Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2018/2938 E. , 2022/118 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2018/2938
Karar No : 2022/118
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- …Büyükşehir Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ:Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü ve kısmen reddi ile kararın, dava konusu uygulama imar planında taşınmazın 10 metrelik imar yoluna ayrılmasına ilişkin kısmının bozulması, dini tesis alanına ayrılmasına ilişkin kısmı ile nazım imar planına ilişkin kısmının ise onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Dava, İstanbul ili, Samandıra ilçesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alana ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli ve … sayılı kararı ile onaylanan Sancaktepe ilçesi, Paşaköy Deresi ve Kolları Yakın Çevresi 1/5000 ve 1/1000 ölçekli Nazım ve Uygulama İmar Planı değişikliğinin ve davacının 09/12/2014 tarihli dilekçeyle taşınmazına yönelik imar durumu, çap ve kroki örneklerinin verilmesi istemiyle ilişkin yaptığı başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacının maliki olduğu taşınmaza yönelik yapılan imar planlarının şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı açısından uygun olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; mahkeme kararının usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş, bu karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Temyize konu kararın, nazım imar planına ilişkin kısmı ile taşınmazın uygulama imar planında dini tesis alanı olarak belirlenmesine ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Dava konusu uygulama imar planında taşınmaza ilişkin 10 metrelik imar yolu fonksiyonuna gelince;
3194 sayılı İmar Kanununun 5.maddesinde, “Nazım İmar Planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plandır.
Uygulama imar planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır.” hükmü yer almıştır.
İşlem tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 29.maddesinde, "İmar planında gösterilen yolların genişletme, daraltma ve güzergahına ait imar planı değişikliklerinde 1) Devamlığı olan bir yol belli bir kesimde daraltılamaz. 2) Yolların kaydırılmasında, mülkiyet ve yapılaşma durumu esas alınır. 3) İmar planlarındaki gelişme alanlarında (7,00) metreden dar yaya, (10,00) metreden dar trafik yolu açılamaz, Meskun alanlarda mülkiyet ve yapılaşma durumlarının elverdiği ölçüde yukarıdaki standartlara uyulur. 4) İmar planı değişikliği ile çıkmaz sokak ihdas edilemez. 5) İmar planı içinde kalan karayolu, kent içi geçişinin değiştirilmesi durumunda, Karayolları Genel Müdürlüğü'nden alınacak görüşe uyulur." kuralı yer almıştır.
Yönetmeliğin gerek yukarıda içeriğine yer verilen düzenlemesi, gerekse Ek-2-a ve Ek-2-b 1/1000 ve 1/5000 ölçekli plan lejantlarına göre, trafik yolu olan 10,00 metre ve üzerindeki en kesitli yolların ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümünü gösterecek olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer alması gerekirken, daha dar en kesitli olan yaya yolunun (7,00 metrelik) ise üst ölçekli nazım imar planında yer almadan da 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesi mümkündür.
Bakılan davada, mülkiyeti davacıya ait taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım imar planında dini tesis alanında, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ise kısmen 10 m. en kesitli yol, kısmen dini tesis alanında kaldığı anlaşılmaktadır.
İmar planlarında öngörülen ulaşım sisteminin bir parçası olan imar yollarının güzergahının belirlenmesi sırasında yolun devamlılığının ve diğer yollarla bağlantısının gözönünde bulundurulması zorunludur.
Bu durumda, 1/5000 ölçekli nazım imar planında öngörülmeyen 10 metrelik yolun 1/1000 ölçekli uygulama imar planıyla belirlenmesinde hukuka uyarlık bulunmadığından dava konusu uygulama imar planının bu kısmının iptali gerekirken, davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, dava konusu uygulama imar planın 10 metrelik yola ilişkin kısmı yönünden oyçokluğu ile BOZULMASINA, kararın, diğer kısımları yönünden oybirliği ile ONANMASINA, dosyanın adı geçen … Bölge İdare Mahkemesi .. İdari Dava Dairesi gönderilmesine, 05/01/2021 tarihinde kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X) :
Davacının temyiz isteminin reddi ile dava konusu uygulama imar planı değişikliğinin taşınmazın 10 metrelik yol fonksiyonuna ilişkin kısmının reddine dair Mahkeme kararına yapılan istinaf isteminin reddi yolundaki …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, bu kısmı yönünden de onanması gerektiği oyuyla, Daire kararına katılmıyorum.