Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/2981 E. , 2021/5671 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/2981
Karar No : 2021/5671
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : …İdare Mahkemesinin …tarih ve
E:…, K:…sayılı kararının, dava konusu işlemin iptali ve tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : GAP Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğüne bağlı Akçakale Gümrük Müdürlüğünde memur olarak görev yapmaktayken 04/04/2012 tarihli onay ile Personel Dairesi Başkanlığına atanan davacı tarafından, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 11. maddesine istinaden fark tazminatı ödenmemesine ilişkin işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı fark tazminatının hakediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince; davacının, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 11. maddesinde belirlenen 14/01/2012 tarihinden önce taşra teşkilatında görev yapması nedeniyle, 4458 sayılı Kanun'un 221. maddesi uyarınca fazla mesai ücreti aldığı ancak, kendi talebi üzerine 04/04/2012 tarihli onayla (kararda sehven 09/03/2012 yazılmıştır) merkez teşkilatına atanması sonrasında, artık taşra teşkilatı personeli olmadığından fazla mesai ücretinden yararlanamadığı gibi, 14/01/2012 tarihinden önce merkez teşkilatında görev yapmadığı gerekçesi ile fark tazminatı uygulamasından da yararlandırılmadığı; bu durumda, merkez teşkilatı personelinin, yalnızca ek ödemeye ilave olarak fark tazminatı, taşra teşkilatı personelinin ise yalnızca fazla mesai ödemesinden yararlandırılması amaçlandığından, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan değişiklikler sonrasında bir süre taşra teşkilatında çalışarak fazla mesai ücreti alan davacının, merkez teşkilatına atanması sonrasında ise 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 9. maddesi uyarınca alacağı ek ödemeye ilave olarak fark tazminatından da yararlandırılması gerektiğinden, aksi yönde tesis olunan davalı idare işleminde hukuka uygunluk görülmediği, öte yandan, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlem nedeniyle hakettiği fark tazminatlarının, idareye başvurunun yapıldığı 13/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline; tazminat isteminin dava açma tarihinden geriye doğru 120 günü geçmemek üzere başvuru tarihinden geriye 60 gün içinde kalan ilk ödememe tarihinden önceki döneme ilişkin tazminat istemine yönelik kısmının süre aşımı nedeniyle reddine, bu tarihten sonraki tazminat isteminin kabulüne, hakettiği fark tazminatlarının, idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 01/01/2012 tarihi itibarıyla kadrosu taşra teşkilatında
bulunan ve burada görev yapan personele fazla çalışma ücreti ödemesi yapılmaya devam edilmekte olup taşra teşkilatı personeli iken anılan tarihten sonra merkez teşkilatına naklen atanan personele, 14/01/2012 tarihi itibarıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 221. maddesi kapsamında bulunduklarından dolayı Geçici 11. madde kapsamında fark tazminatı ödenmesi mümkün olmadığından Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 221. maddesinde yapılan değişiklik sonucunda, 01/01/2012 tarihinden itibaren merkez teşkilatı personeline fazla çalışma ücreti, taşra teşkilatı personeline ise ek ödeme yapılmasına imkan bulunmadığı göz önüne alındığında 15/01/2012 tarihinden sonra 04/04/2012 tarihli onay ile davalı idarenin taşra teşkilatından merkez teşkilatına atanan ve kendisine daha önce fazla çalışma ücreti ödenen davacıya, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 11. maddesine istinaden fark tazminatı ödenmemesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının iptal ve kabule ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri uyarınca Gümrük ve Ticaret Bakanlığı yerine Ticaret Bakanlığı hasım mevkine alınmak suretiyle işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
GAP Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğüne bağlı Akçakale Gümrük Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacı, 04/04/2012 tarihli onayla Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Personel Dairesi Başkanlığına aynı görevle atanmış ve 27/04/2012 tarihinde görevine başlamıştır.
