Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2018/2966 E. , 2022/1716 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/2966
Karar No : 2022/1716
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- … İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. …
2- … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, 2010 ve 2011 yıllarında sahte fatura kullandığından bahisle dönem beyanlarının düzeltilmesi sonucu re'sen tarh edilen 2013/7 dönemi katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; 2011 yılında kesinleşen vergi ziyaı cezası esas alınarak uygulanan tekerrür hükümlerinde hukuka uygunluk, davacının fatura aldığı Sarıgazi Vergi Dairesi mükellefi … , Güneşli Vergi Dairesi mükellefi … İnş. Met. Orm. San. ve Tic. Ltd. Şti., Tuzla Vergi Dairesi mükellefi … Metal İnşaat Elektrik Orman Ürünleri Nakliyat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile Ümraniye Vergi Dairesi mükellefi … İletişim Pazarlama Turizm ve İnş. Tic. Ltd. Şti. hakkındaki tespitler, düzenlediği faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığını gösterdiğinden bir kat vergi ziyaı cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinafa konu kararın vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle arttırılan kısmı ile bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatının … Metal İnşaat Elektrik Orman Ürünleri Nakliyat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ile … İletişim Pazarlama Turizm ve İnş. Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasını gerektiren nedenlerin bulunmadığı, davacının fatura aldığı Sarıgazi Vergi Dairesi mükellefi … ile Güneşli Vergi Dairesi mükellefi … İnş. Met. Orm. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkındaki tespitler ise, düzenledikleri faturaların sahte olduğunu ortaya koymaya yeterli olmadığından bu faturalara isabet eden cezalı tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, davacının istinaf başvurusunun kısmen reddi ile kısmen kabulüne ve Vergi mahkemesi kararının … ile … İnş. Met. Orm. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen faturalara isabet eden cezalı tarhiyata ilişkin kısmı kaldırılarak davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Faturaların sahte olmadığı, mal ve hizmet alımlarının gerçek olduğu, faturaların sahte olduğunun somut olarak ortaya konulmadığı ve kararın aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Kararın aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davacı temyiz isteminin reddi, davalı temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacının temyiz dilekçesinde kararın redde ilişkin kısmına yönelik ve davalı idarenin temyiz dilekçesinde vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan kısımına yönelik olarak ileri sürülen nedenler, kararın redde ilişkin kısmı ile kabule ilişkin hüküm fıkrasının tekerrüre dair kısmının bozulmasını sağlayacak nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin, kararın kabule ilişkin hüküm fıkrasının … ile … İnş. Met. Orm. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan bir kat vergi ziyaı cezalı tarhiyata dair kısmına yönelik temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmaların düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellefler hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının ilgili dönemde fatura aldığı … İnş. Met. Orm. