T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/2822
Karar No : 2022/6320
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1) Kendi Adlarına ... 'a Velayeten ... , ... ,
2) ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, çocukları ... 'ın eğitim gördüğü İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Ortaokulu'nda derste yapılan deney sırasında meydana gelen patlama nedeniyle ... 'ın yaralanmasından bahisle ... için 286.350,78-TL maddi, 250.000,00-TL manevi, baba ... için 12.000,00-TL maddi, 70.000,00-TL manevi, anne ... için 10.000,00-TL maddi, 70.000,00-TL manevi, kardeşi ... için 50.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 748.350,78-TL tazminatın davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, ... 'ın yaralanması olayında idarenin hizmet kusurunun bulunduğu, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan raporun hükme esas alınabilecek nitelik ve yeterlikte olduğu, ... 'ın uğradığı maddi kayıplara ilişkin 286.350,78-TL tazminattan 10.000,00-TL maddi tazminatın dava tarihinden (16/03/2015) itibaren, geriye kalan 276.350,78-TL tazminatın ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği (05/06/2017) tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesi, anne ve babanın maddi tazminat talebinde hukuki isabet bulunmadığı, ... için 250.000,00-TL, baba ... için 70.000,00-TL, anne ... için 70.000,00-TL ve kardeşi ... için 50.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 440.000,00-TL tazminatın dava tarihinden (16/03/2015) itibaren ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Mahkeme kararının kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, olayda herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, hükmedilen tazminat miktarının yüksek olduğu, Kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Kararın yargılama giderleri yönünden düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacılar tarafından, çocukları ... 'ın eğitim gördüğü İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Ortaokulu'nda derste yapılan deney sırasında meydana gelen patlama nedeniyle ... 'ın yaralanmasından bahisle ... için 286.350,78-TL maddi, 250.000,00-TL manevi, baba ... için 12.000,00-TL maddi, 70.000,00-TL manevi, anne ... için 10.000,00-TL maddi, 70.000,00-TL manevi, kardeşi ... için 50.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 748.350,78-TL tazminatın davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 'Yargı yolu' başlıklı 125. maddesinin 7. fıkrasında; "İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." hükmüne yer verilmiştir.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 'Mevzuu' başlıklı 2. maddesinde; yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu, 'Mükellef' başlıklı 11. maddesinde; genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca konu işlemin yapılmasını isteyen kişilerin ödemekle mükellef olduğu, 'Harçdan müstesna işlemler' başlıklı 13. maddesinin (j) fıkrasında; Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan muaf olduğu belirtilmekle birlikte, parantez içi hükmünde yukarıdaki işlemlerin hesaplanacak harçlarının, Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline igili yargı merciince karar verileceği düzenleme altına alınmış olup, 'Harç alma ölçüleri' başlıklı 15. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı, 'Değer esası' başlıklı 16. maddesinde; değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas olduğu, 'Harcın nispeti' başlıklı 21. maddesinde; yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği, 'Nispi harclarda ödeme zamanı' başlıklı 28. maddesinde ise; (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın verilmesinden itibaren bir ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanun'un, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden, binde 68,31 oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 'Yargılama giderlerine hükmedilmesi' başlıklı 332. maddesinde; "Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir. Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterilir. Hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceği, mahkemece ilamın altına yazılır." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yargılama giderleri dışında temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının incelenmesi:
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Kararın yargılama giderlerine yönelik kısmı yönünden yapılan inceleme:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 'Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar' başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı, hükme bağlanmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, Mahkeme kararının hüküm fıkrasında; maktu karar harcının yargılama giderlerine dahil edilerek "Dava kısmen kabul, kısmen ret ile sonuçlandığından, aşağıda dökümü yapılan 1.516,10-TL yargılama giderinden haklılık oranına göre takdiren 45,00-TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına, 1.471,10-TL yargılama giderinin...davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,...,492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğundan harç tahsiline yer olmadığına, davanın açılması sırasında peşin yatırılan 1.612,10-TL nispi karar harcından 27,70-TL maktu karar harcının mahsubu ile artan 1.584,40-TL harcın istemi halinde davacılara iadesine," şeklinde karar verildiği görülmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, yargılama giderlerine hükmedilmesi kamu düzeninden olup re'sen incelenerek, bu kapsamda yapılan değerlendirmelerin aleyhe bozma yasağı kapsamı dışında olduğunun kabulü gerekmektedir.
Ayrıca, hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden hesaplanacak nispi karar harcının tümüyle haksız çıkan tarafa, başka bir deyişle davalı idareye yükletileceği, nispi karar harcı dışında kalan yargılama giderleri için haklılık oranına göre değerlendirme yapılacağı hususu açıktır.
Bu durumda, hüküm fıkrasında yer alan "Dava kısmen kabul, kısmen ret ile sonuçlandığından, aşağıda dökümü yapılan 1.516,10-TL yargılama giderinden haklılık oranına göre takdiren 45,00-TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına, 1.471,10-TL yargılama giderinin...davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,...,492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğundan harç tahsiline yer olmadığına, davanın açılması sırasında peşin yatırılan 1.612,10-TL nispi karar harcından 27,70-TL maktu karar harcının mahsubu ile artan 1.584,40-TL harcın istemi halinde davacılara iadesine," ibaresinin, "Dava kısmen kabul, kısmen ret ile sonuçlandığından, aşağıda dökümü yapılan 1.488,40-TL yargılama giderinden haklılık oranına göre takdiren 44,00-TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına, 1.444,40-TL yargılama giderinin...davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,...,Hükmedilen tazminat miktarı (726.350,78-TL) üzerinden hesaplanan 49.617,00-TL nispi karar harcından davanın açılması sırasında peşin yatırılan 1.612,10-TL nispi karar harcının davalı idareden alınarak davacılara ödenmesine, bakiye 48.004,90-TL nispi karar harcının davalı idareden tahsili için ilgili tahsil dairesine müzekkere yazılmasına" şeklinde düzeltilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunmayan temyiz isteminin reddine,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından taraflara iadesine,
4.Kesin olarak, 08/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.