Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2018/2756 E. , 2020/2651 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/2756
Karar No : 2020/2651
DAVACI : ... Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
DAVALI : … Kurumu
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
DAVANIN KONUSU :
Davacı şirketin 2008 yılı başı düzenlenmiş baz varlık tabanı hesaplamalarında yapılan hatanın düzeltilmesi ve aktifleşen yatırımlardan düşülen itfanın geçmişe dönük olarak yeniden yatırımlara eklenmesine yönelik başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Baz varlık tabanının yanlış hesaplandığı, Hazine Müsteşarlığına olan borçların faizlerinde yapılan 94.162.119,00-TL'lik indirimin, 251 kodlu "Yer Altı ve Yer Üstü Düzenleri Hesabı" içindeki "Aktifleşen Yatırımlar" ve "Faiz ve Kur Değerleme Kalemleri"nden ayrı ayrı düşülmesi gerekirken sadece "Aktifleşen Yatırımlar" kaleminden düşüldüğü, hesaplama hatası nedeniyle 2017 yılı düzenlenmiş varlık tabanının olması gerekenden daha az hesaplandığı, aktifleşen yatırımlardan düşülen tutarın yeniden yatırım kalemine eklenmesi gerektiği ve hesap yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI :
Öncelikle, usule ilişkin olarak, davanın derdestlik nedeniyle reddi gerektiği, bunun kabul edilmemesi lâlinde ise Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 2018/1089 esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiği; esasa ilişkin olarak, hesaplamanın davacı tarafından sunulan bilgi ve belgeler ışığında yapıldığı, 7139 sayılı Kurul kararıyla belirlenen Metodoloji'ye göre fiili olarak 2008 yılı öncesinde yapılmış yatırımların finansmanında kullanılan yabancı kaynaklar için 2009 yılında yapılan itfanın yatırım olarak değerlendirmeye alınmasının hukuken mümkün olmadığı ve hukuki bir konuda bilirkişi incelemesi yaptırılamayacağı savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'UN DÜŞÜNCESİ : Dava; davacı şirketin 2008 yılı başı düzenlenmiş baz varlık tabanı hesaplamalarında yapılan hatanın düzeltilmesi ve aktifleşen yatırımlardan düşülen tutarın yeniden yatırımlara eklenmesine yönelik başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istemi ile açılmıştır.
4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı; doğal gazın kaliteli, sürekli, ucuz, rekabete dayalı esaslar çerçevesinde çevreye zarar vermeyecek şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, doğal gaz piyasasının serbestleştirilerek mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir doğal gaz piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin sağlanmasıdır." hükmü, Geçici 3. maddesinde, "Şehir içi dağıtım faaliyetlerinde geçiş süreci aşağıdaki gibi yapılır: a) Bakanlık, bu Kanunun yürürlüğe girmesini müteakiben iki ay içerisinde BOTAŞ'ın mülkiyetinde ve işletiminde bulunan Eskişehir ve Bursa şehir içi dağıtım işletmeleri ve varlıklarının özelleştirilmesi için Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bildirir. Özelleştirme işlemleri, hazırlık döneminden sonra en geç altı aylık bir süre içerisinde, Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslar dikkate alınarak ve 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümleri dairesinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilir. İlgili şehirlerdeki işletmelerin Özelleştirme İdaresince tüzel kişilere devredilmesi ve dağıtım faaliyetine başlayabilmesi için, bu Kanunun 4 üncü maddesinin (g) bendinde belirtilen Belediyeye karşı olan yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve Kuruldan şehir içi dağıtım lisansı alınması zorunludur.
b) Mülkiyeti, işletmesi ve doğal gaz ticaret hakkı belediye veya belediye şirketine ait olan mevcut şehir içi doğal gaz dağıtım tüzel kişileri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içinde maliki oldukları ve işlettikleri şehir içi doğal gaz dağıtım şebeke ve lisanslarını mevcut Hazine garantili ve devirli borçlarını erken itfa ve bu borçların üstlenilmesi neticesinde doğan Hazineye ait olan borçlarının ödenmesinde kullanılması kaydıyla dış kredi borçlarının geri ödeme takvimine bağlı olmaksızın veya Hazine garantili ve devirli dış borçlarının en son anapara ödeme tarihinden itibaren üç yıl içerisinde kamu hisselerini yüzde yirmi veya altına düşürecek şekilde devrederek yeniden yapılanacaklardır." hükmü yer almaktadır..