Taşra teşkilatında görev yapmakta iken 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 221. maddesi kapsamında fazla mesai ücreti almakta olan ve yeni atandığı merkez teşkilatında görev yapan personele fazla mesai ücreti ödenmeyip 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca fark tazminatı ödemesi yapılan ancak, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 11. maddesinde bu ödemeden yararlanma tarihi olarak belirlenen 14/01/2012 tarihinden sonra merkez teşkilatına atanması nedeniyle fark tazminatından yararlandırılamayan davacı tarafından, bu işleme karşı 13/05/2015 tarihinde yaptığı itirazın reddi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 221. maddesi'nin üçüncü fıkrasında 02/11/2011 tarihli ve 28103 sayılı mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendiyle yapılan değişiklikle; "İlgililerden tahsil edilecek fazla çalışma ücretlerinin miktarı ve tahsiline ilişkin usul ve esaslar Bakanlar Kurulunca belirlenir. Fazla çalışma ücreti olarak yatırılan tutarlar, personelin fazla çalışma süresi, görev yapmış olduğu yer, görevinin önem ve güçlüğü, sınıfı, kadro unvanı gibi hususlar dikkate alınmak suretiyle belirlenecek usul ve esaslar dahilinde Gümrük ve Ticaret Bakanlığı taşra teşkilatına ait kadro ve pozisyonlarda bulunanlardan ithalat ve ihracat, giriş ve çıkış işlemlerinin yapıldığı gümrük idarelerinde gümrük işlemlerini yürüten memurlar (375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki (II) sayılı Cetvel kapsamında yer alan kadrolarda bulunanlar hariç) ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre çalışan sözleşmeli personele ödenmek üzere Ankara Gümrük Muhasebe Birimi hesabına aktarılır. Sözkonusu ödemeler, Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak aylık miktarı (36.500) gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere, Gümrük ve Ticaret Bakanı tarafından belirlenir. Bu fıkra uyarınca personele her ay yapılacak fazla çalışma ücretinin net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 9. maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamaz. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 9. maddesi uyarınca Gümrük ve Ticaret Bakanlığı personeline yapılacak ödemeler de Ankara Gümrük Muhasebe Birimine aktarılan tutarlardan karşılanır. Bu madde uyarınca yapılan ödemelerden sonra yılsonu itibarıyla hesapta kalan tutar, takip eden Ocak ayı sonuna kadar bütçeye gelir kaydedilir. Bu madde kapsamında personele yapılması gereken ödemelerin Ankara Gümrük Muhasebe Birimi hesabına aktarılan tutarı aşması halinde, aradaki fark Maliye Bakanlığı tarafından personel giderlerini karşılama ödeneğinden Bakanlık bütçesine bu amaçla aktarılacak ödenekten karşılanır." hükmü yer almıştır.
666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek 9. maddesinde; "Birinci fıkra kapsamına giren personelden; 04/01/1961 tarihli ve 209 sayılı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrası, 04/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanunun 58. maddesinin (c) ve (f) fıkraları ve 14/04/1982 tarihli ve 2659 sayılı Kanunun 30. maddesi kapsamında döner sermayeden ek ödeme yapılan personele, 27/07/1967 tarihli ve 926 sayılı Kanunun Ek 17. maddesinin (ç) fıkrası uyarınca sağlık hizmetleri tazminatı ödenen personele, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Kanunun 221. maddesi, 16/05/2006 tarihli ve 5502 sayılı Kanunun 28. maddesinin sekizinci fıkrası ve 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ödeme yapılan personele, sözkonusu mevzuat hükümlerine göre ödeme yapılmaya devam olunur ve bunlara bu maddeye göre ayrıca ek ödeme yapılmaz. Bu fıkra kapsamında yer alan idarelerin döner sermaye saymanlık hizmetlerini yürüten personele sözkonusu mevzuat uyarınca döner sermaye gelirlerinden herhangi bir ödeme yapılmaz." hükmüne; 2. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 11. maddesinde ise, "Ek 12. maddenin birinci fıkrasıyla 14/01/2012 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırılan hükümler ile 209 sayılı Kanunun 5. maddesi ve 4458 sayılı Kanunun 221. maddesinin bu Kanun Hükmünde Kararnameyle değiştirilmeden önceki hükümleri uyarınca yapılan ödemelerden yararlananlara (Sağlık Bakanlığı taşra teşkilatı, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Laboratuvarları ve Türkiye Kamu Hastaneleri taşra teşkilatı personeli ile 4458 sayılı Kanun'un bu Kanun Hükmünde Kararnameyle değişik 221. maddesi ve 5502 sayılı Kanun'un 28. maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında bulunanlar hariç), anılan tarih itibarıyla sözkonusu hükümler uyarınca hesaplanacak aylık net ödeme (ikramiyelerin bir aya isabet eden tutarı dahil) tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır); Ek 9. madde uyarınca bulundukları kadro ve görev unvanları için ödenen aylık ek ödeme net tutarından fazla olması halinde aradaki fark, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ve bu fark giderilinceye kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Bulundukları kadro veya pozisyon unvanlarında isteğe bağlı olarak değişiklik olanlar ile kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir." hükmüne yer verilmiştir.