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporunda; mükellefin hırdavat malzemesi, ev aletleri toptan ticareti işi ile iştigal etmek üzere 23/11/2009 tarihinde mükellefiyet tesis ettirdiği, mükellef kurum yetkililerine defter/belge isteme yazısının adreste bulunamama sebebiyle tebliğ edilemediği, mükellef kurumun işyeri adresinde yapılan 24/11/2009 tarihli açılış yoklamasında, mükellefin inşaat malzemesi toptan satışı faaliyetinin olduğu, büro malzemeleri ile emtia olarak muhtelif inşaat malzemelerinin olduğu, sermayesinin 50.000,00 TL olduğu, 09/03/2010 tarihinde yapılan yoklamada, mükellefin faaliyete devam ettiği, işyerinin 85 m² ve kira olduğu, işyerinde büro malzemeleri bulunduğu, adına kayıtlı araç, depo ve şube bulunmadığı, emtia olarak muhtelif inşaat malzemesinin bulunduğu, 11/10/2010 tarihli yoklamada, inşaat alım satımından dolayı faaliyetine devam ettiği, işyerinin 85 m² ve kira olduğu, işyerinde büro malzemeleri bulunduğu, adına kayıtlı araç, depo ve şube bulunmadığı, emtia olarak tespit anında 150 adet boya ve numune olarak hırdavat malzemesinin bulunduğu, şirket ortaklarının … ve … olduğu, şirket ortaklarının tespit anında il dışında oldukları, 16/12/2010 tarihli yoklamada, tespit edilen hususlardan farklı olarak bir işçinin bulunduğu, adrese defalarca gidilmesine rağmen şirket ortaklarının ve müdürlerinin iş yerinde bulunmadıkları, 15/01/2011 tarihinde yapılan yoklamada, mükellefin ilgili adresten ayrıldığı, yeni adresinin bilinmediği, adresin kapalı ve boş olduğu, 28/03/2011 tarihinde yapılan yoklamada, faaliyete devam edilmediği, ilgili adreste başka bir mükellefin faaliyette bulunduğu, 26/10/2011 tarihli yoklamada, adresin boş olduğu, kapısının kilitli olduğu, iş yerinin uzun süredir kullanılmadığının etraftan yapılan araştırmada tespit edildiği, 31/12/2011 tarihi itibariyle mükellefiyetinin re'sen terkin edildiği, 2009 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde matrahın 0,00 TL beyan edildiği, 2010 ve 2011 yılı kurumlar vergisi beyanının ise verilmediği, 2009 KDV matrahının 39.282,00 TL, 2010 KDV matrahının 7.146.688,08 TL olduğu, 2011 KDV beyannamesinin ise verilmediği, muhtasar beyannamelerinde çalışan işçi beyanının olmadığı, 2009 Bs bildiriminin 30.000,00 TL, mükelleften mal alanların bildiriminin 52.065,00 TL olduğu, 2009 Ba bildiriminin 39.282,00 TL, mükellefe mal satanların ise bildirimde bulunmadığı, 2010 Bs bildiriminin 6.660.111,00 TL, mükelleften mal alanların bildiriminin 34.742.409,00 TL olduğu, 2010 Ba bildiriminin 6.253.925,00 TL, mükellefe mal satanların bildiriminin 210.178,00 TL olduğu, 2011 Bs bildiriminin olmadığı ancak bu dönemde mükelleften mal alanların bildiriminin 2.868.460,00 TL olduğu, yine bu dönemde mükellef Ba bildiriminde bulunmamasına rağmen mükellefe satış yapanlarca 141.033,00 TL satış yapıldığının bildirildiği, şirketin 2009 yılında emtia aldığını bildirdiği tek firma hakkında vergi tekniği raporu düzenlendiği, şirketin 2010 yılında ise emtia aldığı 13 firma hakkında sahte belge düzenleme fiilinden dolayı VTR düzenlendiği, 5 firma hakkında da sahte belge düzenleme nedeniyle olumsuz tespit bulunduğu, mükellefin GİB Yönetim Bilgi Sistemleri sorgulamasında 43.719,39 TL ödenmesi gereken borcu bulunduğu, mükellefin vergi dairesi tarh dosyasının tetkikinde 2009, 2010 ve 2011 hesap dönemlerine ait yasal defterleri ile ilgili defter tasdikine ilişkin bilgilere ulaşılamadığı, mükellef kurumun ortağı ve müdürü olan ...'ın aynı zamanda 1 şirketin de müdür ve ortağı olduğu, bu şirket hakkında sahte belge düzenlemekten dolayı vergi tekniği raporu olduğu, ayrıca 2 şirketin de yönetim kurulu üyesi olduğu ve bu şirketlerin sahte belge düzenleme nedeniyle özel esaslara tabii olduğunun tespit edildiği ve mükellefin kuruluş tarihinden itibaren düzenlemiş olduğu faturaların sahte fatura olarak kabul edilmesi gerektiği tespit ve kanaatinde bulunulmuştur.