Mülga Doğal Gaz Piyasası Tarifeler Yönetmeliği'nin Geçici 2. maddesinin ikinci fıkrasında, piyasaya girişte rekabet oluşuncaya kadar, Kanun'un Geçici 3. maddesinin (b) bendine göre, mülkiyeti, işletmesi ve doğal gaz ticaret hakkı belediye veya belediye şirketine ait olan mevcut dağıtım şirketlerinin kamu hisseleri yüzde yirmi veya altına düşünceye kadar ve Kanun'un Geçici 3. maddesinin (a) bendinde belirtilen Eskişehir ve Bursa şehir içi dağıtım işletmeleri ve varlıkları özelleştirilinceye kadar, perakende satış fiyatları ile abonelerin sabit bağlantı bedellerinin dağıtım şirketlerinin önerisi üzerine Kurul tarafından belirleneceği; üçüncü fıkrasında, söz konusu dağıtım şirketlerinin perakende satış tarifelerinin, enflasyon ve diğer hususlar göz önüne alınarak tarifelerinde değişmeye neden olan gerekçelerle, Kuruma başvurmaları hâlinde, Kurul tarafından yeniden tespit edilebileceği, fiyatların Kurul tarafından tespitinde, hizmet maliyeti, yatırıma imkân sağlayacak mâkul ölçüde kârlılık ve piyasada cari olan doğal gaz alış fiyatları ve benzeri durumların dikkate alınacağı;
Geçici 3. maddesinde, 4646 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel alınmış bir hak, belge, izin ve yetkilendirmeye müsteniden doğal gaz dağıtım faaliyetinde bulunan şehir içi doğal gaz dağıtım tüzel kişilerinden; a) … Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. ve … Şehir İçi Doğal Gaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi tarafından, özelleştirme tarihlerinden başlamak ve sekiz (8) yıl boyunca geçerli olmak üzere sistem kullanım bedelleri; aboneler için 211-16 sayılı Kurul kararı ile belirlenen birim hizmet ve amortisman bedeli olarak; serbest tüketiciler için ise Kurul tarafından serbest tüketici limiti dikkate alınarak belirlenen taşıma bedeli olarak uygulanacağı, b) … Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından özelleştirme tarihlerinden başlamak ve sekiz (8) yıl boyunca geçerli olmak üzere, sistem kullanım bedelleri olarak; aboneler için 1615 sayılı Kurul kararı ile belirlenen birim hizmet amortisman bedeli, serbest tüketiciler için aynı Kurul kararı ile belirlenen taşıma bedeli uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
31/12/2011 tarihli ve 28159 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 22/12/2011 tarih ve 3580 sayılı mülga Doğal Gaz Dağıtım Şirketleri İçin Tarife Hesaplama Usul ve Esasları'nın 6. maddesinin dördüncü fıkrasında, bu Usul ve Esas kapsamında yapılan ilk Tarife Uygulama Döneminden sonraki tarife uygulama dönemleri için varlık tabanı ve itfa işlemlerinde, gerçekleşen enflasyondan kaynaklanan düzeltmenin ayrıca yapılacağı, enflasyona ilişkin yapılacak hesaplamalarda T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık olarak ilan edilen, 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Endeksinin kullanılacağı; Geçici 1. maddesinde, bu Usul ve Esaslar kapsamında yapılacak ilk Tarife Uygulama Dönemi çalışmalarında, 4646 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel alınmış bir hak, belge, izin ve yetkilendirmeye müsteniden doğal gaz dağıtım faaliyetinde bulunan şehir içi doğal gaz dağıtım tüzel kişilerinin 2009 yılından itibaren oluşan gelir farklarının ilgili dönemlerdeki tarife uygulamalarında benimsenen ilkelere göre hesaplanıp dikkate alınacağı, belirtilen gelir düzeltmeleri dışında, işbu Usul ve Esaslar yürürlüğe girmeden önceki dönemlere ilişkin herhangi bir düzeltme yapılamayacağı belirtilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket hisselerinin özelleştirilmesine ilişkin sürecin Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararıyla başladığı, … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla