Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2018/2983 E. , 2018/2412 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2018/2983
Karar No:2018/2412
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Nakliyat Petrol Madencilik ve Turizm Sanayi Ticaret A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : Kamu İhale Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dava, Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü'nce 10/09/2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "...-...-... İl Yolu Km:2+500-41+855 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları Üstyapı ve Çeşitli İşler Yapım İşi" ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 04/04/2018 tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; 16/12/2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile davacı şirketin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ancak bir başka istekli tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonucunda Kamu İhale Kurulu'nca 02/03/2015 tarih ve ... sayılı düzeltici işlem belirlenmesine dair kararın verildiği, bu karar gereği idarece ihale işlemlerine devam edilebilmesi için teklif geçerlik süresinin ve geçici teminat mektubu süresinin uzatılmasının talep edildiği, ihale komisyonunun 24.06.2015 tarihli kararı ile davacı şirketin yeniden ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak belirlendiği, ancak bir başka teklif sahibinin komisyon kararına karşı yaptığı itirazen şikâyet başvurusu sonucunda Kamu İhale Kurulu'nun 02.09.2015 tarih ve ... sayılı kararı ile düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, bu karar üzerine ihale komisyonunun 30.09.2015 tarihli kararı ile "02.09.2015 tarih ...sayılı Kamu İhale Kurulu kararında belirtilen düzeltici işlemin gerçekleştirilmesi için 06.09.2015 tarihinden sonra geçerli teklif olmadığına ve yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre teklif geçerlilik süresinin ikinci kez uzatılmasının istenmesinin mümkün olmadığı..." ndan bahisle ihalenin iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun Kamu İhale Kurulu'nun 11.11.2015 tarih ve ... sayılı kararıyla reddi üzerine bu kararın iptali istemiyle .... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasına kayden dava açıldığı, Mahkemenin ... tarih ve K:... sayılı davanın reddi yönündeki kararının temyiz incelemesi sonucunda Dairemizin 12/10/2016 tarih ve E:2016/2216, K:2016/3230 sayılı kararı ile temyiz isteminin kısmen kabulüne kısmen reddine karar verildiği, Danıştay kararı doğrultusunda Kamu İhale Kurulu'nun 01/03/2017 tarih ve ... sayılı kararı ile "Kamu İhale Kurulu'nun 11/11/2015 tarih ve ... sayılı kararının ikinci iddia ile ilgili kısmının ve karar sonucunun iptaline ve mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda 4734 sayılı Kanun'un 54. maddesinin 11. fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine" karar verilmesi üzerine ihaleyi yapan idarece 30/01/2018 tarih ve 39587 sayılı yazı ile davacı şirketten 10/09/2014 tarihli teklifinin düşük olduğundan bahisle aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, bu işleme karşı davacı şirketin 12/02/2018 tarihli dilekçe ile yaptığı şikâyet başvurusunun 23/02/2018 tarihli komisyon kararı ile reddi üzerine 12/03/2018 tarihli dilekçe ile yaptığı itirazen şikâyet başvurusunun dava konusu Kurul kararı ile reddedildiği bu durumda, bahsi geçen ihalenin iptal edilmiş olması nedeniyle ortada devam eden bir ihale de bulunmadığından iptal edilen ve hukuken var olmayan ihaleye yönelik işlemlere karşı yapılan başvurunun incelemesine ve karar verilmesine yer olmadığı gerekçesiyle dava konusu Kurul kararı hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idarece sözleşme imzalamaya davet edilmeleri gerekirken aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ihalenin iptali kararının ihale komisyonu kararı olmaksızın doğrudan ihale yetkilisi tarafından verildiği, dolayısıyla yetki ve şekil yönünden hukuka aykırı olan komisyon kararı esas alınarak tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, uyuşmazlık konusu ihalenin iptal edilmiş olması nedeniyle hukuken var olmayan ihale sürecinde gerçekleştirilen ihale işlemlerine yapılan başvurunun incelenmesine ve karar verilmesine yer olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Davacıdan aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi üzerine bu işleme karşı davacının 12/02/2018 tarihli dilekçe ile şikâyet başvurusunda bulunduğu, başvurunun 23/02/2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile reddedildiği, bunun üzerine 12/03/2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmektedir. Kamu İhale Kurulu'nca dava konusu kararla ihalenin iptal edilmiş olduğu ve davacı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun ihalenin iptali işlemine karşı olmadığından bahisle esasa yönelik incelemeye geçilmeyerek, 4734 sayılı Kanun'un 54. maddesi uyarınca bir karar alınmaksızın, karar verilmesine yer olmadı belirtilmek suretiyle başvurunun reddine karar verilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde ise, herkesin, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İhalelere yönelik başvurular" başlıklı 54. maddesinde, "...Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;
a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi hâlinde ihalenin iptaline,
b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,
c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hâllerinde başvurunun reddine karar verilir..." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4734 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen düzenlemeleri uyarınca, Kamu İhale Kurulu'nun, ihale işlem ve kararlarını mevzuata uygunluk açısından inceleyerek, anılan Kanun'un 54. maddesinde belirtilen hâllerde belirtilen kararlardan birini almakla yükümlü bulunduğu; itirazen şikâyet başvuruları üzerine Kamu İhale Kurulu'nun hangi hâllerde hangi kararları alacağının Kanun ile tahdidi bir biçimde sayıldığı, bunlar arasında karar verilmesine yer olmadığından bahisle başvurunun reddine ilişkin bir karar türüne yer verilmediği dikkate alındığında, davacı tarafından Kurum'a yapılan başvurunun, idare tarafından ihalenin iptal edildiği ve başvurunun ihalenin iptali işlemine karşı olmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle esasına yönelik incelemeye geçilmeyerek, anılan Kanun'un 54. maddesi uyarınca bir karar alınmaksızın, karar verilmesine yer olmadığından bahisle reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki temyize konu Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı ...-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ....-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın ve istemi hâlinde ilk derece ve temyiz aşamalarında kullanılmayan toplam ....-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 12/09/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.