Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/2868 E. , 2020/4897 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/2868
Karar No : 2020/4897
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : …'in mirasçısı …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Başkanlığı - ANKARA
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Davacı tarafından, murisi … … İlinde Emniyet Müdür Yardımcısı olarak görev yapmakta iken, Milli Savunma Bakanı tarafından yapılan ziyarette, karşılama, güzergahta alınacak trafik hizmetleri ve yakın koruması dahil olmak üzere güvenlik hizmetlerinden sorumlu olduğu sırada geçirdiği kalp krizi sonrasında vefat etmesi nedeniyle vazife malullüğü hükümlerinden yararlandırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; davacı murisi … vefatının 2000 yılında görevi esnasında kalp krizi nedeniyle gerçekleştiği, kanun hükmü gereği 2012 yılından önce trafik yol güvenliğini sağlamakla yükümlü olanların vefatlarında vazife malullüğü hükümlerinin uygulanmayacağı açık olduğundan, davacı başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, muris … görevini ifa ettiği sırada ve görevinin yarattığı stres sonucu vefat ettiğinden vazife malullüğü hükümlerinden faydalanması gerektiği belirtilerek Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
… İlinde, Emniyet Müdür Yardımcısı olarak görev yapan muris … Milli Savunma Bakanı tarafından yapılan ziyarette, karşılama, güzergahta alınacak trafik hizmetleri ve yakın koruması dahil olmak üzere güvenlik hizmetlerinden sorumlu olduğu sırada görevi devam etmekte iken saat 17.30 sularında kalp krizi geçirmiş ve kaldırıldığı hastanede vefat etmiştir.
Davacı tarafından, ilgili mevzuatta değişiklik olduğundan bahisle durumun tekrar değerlendirilmesi ve murisin vazife malulü olarak kabul edilmesi istemiyle 24/06/2014 tarihli başvurusunun, reddi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun 44. maddesinde; “Her ne sebep ve suretle olursa olsun vücutlarında hasıl olan arızalar veya düçar oldukları tedavisi imkansız hastalıklar yüzünden vazifelerini yapamayacak duruma giren iştirakçilere (malül) denir ve haklarında bu Kanun’un malullüğe ait hükümleri uygulanır” hükmü yer almış; yine bu Kanun’un 45. maddesinde ise; “44. maddede yazılı malullük; a) iştirakçilerin vazifelerini yaptıkları sırada vazifelerinden doğmuş olursa, b) vazifeleri dışında kurumların verdiği herhangi bir kuruma ait başka işleri yaparken o işten doğmuş olursa, c) kurumların menfaatini korumak maksadıyla bir iş yaparken o işten doğmuş olursa (maksadın ilgili kurumlarca kabul edilmesi şartıyla, ç) fabrika, atelye vb. işyerlerinde işe başlamadan evvel, iş sırasında veya işi bitirdikten sonra, o iş yerinde husule gelen ve yine o iş yerinin mahiyetinden veya çalışma konusunda ileri gelen kazadan doğmuş olursa, buna (vazife malullüğü) ve bunlara uğrayanlara da (vazife malulü) denir” hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen Kanun hükümleri uyarınca, bir kişinin vazife malulü sayılabilmesi için malullüğün görevin yapıldığı ve ifa edilen görevin tesiriyle meydana gelmiş olması gerekmektedir.
Dosya kapsamında bulunan 18/08/2000 tarihli Ayrıntılı Olay Tutanağında, … ilinde Emniyet Müdür Yardımcısı olarak görev yapan davacı murisinin, 18/08/2000 tarihinde Milli Savunma Bakanı'nın şehri ziyareti sebebiyle sabah 09.00 itibarıyla karşılama, güzergahta alınacak trafik hizmetleri ve yakın koruması dahil olmak üzere güvenlik hizmetlerinden sorumlu olduğu sırada, murisin binmiş olduğu hizmet otosunda araç sürücüsü polis memuruna hitaben programın çok yoğun olduğu, gezi ve incelemeler bitene kadar aracı kenara çekip dinlenmek istediği çok yorulduğu, göğsünde bir yanma hissettiği şeklinde beyanı bulunduğu, saat 17:30 sıralarında görevi devam etmekte iken, rahatsızlanarak kalp krizi geçirdiği, kaldırıldığı hastanede vefat ettiği, ölüm olayından önce herhangi bir sağlık sorunu nedeniyle ilaç kullandığı veya kalp hastası olduğu kanıtlanamayan davacı murisinin, vazifesini yaptığı sırada kalp krizi geçirmesi sonucu ölümünde; görevinin özelliği, çalışma ve iklim koşullarının olumsuz etkisi, rahatsızlanması sırasında gerekli önlem alma ve müdahale etme olanaksızlığı dikkate alındığında görevin sebep ve etkisinin bulunduğunun kabulü gerektirmektedir.
Bu durumda, davacı murisinin görevi sırasında ve görevinin etkisiyle vefat ettiği anlaşıldığından, vazife malulü kabul edilmesi gerekirken aksi yönde tesis edilen işlemde ve bu işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 29/12/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.