şirketin 2008 yılı perakende satış tarifesinin belirlendiği, davacı şirketin özelleştirme tarihinden başlamak ve 8 yıl geçerli olmak üzere, birim hizmet ve amortisman bedeli üst sınırı ile taşıma bedeli üst sınırının; özelleştirme tarihinden geçerli olan üst sınır bedellerin, üretici fiyatları endeksindeki aylık değişime göre güncellenmesi ile hesaplanacağı … günlü ve … sayılı Kurul kararı ile kabul edildiği, sonrasında ise şirketin özelleştirme işleminin 20/01/2009 tarihinde tamamlandığı, söz konusu tarifeyi hesaplama unsurlarından olan varlık tabanının belirlenmesinde … tarih ve … sayılı yazıyla sunulan şebeke net varlık değeri ile devredilen hatların devir bedeli toplamının dikkate alındığı, bu değerin 2008 yılı başı nominal baz varlık tabanı değeri olarak kabul edilerek düzenlenmiş amortismanların bu değer üzerinden 22 yıllık süre dikkate alınarak hesaplandığı, sonraki yıllarda yapılacak tarife hesaplamalarında ise dönem başı varlık tabanı olarak 2008 yılı başı baz alınan varlık tabanına geçen süre içerisinde yapılan yatırımların eklenmesi ve ayrılan düzenlenmiş amortismanların çıkarılması yoluyla bulunacak tutarın dikkate alınacağının davalı idarenin … tarih ve … sayılı yazısıyla belirtildiği, şirketin hisselerinin blok satış yöntemiyle özelleştirilmesine yönelik gerçekleştirilen ihalenin 14/08/2008 tarihinde yapılarak hisse satış sözleşmesinin 20/01/2009 tarihinde imzalandığı, davacı şirket tarafından, özelleştirme öncesi dönemdeki Baz Varlık Tabanı hesaplama işleminde EPDK tarafından, muhasebe tekniği anlamında bir yanlışlık yapıldığı gerekçesi ile, Baz Varlık Tabanı hesaplama işleminde aktifleşen yatırımlardan düşen tutarı, yeniden yatırımlarına eklenmesi yolundaki başvurunun reddedilmesi üzerine, anılan başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Danıştay Onüçüncü Dairesinin E:2018/1089 numaralı dosyasında vermiş olduğu 03/07/2018 tarihli ara kararına cevaben alınan yazıda; … Şehir İçi Doğal Gaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt A.Ş. (…) ve … Şehir İçi Doğal Gaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt A.Ş.'nin (…) özelleştirme değerlerinin baz varlık tabanı olarak alındığı, 3580 sayılı Kurul kararının 6. ve Geçici 1. maddeleri gereğince söz konusu varlık değerlerine 2004-2011 yıllarında yapılan şebeke yatırımlarından bağlantı gelirleri düşülerek bulunan net yatırım değerlerinin eklendiği, 22 yıllık süre dikkate alınarak hesaplanan amortisman değerleri düşüldükten sonra 2012 yılı başı düzenlenmiş varlık tabanının bulunduğu, hesaplamalarda enflasyon güncellemesi yapılmadığı; ...'ın baz varlık tabanının 2008 yılı başı itibarıyla şirketin servis hatları dışındaki yatırımlarının defter değeri alınmak suretiyle enflasyon düzeltmesi yapılmaksızın hesaplandığı, baz varlık tabanının … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla düzenlenen perakende satış tarifesine esas teşkil ettiği, söz konusu tarife 8 yıllık olduğundan dolayı şirket için 2012 yılı başı itibarıyla düzenlenmiş varlık tabanı hesaplanmadığı; 3580 sayılı Kurul kararının 6. ve Geçici 1. maddeleri uyarınca baz varlık tabanları 2004 yılında belirlenen … ve …'ın baz varlık tabanlarının belirlendiği yıldan 2012 yılına kadarlık süreçte enflasyon güncellemesi yapılmadıysa, bu şirketlerle aynı durumda olan ... için de 2008-2011 dönemine ait hesaplamalarda enflasyon güncellemesi yapılmadığı belirtilmiştir.
Mülga 3580 sayılı Doğal Gaz Dağıtım Şirketleri İçin Tarife Hesaplama Usul ve Esasları'nın yürürlüğe girdiği 31/12/2011 tarihine kadar doğal gaz dağıtım şirketlerinin tarifelerinin belirlenmesine yönelik ortak bir metodoloji bulunmamaktadır.
