T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/280
Karar No : 2023/3848
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde veri hazırlama kontrol işletmeni olarak görev yapan davacı tarafından;
1- İnşaat teknikeri kadrosuna atanmak için katıldığı 24/04/2016 tarihinde yapılan unvan değişikliği sınavını 90 puan alarak 1. yedek olarak kazandığından bahisle, sınav sonucunda inşaat teknikeri olarak ataması yapılan bir kişinin daha sonra başka kadroya atanması sebebiyle boşalan kadroya atanma istemiyle yaptığı 31/10/2017 günlü başvurunun reddine ilişkin 13/12/2017 günlü işlemin,
2- 22/08/2015 günlü, 29453 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 17. maddesinin madde başlığında yer alan "unvan değişikliği" ibaresi ile 17. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı ayı aşmamak üzere" ibaresinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu Yönetmeliğin 17. maddesinin madde başlığının "Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı sonucu atanma" şeklinde düzenlendiği, dolayısıyla madde metninde yer alan hükümlerin unvan değişikliği sınavlarında da uygulandığı, oysa dava konusu Yönetmeliğin dayanağı Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'te madde başlığının "Görevde yükselme suretiyle atanma" şeklinde düzenlendiği, Genel Yönetmelik'te görevde yükselme sınavı için getirilen sınırlayıcı atama şartları, dava konusu Yönetmelik maddesi ile unvan değişikliği sınavlarından sonraki atamalar için de benimsenerek Genel Yönetmelik'te olmayan sınırlayıcı bir düzenleme getirildiği ve bu durumun normlar hiyerarşisine aykırı olduğu,
Genel Yönetmelik'te unvan değişikliğine ilişkin hususların Ek 1. madde ve devamında ayrıca düzenlendiği, Genel Yönetmeliğin 12/C maddesinin görevde yükselme sınavlarına özgülenmiş olduğu, unvan değişikliği sınavlarının ayrı tutulduğu ve unvan değişikliği sınavlarında yedek listeden atanmaya ilişkin bir süre sınırlamasının bulunmadığı,
Uygulama yönünden bakıldığında da, unvan değişikliği sınavlarında yedek listeden atanma konusunda 6 ay gibi çok kısa bir süre belirlenmesinin unvan değişikliği sınavlarının niteliğine ve yapılma zamanlarına ters düştüğü, görevde yükselme sınavlarının belirli periyotlarla en geç iki yılda bir yapıldığı; ancak unvan değişikliği sınavlarının periyodik olarak yapılmadığı, dolayısıyla unvan değişikliği sınavlarında yedek atanma için 6 ay gibi kısa bir sürenin öngörülmesinin objektif bir yanının olmadığı, hukuki güvenlik ilkesini zedelediği ve haklı beklentiye aykırılık teşkil ettiği,
İnşaat teknikeri unvanı için yapılan sınav sonucuna 90 puan alarak sıralamada 3. olduğu, tekniker kadrosunda boş 2 kadro bulunduğu için 1. yedek olduğu, sınav ikincisi olup tekniker kadrosuna atanan A.Ç'nin daha sonra açılan müdürlük sınavını kazanarak atandığı, anılan kişinin atanması üzerine kendisinin İnşaat Emlak Daire Başkanlığında fiilen inşaat teknikeri olarak çalışmaya başladığı;
Boşalan tekniker kadrosuna atanma talebinin, Yönetmeliğin 17/3. maddesindeki 6 aylık sürenin geçmiş olması sebebiyle reddedildiği, 6 aylık sürenin unvan değişikliği sınavları için uygulanmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Sınav ilanında 2 adet inşaat teknikeri kadrosu ilanı yapıldığı, 24/04/2016 tarihli unvan değişikliği sınavında davacının 1. yedek olarak başarılı olduğu, sınavı asil olarak kazanan 2 personelin tercihleri dikkate alınarak atamanın yapıldığı, ancak davacının atanamadığı;
Anılan sınava ilişkin 08/12/2016 tarihinde yedek adaylar için tercih ve atama duyurusunun yapıldığı ancak inşaat teknikeri kadrosu boş olmadığı için ilana çıkarılmadığı;
Davacının atama başvurusunun, atama ve tercih duyurusunun yayınlandığı 08/12/2016 tarihinde boş tekniker kadrosunun bulunmaması ve 6 aylık sürenin geçmiş olması sebebiyle reddedildiği;
Dava konusu Yönetmeliğin, Genel Yönetmelik'teki hükümlere paralel olarak, Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınarak yayımlandığı, unvan değişikliğinde de, görevde yükselme sınavındaki usul izlenerek sınav ve atamaların yapıldığı savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Üst hukuk normlarına aykırılık taşımayan dava konusu düzenleme ile buna dayalı tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, bu sebeple davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Ostim Sosyal Güvenlik Merkezinde Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni olarak görev yapan ve, tekniker kadrosuna atanmak için katıldığı unvan değişikliği sınavını 1. yedek olarak kazanan davacı tarafından, boşalan tekniker kadrosuna atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarihli, … sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı 22/08/2015 günlü, 29453 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 17. maddesinin madde başlığında yer alan "unvan değişikliği" ibaresi ile 17. maddesinin üçüncü fıkrasında ki "başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren 6 ayı aşmamak üzere" ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.