Yukarıda belirtilen tespitlerin bir bütün halinde değerlendirilmesinden, vergisel yükümlülüklerin birçoğunun yerine getirilmemesi, KDV matrahı ile Ba-Bs formları arasında uyumsuzluk bulunması, 16/12/2010 tarihli yoklamada tespit edilen 1 işçi dışında yapılan yoklamalarda çalışan işçisinin bulunmaması, adına kayıtlı araç, depo ve şubesinin olmaması, mevcut sermayesi, iş yeri büyüklüğü ve sahip olunan emtia ile bu ölçekte bir iş hacmine ulaşılmasının ticari ve teknik icaplara uymaması karşısında, adı geçen mükellef tarafından davacıya düzenlenen faturaların sahte olduğu sonucuna varılmıştır.
Davacının fatura aldığı … hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda; mükellef tarafından hırdavat, nalburiye toptan ve perakende satışı ile iştigal etmek üzere 09/09/2009 tarihinde mükellefiyet tesis ettirildiği, 09/09/2009 tarihli açılış yoklamasında, 60m2'lik işyerinde çalışanı bulunmadan 2 adet masa, koltuk, yazıcı, faks, raflar ve beyanen 6.500,00 TL kadarlık eşya ile nalburiye işi yapacağı tespitlerine yer verildiği, 24/09/2009 tarihli yoklamada, muhtelif büro malzemeleri ile 6.000,00-7.000,00 TL civarında emtia bulunduğu, 19/10/2009 tarihli yoklamada, işyerinin 60 m2 olduğu, çalışanı, şube ve deposunun olmadığı, 12/04/2010 tarihli yoklamada işyerinde bulunmadığı, şehir dışında olduğu, 24/06/2010 tarihli yoklamada, … 'ün 2009/Haziran-2010/Ocak tarihleri arasında faaliyet gösterdiği, adreste boya malzemesi satışı yaparken 2010/Ocak döneminden itibaren işyerindeki ticari faaliyetini sona erdirdiği ve yeni adresinin bilinmediği hususlarının işyeri mülk sahiplerinin beyanları ile tespit edildiği, mükellefiyetinin 28/02/2010 tarihi itibariyle terkin ettirildiği, bilinen adreslerinde mükellefe ulaşılamadığı, bu kısa sürede birbirine yakın tarihlerde farklı ünvanlar göstererek 3 ayrı matbaaya 10'ar adet fatura bastırdığı, bu matbaalara farklı bilgileri içerir vergi levhaları verdiği, 2009 yılında açılışını takip eden 2 ayda 283.559,32 TL matrah beyan ettiği, bununla birlikte kendisinden 2.869.342,00 TL tutarında mal alımı yapıldığının bildirildiği, 2010 senesinde de şubat ayında re'sen terkin edilmiş olmasına ve 503.900,00 TL matrah beyan edilmesine rağmen kendisinden 4.288.298,00 TL tutarında mal alımı yapıldığının bildirildiği, adına kayıtlı aracının bulunmadığı tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, özellikle beyan ettiği matrahlar ile diğer mükelleflerce bildirilen alış tutarlarının uyumsuz olduğu, yapılan yoklamalarda işçisi, şubesi, deposu bulunmamasına ve gerekli organizasyona, ekipmana, araca sahip olmamasına rağmen işyerinde bulunan çok cüzi miktardaki emtia ile yüksek tutarlarda fatura düzenlemesinin ticari icaplara uygun olmadığı da dikkate alındığında mükellef tarafından düzenlenen faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan sahte faturalar olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle, davacının söz konusu mükelleflerden aldığı faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık, aksi yöndeki Vergi Dava Dairesi kararının belirtilen kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşılmaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, redde ilişkin kısmı ile kabule ilişkin hüküm fıkrasının tekerrüre ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Anılan Vergi Dava Dairesi kararının kabule ilişkin hüküm fıkrasının … ile … İnş. Met. Orm. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan cezalı tarhiyata ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca, davacı aleyhine onanan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve … TL den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, varsa evvelce ödenen harcın mahsubundan sonra kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
5. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 22/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.