Dolayısıyla, defter değeri ile özelleştirme değeri birbirinden farklılık arz ettiğinden ve bu farklılığın baz varlık tabanı hesaplamasına etkisi de yüzdesel olarak değişik oranlarda olacağından mevcut şirketlerin yeknesak olarak değerlendirilemeyeceğinin kabulü gerekmektedir.
Bu itibarla, defter değeri esas alınmak suretiyle baz varlık tabanı belirlenen davacı şirketin; özelleştirme değerleri esas alınmak suretiyle baz varlık tabanı belirlenen ve tarife hesaplamalarında enflasyon güncellemesi yapılmayan … ve … ile aynı durumda olduğu ileri sürülerek dava konusu tarife hesaplamalarında enflasyonla güncelleme yapılmamasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararının iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 20/10/2020 tarihinde, davacı vekilleri Av. ... ile Av. ...'ın ve davalı idare vekilleri Av. ... ile Av. ...'nın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı şirket doğal gaz dağıtım lisansı sahibidir ve … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla 2008 yılı doğal gaz perakende satış tarifesi belirlenmiştir.
14/08/2008 tarihinde şirketin hisselerinin blok satış yöntemiyle özelleştirilmesine yönelik gerçekleştirilen ihale sonucu, hisse satış sözleşmesi 20/01/2009 tarihinde imzalanmış ve şirketin, ikinci tarife uygulama dönemi perakende satış tarifelerine ilişkin 2017 yılı başı düzenlenmiş varlık tabanının yanlış hesaplandığı ve aktifleşen yatırımlardan düşülen itfanın geçmişe dönük olarak yeniden yatırımlara eklenmesi gerektiği iddialarıyla yaptığı başvuru ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla reddedilmiştir.
Bakılan dava, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usûle ilişkin itirazları geçerli görülmemiştir.
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun Geçici 3. maddesinde, "Şehir içi dağıtım faaliyetlerinde geçiş süreci aşağıdaki gibi yapılır: a) Bakanlık, bu Kanunun yürürlüğe girmesini müteakiben iki ay içerisinde BOTAŞ'ın mülkiyetinde ve işletiminde bulunan … ve … şehir içi dağıtım işletmeleri ve varlıklarının özelleştirilmesi için Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bildirir. Özelleştirme işlemleri, hazırlık döneminden sonra en geç altı aylık bir süre içerisinde, Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslar dikkate alınarak ve 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümleri dairesinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilir. İlgili şehirlerdeki işletmelerin Özelleştirme İdaresince tüzel kişilere devredilmesi ve dağıtım faaliyetine başlayabilmesi için, bu Kanunun 4 üncü maddesinin (g) bendinde belirtilen Belediyeye karşı olan yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve Kuruldan şehir içi dağıtım lisansı alınması zorunludur. b) Mülkiyeti, işletmesi ve doğal gaz ticaret hakkı belediye veya belediye şirketine ait olan mevcut şehir içi doğal gaz dağıtım tüzel kişileri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içinde maliki oldukları ve işlettikleri şehir içi doğal gaz dağıtım şebeke ve lisanslarını mevcut Hazine garantili ve devirli borçlarını erken itfa ve bu borçların üstlenilmesi neticesinde doğan Hazineye ait olan borçlarının ödenmesinde kullanılması kaydıyla dış kredi borçlarının geri ödeme takvimine bağlı olmaksızın veya Hazine garantili ve devirli dış borçlarının en son anapara ödeme tarihinden itibaren üç yıl içerisinde kamu hisselerini yüzde yirmi veya altına düşürecek şekilde devrederek yeniden yapılanacaklardır." kuralına yer verilmiştir.
