Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/2921 E. , 2021/6160 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/2921
Karar No : 2021/6160
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : … Valiliğinde il basın ve halkla ilişkiler müdürü olarak görev yapan davacı tarafından; %145 oranı üzerinden ödenmekte olan özel hizmet tazminatının 2014 yılı Ağustos ayından itibaren %135'e düşürüldüğünden ve Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminata İlişkin Karar'ın eki II sayılı Cetvelin (A) bölümünün 9. grubunun 5. sırasında, il basın ve halkla ilişkiler müdürü unvanına sehven yer verilmediğinden bahisle, özel hizmet tazminatının yeniden %145 oranına yükseltilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 05/09/2014 tarihli işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 152. maddesine istinaden 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'a ekli II sayılı Cetvelin (A) bölümünün 9. grubunun 5. sırasında, "il nüfus ve vatandaşlık müdürü, il yazı işleri müdürü, il idare kurulu müdürü, il mahalli idare müdürü, il sivil savunma müdürü, il planlama ve koordinasyon müdürü, dernekler il müdürü, il özel idare müdürü'' kadroları için %145 oranında özel hizmet tazminatı ödenmesinin öngörüldüğü, II sayılı Cetvelde ise "il basın ve halkla ilişkiler müdürü" kadro unvanına yer verilmediği; anılan Karar'ın 13. maddesinde ise, bu Kararda yer almayan kadro ve unvanlar için, ekli cetvellerde bulunan benzeri kadro ve unvanları dikkate alarak emsal kadro ve unvanlar tespit etmeye Devlet Personel Başkanlığından alınacak görüş üzerine Maliye Bakanlığı yetkili olduğunun kurala bağlandığı, böylece söz konusu Karar'da yer almayan kadro unvanları için emsal kadro belirleme imkanının getirildiği; diğer taraftan, 08/06/2011 tarih ve 27958 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Valilik ve Kaymakamlık Birimleri Teşkilat, Görev ve Çalışma Yönetmeliği'nin 9. maddesinde; illerde il yazı işleri müdürlüğü, il idare kurulu müdürlüğü, il mahalli idareler müdürlüğü, il basın ve halkla ilişkiler müdürlüğü gibi birimlerin bulunmasının öngörüldüğü; anılan Karar'ın 13. maddesi çerçevesinde, Devlet Personel Başkanlığınca il basın ve halkla ilişkiler müdürlerinin özel hizmet tazminatlarının %145 oranı üzerinden, Maliye Bakanlığınca da %135 oranı üzerinden ödenmesi yönünde görüş verildiği; buna göre, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'a ekli II sayılı Cetvelde il basın ve halka ilişkiler müdürü unvanına yer verilmemesi nedeniyle, anılan Karar'ın 13. maddesi uyarınca, benzer nitelikteki "il yazı işleri müdürü, il idare kurulu müdürü ve il mahalli idareler müdürü" kadro unvanları emsal alınarak, bu unvanlar için öngörülen özel hizmet tazminatından il basın ve halkla ilişkiler müdürlerinin de yararlandırılması gerekirken, il basın ve halkla ilişkiler müdürü olarak görev yapan davacıya %135 oranı üzerinden özel hizmet tazminatı ödenmesine yönelik işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile idareye başvuru tarihinden itibaren yoksun kalınan parasal hakların, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'a ekli II sayılı Cetvelin (A) bölümünün 10. grubunun 5. sırası uyarınca özel olarak unvanı sayılan personele %145 oranında özel hizmet tazminatı ödenmesi gerektiği, söz konusu bölümde yer almayan il basın ve halkla ilişkiler müdürlerine ise bu oran üzerinden ödeme yapılmasının mümkün bulunmadığı, ayrıca Maliye Bakanlığınca da il basın ve halkla ilişkiler müdürlerinin özel hizmet tazminatı yönünden emsal kadro tespitinin mümkün olmadığı yönünde görüş bildirildiği belirtilerek, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, 03/11/2004 tarihinden itibaren Konya Valiliğinde il basın ve halkla ilişkiler müdürü olarak görev yapmakta olup; 2014 yılı Ağustos ayına kadar davacıya %145 oranı üzerinden özel hizmet tazminatı ödenmiştir.
İl basın ve halkla ilişkiler müdürü kadrolarında bulunan personelin hangi özel hizmet tazminatı oranından yararlandırılacağı hususunda oluşan tereddüt üzerine, İçişleri Bakanlığının 30/04/2014 tarihli yazısıyla Devlet Personel Başkanlığından, 06/06/2014 tarihli yazısıyla da Maliye Bakanlığından görüş talep edilmiştir.