Olay tarihinde yürürlükte bulunan Anayasanın 124. maddesinde;; "Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak koşuluyla, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 3. maddesinde, "Sınıflandırma", "Kariyer" ve "Liyakat" ilkeleri bu Kanunun temel ilkeleri olarak belirlenmiştir.
657 sayılı Yasa, Devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul etmekte ve bunlara, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlanmasını, sınıflar içinde ilerleme ve yükselme işlemlerinin liyakat sistemine dayandırılmasını öngörmektedir.
18.04.1999 gün ve 23670 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 1. maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu belirtilmiş, 5.maddede, Devlet memurlarının bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için gerekli olan öğrenim düzeylerinin kurumları tarafından çıkarılacak yönetmeliklerinde unvanlar itibariyle gösterileceği, 5. maddenin 1. fıkrasında ise, kurumların, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak öğrenim düzeyi ile hizmet süresi, alt görevlerde bulunma süresi ve disipline ilişkin şartlar ile bunlar için verilecek görevde yükselme eğitiminin ilanı, şekli, süresi, konuları, ağırlıkları ve kapsama dahil edilecek diğer unvanlar ve bunlara ilişkin hususları Devlet Personel Başkanlığının olumlu görüşünü alarak çıkaracakları yönetmelikle düzenleyecekleri belirtilmiştir.
Görüldüğü üzere, yukarıda adı geçen Yönetmeliğin 15/1. maddesi ile kurumlara, kendi görevde yükselme yönetmeliklerini çıkarma konusunda yetki verilmiş ve düzenleme yapılacak hususların çerçevesi de belirlenmiştir.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 12/C. maddesinde; .Atanmaya hak kazanan personel, başarı sıralaması listesinin kesinleşmesini müteakip en yüksek puandan başlamak üzere belirlenen başarı sıralamasındaki başarı puanlarına göre atanacağı,kurumlarca tercih alınması durumunda ise başarı sıralaması esas alınarak ilgili personelin tercihlerine göre atamaları yapılacağı, duyurulan kadro veya pozisyonlardan;
a) Atanma şartlarını taşımadıkları için sınavların geçersiz sayılması veya bu sebeple atamaların iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlanmaması ya da atanma hakkından vazgeçilmesi.
b) Emeklilik, ölüm memurluktan çekilme veya çıkarılma, başka unvanlı kadro veya pozisyonlara ya da başka bir kuruma naklen atanma. sebepleriyle boş kalan veya boşalanlara, başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere aynı unvanlı kadro veya pozisyonlar için yapılacak müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar, 12/B maddesine göre kurumlarca belirlenmiş olması halinde yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılabileceği öngörülmüştür.
Normlar hiyerarşisi kuramına göre hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır.
22/08/2015 günlü, 29453 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin, "Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı sonucu atanma" başlıklı 17.maddesinde: "(1) Atanmaya hak kazanan personel, sınav sonucunun kesinleşmesini müteakip en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralamasına göre atanır.
(2) Kurumca tercih alınması durumunda ise başarı sıralaması esas alınarak ilgili personelin tercihlerine göre atamaları yapılır.