31/12/2011 tarihli ve 28159 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 22/12/2011 tarih ve 3580 sayılı mülga Doğal Gaz Dağıtım Şirketleri İçin Tarife Hesaplama Usul ve Esasları'nın 6. maddesinin dördüncü fıkrasında, bu Usul ve Esas kapsamında yapılan ilk Tarife Uygulama Döneminden sonraki tarife uygulama dönemleri için varlık tabanı ve itfa işlemlerinde, gerçekleşen enflasyondan kaynaklanan düzeltmenin ayrıca yapılacağı, enflasyona ilişkin yapılacak hesaplamalarda T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık olarak ilan edilen, 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Endeksinin kullanılacağı; Geçici 1. maddesinde, bu Usul ve Esaslar kapsamında yapılacak ilk Tarife Uygulama Dönemi çalışmalarında, 4646 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel alınmış bir hak, belge, izin ve yetkilendirmeye müsteniden doğal gaz dağıtım faaliyetinde bulunan şehir içi doğal gaz dağıtım tüzel kişilerinin 2009 yılından itibaren oluşan gelir farklarının ilgili dönemlerdeki tarife uygulamalarında benimsenen ilkelere göre hesaplanıp dikkate alınacağı, belirtilen gelir düzeltmeleri dışında, işbu Usul ve Esaslar yürürlüğe girmeden önceki dönemlere ilişkin herhangi bir düzeltme yapılamayacağı belirtilmiştir.
01/07/2017 tarih ve 30111 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 22/06/2017 tarih ve 7139 sayılı Kurul kararıyla kabul edilen Doğal Gaz Dağıtım Şirketleri İçin Tarife Hesaplama Usul Ve Esasları'nın 4. maddesinde, "Baz varlık tabanı (BVT)", Kurul tarafından bu Usul ve Esaslara göre sistem kullanım bedelleri belirlenmemiş dağıtım şirketleri için belli bir tarih itibarıyla o tarihten önceki dönemde gerçekleşen yatırımlar kapsamında belirlenen tarifeye esas net yatırım tutarı toplamı; "Düzenlenmiş varlık tabanı (DVT)", her bir tarife yılı için yılbaşı ve yıl sonu olmak üzere, tarifeye esas net yatırım tutarından söz konusu yatırımların itfası için ayrılan tutar düşülerek hesaplanan tutar olarak tanımlanmış; "Varlık tabanı hesaplamaları" başlıklı 8. maddesinde, "Tarife uygulama dönemi başı düzenlenmiş varlık tabanı değeri; baz varlık tabanı, tarifeye esas gerçekleşen net yatırım tutarı ve bu unsurlara ilişkin itfa tutarları dikkate alınarak belirlenir. (2) Tarife uygulama dönemi başı DVT’si Eşitlik (3)’e göre hesaplanır." kuralına yer verilmiş; … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla, 7139 sayılı Kurul Kararının 8. maddesinin ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere, "(3) BVT değeri 1/1/2012 tarihinden önce belirlenen dağıtım şirketleri için bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan BVT değeri ile 1/1/2012 tarihi öncesine ait ve BVT hesaplamalarına dahil olmayan TNYG değerlerinin 1/1/2012 tarihine kadarki dönem için güncellenmesinde, bu şirketlerden birinci uygulama döneminde tarifesi belirlenenler için uygulanan yöntem esas alınır." kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dağıtım şirketleri için belli bir tarih itibarıyla o tarihten önceki dönemde gerçekleşen yatırımlar kapsamında belirlenen tarifeye esas net yatırım tutarı toplamı olarak tanımlanan baz varlık tabanı, dağıtım şirketlerinin tarifesi hazırlanırken kullanılan formüller bakımından önem taşıyan temel bir parametredir.
Kurul tarafından … tarih ve … sayılı "İhaleli Doğal gaz Dağıtım Şirketlerinin Varlık Tabanının Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar"ı belirleyen düzenleme yapılarak, şirketlerin baz varlık tabanının belirlenmesinde uygulanacak kriterlerin, ihalesi Kurum tarafından yapılan şirketler ve mevcut diğer şirketler bakımından farklılaştırmaya gidilmiş, 22/12/2011 tarih ve 3580 sayılı Kurul kararının 6. maddesinin 4. fıkrası ile, bu Usul ve Esas kapsamında yapılan ilk Tarife Uygulama Döneminden sonraki tarife uygulama dönemleri için varlık tabanı ve itfa işlemlerinde, gerçekleşen enflasyondan kaynaklanan düzeltme yapılacağı esası belirlenmiştir. 7596 sayılı Kurul kararı ile yukarıda benimsenen uygulama devam ettirilmiş, 1/1/2012 tarihinden önceki BVT hesaplamalarında birinci uygulama döneminde tarifesi belirlenenler için uygulanan yöntemin esas alınacağı kurala bağlanmıştır.
