Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2018/2812 E. , 2022/4591 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/2812
Karar No : 2022/4591
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Vergi Dairesi Başkanlığı
(…Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Tekstil ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle tekerrür hükümleri uygulanarak vergi ziyaı cezalı olarak re'sen tarh edilen 2011/10 ve 11 dönemleri katma değer vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davacının fatura aldığı Şahinbey Vergi Dairesi mükellefi …Kağıt Bobin Ambalaj Tekstil ve Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitlerden, düzenlenen faturaların sahte olduğu ortaya konulamadığından söz konusu faturalar nedeniyle yapılan tarhiyatlar ile kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yapılan işlemlerin usul ve hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın 213 sayılı Kanun'un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin …Kağıt Bobin Ambalaj Tekstil ve Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyatlara ilişkin temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmaların düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellefler hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının fatura aldığı Şahinbey Vergi Dairesi mükellefi …Kağıt Bobin Ambalaj Tekstil ve Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen …tarih ve …sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda; …Sanayi Bölgesi …Un Fabrikası İçi …adresinde sigara kağıdı, kağıt ve mukavvadan bobin, makara vs. imalatı faaliyetinde bulunmak üzere 18/08/2006 tarihinde mükellefiyet tesis ettirdiği, şirketin kuruluş aşamasındaki ortakları olan ……'in 22/03/2007 tarihinde hisselerinin tamamını …ve ……devrederek ortaklıktan ayrıldığı, 01/06/2011 tarihinde de şirket ortağı …hissesinin tamamını …'a devrettiği, son haliyle şirket ortaklarının …(%90) ve …(%10) olduğu, şirketin bilinen adresinde şirkete ulaşılamaması ve yapılan çevre araştırmasında yeni adresinin bilinemediğinin tespit edilmesi üzerine şirket yöneticisine ulaşılmaya çalışıldığı, şirket yöneticisinin bilinen adresinde 4 yıldır …isimli şahsın ikamet ettiğinin ve muhtarlık kayıtlarında adresine rastlanılmadığının tespit edilmesi nedeniyle defter belge isteme yazısının tebliğ edilemediği ve yapılan incelemenin mükellefin tarh dosyasında yer alan belgeler ve harici bilgiler ışığında yapıldığı, 19/06/2009 ve 02/06/2011 tarihli yoklama tutanaklarında, şirketin 31/12/2008 tarihinde adresinden taşındığı, yapılan çevre araştırmasında yeni adresinin bilinmediği, iş yerinin boş ve kapalı olduğunun tespit edildiği, 2006 ila 2010 takvim yıllarında mal aldığı firmalar nezdinde olumsuz tespitlerin yer almadığı, 01/06/2011 tarihinden sonra ise; şirket ortağı …'un Şehitkamil Vergi Dairesi mükellefleri …İnş. Mak. Gıda.Tarım. Ür. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.'nin %5 ortağı ve …. Tar. Ür. Tek. Gıd. Top. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin de %20 ortağı olduğu, adı geçen mükellefler hakkında sahte belge düzenlemekten dolayı vergi tekniği raporu düzenlenmesi nedeniyle özel esaslara alındığı ve bağlı bulundukları vergi dairesince mükellefiyetlerinin re'sen terk ettirildiği, şirket yöneticisi …'ın ortağı olduğu 7 şirket hakkında da sahte belge düzenlemekten dolayı vergi tekniği raporları düzenlendiği, 2011 hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmediği, 2006 ila 2010 yılları itibariyle gerçekleştirilen işlem tutarlarının sırasıyla 76.511,91 TL, 1.212.959,47 TL, 1.271.202,82 TL, 819.384,49 TL, 1.358.564,44 TL olduğu, 2011 yılında beyan edilen katma değer vergisi matrahının ise 10.334.400,16 TL olduğu, söz konusu katma değer vergisi beyanına göre 2011/1-5 dönemi (devir tarihine kadar) toplam işlem tutarının 833.009,67 TL olduğu, devirden sonra ise şirketin işlem tutarında artış olduğu ve 2011/6-12 dönemi işlem tutarının toplam 9.501.390,49 TL olduğu, mükellefin Ba-Bs bildirim formları üzerinde yapılan incelemelerde bildirimlerin uyumsuz olduğunun tespit edildiği, ayrıca mal alış satış yapıldığı bildirilen mükelleflerle ilgili olumsuz tespitlerin bulunduğu, şirketin 01/06/2011 tarihinden sonraki gerçek faaliyeti incelendiğinde … A.Ş. Ortağı ve yönetim kurulu üyesi …'in ifadesinde ''mükellefin %90 hissesine sahip …'in kardeşi olduğu, şirketteki paylarının tamamının …'a devrettikleri, devredilen şirket üzerine çekilen banka kredisinin ödenebilmesi amacıyla un alım satımına aracılık etme konusunda anlaşmaya vardıkları ve bu nedenle … A.Ş., …Ltd. Şti., …Un Ltd.Şti. ve kendi firmaları …A.Ş. firmalarından un alım satımına aracılık ettiği, un piyasasında ortalama karlılık oranının %2-3 oranında değiştiğini, ilgili firmanın da %2 karlılık oranıyla satış yaptığını'' beyan ettiği, adı geçen firmalar nezdinde karşıt incelemeler yapıldığında mükellefin un alım satım faaliyetinin gerçek olduğu ve 2011/6-12 döneminde toplam 483.194,40-TL(kdv hariç) tutarında işlemin gerçekleştirildiği, bu işlemler dışındaki 01/06/2011 dönemi faaliyetlerinin ise komisyon karşılığı sahte fatura düzenlemek olduğu tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen tespitlerin bir bütün halinde değerlendirilmesinden, yapılan yoklamalarda iş yeri adresinde bulunmamasına rağmen yüksek tutarda fatura düzenlenmesi, Ba-Bs bildirimlerinde tutarsızlıkların bulunması, 01/06/2011 yarihinde gerçekleştirilen hisse devrinden sonra şirket ortağı ve şirket yöneticisinin ortak olduğu şirketler hakkında sahte belge düzenlemekten dolayı vergi tekniği raporlarının düzenlenmesi nedeniyle özel esaslara alınması ve bağlı bulundukları vergi dairesince mükellefiyetlerinin re'sen terk ettirilmesi, ayrıca hisse devrinden önce mal ve hizmet alınan firmalar nezdinde olumsuz tespitlerin bulunmamasına rağmen hisse devrinden sonra mal ve hizmet alımında bulunulan firmalar nezdinde olumsuz tespitlerin bulunması hususları dikkate alındığında anılan mükellef tarafından davacıya ilgili dönemlerde düzenlenen söz konusu faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna ulaşıldığından, kararın anılan firma tarafından düzenlenen faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatların kaldırılmasına ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, yeniden verilecek kararda, vergi ziyaı cezasına tekerrür hükümlerinin uygulanması yönünden de değerlendirme yapılacağı tabidir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının, …Kağıt Bobin Ambalaj Tekstil ve Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyatlara ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 06/07/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.