Devlet Personel Başkanlığının 30/05/2014 tarihli yazısıyla, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın 13. maddesi çerçevesinde, il basın ve halkla ilişkiler müdürünün özel hizmet tazminatı oranı belirlenirken, benzer nitelikte olan "il yazı işleri müdürü, il idare kurulu müdürü ve il mahalli idareler müdürü" unvanlarının esas alınması ve Ankara, İstanbul ve İzmir illeri dışındaki diğer illerde görev yapan il basın ve halkla ilişkiler müdürlerinin %145 oranındaki özel hizmet tazminatından yararlandırılması yönünde görüş verilmiştir.
Maliye Bakanlığının 23/07/2014 tarihli yazısıyla da, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'a ekli II sayılı Cetvelin (A) bölümünün 9. grubun 5. sırasında, %145 özel hizmet tazminatı oranından yararlanacak unvanların özel olarak sayma yoluyla belirlendiği, tüm müdür unvanlarına anılan sırada yer verilmediği, diğer müdür unvanları için aynı bölümün 10. grubunun 5. sırasında düzenleme yapıldığı, bu nedenle il basın ve halkla ilişkiler müdürlerinin %135 oranındaki özel hizmet tazminatından faydalandırılması yönünde görüş bildirilmiştir.
Maliye Bakanlığının söz konusu yazısına istinaden, davacının %145 olan özel hizmet tazminatı oranı, 2014 yılı Ağustos ayından itibaren itibaren % 135'e düşürülmüştür.
Davacı tarafından, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminata İlişkin Karar'ın eki II sayılı Cetvelin (A) bölümünün 9. grubun 5. sırasında "il yazı işleri müdürü, il idare kurulu müdürü, il mahalli idareler müdürü gibi" unvanları yer almakla birlikte, il basın ve halkla ilişkiler müdürü unvanına sehven yer verilmediğinden bahisle, özel hizmet tazminatının yeniden %145 oranına yükseltilmesi talebiyle yapılan 03/09/2014 tarihli başvurunun reddi üzerine, temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zam ve tazminatlar" başlıklı 152. maddesinde, görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ve eğitim seviyesi gibi hususlar gözönüne alınarak Devlet memurlarına zam ve tazminat ödenmesi öngörülmüş olup; anılan maddenin "III- Ortak Hükümler" bölümünde ise, "Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ilgili kurumların yazılı isteği ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154. madde uyarınca katsayının Bakanlar Kurulunca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulur....." kuralı yer almıştır.
Bu düzenlemeye istinaden, 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın eki II sayılı Cetvelde, kadro ve görev unvanları esas alınarak özel hizmet tazminatı oranları belirlenmiştir.
Söz konusu II sayılı Cetvelin "A-Üst Yönetim ve Genel İdare Hizmetleri" bölümünün 8. grubunun 2. sırasında, "Ankara, İstanbul ve İzmir İllerinin; İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürü, İl Yazı İşleri Müdürü, İl İdare Kurulu Müdürü, İl Mahalli İdare Müdürü, İl Sivil Savunma Müdürü, İl Planlama ve Koordinasyon Müdürü, Dernekler İl Müdürü için %155 oranı" üzerinden; 9. grubunun 5. sırasında, "Diğer İllerin İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürü, İl Yazı İşleri Müdürü, İl İdare Kurulu Müdürü, İl Mahalli İdare Müdürü, İl Sivil Savunma Müdürü, İl Planlama ve Koordinasyon Müdürü, Dernekler İl Müdürü, İl Özel İdare Müdürü için %145 oranı" üzerinden; 10. grubunun 5. sırasında da, "Şube Müdürü, Müdür, Sayman, Başkan, Başuzman (KİT) için %135 oranı" üzerinden özel hizmet tazminatı ödenmesi öngörülmüş; bununla birlikte, II sayılı Cetvelde "il basın ve halkla ilişkiler müdürü" unvanına yer verilmemiştir.
Ayrıca, anılan Karar'ın 13. maddesinde de, "(1) Zam ve tazminatların ödenmesine esas olmak üzere; ... b) Bu Kararda yer almayan kadro ve unvanlar için, ekli cetvellerde bulunan benzeri kadro ve unvanları dikkate alarak emsal kadro ve unvanlar tespit etmeye; mahalli idareler için İçişleri Bakanlığı aracılığıyla, diğer kurum veya kuruluşlar için ise ilgili kurum veya kuruluşlarca doğrudan, Devlet Personel Başkanlığından alınacak görüş üzerine Maliye Bakanlığı, yetkilidir." kuralına yer verilmiştir.