(3) Duyurulan kadrolardan;
a) Atanma şartlarını taşımadıkları için sınavlarının geçersiz sayılması veya bu sebeple atamalarının iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlanmaması ya da atanma hakkından feragat edilmesi,
b) Emeklilik, ölüm, memurluktan çekilme, çıkarılma, başka kadrolara ya da başka bir kuruma naklen atanma, sebepleriyle boş kalan veya boşalanlara, başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı ayı aşmamak üzere aynı unvanlı kadro için yapılacak müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılabilir.
(4) Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavına herhangi bir sebeple katılmayanlar ile başarısız olan veya yedeklerden başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere aynı unvan için yapılacak müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar atanmamış olanlar ya da atanma haklarından herhangi bir sebeple feragat edenler, aynı unvanlı kadrolara yapılacak atamalar için bu Yönetmelikte öngörülen bütün usul ve esaslara tabidirler..." kuralına yer verilmiştir.
İdarenin, memurların üst görevlere yükselmesini belirli şartlara bağlama konusunda takdir yetkisi bulunduğu kuşkusuzdur..
İdareye tanınan bu yetkiye dayanılarak kurulan işlemlerin iptallerinin ancak kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olduklarının kanıtlanması halinde mümkün olup Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte belirtilen esaslar doğrultusunda düzenleme getiren dava konusu Yönetmelik kuralında kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni olarak görev yapan davacının, tekniker kadrosuna atanmak için 24/04/2016 tarihinde yapılan unvan değişikliği sınavına katıldığı, münhal kadro sayısının 2 olduğu, davacının sınavda 90 puan aldığı ve 1. yedek olarak kazandığı, atama duyurusunun 08.12.2016 tarihinde yayınlandığı, bu tarihte boş tekniker kadrosu bulunmadığı, tekniker olarak ataması yapılan bir kişinin daha sonra başka kadroya atanması sebebiyle boşalan tekniker kadrosuna atanma istemiyle davacının 31.10.2017 tarihinde başvuruda bulunduğu, başvurunun başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık sürenin geçtikten sonra yapıldığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmakla bireysel işlemde de mevzuata aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerekeceği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY :
Davacı, inşaat teknikeri kadrosuna atanmak için katıldığı 24/04/2016 tarihli unvan değişikliği sınavında 1. yedek olmuştur. 31/10/2017 tarihinde davalı idareye yaptığı başvuru ile söz konusu sınav sonucunda tekniker olarak atanan kişinin başka kadroya atandığını belirterek kendisinin o kişiden boşalan kadroya atamasının yapılmasını istemiştir.
13/12/2017 günlü dava konusu işlem ile; "Yönetmelikte yer alan '...boş kalan veya boşalanlara, başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı ayı aşmamak üzere aynı unvanlı kadro için yapılacak müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılabilir.' hükmü uyarınca unvan değişikliği sınavı sonrası yedek adaylar için tercih ve atama duyurusunun yayınlandığı 08/12/2016 tarihinde boş tekniker kadrosunun bulunmaması ve başarı listesinin kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık sürenin geçmesi nedeniyle adı geçenin talebi hakkında işlem yapılamamıştır." gerekçesiyle başvurusu reddedilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Kanun'un "Temel İlkeler" başlıklı 3. maddesinde, "Sınıflandırma", "Kariyer" ve "Liyakat" ilkeleri bu Kanun'un temel ilkeleri olarak belirlenmiş; kariyer ilkesi, Devlet memurlarına yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak; liyakat ilkesi ise, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini yeterlik sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır.
18/04/1999 günlü, 23670 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in 31/08/2013 günlü, 28751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik "Görevde yükselme suretiyle atanma" başlıklı 12/C maddesinde; "Atanmaya hak kazanan personel başarı sıralaması listesinin kesinleşmesini müteakip başarı puanlarına göre atanır. Kurumlarca tercih alınması durumunda ise başarı puanları esas alınarak ilgili personelin tercihlerine göre atama yapılır. Duyurulan kadro ve pozisyonlardan; A) Atanma şartlarını taşımadıkları için sınavların geçersiz sayılması veya bu sebeple atamaların iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlanılmaması ya da atanma hakkından vazgeçilmesi, b) Emeklilik, ölüm, memurluktan çekilme veya çıkarılma, başka unvanlı kadro veya pozisyonlara ya da başka bir kuruma naklen atanma, sebepleriyle boş kalan veya boşalanlara, başarı sıralamasının ilan edildiği itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere aynı unvanlı kadro veya pozisyonlar için yapılacak müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar, 12/B maddesine göre kurumlarca belirlenmiş olması halinde yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılabilir..." düzenlemesine yer verilmiş, 31/08/2013 günlü, 28751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik Ek 3. maddesinin birinci fıkrasında; "Bu Yönetmelik kapsamındaki personelin, en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin görevlere atanmaları, bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yapılacak unvan değişikliği sınavı sonucundaki başarı sırasına göre gerçekleştirilir." kuralı düzenlenmiştir.
