, mahkemece olumlu olarak değerlendiren tespitlerin faaliyet gösterilen sektör için olması gereken asgari şartlar olduğu, gerçeği yansıtmayan fatura kullanılıp düzenlendiği somut saptamalar ile ortaya koyan vergi inceleme raporuna istinaden yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu vergi ve cezalardan hangi nedenle sorumlu tutulduklarının belirsiz olduğu, vergilendirmenin hukuki dayanağının bulunmadığı, gerçek mahiyeti ortaya koymaktan uzak, eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak yapılan tarhiyatın hukuka aykırı düştüğü belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ:Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemine konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının; tarhiyatın, katma değer vergisi indirimlerinin reddinden kaynaklanan kısmının, … Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalara ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.
Davacıya sentetik tiner içerikli faturaları düzenleyen Tasfiye Halinde … Kimya Boya Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına Tüpraş ve Petkim'den aldığı solvent türevleri ile piyasadan temin ettiği mamülleri sentetik tiner üretiminde kullanmaksızın doğrudan sattığının saptanması üzerine 2010 yılının Mart, Nisan ila Aralık dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisine karşı açılan davayı reddeden … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen temyiz isteminin, Danıştay Yedinci Dairesinin 22/05/2019 tarih ve E:2016/3979, K:2019/3505 sayılı kararıyla reddedildiği, kararın düzeltilmesi isteminin de Danıştay Yedinci Dairesinin 17/02/2020 tarih ve E:2019/4855, K:2020/1309 sayılı kararıyla reddedildiği dikkate alındığında, üretim faaliyetinde bulunmayan adı geçen firma tarafından davacı şirkete düzenlenen sentetik tiner içerikli faturaların gerçeği yansıttığından söz edilemeyeceğinden Vergi Mahkemesi kararının, tarhiyatın katma değer vergisi indirimlerinin reddinden kaynaklanan bölümünün bu faturalara ilişkin kısmının kaldırılmasına dair hüküm fıkrasına davalı idare tarafından yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
Öte yandan, bozma kararı üzerine verilecek kararda vergi ziyaı cezasının, sözü edilen firmadan alınan faturalardan kaynaklanan bölümünün tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle artırılan kısmı hakkında değerlendirme yapılarak hüküm tesis edileceği tabiidir.
Ayrıca, dava konusu tarhiyatın, komisyon gelirinden kaynaklanan kısmının matrahı yönünden bağlı olduğu ve davacı adına 2010 yılı için yapılan kurumlar vergisi tarhiyatını kaldıran … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunun … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…., K:… sayılı kararıyla reddedildiği gözönüne alındığında, tarhiyatın değinilen kısmının yazılı gerekçeyle kaldırılması yolundaki Vergi Mahkemesi kararının ilgili hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kısmen reddine,
2 … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının; tarhiyatın, katma değer vergisi indirimlerinin reddinden kaynaklanan kısmının … Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalara ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4. Kararın; tarhiyatın, katma değer vergisi indirimlerinin reddinden kaynaklanan kısmınınTasfiye Halinde … Kimya Boya Nakliyat İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından tanzim edilen faturalara ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
5. Kararın; tarhiyatın, komisyon gelirinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN İSE REDDİNE,
6. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesine,
7. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 18/03/2021 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.
İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.
İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.
Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.
Davacının bir kısım emtia alımlarını sahte faturayla belgelendirdiği ve bunun yanı sıra komisyon karşılığında sahte fatura düzenlediği yolunda tespitler içeren vergi inceleme raporuna istinaden yapılan tarhiyatın kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemi hakkında, sözü edilen vergi inceleme raporunda atıfta bulunulan … Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler de değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına bu yönden katılmıyorum.