Diğer taraftan, 08/06/2011 tarih ve 27958 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Valilik ve Kaymakamlık Birimleri Teşkilat, Görev ve Çalışma Yönetmeliği'nin 9. maddesiyle illerde valilik bünyesinde; il yazı işleri müdürlüğü, il idare kurulu müdürlüğü. il mahalli idareler müdürlüğü, il basın ve halkla ilişkiler müdürlüğü, özel kalem müdürlüğü, protokol şube müdürlüğü, hukuk işleri şube müdürlüğü, il sosyal etüt ve proje müdürlüğü, şehit ve gazi işlemleri şube müdürlüğü ve bilgi işlem şube müdürlüğü birimlerinin bulunacağı belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık, … Valiliğinde il basın ve halkla ilişkiler müdürü kadrosunda görev yapan ve %135 oranında özel hizmet tazminatından yararlanan davacının, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın 13. maddesi kapsamında "il yazı yazı işleri müdürü, il idare kurulu müdürü ve il mahalli idare müdürü" unvanları emsal alınmak suretiyle, bu unvanlar için öngörülen %145 oranındaki özel hizmet tazminatından yararlanıp yararlanamayacağından kaynaklanmaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 152. maddesinde, Devlet memurlarına "zam" ve "tazminat" ödenmesi öngörülmüş; aynı maddenin "II-Tazminatlar" başlıklı bölümünde de, memurlara ödenecek tazminat türlerine yer verilmiştir.
Aynı maddenin, "III- Ortak Hükümler" bölümünde ise tazminatların; görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ile eğitim seviyesi gibi hususlar göz önüne alınarak, hangi işi yapanlara ve hangi görevde bulunanlara ne miktarda ve hangi oranlarda ödeneceği hususunda Bakanlar Kuruluna düzenleme ve takdir yetkisi verilmiştir.
Söz konusu yetkiye istinaden 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'a ekli II sayılı Cetvelde, kadro ve görev unvanları itibarıyla personele hangi oranda tazminat verileceği her bir unvan için tek tek belirlenmiş olup; II sayılı Cetvelin (A) bölümünün 9. grubunda, "il yazı işleri müdürü, il idare kurulu müdürü, il mahalli idare müdürü, il sivil savunma müdürü, il planlama ve koordinasyon müdürü, dernekler il müdürü, il özel idare müdürü" için %145 oranında özel hizmet tazminatı ödenmesi öngörülmüş, bununla birlikte söz konusu grupta "il basın ve halkla ilişkiler müdürü" unvanına yer verilmemiştir.
Anılan Cetvelin (A) bölümünün 10. grubunda ise, diğer gruplarda sayılmayan ve 1. dereceli diğer müdür unvanlı kadrolarda bulunanların, %135 oranında özel hizmet tazminatından yararlandırılması öngörülmüştür.
Ayrıca, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın 13. maddesiyle de, bu Karar'da zam ve tazminat oranları belirlenmeyen kadrolar için, benzeri kadro unvanları dikkate alınarak emsal kadro unvanlarının belirlenmesi hususunda Maliye Bakanlığı yetkili kılınmış olup; anılan Bakanlıkça da "müdür" kadro unvanı için II sayılı Cetvelde belirleme yapıldığından, il basın ve halkla ilişkiler müdürü için emsal kadro unvanının belirlenmesinin mümkün bulunmadığı belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; 657 sayılı Kanun'un 152. maddesindeki kriterler dikkate alınarak Devlet memurlarına ödenecek özel hizmet tazminatı oranlarının belirlenmesi hususunda, Bakanlar Kurulunun takdir ve düzenleme yetkisinin bulunduğu; söz konusu yetkiye istinaden, yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'a ekli II sayılı Cetvelin (A) grubunun 9. grubunda sadece "il yazı işleri müdürü, il idare kurulu müdürü, il mahalli idare müdürü, il sivil savunma müdürü, il planlama ve koordinasyon müdürü, dernekler il müdürü, il özel idare müdürü" kadrolarında görev yapanlara %145 oranında özel hizmet tazminatı ödenmesinin öngörüldüğü; 10. grubunda ise, söz konusu Cetvelde kadro unvanı sayılmayan diğer müdür unvanlı personelin %135 oranında özel hizmet tazminatından yararlandırılmasının amaçlandığı; 657 sayılı Kanun'un 152. maddesi çerçevesinde, görevin önem, sorumluluk ve niteliği ile kadro unvanı gibi kriterler göz önünde bulundurularak farklı kadro unvanlarında görev yapanlara, farklı oranlarda tazminat ödenmesinin mümkün olduğu, söz konusu Cetvelde "diğer müdür unvanlı" personelin yararlanacağı özel hizmet tazminatı oranının tespit edilmiş olması nedeniyle, Maliye Bakanlığınca emsal kadro belirlenmesini gerektirecek nitelikte hukuki bir boşluğun bulunmadığı da dikkate alındığında; il basın ve halkla ilişkiler müdürü kadro unvanında görev yapanlara %145 oranı üzerinden özel hizmet tazminatı ödenmesinin mümkün bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, … Valiliğinde il basın ve halkla ilişkiler müdürü olarak görev yapan davacının; il yazı işleri müdürü, il idare kurulu müdürü, il mahalli idare müdürü kadro unvanları için öngörülen %145 oranındaki özel hizmet tazminatından yararlandırılmamasına yönelik işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde verilen Mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile idareye başvuru tarihinden itibaren yoksun kalınan parasal hakların, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 25/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.