22/08/2015 günlü, 29453 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı sonucu atanma" başlıklı 17. maddesinde ise; "(1) Atanmaya hak kazanan personel, sınav sonucunun kesinleşmesini müteakip en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralamasına göre atanır.
(2) Kurumca tercih alınması durumunda ise başarı sıralaması esas alınarak ilgili personelin tercihlerine göre atamaları yapılır.
(3) Duyurulan kadrolardan;
a) Atanma şartlarını taşımadıkları için sınavlarının geçersiz sayılması veya bu sebeple atamalarının iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlanmaması ya da atanma hakkından feragat edilmesi,
b) Emeklilik, ölüm, memurluktan çekilme, çıkarılma, başka kadrolara ya da başka bir kuruma naklen atanma,
sebepleriyle boş kalan veya boşalanlara, başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı ayı aşmamak üzere aynı unvanlı kadro için yapılacak müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılabilir. (Ek cümle:RG-14/9/2017-30180) İlk yedek atamasından sonraki tercih alımlarında son yerleşen yedek adaydan sonra başlamak üzere tercih alınır..." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Genel Yönetmeliğin, unvan değişikliği sınavına ilişkin kuralları düzenleyen Ek 3. maddesinde; unvan değişikliği sınavına tabi kadro ve pozisyonlara yapılacak atamaların, Genel Yönetmelik'te yer alan usul ve esaslar çerçevesinde yapılacak unvan değişikliği sınavı sonucundaki başarı sırasına göre gerçekleştirileceği yolundaki kural ile görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda izlenecek usul ve esaslara yollama yapıldığı görülmektedir. Zira, Genel Yönetmelik'te "görevde yükselme suretiyle atamaya" ilişkin kurallar ayrıntılı bir biçimde düzenlenmiş olmasına karşın, "unvan değişikliği suretiyle atamaya" ilişkin kurallara ayrıntılı şekilde yer verilmemiştir. Bu sebeple, Yönetmeliğin Ek. 3. maddesinde yer alan düzenleme ile görevde yükselmeye ilişkin kurallara genel bir atıf yapılarak, bu kuralların, unvan değişikliği suretiyle atamalarda da uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
Bu itibarla, görevde yükselme sınavı sonucunda atama yapılan kadro ve pozisyonlarda, çeşitli nedenlerle boşalma olması halinde, mevzuatta belirtilen süre ile sınırlı olmak kaydıyla, kadro yetersizliği nedeniyle atanamayan (yedekte kalan) personelin atanabileceği yolundaki hükmün, unvan değişikliği sınavı sonucunda da uygulanacağı açıktır.
Bu açıklamalar ışığında, davaya konu Yönetmelik düzenlemeleri incelendiğinde; personel planlamaları kapsamında, hizmetin gereği olarak gerekli düzenlemeleri yapma konusunda idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde getirilen ve üst hukuk normu niteliğinde olan Genel Yönetmeliğe aykırı hükümler içermeyen kurallarda ve bu kurallara dayalı tesis edilen bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 22/08/2015 günlü, 29453 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 17. maddesinin madde başlığında yer alan "unvan değişikliği" ibaresi ile 17. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı ayı aşmamak üzere" ibaresinin ve davacının tekniker kadrosuna atanma isteğinin reddine ilişkin 13/12/2017 günlü işlemin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE;
2. Aşağıda dökümü yapılan …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen …-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, kararın kesinleşmesinden sonra posta ücretinden artan …-TL'nin davacıya iadesine;
3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 04/07/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.