Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2018/2734 E. , 2021/5103 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/2734
Karar No : 2021/5103
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Sosyal Hizmetler İş Güvenliği Turizm Nakliye İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin … tarih E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, bir kısım alışların gerçek bir mal teslimi ya da hizmet ifasına dayanmayan faturalarla belgelendirilmek suretiyle dönem kazancını azalttığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak bu faturaların maliyetlerden çıkarılması suretiyle 2012 yılı için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile aynı yılın Ocak ila Mart, Nisan ila Haziran ve Temmuz ila Eylül dönemleri için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı geçici verginin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirket adına, aynı nedenle 2012 yılına ilişkin olarak yapılan katma vergisi tarhiyatına karşı açılan davada verilen Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, tarhiyatın; … Mimarlık Mermer Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırıldığı, ...'dan alınan faturalardan kaynaklanan kısmı bakımından, söz konusu faturaların sahte belge olduğu sonucuna varılarak dava reddedilmiş ise de 2012 yılında işçi brüt ücret gideri 1.046.862,55-TL olan davacı şirketin faaliyet alanına uygun olarak 2012 yılının tüm aylarında beyanına göre toplamda 1783 işçi çalıştırdığı görüldüğünden, faaliyet gösterdiği sektör itibariyle elde ettiği hasılatı ne kadarlık bir maliyetle gerçekleştirebileceği, 2012 yılı personel servis ücretinin gerçek maliyet ve gider olup olmadığına yönelik herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmadan, eksik incelemeye dayalı olarak belirlenen matrah farkı üzerinden re’sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisinde ve kurum geçici vergileri üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka uyarlık görülmediği, geçici vergilerinin tahakkuk ettirilmeyeceği ve gecikme faizi hesaplanabilmesi için zorunlu olarak ihbarnamede yer aldığı açıkça belirtildiğinden, geçici vergi hakkında karar verilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ve kurum geçici vergileri üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezaları kaldırılmış, geçici vergi hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının; tarhiyatın, davacı şirkete fatura düzenleyen ... Mimarlık Mermer Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusu kısmen reddedilmiş, davacının faturalarını kayıtlarına aldığı ... hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki tespitlerin ise düzenlediği faturaların gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifasına dayandığını göstermediğinden, istinaf başvurusu kısmen bu gerekçeyle reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı şirketin, sahte fatura kullandığı hususu vergi inceleme raporu ve vergi tekniği raporları ile saptandığından adına yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Vergi Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 11/11/2021 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)- KARŞI OY:
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.
İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.
İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.
Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.
Davacı şirketin bir kısım alışların gerçek bir mal teslimi ya da hizmet ifasına dayanmayan faturalarla belgelendirildiği yolunda tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak yapılan tarhiyatın kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemi hakkında, anılan vergi tekniği raporundaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.