Davacı tarafından uyuşmazlığın çözümü için bilirkişiye başvurulmasının zorunlu olduğu iddia edilmişse de, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Bilirkişi İncelemesi" başlıklı beşinci bölümünde yer alan 266. maddesinde, mahkemenin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı kural altına alınmıştır. Yargılama makamları yargılamanın taraflarınca ileri sürülen iddiaları ve gösterdikleri delilleri gereği gibi incelemek zorundadır. Bununla birlikte, belirli bir davaya ilişkin olarak delilleri değerlendirme ve gösterilmek istenen delilin davayla ilgili olup olmadığına karar verme yetkisi esasen derece mahkemelerine aittir (AYM, 2. Bölüm, Başvuru No.: 2013/1213; Benzer yöndeki AİHM kararı için bkz. Barbera Messegue ve Jabardo/İspanya, B.No:10590/83, 6/12/1988, § 68).
Uyuşmazlığın esası BVT'nin özelleştirme ihalesi sonucunda yeniden hesaplanıp hesaplanamayacağına ve dağıtım faaliyeti kapsamında aktifleşen yatırımlardan düşülen itfanın geçmişe dönük olarak yeniden BVT hesabında yatırımlara eklenip eklenemeyeceğine ilişkindir. Bu durumun çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektirmediği görüldüğünden bilirkişi deliline başvurulması gerekli görülmemiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin BVT hesabının davacı tarafından Kurum'a sunulan … tarihli ve YÖS … sayılı yazı ekinde yer alan şebeke net varlık değeri ile devredilen hatların devir bedeli toplamı olarak dikkate alınarak 135.678.279,00-TL olarak belirlendiği, 2008 yılı BVT değeri hesaplanırken davacı şirketin defter değerinin dikkate alındığı, 2012 yılı öncesinde piyasada faaliyet gösteren mevcut şirketlerin BVT ve DVT hesaplarında enflasyon güncellenmesi yapılmadığından davacı şirket için de güncelleme yapılmadığı görülmektedir. Davacının kendisiyle aynı statüde olan … Doğalgaz A.Ş.'nin BVT değerinin özelleştirme bedeli dikkate alınarak yeninden belirlendiği iddia edilmişse de, ... Doğalgaz A.Ş. tarafından, 2012 yılı BVT değerinin özelleştirme bedeli olan 1.162.000,00 ABD Doları dikkate alınarak yeniden belirlenmesi için yapılan başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı kararın iptali istemiyle açılan davanın reddine yönelik .... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına ilişkin istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, Dairemizin 06/06/2018 tarih ve E:2018/1178, K:2018/1993 sayılı kararıyla onandığı görülmektedir.
Bu durumda, 2008 yılında BVT'si belirlenen davacı şirketin 14/08/2008 tarihinde özelleştirme ihalesinin yapıldığı, ihaleye katılanlar bakımından önem arz eden BVT'nin ihale sonuçlandıktan sonra geçmişe dönük olarak düzeltilmesinin hukuki güvenlik ilkesini ihlâl edeceği ve davalı idarenin davacıyla aynı statüde olan diğer şirketlerin benzer başvurularını reddettiği dikkate alındığında, BVT hesabı göz önünde bulundurularak ulaşılan tarife davacının aktife aldığı yatırımlar üzerinden gerçekleştirildiğinden, yatırımların finansmanında kullanılan yabancı kaynaklar için yapılan itfanın geçmişe dönük olarak yatırımlara eklenmesi talebinin reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan Dairemizin 20/10/2020 tarih ve E:2018/1089, K:2020/2652 sayılı kararıyla davacı şirketin ikinci tarife uygulama dönemi perakende satış tarifelerine ilişkin 28/02/2018 tarih ve 30346 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ... tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının, şirketin 2017 yılı başı düzenlenmiş varlık tabanı belirlenirken şirket varlık tabanı ve yatırımlarının 2008 yılından itibaren enflasyon oranında güncellenmesine yönelik yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının ve anılan kararların dayanağı olduğu ileri sürülen ve 7596 sayılı Kurul Kararıyla 22/06/2017 tarih ve 7139 sayılı Kurul kararının 8. maddesine eklenen 3. fıkrasının iptali istemiyle açtığı davanın reddine karar verilmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 20/10/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.