666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 8. maddesinde, "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin;
a) 1 inci maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Ek 12. madde, 2. maddesiyle aynı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici 10., Geçici 20. ve Geçici 21. maddeler, 3. maddesi, 4. maddesiyle 657 sayılı Kanuna eklenen Geçici 39. maddenin birinci ve üçüncü fıkraları, 5. maddesinin (ç) fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentleri ile (k) fıkrası, 8. ve 9. maddeleri yayımı,
b) 2. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici 19. madde, 5. maddesinin (p) fıkrası, 6. ve 7. maddeleri 15/11/2011,
c) 5. maddesinin (r) fıkrası 01/12/2011,
ç) 2. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 13 üncü madde ile 5. maddesinin (g) fıkrası 31/12/2011,
d) 2. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 15. madde ile 5. maddesinin (b), (e) ve (j) fıkraları 01/01/2012,
e) Diğer hükümleri 15/01/2012 tarihinde yürürlüğe girer." kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalı idarenin taşra teşkilatında 31/12/2011 tarihinden önce görev yapan personele, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 221. maddesi uyarınca fazla çalışma ücreti, 01/01/2012 tarihinden itibaren fazla çalışma ücreti ödenecek personel kapsamından çıkarılan merkez teşkilatı personeline, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek 9. maddesi uyarınca 15/01/2012 tarihinden itibaren sadece ek ödeme verilmesi uygulamasına başlanıldığı, 02/11/2011 tarihli ve 28103 sayılı mükerrer Resmî Gazete'de yayımlanan 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu personelinin mali haklarına ilişkin yapılan düzenlemeler ile, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen ve 15/01/2012 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren Geçici 11. madde uyarınca, 14/01/2012 tarihinde merkez teşkilatı personeli olanlara hesaplanacak aylık net ödeme tutarının Ek 9. madde uyarınca bulundukları kadro ve görev unvanları için ödenen aylık ek ödeme net tutarından fazla olması halinde aradaki farkın, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ve bu fark giderilinceye kadar ayrıca tazminat olarak ödeneceği ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi ile 4458 sayılı Kanun'un 221. maddesi değiştirilerek merkez teşkilatı personelinin 01/01/2012 tarihi itibarıyla fazla çalışma ücreti ödenecek personel kapsamından çıkarıldığı anlaşılmaktadır.
Anılan hükümler uyarınca davalı idarenin taşra teşkilatında görev yapan personele 31/12/2011 tarihine kadar fazla çalışma ücreti ödendiği ve 01/01/2012 tarihinden itibaren bu uygulamaya devam edildiği, merkez teşkilatında görev yapan personele ise 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek 9. maddesi kapsamında ek ödeme verilmesi uygulamasına başlandığı, bu suretle merkez ve taşra teşkilatı ayrımına gidilerek yeni bir ödeme sistemi getirildiği, ancak bu ödeme sisteminin uygulamasının söz konusu Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 11. maddesi dikkate alınarak gerçekleştirildiği, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 15/01/2012 tarihinde yürürlüğe giren söz konusu Geçici 11. maddesi uyarınca, aylık net ödeme tutarının Ek 9. madde uyarınca ödenen aylık ek ödeme net tutarından fazla olduğu takdirde, bu personele 15/01/2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca ödeme yapılmasına devam edildiği görülmektedir.
Bakılan olayda, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 4458 sayılı Kanun'un 221. maddesinde yapılan sözkonusu değişiklikle, 01/01/2012 tarihinden itibaren merkez teşkilatı personeline fazla çalışma ücreti, taşra teşkilatı personeline ise ek ödeme yapılmasına imkan bulunmadığı açık olup, 4458 sayılı Kanun'un 221. maddesi kapsamında bulunanların fark tazminatı uygulamasının kapsamı dışında tutulması ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi ile fazla çalışma ücreti ödenmesine ilişkin 4458 sayılı Kanun'un 221. maddesinin değiştirilerek, tüm merkez teşkilatı personelinin 01/01/2012 tarihi itibarıyla fazla çalışma ücreti ödenecek personel kapsamından çıkarılmış olması karşısında, anılan hükmün yürürlüğe girdiği 15/01/2012 tarihinden sonra 04/04/2012 tarihli onay ile davalı idarenin taşra teşkilatından merkez teşkilatına atanan ve kendisine daha önce fazla çalışma ücreti ödenen davacıya, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 11. maddesine istinaden fark tazminatı ödenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, anılan işlemin iptali ile dava açma tarihinden geriye doğru 120 günü geçmemek üzere idareye başvuruda bulunduğu 13/05/2015 tarihinden geriye doğru 60 gün içinde kalan ilk ödeme tarihinden itibaren yoksun kaldığı fark tazminatının 13/05/2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyize konu iptal - kabule ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 11/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.