Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/2710 E. , 2022/161 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/2710
Karar No : 2022/161
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN
(DAVALI) : … Belediyesi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın onanmasına ilişkin Danıştay Altıncı Dairesince verilen 20/12/2017 tarih ve E:2013/3637, K:2017/11054 sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya İli, Korkuteli İlçesi, … Mahallesi, … Mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmaza akaryakıt satış istasyonu yapılması amacıyla yapı ruhsatı verilmesi yönündeki başvurusunun reddine ilişkin … tarihli, … sayılı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlık konusu iki taşınmazı da kapsayan uygulama imar planına göre, akaryakıt istasyonunun bulunduğu parselin önünden geçen yolun kavşağa çıktığı; davacıya ait parselin bu kavşaktan itibaren istikamet değiştirerek batıya yöneldiği, kavşaktan itibaren güney yönünde devam ettiği, aynı yönde bulunmayan iki taşınmaz açısından mesafe sınırlaması gözetilerek tesis edilen işlemde sebep yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunarak onanmıştır.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : Mahkeme kararının usul ve hukuka aykırı olduğu, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK …'NIN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının aşağıdaki gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi.
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 20/12/2017 tarih ve E:2013/3637, K:2017/11054 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Antalya İli, Korkuteli İlçesi, … Mahallesi,… ada, … parsel sayılı taşınmaza akaryakıt satış istasyonu inşa etmek amacıyla davacı tarafından yapı ruhsatı verimesi yönündeki talep, İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün … tarihli, … sayılı işlemiyle, "...İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğünden gelen … tarih ve … sayılı yazınızda yine kurul tarafından kabul edilen kanaat uyarınca halen faal olmamasına ve Lisansı bulunmamasına rağmen yapı ruhsatında Yapı Kullanma İzin Belgesinde veya İAÇ. Ruhsatına kullanım amacı olarak Akaryakıt Satış İstasyonu olarak yazılmış yapıların yakınında kilometre tahdidi şartına aykırı olarak Akaryakıt istasyonu inşaasına hiç bir aşamasında izin veya ruhsat verilmemesi gerektiği belirtildiği..." gerekçesiyle reddedilmiştir. Davacı tarafından, davalı idare işleminin usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle görülen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT : 3194 sayılı İmar Kanununun, işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle, 2. maddesinde, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu Kanun hükümlerine tabi olacağı hükmü; 20. maddesi uyarınca yapının imar planı yönetmelik ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılacağı, aynı Kanunun 21. maddesinde bu Kanun kapsamına giren bütün yapılar için 26. maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburi olduğu, yine 30. maddede ise, yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamladığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye, valilik bürolarından izin alınması mecburi olduğu, mal sahibinin müracaatı üzerine yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğini tespiti gerektiği, hüküm altına alınmıştır.
Kilometre tahdidi, 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu Ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda, "Şehir içi veya şehirlerarası trafiğe açık yollarda aynı istikamette iki akaryakıt ve otogaz istasyonu arasındaki Kurul tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirlenecek asgarî mesafe" olarak tanımlamıştır.
17.06.2004 tarihli, 25945 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin "Mesafe kısıtlamaları" başlıklı 45. maddesinde, iki akaryakıt ve/veya LPG istasyonu arasındaki mesafenin, aynı yönde olmak üzere; şehirler arası yollarda on, şehir içi yollarda bir kilometreden az olamayacağı, kuralına yer verilmiştir.
Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 37. maddesi ise, "Şehir içi veya şehirlerarası trafiğe açık yollarda aynı istikamette iki akaryakıt ve/veya otogaz istasyonu arasındaki mesafe, aynı yönde olmak üzere; şehirlerarası yollarda on, şehir içi yollarda bir kilometreden az olamaz." hükmünü amirdir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dairemizin E:2018/3636 sayılı dosyasının temyizen incelenmesinden, davacı tarafından taşınmazının akaryakıt istasyonu olarak belirlenmesi amacıyla 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılması yolundaki talebin … tarih ve … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile dayanak uygulama imar planına göre dava konusu parselin batısında aynı yönde bulunan … ada, … ve … sayılı parsellerde akaryakıt istasyonu kullanımın bulunduğu, … ve … sayılı parsellere olan mesafenin 1 km mesafe koşulunu sağlamadığı gerekçesiyle reddedildiği, yine … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı karara dayanak gösterilen 30.04.2016 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın, aynı adada bulunan … sayılı parselde yer alan akaryakıt istasyonu ile birbirlerine göre konumları, yön ve aralarındaki mesafe değerlendirildiğinde; … ada, … sayılı parselin güneyinde yer alan kavşak nedeniyle bu akaryakıt istasyonundan çıkan bir aracın bölünmüş yolu takip ederek gidiş güzergâhı itibariyle sola dönerek yön değiştirdiği bu nedenle yön esasına göre 3 sayılı parselde talep edilen akaryakıt istasyonu ile aynı yön üzerinde kabul edilemeyeceği, bununla birlikte dava konusu büyükşehir belediye meclisi kararında uyuşmazlığa konu taşınmazın batısında yer alan ve aynı istikamette bulunan … ada … ve … sayılı parsellerde yer alan akaryakıt istasyonu ile 1 km mesafe şartının sağlanmadığı tespitlerine yer verilmiştir.
Temyize konu İdare Mahkemesi kararında, dava konusu ruhsat başvurusunun hukuki denetimi yapılırken uyuşmazlık konusu taşınmazın kuzeyinde yer alan … ada, … sayılı parsel kıstas alınarak hüküm kurulmuştur. Ancak, Dairemizin E:2018/3636 sayılı dosyasındaki ... İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararından işlemin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planına göre mesafe şartı için kıstas alınması gereken parselin dava konusu taşınmazın batısında yer alan … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazlar olduğu ve işlemin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planına göre davacıya ait taşınmazın akaryakıt istasyonu fonksiyonu bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Öte yandan, yukarıda detaylarına yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, akaryakıt istasyonu alanı olarak tanzim edilmiş yerler için yapılan başvurularda, şehirlerarası yolların üzerindeki akaryakıt istasyonları arasında on kilometrelik mesafenin, şehir içi yolların üzerindeki akaryakıt istasyonları arasında bir kilometrelik mesafenin aranması gerekmektedir. Dava konusu taşınmaz ile batısında yer alan … ada … ve … parsel sayılı taşınmaz ile bu mesafe koşulu sağlanmamaktadır.
Bu durumda, davacı tarafından mevzuatta yer verilen mesafe şartlarına uyulmaksızın talep edilen yapı ruhsatı alma koşullarının oluşmadığı ve imar mevzuatı uyarınca bir yapının imar planında öngörülen kullanım kararına uygun olarak düzenlenecek yapı ruhsatına göre inşa edileceği açık olması nedeniyle davalı idarece tesis edilen başvurunun reddine ilişkin işlem hukuka uygun bulunduğundan, İdare Mahkemesince işlemin iptaline yönelik tesis edilen hükümde isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin, … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 06/01/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.